Imam Tirmidzi : 881
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَيَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَوْمُ النَّحْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ وَرِوَايَةُ ابْنِ عُيَيْنَةَ مَوْقُوفًا أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ مَرْفُوعًا هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] һөйләне, беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Ибн Исхаҡтан] [Әл Хәристән] [Ғәли]ҙән әйтте; «Бөйөк хаж көнө, Наһр көнө». Әбү Ғиса әйтте; «Ул уны тәфсир итмәне, һәм был тәүге хәҙистән дөрөҫөрәк». Ибн Өйәйнәнең тарихы мәүҡүф, Мөхәммәт бин Исхаҡтың тарихы мәрфуғтан да дөрөҫөрәк. Шулай итеп, уны [Әбү Исхаҡтан] [Әл-Харистан] [Ғәлиҙән] мәүҡүф рәүештә бер нисә хәфид риүәйәт иткән. [Сөйбә] уны [Әбү Исхаҡтан] риүәйәт итте: «Әбү Исхаҡтан» риүәйәт итте. [Ғабдулла бин Мөррәнән] [Әл-Хәристән] [Ғәли]-нән мәүҡүф рәүешендә.
Imam Tirmidzi : 882
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ ابْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يُزَاحِمُ عَلَى الرُّكْنَيْنِ زِحَامًا مَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّكَ تُزَاحِمُ عَلَى الرُّكْنَيْنِ زِحَامًا مَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُزَاحِمُ عَلَيْهِ فَقَالَ إِنْ أَفْعَلْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مَسْحَهُمَا كَفَّارَةٌ لِلْخَطَايَا وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ أُسْبُوعًا فَأَحْصَاهُ كَانَ كَعِتْقِ رَقَبَةٍ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ لَا يَضَعُ قَدَمًا وَلَا يَرْفَعُ أُخْرَى إِلَّا حَطَّ اللَّهُ عَنْهُ خَطِيئَةً وَكَتَبَ لَهُ بِهَا حَسَنَةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ ابْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә], беҙгә [Джарирға] [Әсә бин Әс Сәибтән] [Ибнү Үбәйд бин Ғүмәрҙән] [атаһынан] әйтелде: [Ибн Ғүмәр] ике бағана араһында ҡыҫылып йөрөгән, унда пәйғәмбәребеҙҙең саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең башҡа иптәше булмаған. Мин һорайым; — Эй, Әбү Абдуррахман, мин һинең кеүек пәйғәмбәребеҙҙең тағы бер дуҫы булһам да, ни өсөн һин ике бағана араһында ҡыҫылаһың? Ул яуап бирҙе; — Мин шулай эшләнем, сөнки Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйткәнен ишеттем; — Икеһенә лә ҡағылыу гонаһтарҙы юя ала, шулай уҡ уның: «Кем бер аҙна буйы тәүәф ҡылып, һуңынан уларҙы һанай, ҡолдо азат итеү менән бер», — тигәнен дә ишеттем. һәм мин уның: «Бер кем дә бер аяғын һалып, икенсеһен күтәрмәй, әгәр ҙә Аллаһ уның хаталарын юйып, изге эштәр тип яҙмаһа», — тигәнен ишеттем. Әбү Ғиса әйтте; «[Хәммәт бин Зәид] өҫтәге хәҙис кеүек [Әсә бин Әс Сәибтән] [Ибнү Үбәйд бин Ғүмәрҙән] [Ибн Ғүмәрҙән] риүәйәт иткән, әммә унда уның атаһы тураһында һүҙ бармай». Әбү Ғиса әйтте; «Был Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 883
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الطَّوَافُ حَوْلَ الْبَيْتِ مِثْلُ الصَّلَاةِ إِلَّا أَنَّكُمْ تَتَكَلَّمُونَ فِيهِ فَمَنْ تَكَلَّمَ فِيهِ فَلَا يَتَكَلَّمَنَّ إِلَّا بِخَيْرٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ وَغَيْرُهُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَلَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ لَا يَتَكَلَّمَ الرَّجُلُ فِي الطَّوَافِ إِلَّا لِحَاجَةٍ أَوْ يَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى أَوْ مِنْ الْعِلْمِ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] әйтелгән, беҙгә [Жарирға] [Әсә бин Сәғибтән] [Сәүстән] [Ибн Ғәббәстән] әйтелгән: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйткән: «Бәйтуллаһта тауаф итеү намаҙ кеүек, һин генә тауафта һөйләй алаһың. Кем һөйләй, шул яҡшы һүҙҙәр менән һөйләһен'. Әбү Ғиса әйтте; «Был хәҙис Ибн Түүстән, икенсеһе Ибн Ғаббастан Төүстән мәүҡүф рәүештә риүәйәт ителгән. Был хәҙистең мәрфүҙә риүәйәт ителгәнен беҙ Әсә бин Сәғиб хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ. Күпселек ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, йәғни тәүәф булған кешегә кәрәк булмаһа һөйләшмәҫкә йәки зекер эшләргә йәки ниндәйҙер белем тураһында фекер алышырға кәңәш итәләр».
Imam Tirmidzi : 884
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَجَرِ وَاللَّهِ لَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ يَشْهَدُ عَلَى مَنْ اسْتَلَمَهُ بِحَقٍّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Беҙгә [Ҡотәйба] [Джарирҙан] [Ибн Хөсәйемдән] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғаббастан] әйтте; "Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Ҡара таш тураһында былай тигән: "Аллаһ менән ант итәм, Аллаһ уны Ҡиәмәт көнөндә күтәрер, ике күҙле һәм һөйләшә алған теле менән, уға дөрөҫ тейгән кеше өсөн шаһитлыҡ бирер". Әбү Ғиса әйтте; «Был Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 885
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدَّهِنُ بِالزَّيْتِ وَهُوَ مُحْرِمٌ غَيْرِ الْمُقَتَّتِقَالَ أَبُو عِيسَى الْمُقَتَّتُ الْمُطَيَّبُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ وَرَوَى عَنْهُ النَّاسُ
Беҙгә [Хәннәд] беҙгә [Вакиға] [Хәммәт бин Сәләмәнән] [Фәрҡәт Әс Сәбәхиҙән] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләнде, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм ихрам ваҡытында тәнен перфуксемед булмаған май менән һөрткән. Әбү Иса әйтте; «Әл-Муаҡҡат – хушбуй менән ҡатыштырылмаған нәмә». Әбү Ғиса әйтте; — Был — хәсән ғәриб хәҙисе. Беҙ Сәғит бин Джүбәйерҙән килгән Фәрҡәд Әс Сабахи хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ. Яхъя бин Сәғид Фәрҡәт Әс Сабахи тураһында фекер алышҡан, әммә унан күптәр риүәйәт иткән.
Imam Tirmidzi : 886
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّهَا كَانَتْ تَحْمِلُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَتُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَحْمِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Һөйләне [Әбү Ҡурайб] беҙгә һөйләне [Халлад бин Йәзид Әл-Джуғи] беҙгә һөйләне [Зөһәйр бин Мөғәвиә] [Хисәм бин Ғүрүә] [Атаһы] [Ғәйсә] өйгә һәр ваҡыт Зәмзәм һыуы алып килгәнен белдерҙе. Ул шулай уҡ; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм дә уны ла алып килде». Әбү Ғиса әйтте; — Был — хәсән ғәриб хәҙисе. Беҙ был юлдан бармаһаҡ, белмәйбеҙ».
Imam Tirmidzi : 887
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَزِيرِ الْوَاسِطِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍحَدِّثْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ قَالَ بِمِنًى قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ إِسْحَقَ بْنِ يُوسُفَ الْأَزْرَقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәниғ] һәм [Мөхәммәт бин Әл Вәзир Әл Вәшити] бер мәғәнәлә һөйләп, улар икеһе лә; Беҙгә [Исхаҡ бин Йософ Әл Әзрәк] [Суфьяндан] [Ғабдул Әзиз бин Руфаиға] әйтте; — Мин [Әнәс бин Мәликкә] әйттем; — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән нимә беләһегеҙ, әйтегеҙ әле, ул Тәрүиә көнөндә төшкө намаҙын ҡайҙа уҡыған? — тип яуап бирҙе; 'Минала'. -Ғабдул Әзиз- тигән; — Мин һораным; — Нәфәр көнөндә Әср намаҙын ҡайҙа уҡый? — тип яуап бирҙе; — Абтала, — тине һуңынан; — Етәкселәрегеҙ кеүек эшләгеҙ. Әбү Ғиса әйтте; — Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе һәм Ац-Цауриҙан килгән Исхаҡ бин Йософ Әл-Әзрәк хәҙисенә ят күренә.
Imam Tirmidzi : 888
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ شَوْكَةٌ فَمَا فَوْقَهَا إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَأَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَسَدِ بْنِ كُرْزٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Хәннәд] һөйләне, беҙгә [Әбү Мөғәүиә] [Әл-Әмәсиҙән] [Ибраһимдан] [Әл Әсүәдтән] [Ғәйсиә]ҙән әйтте; Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Бер мөьмингә лә сәнске йәки унан да ауырыраҡ нәмә теймәй, әгәр ҙә Аллаһ уны бер кимәлгә күтәрмәһә һәм бер ғәйебен алып ташламаһа». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Сәғит бин Әбү Ваҡҡаштан, Әбү Үбәйҙә бин Әл-Джәррәхтән, Әбү Һүрәйрәнән, Әбү Үмәмәнән, Әбү Сәғиттән, Әнәстән, Абдуллаһ бин Әмрҙән, Әсәд бин Курздан, Джәбир бин Абдуллаһтан, Әбүррахман бин Әзһәрҙән һәм Әбү Мусанан риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Ғәйсиәнең хәҙистәре – хәсән сахих хәҙис».
Imam Tirmidzi : 889
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ شَيْءٍ يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ مِنْ نَصَبٍ وَلَا حَزَنٍ وَلَا وَصَبٍ حَتَّى الْهَمُّ يَهُمُّهُ إِلَّا يُكَفِّرُ اللَّهُ بِهِ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ يُسْمَعْ فِي الْهَمِّ أَنَّهُ يَكُونُ كَفَّارَةً إِلَّا فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Суфьян бин Вәки] һөйләне, беҙгә [атаһы] [Усамах бин Зәидтән] [Мөхәммәт бин Ғәмр бин Әтәхтән] [Әтсә бин Ясарҙан] [Әбү Сәғит Әл Худри] әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Мөьмингә бер нәмә лә килмәй, арыуҙан, һағыштан, ауырыуҙан алып, уға ҡағылған борсолоуға тиклем, әгәр ҙә Аллаһы Тәғәлә уның гонаһтарын һөртмәһә». Әбү Ғиса әйтте; «Был был мәсьәләлә Хәсән хәҙисе». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Мин Әл-Джарудтың әйткәнен ишеттем; Мин Вакиның әйткәнен ишеттем; Һағыштың бөтөрөлгән нәмәләрҙең береһе икәнлеге был хәҙистән башҡа ишетелмәй». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; Ҡайһы бер хәҙис ғалимдары был хәҙисте [Әсә бин Йәсәрҙән] [Әбү Һүрәйрәнән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән һөйләгән.
Imam Tirmidzi : 890
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي مُوسَى وَالْبَرَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى أَبُو غِفَارٍ وَعَاصِمٌ الْأَحْوَلُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ فَهُوَ أَصَحُّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحَادِيثُ أَبِي قِلَابَةَ إِنَّمَا هِيَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ فَهُوَ عِنْدِي عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ قِيلَ مَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ قَالَ جَنَاهَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Һөйләне беҙгә [Хөмәйд бин Мәсғәҙә], беҙгә [Йәзид бин Зурай] һөйләне беҙгә [Хәлид Әл Хадза`] [Әбү Ҡилаба] [Әбү Әсмә` Ар Рәхәби] [Саубан] пәйғәмбәребеҙҙән рәхүллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм әйтте: «Ҡасан мосолмандар һәр ваҡыт уның ҡунаҡтары ожмах'. Хәҙис Ғәли, Әбү Муса, Әл-Бәррә, Әбү Һүрәйрә, Әнәс һәм Джәбирҙән риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; «Цәүбән хәҙис — хәсән шоһих хәҙис». [Әбү Ғифар] һәм [Әшим Әл Әхүәл] был хәҙисте [Әбү Ҡиләбәнән] [Әбү Әл Асыяттан] [Әбү Әсмәғтән] [Сәүбандан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан өҫтәге хәҙис кеүек үк риүәйәт иткәндәр. Мин Мөхәммәттең әйткәнен ишеткәнем бар; был хәҙисте Әбү Әл Асиәттән Әбү Әсмәғтән һөйләгән кеше, ул дөрөҫөрәк. Мөхәммәт әйтте; «Әбү Ҡилабаның хәҙистәре Әбү Әсмәнән риүәйәт ителгән», был хәҙистән башҡа. Әбү Әсмәнән Әбү Әл Асиәттән риүәйәт ителгәндер, тип уйлайым. Беҙгә [Мөхәммәт бин Вәзир Әл-Вәсити], беҙгә [Йәзид бин Һарун] [Ғәшим Әл-Әхүәл] [Әбү Ҡилаба] [Әбү Әл-Асиәтс] [Әбү Әсмә] [Сәүбан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи хәҙисләм кеүек һөйләне. Һәм унда өҫтәлгән: «Нимә ул Хөрфәтүл йәннә? Атап әйткәндә, емеш-еләкте урыу. Һөйләне беҙгә [Әхмәт бин Ғәбдә Әл Длаби] беҙгә [Хәммәд бин Зәид] [Әйүптән] [Әбү Ҡиләбән] [Әбү Әсмәнән] [Саубандан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам Халидтың хәҙистәре кеүек һөйләне, әммә унда Әлибүс тураһында бер ниндәй ҙә һүҙ юҡ. Әбү Ғиса әйтте; «Ҡайһы берәүҙәр уны [Хәммәт бин Зәйдтән] һөйләгән, әммә аңламаған».
Imam Tirmidzi : 891
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ ثُوَيْرٍ هُوَ ابْنُ أَبِي فَاخِتَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَخَذَ عَلِيٌّ بِيَدِي قَالَ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى الْحَسَنِ نَعُودُهُ فَوَجَدْنَا عِنْدَهُ أَبَا مُوسَى فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام أَعَائِدًا جِئْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَمْ زَائِرًا فَقَالَ لَا بَلْ عَائِدًا فَقَالَ عَلِيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَعُودُ مُسْلِمًا غُدْوَةً إِلَّا صَلَّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حَتَّى يُمْسِيَ وَإِنْ عَادَهُ عَشِيَّةً إِلَّا صَلَّى عَلَيْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حَتَّى يُصْبِحَ وَكَانَ لَهُ خَرِيفٌ فِي الْجَنَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْهُمْ مَنْ وَقَفَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَأَبُو فَاخِتَةَ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ عِلَاقَةَ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәниғ] һөйләне, [Әл Хөсәйен бин Мөхәммәт] беҙгә [Исраил] [Цүәйерҙән] атап әйткәндә Ибн Әбү Фәхитәхтән, [атаһынан] әйтте; Ғәли, ҡулымдан тотоп; — Хәсәнгә ҡунаҡҡа барайыҡ. һуңынан яҡында Әбү Мусаны тап иттек. [Әли] һораны; — Һин ҡунаҡтаһыңмы, әллә ҡунаҡта ғынамы, эй Әбү Муса? — Ул яуап бирҙе; — Мин уға ҡунаҡҡа барам. Али А.С. әйтте; «Мин Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең былай тигәнен ишеттем: «Иртәнсәк икенсе мосолманға барыу мосолманға ярамай, әгәр ҙә етмеш мең фәрештә уның өсөн кискә тиклем доға ҡылмаһа». Төштән һуң ҡунаҡҡа килһә, уға таңға тиклем етмеш мең фәрештә доға ҡылыр ине. Әбү Ғайса әйтте: "Был хәсән ғориб хәҙисе. Был хәҙис Ғәлиҙән күп каналдар аша риүәйәт ителгән, улар араһында ҡайһы берҙәре уны тәржемә иткән. Әбү Фәхитаның исеме Сәғит бин Илаҡа булған.
Imam Tirmidzi : 892
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى خَبَّابٍ وَقَدْ اكْتَوَى فِي بَطْنِهِ فَقَالَ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا لَقِيَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْبَلَاءِ مَا لَقِيتُ لَقَدْ كُنْتُ وَمَا أَجِدُ دِرْهَمًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي نَاحِيَةٍ مِنْ بَيْتِي أَرْبَعُونَ أَلْفًا وَلَوْلَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا أَوْ نَهَى أَنْ نَتَمَنَّى الْمَوْتَ لَتَمَنَّيْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ خَبَّابٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Баҫяр] һөйләне, [Мөхәммәт бин Джәғфәр] беҙгә [Сөйбә] [Әбү Исхаҡтан] [Хәритсә бин Мөдләрриб] әйтте; — Мин [Хаббаб] менән осраштым, ул ваҡытта ҡорһағына кай менән дауалағандар, шунан әйтте; — Мин пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән үҙем кисергәндән дә ҡаты бәләгә дусар булған берәүҙе лә тапманым. Элек пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм заманында минең бер дирһәм дә юҡ ине, хәҙер өйөмдөң мөйөшөндә ҡырҡ мең дирһәм ята. Әгәр ҙә пәйғәмбәребеҙ беҙгә үлем теләүҙе тыймаһа, мин дә уны теләр инем." -Әбү Ғиса Әт Тирмиҙи- әйтте: "Иң мәғәнәле хәҙис Әнәс, Әбү Һүрәйрә һәм Джәбирҙән риүәйәт ителгән".
Imam Tirmidzi : 893
وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ لِضُرٍّ نَزَلَ بِهِ وَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِيحَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Әнәс бин Мәликтән] риүәйәт ителгән: «Берегеҙ ҙә үлем тураһында төш күрмәһен, үҙенә килгән бәлә арҡаһында», — тигән. Уҡығыҙ: 'АЛЛАҺУММА АХЫНИ МӘ КӘНӘТИЛ ХӘЙӘТУ ХӘЙРӘН ЛИ, ВА ТӘВӘФФӘНИ ИДЗӘ КӘНӘТИЛ ҮЛЕМ ХӘЙРӘН ЛИ, -Йә Аллаһ, миңә йәшәү бир, әгәр минең өсөн тормош яҡшыраҡ булһа һәм үлем, әгәр үлем минең өсөн яҡшыраҡ булһа-''. Һөйләне беҙгә, был хәҙис менән [Әли бин Хөжр] беҙгә [Исмәғил бин Ибраһим] беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Шөхәйб] [Әнәс бин Мәликтән] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлламдан һөйләне. Әбү Ғиса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 894
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الْبَصْرِيُّ الصَّوَّافُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍأَنَّ جِبْرِيلَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ اشْتَكَيْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ نَفْسٍ وَعَيْنِ حَاسِدٍ بِاسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ وَاللَّهُ يَشْفِيكَ
Беҙгә [Бисир бин Хилал Әл Басыри Аш Шәүәф], беҙгә [Ғабдул Әзиз бин Шөхәйбтән] [Әбү Надлрахтан] [Әбү Сәғиттән] Джибрилдең Пәйғәмбәребеҙ менән осрашып, саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләмде әйткәнен әйткән; — Эй, Мөхәммәт, һин ауырыуҙан ыҙалайһыңмы? Ул: «Эйе», — тип яуап бирҙе. -Джибрил АС- доға ҡылырға; 'БИСМИЛЛӘ АРҠИҠА МИН КУЛЛЫ СЫЯЙЫН Ю`ДЗИКА МИН КУЛЛИ НӘФСИН ВӘ ҒӘЙНИН ХӘСИДИН БИС МИЛЛӘҺИ АРҠИҠА ВӘЛЛӘҺУ ЯСЫФИКӘ. -Аллаһ исеме менән мин һине үҙеңә килеп төшкән һәр нәмәнән, йәмһеҙ йән һәм көнсөл ғәйендәрҙең бөтә яуызлыҡтарынан руҡйә итәм. Аллаһ исеме менән һеҙгә руҡйә һәм Аллаһ һеҙҙе дауалай-'.
Imam Tirmidzi : 895
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ اشْتَكَيْتُ فَقَالَ أَنَسٌ أَفَلَا أَرْقِيكَ بِرُقْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَلَى قَالَ اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ مُذْهِبَ الْبَاسِ اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شَافِيَ إِلَّا أَنْتَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ لَهُ رِوَايَةُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَصَحُّ أَوْ حَدِيثُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كِلَاهُمَا صَحِيحٌ وَرَوَى عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Ғәбдел Вариц бин Сәғит] [Ғәбдел Әзиз бин Шөхәйб] әйтте; — Табит Әл Бунани менән Әнәс бин Малик менән таныштыҡ. Сабит зарланды; «Эй, Әбү Хәмзә, мин һыҙланыуҙан интегәм». шунан [Әнәс] һораны; «Мин һеҙгә Рәсүлуллаһ ШӘЛЛАЛЛАҺУ ҒӘЛӘЙҺИ ВӘСӘЛЛӘМ рөҡиәте менән рөҡйәйемме? — тип яуап бирҙе; 'Ярай'. -Әнәс бин Малик- доға ҡылыу; ҒӘЛЛӘХӘММӘ РАББАННАСИ МӨДЖИБАЛ БА`СИ ИСЫФИ АНТА СЯФИ ЛӘ СЯФИЯ ИЛЛА АНТА СЫФАҒАН ЛӘ ЙӨҒӘДИРҮ СӘҠӘМӘН -Йә Аллаһ, бөтә кешелектең раббы. Кем бөтә ауырыуҙарҙы дауалай. Дауала, ысынлап та, һин дауалаусы! Һинән башҡа бер кем дә дауалай алмай, бер генә сиргә лә юл ҡуймаҫ шифа менән-''. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Хәҙис Әнәс менән Ғәйсиҙән риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; Әбү Сәғиттең хәҙистәре – хәсән сахих хәҙис. Мин Әбү Зүрғәнән был хәҙис тураһында һораным, уға әйттем; — Ҡайһы тарих дөрөҫөрәк: Әбү Сәғиттән Әбү Нәҙлрәнән Ғәбдел Әзизме, әллә Әнәстән Ғәбдел Әзиз тарихымы? — тип яуап бирҙе; 'Икеһе лә ысын'. [Ғәбдүшәммәт бин Ғәбдел Вәритс] [атаһынан] [Ғабдул Әзиз бин Шөхәйбтән] [Әбү Надлрахтан] [Әбү Сәғиттән] һәм [Ғабдул Әзиз бин Шөхәйбтән] [Әнәстен] риүәйәт итте».
Imam Tirmidzi : 896
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ وَلَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Исхаҡ бин Мансурға] әйтелгән, беҙгә [Ғабдулла бин Нумайр] [Ғүбәйҙулла бин Ғүмәр] [Нәфи] [Ибн Ғүмәр]ҙән [Ибн Ғүмәрҙән] әйтелгән, тип, Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйткән: «Мөслимгә ни ике үтергә кәрәк түгел. әгәр ҙә васыят уға фарыз булмаһа» . -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Әбү Әүфәнән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Ибн Ғүмәрҙең хәҙисе – хәсәнле дөрөҫ хәҙис».
Imam Tirmidzi : 897
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ قَالَعَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ فَقَالَ أَوْصَيْتَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ بِكَمْ قُلْتُ بِمَالِي كُلِّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَمَا تَرَكْتَ لِوَلَدِكَ قُلْتُ هُمْ أَغْنِيَاءُ بِخَيْرٍ قَالَ أَوْصِ بِالْعُشْرِ فَمَا زِلْتُ أُنَاقِصُهُ حَتَّى قَالَ أَوْصِ بِالثُّلُثِ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَنَحْنُ نَسْتَحِبُّ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ الثُّلُثِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ وَالثُّلُثُ كَبِيرٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ أَنْ يُوصِيَ الرَّجُلُ بِأَكْثَرَ مِنْ الثُّلُثِ وَيَسْتَحِبُّونَ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ الثُّلُثِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ كَانُوا يَسْتَحِبُّونَ فِي الْوَصِيَّةِ الْخُمُسَ دُونَ الرُّبُعِ وَالرُّبُعَ دُونَ الثُّلُثِ وَمَنْ أَوْصَى بِالثُّلُثِ فَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا وَلَا يَجُوزُ لَهُ إِلَّا الثُّلُثُ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Джарир] [Әсә бин Әс Сәғиб] [Әбү Абдуррахман Әс Сүләми] [Сәғәт бин Мәлик] әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм миңә ҡунаҡҡа килде, мин ауырығанда. Ул: «Һеҙ васыят яҙҙығыҙмы? — тип яуап бирҙем; 'Инде'. Ул тағы: «Күпме? — тип яуап бирҙем; «Аллаһ юлында бөтә байлығым менән». Ул: «Балағыҙға нимә ҡалдырҙығыҙ? — тип яуап бирҙем; — Улар изгелеккә бай халыҡ. -Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм- өҫтәне: «Майлығығыҙҙың ундан бер өлөшө менән васыят итегеҙ». Мин уны кәметеп торҙом, тик ул: 'Өсөнсө өлөшө менән васыят ит, ә өсөнсө өлөшө инде күп''. Әбү Абдуррахман әйтте; «Беҙ уны өстән бер өлөштән тағы ла кәметергә теләйбеҙ, сөнки пәйғәмбәребеҙҙең һүҙҙәре: өстән бер өлөшө ҙур сумма». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Ғаббастан риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; Сәғәт хәҙистәре – хәсән сахих хәҙистәр. Ул унан күп юлдар аша риүәйәт ителгән һәм шулай уҡ унан риүәйәт ителгән; — Ә өсөнсөһө ҙур. Был хәҙисте ғалимдар ғәмәлгә ашыра, улар кемгәлер өстән бер өлөштән артыҡ васыят әйтергә рөхсәт итмәй, әммә өстән бер өлөштән кәмерәкте өҫтөн күрә. Суфьян Ац Цаури тигән; — Биштән бер өлөшө дүрттән бер өлөшөнән кәмерәк васыят яҙырға кәңәш итәләр. Дүрттән бер өлөшө өсөнсө өлөшөнән дә кәмерәк. "Кем өстән бер өлөшө менән васыят яҙа һәм бер нәмә лә ҡалдырмай, ул тик өстән бер өлөшө менән генә васыят яҙа ала".
Imam Tirmidzi : 898
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَسُعْدَى الْمُرِّيَّةِ وَهِيَ امْرَأَةُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Әбү Сәләмә, Яхъя бин Хәләф Әл Бәшри] беҙгә һөйләне [Бисир бин Әл Мөфадлал] [Ғүмәрә бин Ғазийә] [Яхъя бин Ғүмәрә] [Әбү Сәғит] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи васаллам һөйләм тураһында һөйләне: 'Gu ИЛЛАЛЛАХ -Аллаһтан башҡа илаһ юҡ-'. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Әбү Һүрәйрә, Өммө Сәләмә, Ғәйсиә, Джәбир һәм Талха бин Үбәйҙуллаһтың ҡатыны Суғда Әл Мөрийәнән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Әбү Сәғиттең хәҙисе — хәсән ғәриб шаһих хәҙис».
Imam Tirmidzi : 899
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَضَرْتُمْ الْمَرِيضَ أَوْ الْمَيِّتَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ قَالَتْ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سَلَمَةَ مَاتَ قَالَ فَقُولِيَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً قَالَتْ فَقُلْتُ فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ مِنْهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَشَقِيقٌ هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ أَبُو وَائِلٍ الْأَسَدِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَانَ يُسْتَحَبُّ أَنْ يُلَقَّنَ الْمَرِيضُ عِنْدَ الْمَوْتِ قَوْلَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا قَالَ ذَلِكَ مَرَّةً فَمَا لَمْ يَتَكَلَّمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَلَا يَنْبَغِي أَنْ يُلَقَّنَ وَلَا يُكْثَرَ عَلَيْهِ فِي هَذَا وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ جَعَلَ رَجُلٌ يُلَقِّنُهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَكْثَرَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا قُلْتُ مَرَّةً فَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مَا لَمْ أَتَكَلَّمْ بِكَلَامٍ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّمَا أَرَادَ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ آخِرُ قَوْلِهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ
Беҙгә [Ханнад] һөйләне, [Әбү Мөғәүиә] [Әл-Әмәси]-нән [Сиәҡиҡ] [Өмө Сәләмә]-нән әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Әгәр ауырыу кешегә йәки үлемгә яҡынлашҡан кешегә килһәгеҙ, яҡшы һүҙҙәр әйтегеҙ». Сөнки Фәрештәләр һинең һүҙҙәрең менән килешә». -Өммө Сәләмә- тигән; «Әбү Сәләмә вафат булғас, мин пәйғәмбәребеҙҙе осраттым, саллаллаһу ғәләйһиссәләм, һәм әйттем; «Эй, Аллаһ илсеһе, Әбү Сәләмә вафат булды». Ул әйтте: «Әйт: «Әйт: «АЛЛАҺУММАҒФИРЛИ ВӘ ЛӘҺУ ВӘ ӘҠИБНИ МИНҺУ ҒУҠБА ХӘСӘНӘ -Йә Аллаһ, мине лә, уны ла ғәфү ит, унан һуң миңә яҡшыраҡ үҙгәреш бир-». -Өммө Сәләмә- тигән; «Мин уны уҡыным, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә миңә унан һуң яҡшыраҡ алмаш бирҙе, йәғни Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм». Сяҡиҡ — Ибн Сәләмә, Әбү Ваил Әл Әсәди. Әбү Ғиса әйтте; Ғүмү Сәләмә хәҙис — хәсән шоһих хәҙис. Ауырыуҙар үлергә йыйынғанда психик цин өсөн сөннәт, ЛӘӘ ИЛЛӘӘХӘ ИЛЛӘЛЛӘҺ һүҙбәйләнеше менән. Ҡайһы бер ғалимдар әйтә; «Әгәр ҙә ауырыу кеше бер тапҡыр әйтһә, һуңынан өндәшмәй, башҡа һөйләм әйтмәһә, талҡынды башҡа уҡымаҫҡа тейеш». Был осраҡта Ибн Мөбәрәктән үлем язаһы килгәндә риүәйәт ителә. Бер кеше mentalqinnya һәм уны ҡабатланы, шунан Абдулла әйтте; — Әгәр ҙә мин бер тапҡыр әйткән булһам, тимәк, башҡа һөйләм әйтмәһәм генә, шул һөйләмде әйтеп үләсәкмен. Ғабдулланың һүҙҙәренең мәғәнәһе Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән: «Кем үҙ һүҙҙәрен - был донъяла - ЛӘҒӘ ИЛЛӘӘХӘ ИЛЛӘЛЛӘЛӘҺ һүҙҙәре менән тамамлаһа, ул һис шикһеҙ ожмахҡа инә».
Imam Tirmidzi : 900
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَرْجِسَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْمَوْتِ وَعِنْدَهُ قَدَحٌ فِيهِ مَاءٌ وَهُوَ يُدْخِلُ يَدَهُ فِي الْقَدَحِ ثُمَّ يَمْسَحُ وَجْهَهُ بِالْمَاءِ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى غَمَرَاتِ الْمَوْتِ أَوْ سَكَرَاتِ الْمَوْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Әл-Ләйтс]-тән [Ибн Әл-Хадтан] [Муса бин Сурайждан] [Әл-Ҡасим бин Мөхәммәттән] [Ғәйсиә]-нән әйтте; «Мин Аллаһ Рәсүлен саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде үлгән ваҡытта күрҙем, уның эргәһендә һыу менән тултырылған һауыт бар ине. Ҡулын һауытҡа һалды, шунан уҡып маңлайына йыуҙы: АЛЛАҺУММА ӘҒИННИ ҒӘЛӘ ҒӘМӘРӘТИЛ МӘҮӘТ ӘҮ СӘКӘРӘТИЛ МӘҮТ -Йә Аллаһ, ярҙам ит миңә сәкәратүл мәүткә ҡаршы тороуҙа-''. Әбү Ғиса әйтте; «Был ғәриб хәҙис».