Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
Tá sé insinte dúinn [a dúirt Hannad], tá sé insinte dúinn [Sharik] ó [Abu Fazarah] ó [Abu Zaid] ó [Abdullah bin Mas'ud] a dúirt sé; 'D'fhiafraigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam díom: 'Cad atá i do bhuicéad?' D'fhreagair mé, 'Arak,' ansin dúirt sé: 'Dátaí maithe agus uisce naofa,' a dúirt Ibn Mas'ud; 'Mar sin rinne sé nigh leis'. Dúirt Abu Isa; 'Níor insíodh ach an hadith seo ó Abu Zaid ó Abdullah ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam. Idir an dá linn, is duine é Abu Zaid nach bhfuil aithne ag saineolaithe hadith air go fóill. Níl a fhios againn gur inis sé aon hadith ach an ceann seo. Tá roinnt eolaithe den tuairim gur féidir le duine nigh a dhéanamh le Nabidz -arak-. Ina measc tá Sufyan Ats Tsauri agus daoine eile. Agus tá daoine eile den tuairim nach ceart do dhuine nigh a dhéanamh le fíon. Seo tuairim Shafi'i, Ahmad agus Ishaq. Dúirt Ishaq; 'Má chuirtear tástáil ar dhuine leis seo, lig dó nigh le fíon a dhéanamh, ach b'fhearr liom dá ndéanfadh sé tayammum'. Dúirt Abu Isa; Maidir le focail duine; 'Ní cheadaítear nigh le fíon a dhéanamh,' tá sé níos gaire don Qur'an agus níos oiriúnaí. Mar a deir Allah Ta'ala, '-nuair nach bhfaigheann tú uisce, guí ar thalamh maith - glan'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
Dúirt [Qutaibah] linn, dúirt [Al Laith] linn ó [Uqail] ó [Az Zuhri] ó [Ubaidullah bin Abdullah] ó [Ibn Abbas] a dúirt; 'D'ól an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam bainne, ansin d'iarr sé uisce agus shruthlaigh sé a bhéal leis, agus ina dhiaidh sin dúirt sé: 'Go deimhin, tá saill sa bhainne'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá insint freisin ó Sahl bin Sa'd As Sa'idi agus Umm Salamah'. Dúirt Abu Isa; 'Is hadith é seo atá hasan sahih, tá roinnt scoláirí den tuairim go bhfuil sé de dhualgas ar dhuine a bhéal a shruthlú le huisce tar éis bainne a ól. Ach dar linne níl ann ach sunnah. Agus ní éilíonn cuid acu fiú ar dhuine a bhéal a shruthlú mar gheall ar bhainne a ól'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
dúirt sé linn [Nashr bin Ali] agus [Muhammad bin Basysyar] araon; dúirt sé linn [Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az Zubair] ó [Sufyan] ó [Adl Dlahhak bin Uthman] ó [Nafi'] ó [Ibn Umar] a dúirt; 'Bhí fear ann a dúirt beannú leis an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam nuair a bhí an Fáidh ag fual, agus mar sin níor fhreagair sé.' Dúirt Abu Isa; 'Tá an hadith seo i gcéim hasan sahih, ach seo - freagairt don bheannacht - atá makruh inár measc nuair a bhíonn muid ag defecate nó ag fual, mar a léirmhínigh roinnt saineolaithe san eolaíocht. Agus is é an hadith seo an hadith is fearr a insítear sa chaibidil seo. Dúirt Abu Isa; 'Sa chaibidil seo tá hadiths ann freisin ó Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir agus Al Barra''.
Hadith
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
Dúirt sé linn [go ndúirt Sawwar bin Abdullah Al 'Anbari], dúirt sé linn [go ndúirt Al Mu'tamir bin Sulaiman]; Chuala mé [Ayyub] ag insint ó [Muhammad bin Sirin] ó [Abu Hurairah] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, go ndúirt sé: 'Má líonn madra soitheach, ní mór é a ní seacht n-uaire, ceann amháin nó an ceann deireanach le cré. Mar sin féin, má líonn cat an soitheach, nigh uair amháin é'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil an hadith seo. Seo tuairim Shafi'i, Ahmad agus Ishaq. Insíodh an hadith seo ar bhealach eile freisin ó Abu Hurairah, ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam mar seo. Níl ann ach nach ndeir sé, 'Má líonn cat an soitheach, nigh uair amháin é'. Sa chaibidil seo tá stair ó Abdullah bin Mughaffal freisin'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
Dúirt sé linn [Aishaq bin Musa Al Ansari], dúirt sé linn [Aishaq bin Anas], dúirt sé linn [Malik bin Anas] ó [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] ó [Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] ó [Kabsyah bint Ka'ab bin Malik] bean chéile Ibn Abu Qatadah, gur tháinig [Abu Qatadah] chun é a fheiceáil. -Kabsyah- dúirt; 'Dhoirt mé uisce dó, tháinig cat isteach go tobann agus d'ól sé é, ansin chlaon Abu Qatadah an soitheach ionas go bhféadfadh an cat ól'. Dúirt Kabsyah; 'Bhí a fhios ag Abu Qatadah go raibh mé ag faire air, agus mar sin dúirt sé; 'An bhfuil iontas ort, a iníon mo dhearthár?' D'fhreagair mé, 'Sea,' a dúirt sé; 'Go deimhin dúirt Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Níl cait neamhghlan. Is ainmhí é a bhíonn ag fánaíocht timpeall ort de ghnáth.' Agus cuid acu á insint ag Malik, ba í - Kabsyah - bean chéile Abu Qatadah, ach is í fírinne an scéil gur bean chéile Ibn Abu Qatadah í. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá insint ó Aisha agus Abu Hurairah freisin'. Dúirt Abu Isa; 'Is é an hadith seo hasan sahih, is é seo tuairim fhormhór na scoláirí ó measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in agus iad siúd ina ndiaidh ar nós Shafi'i, Ahmad agus Ishaq. Tá siad den tuairim nach bhfuil aon rud cearr le deoch an chait atá fágtha. Agus seo an hadith is fearr sa chaibidil seo. Mheas Imam Malik gur hadith maith é seo, eadhon ó Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. Agus níl aon duine níos foirfe ina insint ná Malik'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
D’inis [Hannad] dúinn, [D’inis Waki’] dúinn ó [Al A’mash] ó [Ibrahim] ó [Hammam Ibn al-Harith] a dúirt sé; [Rinne Jarir bin Abdullah] fual, ansin rinne sé nigh agus chuimil sé a khuf. Ansin dúirt sé leis, 'Cén fáth a bhfuil tú ag déanamh seo?' Dúirt sé; 'Cad a choisceann mé ó seo a dhéanamh? Chonaic mé Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air) á dhéanamh.' Dúirt Ibrahim; 'Tugann an hadith seo de Jarir mothú ta'ajub do dhaoine, mar chuaigh Jarir isteach san Ioslam tar éis nochtadh Surah Al-Maidah.' Seo rá Ibrahim, eadhon, 'Tugann an hadith seo mothú ta'ajub do dhaoine.' Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo freisin tá scéalta ó Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usamah bin Syarik, Zabir U, Abuidah, Abu Abuidah, Zabah, Ibnu Shamid, Usamah bin Syarik, Zabir U, Abuidah Ubadah, deir cuid acu freisin, Ibnu Umarah agus Ubai bin Imarah'. Abu Isa dúirt; 'Tá an Hadith Jarir seo barántúil i gcéim'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Insíodh é ó [Syahr bin Hausyab], a dúirt sé; 'Chonaic mé [Jarir bin Abdullah] ag déanamh níocháin, ansin chuimil sé a dhá khuf. Mar sin d'fhiafraigh mé de faoi, dúirt sé, 'Chonaic mé an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ag déanamh níocháin agus ansin chuimil sé a dhá khuf.' Mar sin d'fhiafraigh mé de, 'An raibh sé sin roimh nochtadh Surah Al-Maidah nó ina dhiaidh?' Dúirt sé, 'Níor tháinig mé chun bheith ina Moslamach go dtí tar éis nochtadh Surah Al-Maidah.' [D'inis Qutaibah] é sin dúinn, a dúirt sé; 'D'inis [Khalid bin Ziyad At-Tirmidhi] dúinn, ó [Muqatil bin Hayyan], ó [Syahr bin Hausyab], ó [Jarir]'. Dúirt an scéalaí; '[Insíodh Baqiyyah] ó [Ibrahim bin Adham], ó [Muqatil bin Hayyan], ó [Syahr bin Hausyab], ó [Jarir]. Agus is hadith soiléir é seo, mar go léirmhíníonn daoine áirithe a shéanann gur scriosadh an khuf é mar gur scrios an Fáidh (go raibh beannacht Allah air) an khuf roimh nochtadh Surah Al-Maidah. Luann Jarir ina hadith gur chonaic sé an Fáidh (go raibh beannacht Allah air) ag scriosadh a khuf tar éis nochtadh Surah Al-Maidah.
Hadith
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
Dúirt sé linn [a dúirt Qutaibah], dúirt sé linn [abu 'Awanah] ó [Sa'id bin Masruq] ó [Ibrahim At Taimi] ó ['Amru bin Maimun] ó [Abu Abdullah Al Jadali] ó [Khuzaimah bin Tsabit] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, gur fiafraíodh de faoi phéire khuf a ghlanadh, dúirt sé: 'Trí lá dóibh siúd atá ar thuras agus lá amháin dóibh siúd a chónaíonn sa bhaile'. Dúradh freisin ó Yahya bin Ma'in gur fhíordheimhnigh sé hadith Khuzaimah bin Thabit maidir leis an khuf a ghlanadh. Agus is é Abd bin Abd ainm Abu Abdullah Al Jadali, ar a dtugtar Abdurrahman bin Abd de ghnáth. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil an hadith seo, sa chaibidil seo tá insint ó Ali, Abu Bakrah, Abu Hurairah, Shafwan bin Assal, Auf bin Malik, Ibn Umar agus Jarir'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
Dúirt [Hannad] linn, dúirt [Abu Al Ahwash] linn ó ['Ashim bin Abu An Nujud] ó [Zirr bin Hubaisy] ó [Shafwan bin 'Assal] a dúirt sé; 'Nuair a bhíomar ag taisteal, d'ordaigh Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam dúinn gan é a oscailt ar feadh trí lá agus trí oíche ach amháin nuair a bhíomar junub. Agus tá sé fós ceadaithe é a ghlanadh le haghaidh defecation, urination agus codlata'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil hasan an hadith seo. D'inis Al Hakam bin Utbah agus Hammad an hadith seo ó Ibrahim An Nakha'i, ó Abu Abdullah Al Jadali, ó Khuzaimah bin Thabit, ach níl sé seo barántúil. Dúirt Ali Ibnul Madini; 'Dúirt Yahya bin Sa'id gur dhúirt Shu'bah; 'Níor chuala Ibrahim An Nakha'i riamh ó Abu Abdullah Al Jadali faoin hadith maidir leis an khuf a ghlanadh'. Dúirt Za'idah ó Mansur, ‘Bhíomar i seomra Ibrahim At Taimi uair amháin, agus muid le Ibrahim An Nakha'i ag an am sin, ansin d’inis Ibrahim At Taimi dúinn ó ‘Amru bin Maimun, ó Abu Abdullah Al Jadali, ó Khuzaimah bin Thabit, ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam faoin hadith maidir le dhá khuf a ghlanadh’. Dúirt Muhammad bin Isma'il; ‘Sa chaibidil seo is é an hadith is fearr an hadith a insíonn Shafwan bin 'Assal Al Muradi'. Dúirt Abu Isa; ‘Seo tuairim go leor scoláirí ó measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in agus iad siúd ina ndiaidh ó measc na fuqaha. Cosúil le Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad agus Ishaq. Dúirt siad; ‘Daoine a fhanann sa bhaile, glanann siad an khuf ar feadh lae agus oíche agus daoine a thaistealaíonn, glanann siad é ar feadh trí lá agus trí oíche’. Dúirt Abu Isa; 'Deir roinnt saineolaithe eolaíochta freisin nach leagann siad teorainn ama síos chun péire khuf a ghlanadh. Tá an tuairim seo ag Malik bin Anas'. Dúirt Abu Isa arís, 'Is bailí an tuairim a sholáthraíonn teorainn ama'. D'inis Shafwan bin 'Assal an hadith seo freisin, seachas an hadith 'Ashim'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
dúirt sé linn [a ndúirt Abul Walid Ad Dimasqi], dúirt sé linn [a ndúirt Al Walid bin Muslim], dúirt sé liom [a ndúirt Tsaur bin Yazid] ó [Raja` bin Haiwah] ó [scríobhaí Al Mughirah] ó [a ndúirt Al Mughirah bin Syu'bah]; 'Chuimil an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam barr agus bun a khuf'. Dúirt Abu Isa, 'Is í seo tuairim ní hamháin duine de chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam, na tabi'in agus iad siúd ina ndiaidh ó measc na fuqaha. Ghlac Malik, Syafi'i agus Ishaq leis an tuairim seo freisin. Is hadith fadhbach é seo, níl aon duine ag brath ar Tsaur bin Yazid seachas Al Walid bin Muslim. Dúirt Abu Isa; ‘D’fhiafraigh mé de Abu Zur’ah agus Muhammad bin Isma’il faoin hadith seo, agus d’fhreagair an bheirt acu, ‘Níl an hadith seo barántúil, mar gur inis Ibnul Mubarak an hadith seo ó Tsaur, ó Raja` bin Haiwah’. Dúirt sé; ‘inis an scríobhaí Al Mughirah dom i mursal, ón bhFáidh sallallaahu ‘alaihi wasallam, agus níl aon trácht ar Al Mughirah ann’.
Hadith
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
dúirt sé linn [Dúirt Ali bin Hujr]; dúirt sé linn [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] óna [athair] ó [Urwah bin Az Zubair] ó [Al Mughirah bin Syu'bah] a dúirt sé; 'Chonaic mé an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ag cuimilt barr a dhá khuf'. Dúirt Abu Isa; 'Tá an hadith Al Mughirah seo i gcéim Hasan, eadhon hadith Abdurrahman bin Abu Az Zinad, óna athair, ó Urwah, ó Al Mughirah. Agus níl a fhios againn faoi aon duine a luaigh ó Urwah ó Al Mughirah faoi lafadz, 'ag barr an dá khufnya,' seachas é. Is é seo tuairim fhormhór na n-eolaithe. Ghlac Sufyan Ats Tsauri agus Ahmad leis an tuairim seo freisin. Dúirt Muhammad; 'Thug Malik bin Anas comhartha do Abdurrahman bin Abu Az Zinad'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
Dúirt sé linn [Hannad] agus [Mahmud bin Ghailan] araon; dúirt sé linn [Waki'] ó [Sufyan] ó [Abu Qais] ó [Huzail bin Syurahbil] ó [Al Mughirah bin Syu'bah] dúirt sé; 'Rinne an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam nigh, agus chuimil sé a dhá stoca agus an dá sandal'. Dúirt Abu Isa; 'Is fíor an hadith seo, agus is é seo tuairim go leor saineolaithe eolaíochta. Ghlac Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad agus Ishaq leis an tuairim seo freisin. Dúirt siad; 'Féadfaidh duine an dá stoca a chuimilt fiú ní na sandal má tá an dá cheann tiubh'. Dúirt Abu Isa; 'Sa chaibidil seo tá hadith ann freisin a insíonn Abu Musa'. Dúirt Abu Isa; 'Chuala mé Salih bin Muhammad At Tirmidhi ag rá; 'Chuala mé Abu Muqatil As Samarqandi ag rá; Tháinig mé chuig Abu Hanifah nuair a bhí sé tinn agus ar leaba a bháis. D'iarr sé orm uisce a thabhairt dó agus rinne sé nigh agus stocaí air. Ina dhiaidh sin, chuimil sé an bheirt acu agus dúirt sé, "Inniu rinne mé rud nach ndearna mé riamh cheana: chuimil mé mo stocaí, cé nach sandals iad."
Hadith
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
Dúirt sé linn [gur dhúirt Muhammad bin Basysyar], dúirt sé linn [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] ó [Sulaiman At Taimi] ó [Bakr bin Abdullah Al Muzani] ó [Al Hasan] ó [Ibnul Mughirah bin Syu'bah] óna [athair] a dúirt sé; 'Rinne an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam nigh, agus chuimil sé an khuf agus an imamah - cineál turban ceangailte leis an gceann -'. Dúirt [Bakr]; 'Chuala mé é ó [Ibnul Mughirah]. Dúirt an scéalaí; 'Luaigh Muhammad bin Basysyar an hadith seo in áit eile, gur chuimil sé a mhullach agus a thurban'. Insíodh an hadith seo ó bhealach eile freisin, ó Al Mughirah bin Syu'bah. Luaigh cuid acu lafadz; 'ag stróiceadh a mhullach agus a thurban', agus níor luaigh cuid eile é. Agus chuala mé Ahmad Ibnul Hasan ag rá; Chuala mé Ahmad bin Hanbal ag rá; 'Ní fhaca mé duine cosúil le Yahya bin Sa'id Al Qaththan le mo shúile féin riamh'. Dúirt an scéalaí, 'Sa chaibidil seo tá stair ó Amru bin Umayyah, Salman, Tsauban agus Abu Umamah freisin'. Dúirt Abu Isa; 'Is fíor hadith Al Mughirah bin Syu'bah, tá an tuairim seo glactha ag go leor scoláirí ó measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam, amhail Abu Bakr, Umar agus Anas'. Tá an tuairim seo ag Al Auza'i, Ahmad agus Ishaq freisin. Dúirt siad; 'Féadfaidh duine a thurban a ghlanadh'. Agus dúirt go leor scoláirí ó chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus tabi'in; 'Níor cheart do dhuine a thurban a ghlanadh mura gcuireann sé a cheann agus a thurban ar ceal'. Seo tuairim Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak agus Syafri'i. Dúirt Abu Isa: Chuala mé Al Jarud bin Mu'adz ag rá: Chuala mé Waki' Ibnul Jarrah ag rá: 'Má chuimlíonn sé a thurban amháin ansin is leor sin dó, mar is sunnah é.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
dúirt sé linn [Hannad] dúirt, tá sé in iúl dúinn [Ali bin Mushir] ó [Al A'masy] ó [Al Hakam] ó [Abdurrahman bin Abu Laila] ó [Ka'ab bin Ujrah] ó [Bilal] dúirt; ' An sallallaahu Prophet 'Chuimil alaihi wasallam péire khuf agus turban'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
dúirt sé linn [Qutaibah bin Sa'id], dúirt sé linn [Bisyr bin Al Mufaddlal] ó [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi], ó [Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] a dúirt sé; 'D'fhiafraigh mé de [Jabir bin Abdullah] uair amháin faoi na dhá khuf a ghlanadh, ansin d'fhreagair sé, 'Sin sunnah, mac mo dhearthár'. a dúirt sé; Agus d'fhiafraigh mé de freisin faoi an Imamah a ghlanadh, agus mar sin d'fhreagair sé, 'Cuim an ghruaig le huisce'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
dúirt sé linn [a dúirt Hannad], dúirt sé linn [Waki'] ó [Al A'masy] ó [Salim bin Abu Al Ju'd] ó [Kuraib] ó [Ibn Abbas] óna aintín - [Maimunah] - dúirt sé; 'Chuir mé uisce folctha don Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam, ansin nigh sé junub leis. Chlaon sé an soitheach lena lámh chlé thar a lámh dheas, ansin nigh sé an dá bhois. Ina dhiaidh sin chuir sé a lámh isteach sa soitheach, dhoirt sé a chuid baill ghiniúna le huisce agus chuimil sé a lámh i gcoinne an bhalla nó na talún. Ansin sruthlaigh sé a bhéal agus chuir sé uisce ina shrón, nigh sé a aghaidh agus a dhá lámh agus a uillinn. Ansin doirt uisce thar a cheann trí huaire, rith an t-uisce thar a chorp ar fad, ansin bog ar shiúl agus nigh a chosa'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil an hadith seo, agus sa chaibidil seo tá insinteachtaí ó Umm Salamah, Jabir, Abu Sa'id, Jubair bin Muth'im agus Abu Hurairah freisin'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
D’inis [Ibn Abu Umar] dúinn gur inis [Sufyan bin Uyainah] dúinn ó [Hisham bin Urwah] óna [athair] ó [Aisha] a dúirt: 'Nuair a bhí Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air) chun níocháin dheasghnátha (ghusl) a dhéanamh le haghaidh janaabah (measarthacht), nighfeadh sé a lámha ar dtús sula gcuirfeadh sé sa soitheach iad. Ina dhiaidh sin, nighfeadh sé a chuid baill ghiniúna, dhéanfadh sé níocháin mar a dhéanann sé le haghaidh paidir, agus sruthlaigh sé a chuid gruaige le huisce. Ina dhiaidh sin, dhoirtfeadh sé trí bhraon uisce thar a cheann.' Dúirt Abu Isa: 'Is hasan sahih an hadith seo, agus is é an hadith seo an ceann a roghnaíonn scoláirí maidir leis an níocháin dheasghnátha le haghaidh janaabah. Gur cheart do dhuine níocháin a dhéanamh mar a dhéanann sé le haghaidh paidir, ansin trí bhraon uisce a dhoirteadh thar a cheann. Ina dhiaidh sin, doirt uisce thar a chorp ar fad agus nigh a chosa.' Cleachtann scoláirí an hadith seo, deir siad: 'Má thumann duine atá ina janaabah é féin in uisce fiú mura ndéanann sé nigh, is leor sin.' Seo tuairim Shafi'i, Ahmad agus Ishaq.
Hadith
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
dúirt sé linn [Ibn Abu Umar], dúirt sé linn [Sufyan] ó [Ayyub bin Musa] ó [Sa'id Al Maqburi] ó [Abdullah bin Rafi'] ó [Umm Salamah] dúirt sí; 'A Theachtaire Allah, is bean mé go deimhin a bhíodh ag teannadh an cheangail gruaige - an bhfíodán -, má ghlacaim folcadh junub an gceapfainn go scaoilfinn é?' fhreagair sé: 'Ní hea, ach is leor duit trí dhoirteadh uisce a dhoirteadh thar do cheann, ina dhiaidh sin rith an t-uisce ar fud do choirp ansin beidh tú íon, nó dúirt sé: 'tá tú íon anois'. Dúirt Abu Isa; 'Is hasan sahih an hadith seo. Cleachtann go leor scoláirí an hadith seo, deir siad má ghlacann bean folcadh junub, agus mura scaoileann sí a cuid gruaige, go bhfuil sé leordhóthanach tar éis uisce a rith thar a corp'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
dúirt sé linn [Dúirt Nashr bin Ali], dúirt sé linn [Dúirt Al Harith bin Wajih]; dúirt sé linn [Malik bin Dinar] ó [Muhammad bin Sirin] ó [Abu Hurairah] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Faoi gach ribe tá junub, mar sin nigh an ghruaig agus glan an craiceann'. Sa chaibidil seo tá stair ó Ali agus Anas ann freisin. Dúirt Abu Isa; 'Is hadith gharib é hadith Al Harith bin Wajih nach bhfuil a fhios againn ach uaidh, cé gur sheikh lag a bhí ann. Ní beag scoláirí a d'inis é uaidh, ach d'inis sé an hadith seo ina aonar, ó Malik bin Dinar. Uaireanta tugtar Al Harith bin Wajih air agus uaireanta Ibn Wajbah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
Dúirt sé linn [Isma'il bin Musa], dúirt sé linn [Sharik] ó [Abu Ishaq] ó [Al Aswad] ó [Aisyah] a dúirt, 'Níor rinne an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam nigh tar éis folctha'. Dúirt Abu Isa; 'Is hadith hasan sahih é an hadith seo'. Dúirt Abu Isa; 'Agus seo tuairim roinnt mhaith de chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus tabi'in, eadhon gan nigh a dhéanamh tar éis folctha'.
