Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 941
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى عَنْ بِشْرِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اتَّبَعَ الْجَنَازَةَ لَمْ يَقْعُدْ حَتَّى تُوضَعَ فِي اللَّحْدِ فَعَرَضَ لَهُ حَبْرٌ فَقَالَ هَكَذَا نَصْنَعُ يَا مُحَمَّدُ قَالَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ خَالِفُوهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَبِشْرُ بْنُ رَافِعٍ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Байсар] һөйләне, беҙгә [Шәфүән бин Ғайса] [Бисир бин Рафиғтан] [Ғабдулла бин Сөләймән бин Джунада бин Әбү Өмәйә] [атаһынан] [олатаһынан] [Үбәҙә бин Шәмиттән] һөйләне; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһиссәләм, мәйетте оҙатып барғанда, мәйетте ҡәбергә һалғансы ултырмаған. Йәһүд руханийы яҡынлашып, былай тигән; — Беҙ бына нимә эшләйбеҙ, эй Мөхәммәт. Үбәҙә әйтте; — Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм ултырҙы ла: «Уларҙы айырып ҡарағыҙ! ''. Әбү Иса әйтте; — Был — ғәриб хәҙис. Бисыр бин Рафиғ хәҙис риүәйәтендә көслө кеше булмаған.
Hadith
Imam Tirmidzi : 942
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سِنَانٍ قَالَدَفَنْتُ ابْنِي سِنَانًا وَأَبُو طَلْحَةَ الْخَوْلَانِيُّ جَالِسٌ عَلَى شَفِيرِ الْقَبْرِ فَلَمَّا أَرَدْتُ الْخُرُوجَ أَخَذَ بِيَدِي فَقَالَ أَلَا أُبَشِّرُكَ يَا أَبَا سِنَانٍ قُلْتُ بَلَى فَقَالَ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَرْزَبٍ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ وَلَدُ الْعَبْدِ قَالَ اللَّهُ لِمَلَائِكَتِهِ قَبَضْتُمْ وَلَدَ عَبْدِي فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيَقُولُ قَبَضْتُمْ ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيَقُولُ مَاذَا قَالَ عَبْدِي فَيَقُولُونَ حَمِدَكَ وَاسْتَرْجَعَ فَيَقُولُ اللَّهُ ابْنُوا لِعَبْدِي بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَسَمُّوهُ بَيْتَ الْحَمْدِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Беҙгә [Сәүәйет бин Наср] һөйләне, беҙгә [Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк] [Хәммәд бин Сәләмә] [Әбү Синан] әйтте; — Мин улымды ерләнем, Синан һәм [Әбү Талха Әл Хәүләни] ҡәбер ситенә ултырҙы. Сығырға йыйынғас, ҡулымдан тотоп алды. Ул әйтә; — Һиңә һөйөнөслө хәбәр еткерәйемме, эй, Әбү Синан, — тип яуап бирҙем; 'Эйе'. ти ул; «Миңә [Әл Длахаҡ бин Әбдүррахман бин Әрзәбкә] [Әбү Муса Әл Асыйариҙан] әйтелде: «Әгәр ҡолдоң балаһы үлһә, Аллаһ Тәғәлә фәрештәләренә: «Һеҙ мине ҡоломдоң балаһынан мәхрүм иттегеҙ», — тигән. Улар яуап бирҙе; 'Эйе'. -Аллаһ Тәбәрәкә Вә Тәғәлә- тигән; — Һин уның бәпесен тартып алдың. Улар яуап бирҙе; 'Эйе'.-Алла Тәбәрәкә Вә Тәғәлә- һораны: 'Минең ҡолом нимә тине'. Улар яуап бирҙе; — Ул Һине маҡтаны һәм истирджа тине. Аллаһ Тәғәлә: «Минең ҡолома күктә йорт төҙөп, уға Бәйтулхәмд тип исем ҡуш», — тигән. Әбү Иса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 943
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى النَّجَاشِيِّ فَكَبَّرَ أَرْبَعًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَجَابِرٍ وَيَزِيدَ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيَزِيدُ بْنُ ثَابِتٍ هُوَ أَخُو زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ شَهِدَ بَدْرًا وَزَيْدٌ لَمْ يَشْهَدْ بَدْرًا قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَرَوْنَ التَّكْبِيرَ عَلَى الْجَنَازَةِ أَرْبَعَ تَكْبِيرَاتٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Ул беҙгә [Әхмәт бин Мәнигә], [Исмәғил бин Ибраһимға], [Әз-Зөһриҙән] [Сәғит бин Мусаййабтан] [Әбү Һүрәйрәнән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәсәлләмдең Нәжәбәһи ғәләйһиссәләм өҫтөндә намаҙ уҡығанын һөйләне. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Ибн Ғәббәс, Ибн Әбү Әүфә, Джәбир, Йәзид бин Сабит һәм Әнәстән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; Йәзид бин Сабит Бәҙер һуғышында ҡатнашҡан Зәйет бин Сабиттың өлкән ағаһы була. Шул арала Зәйет Бәҙер һуғышында ҡатнашмай. Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙистәре – хәсән сахих хәҙис. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан күпселек ғалимдар уны ҡулланған. Улар мәрхүм өсөн тәкбир дүрт тапҡыр бирелә тигән фекерҙә. Шулай уҡ Суфьян Ац Цаури, Мәлик бин Әнәс, Ибнү Мөбәрәк, Әс Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере шундай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 944
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَكَانَ زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ يُكَبِّرُ عَلَى جَنَائِزِنَا أَرْبَعًا وَإِنَّهُ كَبَّرَ عَلَى جَنَازَةٍ خَمْسًا فَسَأَلْنَاهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكَبِّرُهَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا التَّكْبِيرَ عَلَى الْجَنَازَةِ خَمْسًا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا كَبَّرَ الْإِمَامُ عَلَى الْجَنَازَةِ خَمْسًا فَإِنَّهُ يُتَّبَعُ الْإِمَامُ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусанна] һөйләне, беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] беҙгә [Сөғбә] [Ғәмр бин Мурра] [Ғәбдүррәхмән бин Әбү Ләйлә]ҙән әйтте; — [Зәйет бин Әркәм] беҙҙең йыназа намаҙҙарыбыҙҙа дүрт тапҡыр тәкбир әйтте. Бер ваҡыт йыназа намаҙында бер мәйет өсөн биш тапҡыр -тәкбир әйткән. Шул турала һораштыҡ. Ул яуап бирҙе; "Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм шулай тигән". Әбү Иса әйтте; — Зәйет бин Әркәмдең хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар һәм башҡалар ҙа ошондай фекерҙә. Улар йыназа намаҙы өсөн тәкбир биш ваҡыт була, тигән фекерҙә. Әхмәт менән Исхаҡ әйттеләр; "Әгәр имам тән өҫтөндә биш тапҡыр тәкбир ҡылһа, имам эйәрергә тейеш".
Hadith
Imam Tirmidzi : 945
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا هِقْلُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو إِبْرَاهِيمَ الْأَشْهَلِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى عَلَى الْجَنَازَةِ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَاقَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ وَزَادَ فِيهِ اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَائِشَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَالِدِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَرَوَى عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَعِكْرِمَةُ رُبَّمَا يَهِمُ فِي حَدِيثِ يَحْيَى وَرُوِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ أَصَحُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا حَدِيثُ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي إِبْرَاهِيمَ الْأَشْهَلِيِّ عَنْ أَبِيهِ وَسَأَلْتُهُ عَنْ اسْمِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ فَلَمْ يَعْرِفْهُ
Беҙгә [Әли бин Хөжр] һөйләне, беҙгә [Хикл бин Зияд] һөйләне [Әл Әүзәи] [Яхъя бин Әбү Ҡацирҙан] миңә [Әбү Ибраһим Әл Асыхали] [атаһы] әйтте; Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи вәссәләм, йыназа намаҙын уҡығанда, ул уҡыны: АЛЛАҺУММАҒФИРЛИ ЛИХАЙЙИНА ВӘ МӘЙЙИТИНӘ ВӘ СӘЙӘХИДИНА ВА ҒАЙБИНА ВА ШӘҒИРИНА ВА КӘБИРИНА ВА ДЗАКАРИНА ВА УНЦАНА, тех кто аливе а үлде, беҙҙең арала булғандар һәм булмағандар, арабыҙҙа әле бәләкәйҙәр һәм ҡарт булғандар, ир-егеттәребеҙ һәм ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ- [Яхъя] әйтте; миңә [Әбү Сәләмә бин Абдуррахман] [Әбү Һүрәйрә] пәйғәмбәребеҙҙән өҫтәгесә һөйләне. Өҫтәү менән унда, 'АЛЛАҺУММА КЕШЕ АХЙӘЙТӘХУ МИННӘ ФА АХЫИХИ 'ӘЛӘЛ ИСЛАМ ВАМАН ТАВАФФАИТАХУ МИННӘ ФӘ ТӘВАФФАХУ 'ЛАЛА ИМАН -Йә Аллаһ, уларҙы терелтегеҙ беҙҙең арала, һуңынан уларҙы терелтегеҙ -дәүләттә Һин беҙҙең дәүләттән үтте, уларҙы Һин беҙҙән алыҫҡа ебәрҙеләр. иман- -Әбү Иса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Әбдүррәхмән, Ғәйсә, Әбү Ҡатада, Әүф бин Мәлик һәм Джәбирҙән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; — Вәлид Әбү Ибраһимдың хәҙистәре — хәсән сахих хәҙис. [Хисәм Әд Дәстүәли] һәм [Ғәли бин Мөбәрәк] был хәҙисте [Яхъя бин Әбү Ҡацирҙан] [Әбү Сәләмә бин Абдуррахмандан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән мурсал рәүештә һөйләгәндәр. [Икримә бин Ғәммәр] [Йәхьйә бин Әбү Касирҙан] [Әбү Сәләмәнән] [Ғәйсиә] пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт иткән һәм Икримә бин Әммәрҙең хәҙисе махфуж түгел. Икримәнең Яхъяның хәҙисенә шиге булыуы ихтимал, һәм ул [Яхъя бин Әбү Касирҙан] [Ғабдулла бин Әбү Ҡатадахтан] [атаһынан] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан риүәйәт ителгән. Мин Мөхәммәттең әйткәнен ишеткәнем бар; — Был мәсьәлә буйынса иң дөрөҫ тарих — Яхъя бин Әбү Ҡацирҙың Әбү Ибраһим Әл Әшһәлиҙән атаһынан килгән хәҙисе. Мин унан Әбү Ибраһимдың исемен һораным, әммә ул уны белмәне».
Hadith
Imam Tirmidzi : 946
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى مَيِّتٍ فَفَهِمْتُ مِنْ صَلَاتِهِ عَلَيْهِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَاغْسِلْهُ بِالْبَرَدِ وَاغْسِلْهُ كَمَا يُغْسَلُ الثَّوْبُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ هَذَا الْحَدِيثُ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Баҫяр] һөйләне, беҙгә [Әбдүррәхмән бин Мәхди] һөйләне, беҙгә [Мөғәвиә бин Сәлих] [Әбдүррәхмән бин Джүбәйер бин Нөфәйерҙән] [атаһынан] [Әүф бин Мәликтән] әйтте; Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең мәйет өсөн доға ҡылғанын ишеткәнем бар. Мин уның доғаһынан аңлай алам, атап әйткәндә, былай тигән уҡыуҙан: «АЛЛАҺУММАҒФИР ЛӘҺУ ВӘРХӘМҺУ ВАҒСИЛҺУ БИЛ БӘРӘД ВАҒҺСИЛҺУ КАМА ЙӨҒСӘЛҮТ ТСӘҮБУ -Йә Аллаһ, ғәфү ит уны, рәхмәт бир. Уны һалҡын һыу менән таҙартығыҙ. Кейем таҙартылған кеүек уны таҙарт- Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Мөхәммәт әйтте; "Был мәсьәлә буйынса иң дөрөҫ хәҙис - был хәҙис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 947
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ عَلَى الْجَنَازَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ هُوَ أَبُو شَيْبَةَ الْوَاسِطِيُّ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَالصَّحِيحُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ مِنْ السُّنَّةِ الْقِرَاءَةُ عَلَى الْجَنَازَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәнигә] әйтелде, беҙгә [Зәйет бин Хөбәпкә] әйтелде, беҙгә [Ибраһим бин Усманға] [Әл-Хәкәмдән] [Миксамдан] [Ибн Ғәббәстән] әйтелде, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи васаллам Фәрәһиәтте уҡы. -Әхмәт бин Хәнбал- әйткән: «Иң мәғәнәле хәҙис Өммө Сәриҡтән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; — Ибн Аббастың хәҙисе көслө сәнәд түгел. Ибраһим бин Усман – Әбү Сәйбә Әл Вәсити, хәҙистәре яман булған кеше. Ә Ибн Ғаббас тураһында дөрөҫлөк – уның әйткәне: «Сөннәт нәмәләрҙең береһе – мәйет өҫтөндә “Әл-Фатиха” сүрәһен уҡыу”.
Hadith
Imam Tirmidzi : 948
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍأَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَقَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ إِنَّهُ مِنْ السُّنَّةِ أَوْ مِنْ تَمَامِ السُّنَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَخْتَارُونَ أَنْ يُقْرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ بَعْدَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُقْرَأُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى الْجَنَازَةِ إِنَّمَا هُوَ ثَنَاءٌ عَلَى اللَّهِ وَالصَّلَاةُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالدُّعَاءُ لِلْمَيِّتِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَغَيْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَطَلْحَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ هُوَ ابْنُ أَخِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ رَوَى عَنْهُ الزُّهْرِيُّ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басъярға] әйтелгән, беҙгә [Ғабдуррахман бин Мәхдигә] әйтелгән, беҙгә [Сәғәд бин Ибраһимдан] [Сәғәд бин Абдулла бин Әүфтән] [Сәғәд бин Абдулла бин Әүфтән] [Ибн Ғәббәс] рияра, Әл-хихиәд намаҙын уҡыған тип әйтелгән. Мин унан һораным, шунан ул сөннәткә йәки сөннәттең камиллығының бер өлөшөнә ингән тип яуап бирҙе. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Уны пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар һәм башҡалар ғәмәлгә ашыра. Улар «Әл-Фатиха»ны тәүге тәкбирҙән һуң уҡырға кәрәк тигән фекерҙе һайлаған. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере. Ҡайһы бер ғалимдар фекеренсә, ул йыназа намаҙы ваҡытында уҡылмай, тик Аллаһ Тәғәләгә маҡтау әйтеп, пәйғәмбәргә саллаллааһу ғәләйһи вәссәләмгә салауат уҡып, мәрхүм өсөн доға ҡылып ҡына уҡыла. Был фекерҙе Атс Цаури һәм Куффа халҡынан, Тәлхах бин Абдулла бин Әүфтең, йәғни Әз-Зөһри унан риүәйәт иткән Абдуррахман бин Әүфтең ейәненең улы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 949
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَيُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ هُبَيْرَةَ إِذَا صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَتَقَالَّ النَّاسَ عَلَيْهَا جَزَّأَهُمْ ثَلَاثَةَ أَجْزَاءٍ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَيْهِ ثَلَاثَةُ صُفُوفٍ فَقَدْ أَوْجَبَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَمَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مَالِكِ بْنِ هُبَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ وَرَوَى إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ وَأَدْخَلَ بَيْنَ مَرْثَدٍ وَمَالِكِ بْنِ هُبَيْرَةَ رَجُلًا وَرِوَايَةُ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ عِنْدَنَا
Беҙгә [Әбү Ҡурайб] һөйләне, беҙгә [Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк] һәм [Юныс бин Бүкәйер] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Йәзид бин Әбү Хәбиб] [Мәрцад бин Ғабдулла Әл Язаниҙан] әйтте; «Әгәр ҙә [Мәлик бин Хөбәйрә] йыназа намаҙын уҡырға теләһә, унда бер нисә генә кеше булыуын күрһә, уларҙы өс шофҡа бүлә. Шунан һуң ул; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Кемгә өс рәт намаҙ уҡыла, тимәк, уға -ожмахҡа эләгеү фарыз». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Хәҙис Ғәйсиә, Өмө Хәбибә, Әбү Һүрәйрә һәм Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатыны Мәймүнәнән риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; — Мәлик бин Хөбәйрәнең хәҙисе — Хәсән хәҙисе. Шулай итеп, уны бер нисә кеше һөйләгән, [Мөхәммәт бин Исхаҡтан]. [Ибраһим бин Сәғәт] шулай уҡ был хәҙисте [Мөхәммәт бин Исхаҡтан], Мәртәс менән Мәлик бин Хөбәйрә араһына [бер кешене] индереп, риүәйәт иткән. Беҙҙеңсә, улар тарихы ысынбарлыҡҡа тап килә».
Hadith
Imam Tirmidzi : 950
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ رَضِيعٍ كَانَ لِعَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمُوتُ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَتُصَلِّي عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَبْلُغُونَ أَنْ يَكُونُوا مِائَةً فَيَشْفَعُوا لَهُ إِلَّا شُفِّعُوا فِيهِو قَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ فِي حَدِيثِهِ مِائَةٌ فَمَا فَوْقَهَا قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ أَوْقَفَهُ بَعْضُهُمْ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] һөйләне, [Әйүптән] [Ғәбдел Ваһаб Әтс Саҡафиға] һөйләне һәм беҙгә [Әхмәт бин Мәниғ] һәм [Ғәли бин Хөжр] әйтте; Беҙгә әйтелгәнсә, [Исмәғил бин Ибраһим] [Әйүбтән] [Әбү Ҡилаба]нан [Ғабдулла бин Йәзид] Айсиәнең бер туған ҡустыһынан, [Айсиә] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм әйтте: «Был мосолман түгел, кем уның өсөн үлә, һәм ул хундре доға ҡыла. шәфәғәт ит, әгәр ҙә уға фатиха бирелмәһә. шәфәғәт'. Ғәли бин Хөжр үҙенең хәҙисендә йөҙ йәки унан күберәк тигән. Әбү Иса әйтте; «Ғәйсиәнең хәҙисе хәсәнлекле дөрөҫ хәҙис, улар уны өлөшләтә аңлатты, бутау дәрәжәһенә тиклем түгел».
Hadith
Imam Tirmidzi : 951
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَثَلَاثُ سَاعَاتٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَانَا أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِنَّ أَوْ نَقْبُرَ فِيهِنَّ مَوْتَانَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُ بَازِغَةً حَتَّى تَرْتَفِعَ وَحِينَ يَقُومُ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ حَتَّى تَمِيلَ وَحِينَ تَضَيَّفُ الشَّمْسُ لِلْغُرُوبِ حَتَّى تَغْرُبَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَكْرَهُونَ الصَّلَاةَ عَلَى الْجَنَازَةِ فِي هَذِهِ السَّاعَاتِ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنْ نَقْبُرَ فِيهِنَّ مَوْتَانَا يَعْنِي الصَّلَاةَ عَلَى الْجَنَازَةِ وَكَرِهَ الصَّلَاةَ عَلَى الْجَنَازَةِ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا وَإِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ حَتَّى تَزُولَ الشَّمْسُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا بَأْسَ فِي الصَّلَاةِ عَلَى الْجَنَازَةِ فِي السَّاعَاتِ الَّتِي تُكْرَهُ فِيهِنَّ الصَّلَاةُ
Беҙгә [Ханнад] һөйләне, беҙгә [Вәки] [Муса бин Ғәли бин Рабах] [Атаһы] [Уҡба бин Әмир Әл-Джуһани] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм беҙгә намаҙ уҡыуҙан йәки мәрхүмдәрҙе ерләүҙән тыйған өс ваҡыт бар: ҡояш бер аҙ ҡалҡҡансы ҡалҡҡанда, бер аҙ эйелгәнсе тура торғанда һәм ҡояш байырға йыйынғанда байығансы». Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар һәм башҡалар тарафынан ҡулланыла. Ул ваҡытта йыназа намаҙын нәфрәт итәләр. Ибн Мөбәрәк әйткән; «Был хәҙистең мәғәнәһе – үлгәндәрҙе беҙҙең арала ерләү, йәғни йыназа намаҙы тигәнде аңлата». Ҡояш ҡалҡҡанда, байығанда һәм төш уртаһында ҡояш эйелгән итеп йыназа намаҙын нәфрәт итә. Был Әхмәт менән Исхаҡтың да фекере. Аш Сяфии әйтте; 'Мәйетте намаҙ уҡыуҙа бер ниндәй ҙә насарлыҡ юҡ, унда намаҙ уҡыу нәфрәт ителә''.
Hadith
Imam Tirmidzi : 952
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ ابْنُ بِنْتِ أَزْهَرَ السَّمَّانِ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرَّاكِبُ خَلْفَ الْجَنَازَةِ وَالْمَاشِي حَيْثُ شَاءَ مِنْهَا وَالطِّفْلُ يُصَلَّى عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ رَوَاهُ إِسْرَائِيلُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا يُصَلَّى عَلَى الطِّفْلِ وَإِنْ لَمْ يَسْتَهِلَّ بَعْدَ أَنْ يُعْلَمَ أَنَّهُ خُلِقَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Һөйләне беҙгә [Бисир бин Әҙәм бин Бинт Әзһәр Саман Әл Басри] беҙгә [Исмәғил бин Сәғит бин Ғөбәйҙуллаһ] беҙгә [атайымдан] [Зияд бин Джүбәйер бин Хәййә] [атаһы] [Әл Мөғирә бин Сөйәһүт сәйәһүләһ] ғәскәренән әйтте: мәйет артында, ә йөрөгән кеше үҙенән тора. артта йәки алда, ә бәләкәй балалар өсөн доға ҡылырға кәрәк'. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. [Исраил] һәм башҡалар [Сәғит бин Ғөбәйҙуллаһтан] риүәйәт иткәндәр. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ҡайһы бер ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашырҙы. Улар бәхәсләшә; Бәләкәй бала өсөн доға ҡылырға кәрәк, хатта уның барлыҡҡа килтерелгәне камил булғаны билдәле булғас, тыуғас иламаһа ла. Был Әхмәт менән Исхаҡтың да фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 953
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الطِّفْلُ لَا يُصَلَّى عَلَيْهِ وَلَا يَرِثُ وَلَا يُورَثُ حَتَّى يَسْتَهِلَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ اضْطَرَبَ النَّاسُ فِيهِ فَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرْفُوعًا وَرَوَى أَشْعَثُ بْنُ سَوَّارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ مَوْقُوفًا وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرٍ مَوْقُوفًا وَكَأَنَّ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا لَا يُصَلَّى عَلَى الطِّفْلِ حَتَّى يَسْتَهِلَّ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ
Ул беҙгә [Әбү Ғәммәр, Әл Хөсәйен бин Һүрәйтс], ул беҙгә [Мөхәммәт бин Йәзид Әл Вашити] [Исмәғил бин Мөслим Әл Маки] [Әбү Әз-Зөбәйер] [Джәбир] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи васаллам әйтте: «Бәбиһиҙ өсөн кәрәк түгел. мираҫҡа тиклем ул илай ала -тормош билдәләре күрһәтә-'. Әбү Ғиса әйтте; — Был — мөдхтәриб хәҙис. Ҡайһы берәүҙәр уны Әбү Зөбәйерҙән Жәбирҙән Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мәрфүҙә һөйләгән. Әбү Зөбәйерҙән Жәбирҙән мәүҡүф итеп Асият бин Сәүүәр һәм башҡалар риүәйәт иткән. Мөхәммәт бин Исхаҡ уны Джәбирҙән килгән Әсә бин Әбү Рабахтан мәүҡүф рәүештә һөйләгән һәм был мәүҡүф риүәйәт мәрфү риүәйәтенә ҡарағанда дөрөҫөрәк кеүек. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙис менән бәхәсләшә, атап әйткәндә, бәпескә доғалар бирелмәгән, шуға күрә ул илай. Улар араһында Суфьян Ац Цаури һәм Сяфииғ бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 954
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سُهَيْلِ ابْنِ بَيْضَاءَ فِي الْمَسْجِدِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ مَالِكٌ لَا يُصَلَّى عَلَى الْمَيِّتِ فِي الْمَسْجِدِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يُصَلَّى عَلَى الْمَيِّتِ فِي الْمَسْجِدِ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] һөйләне, беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Мөхәммәт] [Ғәбдел Вахид бин Хәмзә] [Ғаббад бин Абдулла бин Зөбәйер] [Ғәйсиә] әйтте; 'Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мәсеттә Сөхәйл бин Бәйдләнең кәүҙәһе өҫтөндә йыназа намаҙын уҡыны. Әбү Иса әйтте; — Был — Хәсән хәҙисе. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Аш Сяфии әйтте; Малик әйтте; 'Мәсеттә үле кәүҙәләр өсөн намаҙ уҡырға ярамай'. Аш Сяфии әйтте; — Һеҙ был хәҙис менән мәсеттә йыназа намаҙын уҡый алаһығыҙ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 955
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَلَى جَنَازَةِ رَجُلٍ فَقَامَ حِيَالَ رَأْسِهِ ثُمَّ جَاءُوا بِجَنَازَةِ امْرَأَةٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَقَالُوا يَا أَبَا حَمْزَةَ صَلِّ عَلَيْهَا فَقَامَ حِيَالَ وَسَطِ السَّرِيرِ فَقَالَ لَهُ الْعَلَاءُ بْنُ زِيَادٍ هَكَذَا رَأَيْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَلَى الْجَنَازَةِ مُقَامَكَ مِنْهَا وَمِنْ الرَّجُلِ مُقَامَكَ مِنْهُ قَالَ نَعَمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ احْفَظُواوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هَمَّامٍ مِثْلَ هَذَا وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هَمَّامٍ فَوَهِمَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ غَالِبٍ عَنْ أَنَسٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي غَالِبٍ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ مِثْلَ رِوَايَةِ هَمَّامٍ وَاخْتَلَفُوا فِي اسْمِ أَبِي غَالِبٍ هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُقَالُ اسْمُهُ نَافِعٌ وَيُقَالُ رَافِعٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Ғабдулла бин Мөнир] [Сәғит бин Әмирҙән] [Хәммәмдән] [Әбү Ғәлибтән] әйтте; «Мин [Әнәс бин Мәлик] менән ир кешенең кәүҙәһе өҫтөндә намаҙ уҡый инем, шуға күрә ул уның башында торҙо, шунан улар Ҡөрәйштән бер ҡатындың кәүҙәһенә килделәр. Улар әйтте; — Эй, Әбү Хәмзә! Уның өҫтөндә доға ҡылығыҙ'. Шунан уртаға килеп баҫты. Әл-Ғәлә бин Зияд һораған; — Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәрҙең кәүҙәләре өҫтөндә доға ҡылғанын күрҙегеҙме? — Ул яуап бирҙе; 'Эйе'. Бөткәс, ул әйтте; — Уны ҡара! Хәҙис ысынында Самуранан риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; — Әнәс хәҙисе — Хәсән хәҙисе. [Хәммәмдән] өҫтә әйтелгәнсә берҙән артыҡ кеше риүәйәт итте. [Вәкиғ] был хәҙисте [Хәммәмдән] һөйләне, шунан шикләнде. Ул Әнәстең Ғәлибенән, ә ысыны Әбү Ғәлибтән, тине. [Ғабдул Вәритс бин Сәғит] һәм башҡалар был хәҙисте [Әбү Ғәлибтән] Хәммәм хәҙисе кеүек риүәйәт иткәндәр. Ғәлибтең исеме буйынса улар риза булманы, ҡайһы берәүҙәр; уның исеме Нәфиғ, икенсе исеме Рәфиғ. Ҡайһы бер ғалимдар, шул иҫәптән Әхмәт һәм Исхаҡ шулай уйлай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 956
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى امْرَأَةٍ فَقَامَ وَسَطَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр], беҙгә [Ғабдуллаһ бин Мөбәрәккә] һәм [Әл Фадл бин Мусаға] [Хөсәйен Әл Мөғәллимдән] [Ғабдуллаһ бин Бурайҙа] [Самура бин Джундабтан] [Самура бин Джундабтан] әйтелгән, тип пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. [Сөйбә] уны [Хөсәйен Әл-Мөғәллимдән] риүәйәт итте».
Hadith
Imam Tirmidzi : 957
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ ثُمَّ يَقُولُ أَيُّهُمَا أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ فِي دِمَائِهِمْ وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُغَسَّلُواقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ثَعْلَبَةَ بْنِ أَبِي صُعَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمِنْهُمْ مَنْ ذَكَرَهُ عَنْ جَابِرٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّلَاةِ عَلَى الشَّهِيدِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُصَلَّى عَلَى الشَّهِيدِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلَّى عَلَى الشَّهِيدِ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى عَلَى حَمْزَةَ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] әйтелгән, беҙгә [Ләйетскә] [Ибн Шиһабтан] [Ғәбдүррәхмән бин Кағ Әбү Бәкер бин Мәликтән] әйтелгән, [Джәбир бин Абдулла] уға пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм ҡорбандарының икеһен йыйған, тип әйткән: — Икеһенең ҡайһыһы Ҡөрьәнде күберәк ятлаған? Береһен күрһәткәс, ул уны тәүҙә соҡорға һала. Ул: «Ҡиәмәт көнөндә уларға шаһит буласаҡмын», — тигән. Ҡаны менән бергә ерләргә ҡушты. Уның өсөн намаҙ уҡымаған, йыуындырмаған. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Хәҙис Әнәс бин Мәликтән риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; Йәбир хәҙисе — хәсән сахих хәҙис. Был хәҙис [Әз-Зөһриҙән] [Әнәстән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлламдан риүәйәт ителгән. Шулай уҡ [Әз-Зөһриҙән] [Ғабдуллаһ бин Цәғләба бин Әбү Шөғәйрҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән риүәйәт ителгән. Улар араһында Жәбир тураһында һүҙ барған. Шәһиттәр өҫтөнән доға ҡылыу тураһында ғалимдар фекер айыра. Ҡайһы берәүҙәр бәхәсләшә; шәһиткә доға ҡылыу кәрәкмәй. Был Мәҙинә халҡының фекере, шулай уҡ Сиафии менән Әхмәттең фекере. Ҡайһы берәүҙәр бәхәсләшә; Шәһит булған кешеләр өсөн доға ҡылырға кәрәк, улар Пәйғәмбәребеҙҙең хәҙисенән сығып, Хәмзә өҫтөндә доға ҡылған тип дәлилләйҙәр. Был Ац Цаури һәм Куфа халҡы һәм шулай уҡ Исхаҡтың фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 958
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا الشَّيْبَانِيُّ حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ أَخْبَرَنِي مَنْرَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَأَى قَبْرًا مُنْتَبِذًا فَصَفَّ أَصْحَابَهُ خَلْفَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ فَقِيلَ لَهُ مَنْ أَخْبَرَكَهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَبُرَيْدَةَ وَيَزِيدَ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُصَلَّى عَلَى الْقَبْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا دُفِنَ الْمَيِّتُ وَلَمْ يُصَلَّ عَلَيْهِ صُلِّيَ عَلَى الْقَبْرِ وَرَأَى ابْنُ الْمُبَارَكِ الصَّلَاةَ عَلَى الْقَبْرِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يُصَلَّى عَلَى الْقَبْرِ إِلَى شَهْرٍ وَقَالَا أَكْثَرُ مَا سَمِعْنَا عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى قَبْرِ أُمِّ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ بَعْدَ شَهْرٍ
Беҙгә [Әхмәт бин Мани], беҙгә [Хөсйәим] беҙгә [Әш Шәйбәнигә], беҙгә [Әш Сәйәбигә], миңә [Пәйғәмбәребеҙҙе күргән кешегә] яңғыҙ ҡәбер күргәнен әйтте, шунан һуң ул уны үҙенең сәхәбәләрен теҙеп ҡуйҙы. Кемдер унан һораған; — Кем уның өсөн доға ҡылған? тип яуап бирҙе; 'Ибн Аббас' -Әбү Иса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Әнәс, Бурайҙа, Йәзид бин Сабит, Әбү Һүрәйрә, Әмир бин Рәбиғә, Әбү Ҡатада һәм Сәхәл бин Хөнәйфтән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғаббастың хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар һәм башҡалар уны ҡулланған. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере. Ҡайһы бер ғалимдар әйтә; 'Ҡәберҙәр өҫтөндә намаҙ уҡырға ярамай'. Был Мәлик бин Әнәс фекере. Абдулла бин Мөбәрәк әйткән; «Әгәр ҙә мәйет ерләнгән һәм уның өсөн намаҙ уҡылмаған икән, ҡәбер өҫтөндә намаҙ уҡығыҙ» Ибн Мөбәрәк ҡәбер өҫтөндә намаҙ уҡыу рөхсәт ителә тип иҫәпләй. Әхмәт менән Исхаҡ әйттеләр; 'Ҡәбер өҫтөндә бер айға тиклем намаҙ уҡырға мөмкин'. Икеһе лә; — Беҙ Ибн Мөсәййәбтән йыш ҡына Пәйғәмбәребеҙҙең бер айҙан һуң Өммө Сәғәт бин Ғүбәдә ҡәберендә намаҙ уҡығанын ишеткәнбеҙ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 959
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِأَنَّ أُمَّ سَعْدٍ مَاتَتْ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَائِبٌ فَلَمَّا قَدِمَ صَلَّى عَلَيْهَا وَقَدْ مَضَى لِذَلِكَ شَهْرٌ
Ул беҙгә [Мөхәммәт бин Басъярға], [Яхъя бин Сәғиттән] [Сәғит бин Әбү Ғәрүбәнән] [Ҡатадаҙан] [Сәғит бин Әл Мусаййабтан] Өмө Сәғәттең вафат булыуын, әммә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Мәҙинәлә булмауын һөйләне. Ҡайтҡас, вафатына бер ай үтһә лә, уның өсөн доға ҡыла.
Hadith
Imam Tirmidzi : 960
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَاكُمْ النَّجَاشِيَّ قَدْ مَاتَ فَقُومُوا فَصَلُّوا عَلَيْهِ قَالَ فَقُمْنَا فَصَفَفْنَا كَمَا يُصَفُّ عَلَى الْمَيِّتِ وَصَلَّيْنَا عَلَيْهِ كَمَا يُصَلَّى عَلَى الْمَيِّتِوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَحُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو قِلَابَةَ عَنْ عَمِّهِ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ لَهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو
Беҙгә [Әбү Сәләмә, Яхъя бин Хәләф] һәм [Хөмәйд бин Мәсғәҙә] әйтте; Һөйләне беҙгә [Бисир бин Әл Мөфәҙлал] беҙгә [Юныс бин Ғөбәйҙә] [Мөхәммәт бин Сирриндан] [Әбү Әл Мөхәлләбтән] [Ғимран бин Хөшәйн] әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм беҙгә: «Ысынлап та, һеҙҙең ағайығыҙ Нәжәси вафат булды, шуға күрә тороп, уның өсөн доға ҡылығыҙ», — тине. -'Имран бин Хөшәйн- тигән; — Шулай итеп, беҙ ҙә тороп, йыназа намаҙына теҙелгән кеүек теҙелдек. Шунан беҙ уның өсөн мәйет өсөн доға ҡылған кеүек доға ҡылдыҡ». Хәҙис Әбү Һүрәйрә, Джәбир бин Ғабдулла, Әбү Сәғит, Хөдзайфа бин Асид һәм Джарир бин Ғабдуллаһтан риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; — Был юлдан алынған хәсән сахих ғәриб хәҙис. [Әбү Ҡилаба] уны абзыһынан, [Әбү Әл Мөхәлләб] [Ғимран бин Хөшәйән] риүәйәт итте. Әбү Әл Мөхәлләбтең исеме — Абдуррахман бин Ғәмр, икенсе исеме — Мөғәвиә бин Ғәмр.
