Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
ҳзеиҭеиҳәеит [Ҳаннад] иҳәеит, ҳзеиҭеиҳәеит [Шарик] [Абу Фазара] иҟынтә [Абу Заид] [Абдуллаҳ бин Масуд] иҟынтә иҳәеит; «Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам дсазҵааит: «Уведра иҭоузеи?» Сара аҭак ҟасҵеит, Арак ҳәа, нас иҳәеит: «Ахәырма бзиеи аӡы ԥшьеи», — иҳәеит Ибн Масуд; «Убри аҟнытә иара дицны аӡәӡәара ҟаиҵеит». Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис заҵәык ауп Абу Заид иҟынтә Абдуллаҳ иҟынтә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтә иааз. Убри аамҭазы, Абу Заид аҳадисдырҩцәа макьана иззымдыруа аӡә иоуп. Ари аҳадис ада даҽа ҳадиск еиҭеиҳәахьоу еилкаам. Аҵарауаа шьоукы ргәаанагарала, ауаҩы Набиџь -арак- ицны аҽыӡәӡәара илшоит. Убарҭ иреиуоуп Суфиан Ац Цаури уҳәа егьырҭгьы. Даҽа шьоукы ргәаанагарала, аӡәгьы аҩы иҽаҭаны аҽыӡәӡәара ҟалом. Абри ауп Шафиии, Аҳмади, Исҳақи ргәаанагара. Исҳақ иҳәеит; «Аӡәы абри ала дԥышәазар, ҩыла иҽиӡәӡәааит, аха сара еиҳа еиӷьасшьоит таиаммум ҟаиҵар». Абу Иса иҳәеит; Аӡәы иажәақәа ракәзар; «Аҩы ацҵаны аҽыкәабара ҟалаӡом» ҳәа Аҟәырҟан еиҳа иазааигәоуп, еиҳагьы ианаалоит. Избан акәзар, Аллаҳ Таала иҳәоит, усҟан аӡы шәмоуӡоит, усҟан адгьыл бзиаҿы шәныҳәала.
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
ҳзеиҭеиҳәеит [Қьуҭаиба] иҳәеит, ҳзеиҭеиҳәеит [Ал Лаитс] [Укаил] иҟынтә [Аз Зуҳри] иҟынтә [Убеидиллаҳ бин Абдуллаҳ] иҟынтә [Ибн Аббас] иҟынтә иҳәеит; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам аӡы ижәит, нас аӡы даҳәан, уи аӡы ала иҿы ирҭәит, анаҩс иҳәеит: «Иҵабыргыҵәҟьаны, аӡы ашәах аҵоуп». Иара иҳәеит; «Ари ахәҭаҿы иҟоуп Саҳл бин Саад Ас Саиди, Умм Салама рҭоурыхгьы». Абу Иса иҳәеит; Ари ҳҳасан ҵабыргны иҟоу аҳадисуп, џьоукы аҵарауаа ргәаанагарала, ауаҩы аӡы анижәлак ашьҭахь аӡы ицәа иҭеикыр ауп. Убри аамҭазы, ҳара ҳгәаанагарала, уи суннатуп. Урҭ рҟынтә шьоукы аӡы ржәырц азы рҿы рыӡәӡәарагьы рҭахӡам».
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
ҳәа ҳаиҳәеит [Нашр бин Али] [Муҳаммад бин Басиари] рыҩыџьагьы ирҳәеит; ҳзеиҭеиҳәеит [Абу Аҳмад Муҳаммад бин Абдуллаҳ Аз Зубаир] [Суфиан] иҟынтә [Адл Длаҳак бин Усман] иҟынтә [Нафи] иҟынтә [Ибн Умар] иҳәеит; «Дыҟан уаҩык, Аԥааимбар ацәа аниҭиуаз, аԥсшәа иеиҳәеит, убри аҟнытә аҭак ҟаимҵеит». Абу Иса иҳәеит; «Ари аҳадис ҳасан саҳиҳ ҳәа изышьҭоу аҩаӡараҿы иҟоуп, абри мацара – аԥсшәа аҭак аҟаҵара – ҳара ҳабжьара макруҳуп, ҳцәа аныҟаҳҵо, мамзаргьы ҳцәа аныҟаҳҵо, аҵарадырра аҟны аус зуа шьоукы ишырҳәаз ала. Ари аҳадисгьы ари ахәҭаҿы иаагоу аҳадисқәа иреиӷьу аҳадисуп. Абу Иса иҳәеит; Ари ахәҭаҿы иҟоуп Ал Муҳаџьир бин Қьынфуџь, Абдуллаҳ бин Ҳанџьала, Алқамаҳ бин Ал Афра, Џьабир, Ал Барра рҟынтәи аҳадисқәагьы.
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
иҳаиҳәеит [Саувар бин Абдуллаҳ Аль Анбари] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Аль Мутамир бин Сулеиман] иҳәеит; Сара исаҳаит [Аиуби] [Муҳаммад бин Сирин] иҟынтәи [Абу Ҳуреира] иҟынтәи Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтәи, иҳәеит: «Аӡәӡәага гәык иабзазар, бжьынтә иӡәӡәатәуп, урҭ рҟынтә акы мамзаргьы аҵыхәтәантәи адгьыл ацҵаны. Аха, анышәынҭра ацгәы ианырбзазар, знык иӡәӡәароуп'. Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис ҳасан ииашоуп. Абри ауп Шафиии, Аҳмади, Исҳақи ргәаанагара. Ари аҳадисгьы даҽакала Абу Ҳуреира иҟынтә, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтә абри аҩыза ҳәа. Аха уи иаҳәом, ацгәы ианырбза, знык иӡәӡәа. Ари ахәҭаҿы Абдуллаҳ бин Мугаффал иҟынтәи аҭоурыхгьы ануп.
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
иҳаиҳәеит [Исҳақ бин Муса Ал Ансари] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Ма'н] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Малик бин Анас] [Исҳақ бин Абдуллаҳ бин Абу Талҳаҳ] иҟынтә [Ҳумаид бинт Убеид бин Рифаах] иҟынтә [Кабсиа бинт Кааб бин Малик Қьаҭа] иҟынтә [Кабсиа бинт Кааб бин Малик] диба. -Кабсиа- иҳәеит; «Сара аӡы иҭасҭәеит, иаалырҟьаны ацгәы ааины ижәит, Абу Қьатада нас аӡы ааирҳәит, ацгәы ажәырц азы». Кабсиа иҳәеит; Абу Қьатада идыруан сара дышсыхәаԥшуаз, убри аҟнытә иҳәеит; — Иџьабшьома, сашьа иԥҳәыс? Сара аҭак ҟасҵеит, ааи, иҳәеит иара; Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам иҳәеит: «Ацгәқәа ҟьашьӡам. Уи абжьааԥны укәша-мыкәша иҟоу ԥстәуп». Урҭ рҟынтә шьоукы Малик иҟынтәи ирҳәеит, лара - Кабсиа - Абу Қьатада иԥҳәыс лакәын ҳәа, аха ииашоуп, лара Ибн Абу Қьатада иԥҳәыс лакәын ҳәа. Иара иҳәеит; «Ари ахы аҿы Аисиеи Абу Ҳуреиреи рҭоурыхгьы ануп». Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис ҳасан ҵабыргуп, абри аҩыза агәаанагара рымоуп Аԥааимбар иҩызцәа саллаллаҳу алеиҳи васаллам, атабиин, урҭ рышьҭахьтәи Шафии, Аҳмад, Исҳақ реиԥш иҟоу аҵарауаа реиҳараҩык. Урҭ еицҿакны ирҳәоит ацгәы иаанхаз аӡыржәра бзиоуп ҳәа. Ари ахәҭаҿы иреиӷьу аҳадис ауп. Имам Малик ари аҳадис бзиоуп ҳәа иԥхьаӡоит, ҳәарада, Исҳақ бин Абдуллаҳ бин Абу Талҳаҳ иҟынтәи. Малик иаҵкыс инаӡоу аӡәгьы дыҟам.
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
иҳаиҳәеит [Ҳаннад] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Уаки] [Ал Амаси] иҟынтә [Ибраҳим] иҟынтә [Ҳаммам Ибнул Ҳарит] иҟынтә иҳәеит; [Џьарир бин Абдуллаҳ] ацәа ҭихит, нас аҽыӡәӡәара ҟаиҵеит, ихәыфгьы ирыцқьеит. Усҟан иара иарҳәеит, абри зыҟауҵозеи? иҳәеит; «Исыԥырхагоузеи абри аҟаҵара? Зны Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам уи шыҟаиҵоз збеит. Ибраҳим иҳәеит; «Ари Џьарир иҳадис ауаа џьашьахәыс иҟанаҵоит, избан акәзар Џьарир амсылманра идикылеит Сура Аль Маида анааи ашьҭахь». Ари Ибраҳим иажәақәа роуп, ҳәарада, ари аҳадис ауаа џьашьахәыс иҟанаҵоит ҳәа. Иара иҳәеит; Ари ахәҭаҿы иаагоуп Умар, Али, Ҳузаифа, Ал Мугира, Билал, Саад, Абу Аиуб, Салман, Бураида, Амру бин Умаиа, Анас, Саҳл бин Саад, Иала бин Мурра, Убада Ибну Шамид, Усама бин Џьамаҳ, А Убада, џьоукы ирҳәоит, Ибну Умареи Убаи бин Имареи. Абу Иса иҳәеит; «Ари Џьарир иҳадис Ҳасан ихьӡуп».
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
[Сиаҳр бин Ҳаусиаб] иҟынтәи иааигеит, иҳәеит; «Сара избеит [Џьарир бин Абдуллаҳ] аҽыӡәӡәара шиуаз, нас ихәыфқәа ҩба ирыцқьеит. Убри аҟнытә сара уи азы сиазҵааит, иара аҭак ҟаиҵеит: «Сара избеит Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам аӡаахра ҟаиҵо, нас иҩ-хәыфк рыцқьара». Убри аҟнытә сара сиазҵааит: «Сура Аль-Маида ааиаанӡа акәызма, мамзаргьы уи ашьҭахь акәызма?» Иара аҭак ҟаиҵеит: «Сура Аль-Маида анылбаа ашьҭахь акәымзар, амсылманра сыдыскылеит». [Қәҭаиба] уи атәы ҳаиҳәеит, иҳәеит; «Ҳара иҳарҳәеит [Халид бин Зиад Ат Тирмизи], [Муқатил бин Ҳаиан] иҟынтә, [Сиаҳр бин Ҳаусиаб] иҟынтә, [Џьарир] иҟынтә». Ажәабжьҳәаҩ иҳәеит; ' [Бақьиа] [Ибраҳим бин Адҳам] иҟынтә, [Муқатил бин Ҳаиан] иҟынтә, [Сиаҳр бин Ҳаусиаб] иҟынтә, [Џьарир] иҟынтә. Ари еилыкка иҟоу аҳадисуп, избан акәзар, аҟәаҟәа аԥырцәара мап ацәызкуа џьоукы рҳәоит, Аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам аҟәаҟәа аԥырцәазшәа, Сура Аль-Маида ааиаанӡа. Џьарир иҳадис аҿы иазгәеиҭеит, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам Сура Аль Маида анылбаа ашьҭахь иҟәаҟәа шицәиҵоз шибаз.
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
ҳзеиҭеиҳәеит [Қьуҭаиба] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абу Ауанаҳ] иҟынтә [Саид бин Масруқ] иҟынтә [Ибраҳим Ат Таими] иҟынтә [Амру бин Маимун] иҟынтә [Абу Абдуллаҳ Аль Џьадали] иҟынтә [Хьузаимаҳ бин Цабит] иҟынтә Аԥааимбар саллалаҳу ҳәыԥҳар ҳәеиҳиал ҳәа иҳәеит: «Хымш амҩа иану рзы, мышк аҩны инхо рзы». Иара убасгьы Иаҳиа бин Маин иҟынтәи иҳәан, Хәузаима бин Сабит иҳадис ақьышә анырцәара иазкны ииҳәаз шьақәирӷәӷәеит ҳәа. Абу Абдуллаҳ Аль Џьадали ихьӡуп Абд бин Абд, еиҳарак Абдурраҳман бин Абд ҳәа иашьҭоуп. Абу Иса иҳәеит; «Ари аҳадис ҳасан ҵабыргуп, абри ахәҭаҿы иҟоуп Али, Абу Бакра, Абу Ҳуреира, Шафван бин Ассал, Ауф бин Малик, Ибн Умар, Џьарир рҟынтәи рҳәамҭақәа».
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
иҳаиҳәеит [Ҳаннад] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абу Аль Аҳуш] [Ашим бин Абу Ан Нуџуд] иҟынтә [Зирр бин Ҳубеиси] иҟынтә [Шафуан бин Ассал] иҟынтә иҳәеит; Ҳара аныҟәара ҳаныҟаз, Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам адҵа ҳаиҭеит хымш хымш ҳзаамыртыларц, џьунуб ҳаныҟоу ада. Уажәгьы аӡәӡәара, аӡәӡәара, ацәара рзы аӡәӡәара ҟалоит». Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис ҳасан ииашоуп. Аль Ҳакам бин Утбеи Ҳаммади ари аҳадис Ибраҳим Ан Нахаи иҟынтә, Абу Абдуллаҳ Аль Џьадали иҟынтә, Хәзаима бин Сабит иҟынтә ирҳәеит, аха уи ҵабыргны иҟам. Али Ибнул Мадини иҳәеит; Иаҳиа бин Саид иҳәеит Шуба иҳәеит ҳәа; Ибраҳим Ан Нахаи Абу Абдуллаҳ Аль Џьадали иҟынтәи ахаф анырцәара аҳадис аӡбахә зынӡа имаҳацызт. Заида Мансур иҟынтәи ус лҳәеит: «Ҳара зны Ибраҳим Ат Таими иуаҭах аҿы ҳаҟан, уи аамҭазы Ибраҳим Ан Нахаи ҳаицын, нас Ибраҳим Ат Таими Амру бин Маимун иҟынтә, Абу Абдуллаҳ Аль Џьадали иҟынтә, Хузаимаҳ бин Сабит иҟынтә, Аԥааимбар Ҳаиҳиаллаҳ иҟынтә ҳәа ҳаиҳәеит. Муҳаммад бин Исмаил иҳәеит; Ари ахәҭаҿы иреиӷьу аҳадис Шафван бин Ассал Аль Муради ииҳәаз аҳадис ауп. Абу Иса иҳәеит; Аԥааимбар иҩызцәа саллаллаҳу алеиҳи васаллам, атабиин, урҭ рышьҭахьтәи афуқаҳақәа рҟынтәи аҵарауаа аӡәырҩы ргәаанагара абри ауп. Суфиан Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Сиафи, Аҳмад, Исҳақ реиԥш. Урҭ ирҳәеит; Аҩны иаанхо ауаа ҽнак-ҽнак аҟәаҟәа рыцқьоит, аныҟәара иаҿу ауаа хымш-хымш рыцқьоит. Абу Иса иҳәеит; «Иара убасгьы џьоукы аҵарауаа ирҳәоит, урҭ ҩ-хәыфк рыцқьаразы аамҭа шьақәдыргылом ҳәа. Ари агәаанагара Малик бин Анас имоуп. Абу Иса ҩаԥхьа иҳәеит: «Аамҭа аԥкра азызуа агәаанагара еиҳа иҵабыргуп». Ари аҳадисгьы Шафван бин Ассал иҳәеит, Ашим аҳадис адагьы.
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
иҳаиҳәеит [Абул Уалид Ад Димаски] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Ал Уалид бин Муслим] иҳәеит, исеиҳәеит [Цаур бин Иазид] [Раџа бин Хаиуа] иҟынтә [Аль Мугира ишәҟәыҩҩы] иҟынтә [Ал Мугира бин Сиуба] иҳәеит; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟәаҟәа хыхьи ҵаҟеи ирыхьшьит. Абу Иса иҳәеит: «Ари агәаанагара Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҩызцәа руаӡәк иакәӡам, атабиинцәеи урҭ рышьҭахьтәи афуқаҳақәа рҟынтәи». Ари агәаанагара рыдыркылеит Малик, Сиафи, Исҳақгьы. Ари проблематә ҳадисуп, Аль Уалид бин Муслим ида аӡәгьы Цаур бин Иазид диқәгәыӷӡом. Абу Иса иҳәеит; Абу Зурааи Муҳаммад бин Исмаили ари аҳадис азы сразҵааит, урҭ ҩыџьагьы аҭак ҟарҵеит: «Ари аҳадис ҵабыргны иҟам, избан акәзар Ибнул Мубарак ари аҳадис Цаур иҟынтәи, Раџа бин Ҳаиуа иҟынтәи иҳәеит». Иара иҳәеит; «уи сара исзеиҭеиҳәеит ашәҟәыҩҩы Ал Мугира иҟынтә, Аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам иҟынтә, насгьы уи Ал Мугира иӡбахә ҳәа акгьы ыҟам».
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
иҳаиҳәеит [Али бин Ҳуџьр] иҳәеит; ҳзеиҭеиҳәеит [Абдурраҳман бин Абу Аз Зинад] [иаб] иҟынтә [Урва бин Аз Зубаир] иҟынтә [Аль Мугира бин Сиуба] иҟынтә иҳәеит; ' Сызбеит Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҩ-хәыфк рыхқәа дрыхьшьуа'. Абу Иса иҳәеит; «Ари Аль-Мугира аҳадис Ҳасан ихьӡуп, абдурраҳман бин Абу Аз Зинад иҳадис, иаб иҟынтә, Уруаҟынтәи, Аль-Мугираҟынтәи. Иара ида аӡәгьы дҳаздырӡом Уруаҟынтәи Аль Мугираҟынтәи лафаџь аӡбахә зҳәаз, «ҩ-хуфниак рықәцәан». Абас агәаанагара рымоуп аҵарауаа реиҳараҩык. Ари агәаанагара рыдыркылеит Суфиан Ац Цаури Аҳмадигьы. Муҳаммад иҳәеит; Малик бин Анас Абдурраҳман бин Абу Аз Зинад абжьы ииҭеит.
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
ҳәа ҳаиҳәеит [Ҳаннад], [Маҳмуд бин Гхаилан] рыҩыџьагьы ирҳәеит; ҳзеиҭеиҳәеит [Уаки] [Суфиан] иҟынтә [Абу Қьаис] иҟынтә [Ҳузаил бин Сиураҳбил] иҟынтә [Аль Мугира бин Сиуба] иҟынтә иҳәеит; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам аҽӡаахра ҟаиҵеит, ишьапымаҭәақәеи ишьапымаҭәақәеи ирыцқьеит. Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис ҳасан иҵабыргуп, абри ауп аҵарауаа аӡәырҩы ргәаанагара. Ари агәаанагара рыдыркылеит Суфиан Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Сиафии, Аҳмад, Исҳақ. Урҭ ирҳәеит; «Аӡәы ақалԥадқәа рыҩбагьы рыцқьар илшоит, рыҩбагьы жәпазар». Абу Иса иҳәеит; «Ари ахәҭаҿы Абу Муса ииҳәаз аҳадисгьы ыҟоуп». Абу Иса иҳәеит; «Салих бин Муҳаммад Ат Тирмизи ииҳәоз саҳаит; — Абу Муқаҭил Самарқанди ииҳәо саҳаит; Абу Ҳанифа дыԥсаанӡа дычмазаҩын, аӡы даҳәеит, нас ашьапымаҭәақәа ишәҵаны аӡәӡәара ҟаиҵеит. Уи ашьҭахь рыҩыџьагьы дрыхьшьит, абас ҳәаны; «Иахьа ахаан иҟасымҵацыз акы сҟасҵеит, ашьапылампылқәа ҩбагьы срыцқьеит, урҭ сандалиақәа шракәмызгьы».
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
ҳзеиҭеиҳәеит [Муҳаммад бин Басысиар] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Иаҳиа бин Саид Аль Қьаттан] [Сулеиман Ат Таими] иҟынтә [Бакр бин Абдуллаҳ Аль Музани] иҟынтә [Аль Ҳасан] иҟынтә [Ибнул Мугира бин Сиуба] иҟынтә [иаб] иҟынтә иҳәеит; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам аҽӡаахра ҟаиҵеит, насгьы ихы иадҳәалаз ахаҵа хкык ихы иҭеикит. [Бакр] иҳәеит; «Сара [Ибнул Мугира] иҟынтәи саҳаит. Ажәабжьҳәаҩ иҳәеит; «Муҳаммад бин Басысиар даҽа ҭыԥк аҿы ари аҳадис аӡбахә иҳәахьеит, иԥышәи ихыҵәҟьеи ширыцқьоз». Ари аҳадисгьы даҽа мҩак ала иаагоуп, Ал Мугира бин Сиуба иҟынтә. Урҭ рҟынтә џьоукы лафаӡ рыӡбахә рҳәеит; «иԥынҵа ԥхыӡи ихаҵеи дрықәыӷәӷәон», аха шьоукы уи аӡбахә рҳәомызт. Аҳмад Ибнул Ҳасан ииҳәоз саҳаит; Аҳмад бин Ҳанбал ииҳәоз саҳаит; — Иаҳиа бин Саид Аль Қьаттан иеиԥшу аӡәгьы схатә блақәа рыла дсымбацт. Ажәабжьҳәаҩ иҳәеит: «Ари ахәҭаҿы Амру бин Умаиа, Салман, Цаубан, Абу Умама рҟынтәи аҭоурыхгьы ыҟоуп». Абу Иса иҳәеит; «Аль Мугира бин Сиубаҳ иҳадис ҳасан ҵабыргуп, ари агәаанагара Аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам иҩызцәа рҟынтәи аҵарауаа рацәаҩны ирыдыркылоит, иаҳҳәап, Абу Бакр, Умар, Анас». Ари агәаанагара рымоуп Ал Аузаи, Аҳмад, Исҳақгьы. Урҭ ирҳәеит; «Аӡәы ихҭырԥа иԥырхыр илшоит». Аԥааимбар иҩызцәа рҟынтәи аҵарауаа рацәаҩны ирҳәеит: «Ауаҩы ихыи ихыҵәҟьеи имыцқьакәа, ихҭырԥа имыцқьар ҟалом». Абас ргәы иаанагоит Суфиан Ац Цаури, Малик бин Анас, Ибнул Мубарак, Сиафрии. Абу Иса иҳәеит; Ал Џьаруд бин Муаџь ииҳәоз саҳаит; Уаки Ибнул Џьарра ииҳәоз саҳаит; «Ихҭырԥа мацара инырцәозар, уи иазхоит, избан акәзар уи суннатуп».
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
иҳаиҳәеит [Ҳаннад] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Али бин Мушир] [Аль Амаси] иҟынтә [Ал Ҳакам] иҟынтә [Абдурраҳман бин Абу Лаила] иҟынтә [Кааб бин Ужраҳ] иҟынтә [Билал] иҳәеит; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам ҩ-хәыфки ҩба-ҩба ҟәардәи ирыхьшьит.
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
ҳзеиҭеиҳәеит [Қуҭаиба бин Саид] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Бисир бин Аль Муфадлал] [Абдурраҳман бин Исҳак Аль Кураси] иҟынтә, [Абу Убеида бин Муҳаммад бин Аммар бин Иасир] иҟынтә иҳәеит; «Зны [Џьабир бин Абдуллаҳ] ҩ-хәыфк рыцқьара азы сиазҵааит, нас иара аҭак ҟаиҵеит: «Уи суннатуп, сашьа иԥа». иҳәеит; Саргьы сиазҵааит Имама аԥырцәара азы, убри аҟнытә иара аҭак ҟаиҵеит: «Ахцәы ӡыла иԥшь» ҳәа.
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
ҳзеиҭеиҳәеит [Ҳаннад] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Уаки] [Аль Амаси] иҟынтә [Салим бин Абу Ал Џьууд] иҟынтә [Куреиб] иҟынтә [Ибн Аббас] иҟынтә ианхәа лҟынтә - [Маимуна] - иҳәеит; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам изы аҽыкәабаратә ӡы ҭасҵеит, нас уи ала џьунуб иҽиӡәӡәеит. Иарма нап иарӷьа нап иахаргыланы амаҭәар ааирҳәит, нас инапқәа ҩбагьы иӡәӡәеит. Уи ашьҭахь инапы аҭра иҭаҵаны, ицәеижьтә цәеижьхәҭақәа аӡы рыла ирҭәны, инапы аҭӡамц ма адгьыл иақәишьуан. Нас иҿы ӡәӡәаны, иԥынҵа аӡы ҭеиҭәан, иҿы иӡәӡәеит, инапқәеи инапықәеи рыҩбагьы. Нас хынтә ихы аӡы ақәҭәаны, аӡы ицәеижь зегьы иақәҭәаны, нас днаскьаны ишьапқәа ӡәӡәа». Абу Иса иҳәеит; «Ари аҳадис ҳасан ҵабыргуп, абри ахы аҿы Умм Салама, Џьабир, Абу Саид, Џьубеир бин Мутим, Абу Ҳуреира рҟынтәи рҳәамҭақәагьы ыҟоуп».
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
иҳаиҳәеит [Ибн Абу Умар] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Суфиан бин Уиаина] [Ҳисиам бин Уруа] иҟынтә [иаб] иҟынтә [Аисиа] иҟынтә иҳәеит; Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам џьунуб иҽыкәабара данцоз, раԥхьа инапқәа иӡәӡәеит, инапқәа аҵәцаҿы иҭеиҵаанӡа. Уи ашьҭахь ицәеижьтә цәеижьхәҭақәа иӡәӡәеит, анамаз аҽыӡәӡәара еиԥш иҽыӡәӡәеит, ихахәы ӡыла иӡәӡәеит. Уи ашьҭахь хынтә ихы иқәиҭәеит. Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис ҳасан ҵабыргуп, ари аҳадис џьунуб аҽыкәабара иазку аспециалистцәа роуп иалырхыз. Ауаҩы анамаз аҿы еиԥш аҽыӡәӡәара ҟаиҵароуп, нас хынтә ихы иқәиҭәароуп. Уи ашьҭахь, уцәеижь зегьы аӡы ақәҭәаны, ушьапқәа уӡәӡәа. Аҵарауаа ари аҳадис аԥсҭазаараҿы рхы иадырхәоит, ирҳәоит; «Џьунуб змоу ауаҩы аӡәӡәара ҟаимҵозаргьы аӡы иҽӡааихыр, уи азхоит». Абри ауп Шафиии, Аҳмади, Исҳақи ргәаанагара.
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
иҳаиҳәеит [Ибн Абу Умар] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Суфиан] [Аиуб бин Муса] иҟынтә [Саид Аль Мақбури] иҟынтә [Абдуллаҳ бин Рафи' иҟынтә [Умму Салама] иҟынтә иҳәеит; «Уа Аллаҳ Иԥааимбар, ииашаҵәҟьаны, сара абжьааԥны зхахәы зырӷәӷәо ԥҳәысуп, џьунуб сҽызӡаазхуа, урҭ схыхтәума?» Иара аҭак ҟаиҵеит: «Мап, аха хынтә аӡы ухы иақәҭәаны, уцәеижь зегьы аӡы ақәҭәаны, уцқьахоит, мамзаргьы иҳәеит: «Уцқьоуп». Абу Иса иҳәеит; Ари аҳадис ҳасан ииашоуп. Ари аҳадис назыгӡо аҵарауаа аӡәырҩы ирҳәоит, аԥҳәыс џьунуб лҽылӡааихуазар, лхахәы лыҵамҵозар, уи азхоит лцәеижь аӡы анылхыҵлак ашьҭахь ҳәа.
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
иҳаиҳәеит [Нашр бин Али] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Ал Ҳарит бин Уаџьих] иҳәеит; ҳзеиҭеиҳәеит [Малик бин Динар] [Муҳаммад бин Сирин] иҟынтә [Абу Ҳуреира] иҟынтә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтә, иҳәеит: «Хцәы зегьы рыҵаҟа џьунуб ыҟоуп, убри аҟнытә ахцәы ӡәӡәа, ацәа рыцқьа». Ари ахы аҟны Алии Анаси рҟынтәи аҭоурыхгьы аагоуп. Абу Иса иҳәеит; Ал Ҳарит бин Уаџьиҳ иҳадис гәариб ҳәадисуп, уи иара иҟынтә ада иаҳзымдыруа, шеих ԥсыҽк шиакәызгьы. Иара иҟынтә еиҭазҳәаз аҵарауаа маҷҩым, аха иара имацара ари аҳадис иҳәеит, Малик бин Динар иҟынтә. Зны-зынла Ал Ҳарит бин Уаџьиҳа, зны-зынла Ибн Уаџьба ҳәагьы ихьӡуп.
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
ҳзеиҭеиҳәеит [Исмаил бин Муса] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Шарик] [Абу Исҳақ] иҟынтә [Аль Асвад] иҟынтә [Аисиа] иҳәеит, 'Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҽыкәабара ашьҭахь аӡәӡәара ҟаимҵеит'. Абу Иса иҳәеит; «Ари аҳадис ҳасан саҳиҳ ҳәадисуп». Абу Иса иҳәеит; Аԥааимбар иҩызцәа рҟынтәи ԥыҭҩык ргәаанагара абри ауп, аҽыкәабара ашьҭахь аҽыкәабара ҟамҵатәуп ҳәа.