Imam Tirmidzi : 801
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ لَهُ حَدِّثْنِي بِمَا كَانَتْ تُفْضِي إِلَيْكَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ يَعْنِي عَائِشَةَ فَقَالَ حَدَّثَتْنِيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُو عَهْدٍ بِالْجَاهِلِيَّةِ لَهَدَمْتُ الْكَعْبَةَ وَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِقَالَ فَلَمَّا مَلَكَ ابْنُ الزُّبَيْرِ هَدَمَهَا وَجَعَلَ لَهَا بَابَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan], yenna-aɣ-d [Abu Daud] seg [Syuɛba] seg [Abu Ishaq] seg [Al Aswad bin Yazid] belli Ibn Zubair yenna-as; 'Ini-yi-d d acu i k-d-nnan lmumen n Umul, ['Aisyah]?' Yerra-yas-d; '-Aisyah Radhiyallhu anha- tenna-d i Zku belli tenna-d: 'Lemmer mačči d aɣref-ik ay d-yeffɣen kan seg tallit n Jahiliyya, tili sderɣleɣ Lkaɛba yerna rreɣ-tt d snat n tewwura'. -Al Aswad Rahimahullah- said; ‘Mi d-yeṭṭef Ibn Zubair Mekka, yessedrem Lkaɛba yerna yerra-tt d snat n tewwura’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi’.
Imam Tirmidzi : 802
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ أَبِي عَلْقَمَةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُحِبُّ أَنْ أَدْخُلَ الْبَيْتَ فَأُصَلِّيَ فِيهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِي فَأَدْخَلَنِي الْحِجْرَ فَقَالَ صَلِّي فِي الْحِجْرِ إِنْ أَرَدْتِ دُخُولَ الْبَيْتِ فَإِنَّمَا هُوَ قِطْعَةٌ مِنْ الْبَيْتِ وَلَكِنَّ قَوْمَكِ اسْتَقْصَرُوهُ حِينَ بَنَوْا الْكَعْبَةَ فَأَخْرَجُوهُ مِنْ الْبَيْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلْقَمَةُ بْنُ أَبِي عَلْقَمَةَ هُوَ عَلْقَمَةُ بْنُ بِلَالٍ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-aɣ-d [Abdul Ɛaziz bin Muḥemmed] seg [Alqamah bin Abu Alqamah] seg [yemma-s] seg [Aisyah] yenna-d; ‘Zik, ḥemmleɣ ad kecmeɣ ɣer Lkaɛba ad ẓẓalleɣ daxel. Rasulullah aṣ̣eḥḥi Ṛebbi, yeddem afus-iw, yerra-yi deg lḥiǧir Ismaɛil, sakkin yumeṛ: « Ẓẓal s lḥiǧir, ma tebɣiḍ ad tkecmeḍ ɣer Lkaɛba. Imi lhijir d aḥric seg Lkaɛba maca agdud-ik yexṣer-it mi bnan Lkaɛba, kksen-t seg lebni n Lkaɛba. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Ayagi d ḥadith n Hasan aṣhiḥ yerna Alqamah bin Abu Alqamah d 'Alqamah bin Bilal'.
Imam Tirmidzi : 803
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ الْحَجَرُ الْأَسْوَدُ مِنْ الْجَنَّةِ وَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ فَسَوَّدَتْهُ خَطَايَا بَنِي آدَمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Qutayba] yenna-aɣ-d [Jarir] seg [Aṭaɛ bin As Saɛib] seg [Saɛid bin Jubair] seg [Ibn Abbas] yenna-d; ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Aẓru Aberkan yeɣli-d seg igenni yugar ayefki, sakkin yuɣal d aberkan ɣef ljal n ddnubat n warraw n Adam’. -Abu Ɛisa At Tirmidli RH- yenna; ‘Aḥadit yesɛan aṭas n unamek yettwaḥka-d seg Abdellah bin Amr d Abu Hurairah’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith n Ibn Abbas d hadith sahih hasan'.
Imam Tirmidzi : 804
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ رَجَاءٍ أَبِي يَحْيَى قَال سَمِعْتُ مُسَافِعًا الْحَاجِبَ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الرُّكْنَ وَالْمَقَامَ يَاقُوتَتَانِ مِنْ يَاقُوتِ الْجَنَّةِ طَمَسَ اللَّهُ نُورَهُمَا وَلَوْ لَمْ يَطْمِسْ نُورَهُمَا لَأَضَاءَتَا مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا يُرْوَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مَوْقُوفًا قَوْلُهُ وَفِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَيْضًا وَهُوَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Yenna-aɣ-d [Qutayba], yenna-aɣ-d [Yazid bin Zurai’] seg [Raja` Abu Yahya] yenna-d; Sliɣ [Musafi` Al Hajib] yenna-d; Sliɣ [Abdellah bin Ɛamr] yenna-d; Sliɣ i Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam yenna: “Aẓru Aberkan d Maqam n Ibrahim d snat n tmeẓẓuɣin gar tmeẓẓuɣin n yigenni”. Ikkes Öebbi tafat i sin. Ma ur t Ikkes ara Öebbi, war ccekk, tafat is ad tessefru amkan yellan ger ugmuv akked utebb’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Ayagi yettwaêkaô-d seg Abdellah s tmu$li n mauquf. Wigi d wawalen-is seg Anas, d lḥadit gharib.
Imam Tirmidzi : 805
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَجْلَحِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ غَدَا إِلَى عَرَفَاتٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ قَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Yenna-aɣ-d [Abu Saɛid Al Asyaj] yenna-aɣ-d [Abdullah bin Al Ajlah] [Ismaɛil bin Muslim] seg [‘Atha‘] seg [Ibn Abbas] yenna-d; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yella yid-neɣ di Mina, yeẓẓal taẓallit n tmeddit, Asr, Lmeɣrib, Isha d Fajr syen ffɣen ɣer Ḥarafat'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ismaɛil bin Muslim, ttmeslayen fell-as deg wayen yerzan ayen ay ḥefḍen medden’.
Imam Tirmidzi : 806
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَجْلَحِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ غَدَا إِلَى عَرَفَاتٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ إِلَّا خَمْسَةَ أَشْيَاءَ وَعَدَّهَا وَلَيْسَ هَذَا الْحَدِيثُ فِيمَا عَدَّ شُعْبَةُ
Nnan-aɣ-d [Abu Saɛid Al Asyaj] yenna-aɣ-d [Abdullah bin Al Ajlah] seg [Al-A’masy] seg [Al Hakam] seg [Miqsam] seg [Ibn Abbas] belli Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam yeẓẓall taẓallit n ṣṣbeḥ d tmeddit ɣer Mina, sakkin nella nfarah. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; ‘Aḥadit yesɛan anamek akk, yettwaḥka-d seg Abdellah bin Zubair d Anas’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Miqsam seg Ibn Ɛebbas, yenna-d Ali Al Madini; Yaḥya; yenna-d; Sy’ubah tenna-d; Al Hakam ur yesli ara seg Miqsam siwa xemsa n ḥadiṭen, yerna ḥadit-a ur yelli deg-sent. Ɣef leḥsab n leḥsabat n Cuɛba.
Imam Tirmidzi : 807
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ أُمِّهِ مُسَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَبْنِي لَكَ بَيْتًا يُظِلُّكَ بِمِنًى قَالَ لَا مِنًى مُنَاخُ مَنْ سَبَقَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Yusuf bin Ɛisa] yerna [Muḥemmed bin Aban] yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Isṛayil] seg [Ibrahim bin Muhajir] seg [Yusuf bin Mahik] seg [yemma-s, Musaikah] seg [‘Aisyah] yenna-d; ‘Nesteqsa; ‘A Amazan n Öebbi! Ur ilaq ara ad ak-nebnu axxam di Mina - am reba n tmeqbert -? ' Yerra-yas-d : 'Ulac lḥeqq, acku Mina d amkan anda ara teḥbes win ara d-yasen d amezwaru''. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi’.
Imam Tirmidzi : 808
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى آمَنَ مَا كَانَ النَّاسُ وَأَكْثَرَهُ رَكْعَتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ وَمَعَ عُمَرَ وَمَعَ عُثْمَانَ رَكْعَتَيْنِ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَقْصِيرِ الصَّلَاةِ بِمِنًى لِأَهْلِ مَكَّةَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِأَهْلِ مَكَّةَ أَنْ يَقْصُرُوا الصَّلَاةَ بِمِنًى إِلَّا مَنْ كَانَ بِمِنًى مُسَافِرًا وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ جُرَيْجٍ وَسُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا بَأْسَ لِأَهْلِ مَكَّةَ أَنْ يَقْصُرُوا الصَّلَاةَ بِمِنًى وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَمَالِكٍ وَسُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ
Yenna-aɣ-d [Qutayba] yenna-aɣ-d [Abu Al Ahwac] seg [Abu Ishaq] seg [Haritsah bin Wahab] yenna-d; ‘Ẓẓalleɣ akked Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam - d amkan anda ttḥulfun medden s laman, yerna amur ameqran seg medden ttẓallayen - snat n tẓallit’. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; ‘Aḥadit yesɛan aṭas n unamek yettwaḥka-d seg Ibn Mas’ud, Ibn Umar d Anas’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadis Harithah bin Wahb is Hasan Shohih. Yewwi-t-id seg Ibn Mas'ud, yenna-d; Ẓẓalleɣ snat n rrakaɛat ɣer Nnbi sallallahu Ṛebbi di Mina, am wakken ay ẓẓalleɣ ɣer Abu Bakr, Ɛumar ed deg tazwara n tmehla n Ṭṭman. Imusnawen mxallafen deg tmuɣliwin-nsen deg wayen yerzan taẓallit n qoshor i yimezdaɣen n Mekka deg Mina. Kra n yimusnawen ttnaɣen; Imezdaɣ n Mekka ur ttwaɛeqlen ara ad ẓẓallen di Mina anagar imsiklen yellan di Mina. D rray n Ibn Jurayj, Sufyan Ats Tsauri, Yahya Ben Saɛid Al Qatthan, Syafiɛi, Aḥmad d Ishaq. Ma d wiyaḍ ttnaɣen; ‘Imezdaɣ n Mekka zemren ad xedmen taẓallit deg Mina. D rray n Al Auzaɛi d Malik d Sufyan bin Uyainah d Abdurrahman bin Mahdi''.
Imam Tirmidzi : 809
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شَيْبَانَ قَالَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَنَحْنُ وُقُوفٌ بِالْمَوْقِفِ مَكَانًا يُبَاعِدُهُ عَمْرٌو فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُمْ يَقُولُ كُونُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمْ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ إِبْرَاهِيمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَالشَّرِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ وَابْنُ مِرْبَعٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَإِنَّمَا يُعْرَفُ لَهُ هَذَا الْحَدِيثُ الْوَاحِدُ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah], yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Amr bin Dinar] seg [Amr bin Abdullah bin Shafwan] seg [Yazid bin Syaiban] yenna-d; ' [Ibnu Mirba 'Al Ansari] yemlal-aɣ-d, deg wakud aydeg nella wukuf deg yiwen wemkan ay d-yezgan ɣef Amr. Yenna-d; 'Nekk d amazan n Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam, yenna-d; ‘Ḥadret deg imukan-nwen n lɛibad, axaṭer tellam deg yiwen seg imukan n lḥeqq n Ibrahim’. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; Ḥadit-nni yettwaḥka-d seg Ali, Aisyah, Jubair bin Muth’im d Syarid bin Suwaid Ats Tsaqafi. Yenna-d Abu Ɛisa; Hadith ibn mirba ats tsaqafi is a hadith shohih hasan. Ur nessin ara siwa seg lḥadit n Ibn Uyainah sɣur Amr bin Dinar. Ibn Mirbaɛ isem-is Yazid bin Mirbaɛ Al Ansari, ala ḥadit-agi i d-yettwaḥekmen seg-s.
Imam Tirmidzi : 810
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ كَانَ عَلَى دِينِهَا وَهُمْ الْحُمْسُ يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ يَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ وَكَانَ مَنْ سِوَاهُمْ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ أَهْلَ مَكَّةَ كَانُوا لَا يَخْرُجُونَ مِنْ الْحَرَمِ وَعَرَفَةُ خَارِجٌ مِنْ الْحَرَمِ وَأَهْلُ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَيَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ يَعْنِي سُكَّانَ اللَّهِ وَمَنْ سِوَى أَهْلِ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِعَرَفَاتٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }وَالْحُمْسُ هُمْ أَهْلُ الْحَرَمِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdul Aɛla As Shan’ani Al Bashri], yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdurrahman Ath Thufawi], yenna-aɣ-d [Hsyam bin Urwah] seg [baba-s] seg [‘Aisyah] yenna-d; ‘Iqurayciyen ed wid yesɛan tadukli (idéologie) am nitni - d imdanen ay iḥemmlen ad sqedcen lḥeṛs deg ddin neɣ d imezdaɣen n tmurt yettwaḥerrmen – llan ttgen wuquf deg Muzdalifah deg wakud aydeg qqaren-d; ‘Nekni d imezdaɣ n Baitullah. Menɣir ma llan xeddmen wuquf di Ḥarafat, Issers-d Öebbi ayat-agi: "Ihi, ffɣet seg wemkan anda ffɣen lɣaci...". Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi’. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; ‘Anamek n lḥadit-agi d; Imdanen n Mekka ur bɣin ad ffɣen seg Tmurt n Ḥaram deg wakud aydeg Ḥarafa tella berra i temnaḍt n Ḥaram. Imdanen n Mekka xedmen Wuquf di Muzdalifah, nnan-d; ‘Nekni d imezdaɣ n Tmurt n Lḥaram. Ma d wid nniḍen, war wuquf di Arafah, ihi, Issers-d Öebbi ayat; ‘Syin ffɣet seg wemkan anda ffɣen lɣaci...’. Anamek n Al Humus d akken d imezdaɣ n Tmurt n Haram’.
Imam Tirmidzi : 811
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَوَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ هَذِهِ عَرَفَةُ وَهَذَا هُوَ الْمَوْقِفُ وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ثُمَّ أَفَاضَ حِينَ غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَجَعَلَ يُشِيرُ بِيَدِهِ عَلَى هِينَتِهِ وَالنَّاسُ يَضْرِبُونَ يَمِينًا وَشِمَالًا يَلْتَفِتُ إِلَيْهِمْ وَيَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ ثُمَّ أَتَى جَمْعًا فَصَلَّى بِهِمْ الصَّلَاتَيْنِ جَمِيعًا فَلَمَّا أَصْبَحَ أَتَى قُزَحَ فَوَقَفَ عَلَيْهِ وَقَالَ هَذَا قُزَحُ وَهُوَ الْمَوْقِفُ وَجَمْعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ثُمَّ أَفَاضَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى وَادِي مُحَسِّرٍ فَقَرَعَ نَاقَتَهُ فَخَبَّتْ حَتَّى جَاوَزَ الْوَادِيَ فَوَقَفَ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ ثُمَّ أَتَى الْجَمْرَةَ فَرَمَاهَا ثُمَّ أَتَى الْمَنْحَرَ فَقَالَ هَذَا الْمَنْحَرُ وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَاسْتَفْتَتْهُ جَارِيَةٌ شَابَّةٌ مِنْ خَثْعَمٍ فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ قَدْ أَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ أَفَيُجْزِئُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ حُجِّي عَنْ أَبِيكِ قَالَ وَلَوَى عُنُقَ الْفَضْلِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ لَوَيْتَ عُنُقَ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ رَأَيْتُ شَابًّا وَشَابَّةً فَلَمْ آمَنْ الشَّيْطَانَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَفَضْتُ قَبْلَ أَنْ أَحْلِقَ قَالَ احْلِقْ أَوْ قَصِّرْ وَلَا حَرَجَ قَالَ وَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ قَالَ ثُمَّ أَتَى الْبَيْتَ فَطَافَ بِهِ ثُمَّ أَتَى زَمْزَمَ فَقَالَ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَوْلَا أَنْ يَغْلِبَكُمْ النَّاسُ عَنْهُ لَنَزَعْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَلِيٍّ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الثَّوْرِيِّ مِثْلَ هَذَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يُجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِعَرَفَةَ فِي وَقْتِ الظُّهْرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ فِي رَحْلِهِ وَلَمْ يَشْهَدْ الصَّلَاةَ مَعَ الْإِمَامِ إِنْ شَاءَ جَمَعَ هُوَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِثْلَ مَا صَنَعَ الْإِمَامُ قَالَ وَزَيْدُ بْنُ عَلِيٍّ هُوَ ابْنُ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلَام
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar], yenna-aɣ-d [Abu Ahmad Az Zubairi] yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Abdurrahman bin Al Harith bin ‘Ayyasy bin Abu Rabi’ah] seg [Zaid bin Ali] seg [baba-s] seg [‘Ubaidullah bin AbuAbu Abu AbuA] 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam wuquf at Arafat d he said; ‘D wagi i d Arafat d wagi i d amkan n wuquf. Arafat akk d amkan n wuquf’. Syin yeffeɣ-d deg tmeddit n yiṭij, yerfed Usamah bin Zaid yerna yefka-d lbeɛd s ufus-nnes akken ad yeqqim deg tegnit-nnes aydeg yella zik. Ma d imdanen ttmuqulen s yidis ayeffus d uzelmaḍ. Izzi $uôsen, inna: “a yimdanen! Ḍefret-t s lemɣawla'. Syin yewweḍ ɣer Jamaɛ -Arafah-, syin yeddukkel yid-sen deg snat n tẓalliyin. Tafrara, yusa-d ɣer Quzah, syin wuquf dinna, yenna-d; ‘’Wagi d Quzah. Amkan-a d amkan n wuquf yerna Jama' d amkan n wuquf akk. Syin yeffeɣ ɣer Wadi Muhassir, yesseɣzef lmal-is, armi ikemmel lmal-is armi d asmi iɛedda ɣef tala. Yeḥbes, yefka-as i Al Fadl lbaṭaṭa n lmal. Syin yusa-d ɣer Jumrah, iḍegger-it. Syin iṛuḥ ɣer tmeɣrut, yenna-d ; ‘D amkan n tmeɣra yerna Mina d amkan n tmeɣra akk’. Deg tallit-nni yiwet n tlemẓit n Khats’am testeqsa-d kra; ‘Baba d amɣar, maca yettwaḥettem fell-as ad yeḥǧej. Zemreɣ ad as-xedmeɣ lḥiǧ? ’ Yerra-yas-d: ‘Xeddem Ḥejj i baba-k’. -Aɛli bin Abu Ṭalib- yenna; ‘’Yerra-d lqedd n Al Fadl. Yesteqsa Al Ɛebbas; ‘A Amazan n Öebbi, acimi i d-terriḍ aqerru n mmi-s n xali-k? ’ Yerra-yas: ‘Walaɣ yiwen n yilemẓi d yiwet n tlemẓit, ihi ur ḥsiɣ ara s laman seg cceṛ -yellan- deg-sen sin’. Taswiɛt kan yusa-d yiwen wergaz yenna-d; ‘A Amazan n Öebbi, ma xedmeɣ Tawaf Ifadlah uqbel ad sqedceɣ? ' Yerra-as : 'Ssexsi neɣ sqerdec-it - tura - yerna ur yelli d ayen yesɛan azal''. -Aɛli bin Abu Ṭalib- yenna; ‘Syin yusa-d wayeḍ, yesteqsa; ‘A Amazan n Öebbi, ma ssawḍeɣ uqbel ad ḍeggreɣ -jumrah-? ' yerra-yas-d : 'Ssers-it - tura - ulac fella-s''. -Aɛli bin Abu Ṭalib- yenna; ‘Syin iṛuḥ ɣer Lkaɛba, iga tawaf, syen iṛuḥ ɣer waman n Zamzam, yenna-d; ‘A Banu Abdul Muttalib, lemmer ur ttaggadeɣ ara ad tt-id-sqedcen medden - imi ttwalin-ten d wid n Manasik - tili ad asen-fkeɣ aman - akken ay tgiḍ kečč -’. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; ‘Hadith s wazal-is akk yettwaḥka-d seg Jabir’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Ali d ḥadith n lḥeqq, ur neẓri ara ɣef ḥadit n Ali anagar s ubrid-agi. Seg hadits abdurrahman ben al harith ben 'ayyasy. Ugar n yiwen n wemdan i t-id-yeḥkayen seg Ats Tsauri, am ḥadit-nni n tfelwit. Ttwaxedmen sɣur ulama, llan akk deg rray belli d lḥeqq i yiwen ad yexdem zhuhr d asr deg Ḥarafat deg wakud n dhuhur. Kra n imusnawen qqaren; ‘Ma yella argaz yettẓalla weḥd-s deg tkeṛṛust-is, war ma yeddukel d lmuqeddem, ihi yezmer ad yeddukel’ d lmuqeddem. Zaid bin Ali is Ibnu Husain bin Ali bin Abu Talib'.
Imam Tirmidzi : 812
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَبِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْضَعَ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ وَزَادَ فِيهِ بِشْرٌ وَأَفَاضَ مِنْ جَمْعٍ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَأَمَرَهُمْ بِالسَّكِينَةِ وَزَادَ فِيهِ أَبُو نُعَيْمٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرْمُوا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَقَالَ لَعَلِّي لَا أَرَاكُمْ بَعْدَ عَامِي هَذَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Tenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan], tenna-aɣ-d [Wakiɛ] ed [Bisyr bin As Sari] ed [Abu Nuɛim] nnan-d; yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Abu Zubair] seg [Jabir] yenna-d; ki Rasulullah sallallahu aleyhi wasallah igazl safar is di Wadi Muhassir. Bisyr yerna-d; Yeffe$-d seg Jama s lḥir, yumer-iten ad ssusmen. Yerna-d Abu Nuɛim; ‘Yemmer-iten ad ḍeggren iẓra imeẓyanen. Yenna-d: ‘Ahat ur k-ttwaliɣ ara deffir useggas-agi’.- -Abu Ɛisa At Tirmidhi- yenna-d; Ḥadit-nni yettwaḥka-d seg Usamah bin Zaid. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Jabir hadis ad hasan sahih hadis'.
Imam Tirmidzi : 813
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ صَلَّى بِجَمْعٍ فَجَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِإِقَامَةٍ وَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ هَذَا فِي هَذَا الْمَكَانِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ يَحْيَى وَالصَّوَابُ حَدِيثُ سُفْيَانَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي أَيُّوبَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنُ عُمَرَ فِي رِوَايَةِ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لِأَنَّهُ لَا تُصَلَّى صَلَاةُ الْمَغْرِبِ دُونَ جَمْعٍ فَإِذَا أَتَى جَمْعًا وَهُوَ الْمُزْدَلِفَةُ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِإِقَامَةٍ وَاحِدَةٍ وَلَمْ يَتَطَوَّعْ فِيمَا بَيْنَهُمَا وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَذَهَبَ إِلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ سُفْيَانُ وَإِنْ شَاءَ صَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ تَعَشَّى وَوَضَعَ ثِيَابَهُ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمُزْدَلِفَةِ بِأَذَانٍ وَإِقَامَتَيْنِ يُؤَذِّنُ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَيُقِيمُ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ ثُمَّ يُقِيمُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى إِسْرَائِيلُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدٍ ابْنَيْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَحَدِيثُ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَيْضًا رَوَاهُ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَأَمَّا أَبُو إِسْحَقَ فَرَوَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدٍ ابْنَيْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Baysar], yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid Al Qathan], yenna-aɣ-d [Sufyan Ats Tsauri] seg [Abu Ishaq] seg [Abdullah bin Malik] belli [Ibn Umar] yeẓẓall deg Jama’ -Muzdalifah- yerna yenna-d iqamat s yiwen; 'Ẓriɣ Rasulullah ssalllahu 'alaihi wasallam ixeddem-it deg umkan-a'. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar], yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] seg [Ismaɛil bin Abu Khalid] seg [Abu Ishaq] seg [Saɛid bin Jubair] seg [Ibn Umar] seg Nnbi s.al.allahu alaihi wasallam am lḥadit n tfelwit. Yenna-d Muḥemmed Ben Baysyar; Yenna-d Yahya; Tin iṣeḥḥan d ḥadit n Sufyan. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; ‘Aḥadit yesɛan aṭas n unamek yettwaḥka-d seg Ali, Abu Ayyub, Ɛebdallah bin Mas’ud, Jabir d Usamah bin Zaid’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Ibn Umar, i d-yeḥka Sufyan, d ayen i d-yeḥka Ismaɛil bin Abu Khalid. Hadith Sufyan d hadith Hasan sahih. Ttwaxedmen sɣur ulama imi taẓallit n lmeɣreb ur tezmir ara ad tettwaxdem ala deg Jama’, mi ara taweḍ din. Jama' d Muzdalifah. Ihi yesdukkel snat n tẓalliyin s yiwet n iqamat war ma yexdem taẓallit n sunna gar snat-nni. D wagi i d rray i fernen kra n imusnawen, gar-asen Sufyan Ats Tsauri. Yenna-d Sufyan; "Ma yebɣa, yezmer ad iẓall taẓallit n lmeɣrib sakkin ad yečč imensi ad yessufeɣ sakkin iqamat d tẓallit n tmeddit." Di lawan-nni, kra n yimusnawen ttnaɣen; ‘Yella ixeddem taẓallit n lmeɣrib d tẓallit n tẓallit di Muzdalifah s yiwet n tẓallit d snat n tẓallit n iqamat. Aẓawan i tẓallit n lmaɣrib syin Iqamat s tẓallit n lmaɣrib. Syin ttwaxedmen yiẓallen n Iqamat d Isha`. D rray n Shafiɛi. Yenna-d Abu Ɛisa; ' [Isṛayil] yenna-d ḥadith-agi seg [Abu Ishaq] seg [Abdullah] d [Khalid] sin-nni n warraw n Malik seg [Ibn Umar]. Ḥadit n Saɛid bin Jubair seg Ibn Umar daɣen d ḥadit n Hasan sahih. [Salamah bin Kuhail] teḥka-t-id seg [Saɛid bin Jubair]. Ma d Abu Ishaq, yenna-d ḥadit-agi seg Abdellah d Khalid, arraw n Malik seg Ibn Umar’.
Imam Tirmidzi : 814
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَأَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِعَرَفَةَ فَسَأَلُوهُ فَأَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى الْحَجُّ عَرَفَةُ مَنْ جَاءَ لَيْلَةَ جَمْعٍ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فَقَدْ أَدْرَكَ الْحَجَّ أَيَّامُ مِنًى ثَلَاثَةٌ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِقَالَ وَزَادَ يَحْيَى وَأَرْدَفَ رَجُلًا فَنَادَى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ و قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَجْوَدُ حَدِيثٍ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُ مَنْ لَمْ يَقِفْ بِعَرَفَاتٍ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فَقَدْ فَاتَهُ الْحَجُّ وَلَا يُجْزِئُ عَنْهُ إِنْ جَاءَ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ وَيَجْعَلُهَا عُمْرَةً وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ نَحْوَ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا أَنَّهُ ذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ هَذَا الْحَدِيثُ أُمُّ الْمَنَاسِكِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed Basyar], yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yerna [Abdurrahman bin Mahdi] yenna-d; yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Bukair bin ‘Atha‘] seg [Abdurrahman bin Yaɛmar] belli kra n medden seg Najd mlalen d Rasulullah asmi yella di Ḥarafat. Steqsan ɣef lḥiǧ, syin yumer lɣaci yerna yessuɣ ; Lḥiǧ d Ḥarafa, win i d-yusan deg yiḍ n Ḥarafa, uqbel tafat, ihi, issaweḍ lḥiǧ. Mina ussan d tlata wussan. Win ara i$awlen ad iu$al ass wis sin, ur ixdim ddnub. Win ara t-ikemmlen yerna ad d-yuɣal deg wass wis kraḍ ur ixeddem ara ddnub." -Muḥemmed bin Basyar- yenna-d; yerna-d Yahya; "Yella yettawi-d argaz deg wakud aydeg la yettɛeggiḍ." Yenna-aɣ-d [Ibn Abu 'Umar] yenna-aɣ-d [Sufyan bin 'Uyainah] seg [Sufyan Abu'aɛu [Abdurrahman bin Ya’mar] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam am lḥadist n tfelwit n tfelwit yenna-d; Ya’mar, belli wid ur nxeddem ara wuquf di l’Arafat uqbel lfajra ur t-id-ttawin ara l’hajj. [Bukair bin Atha’] am ḥadit n Ats Tsauri, yenna-d; sliɣ i Al Jarud yenna-d;
Imam Tirmidzi : 815
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ وَإِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ وَزَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسِ بْنِ أَوْسِ بْنِ حَارِثَةَ بْنِ لَامٍ الطَّائِيِّ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمُزْدَلِفَةِ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ مِنْ جَبَلَيْ طَيِّئٍ أَكْلَلْتُ رَاحِلَتِي وَأَتْعَبْتُ نَفْسِي وَاللَّهِ مَا تَرَكْتُ مِنْ حَبْلٍ إِلَّا وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ صَلَاتَنَا هَذِهِ وَوَقَفَ مَعَنَا حَتَّى نَدْفَعَ وَقَدْ وَقَفَ بِعَرَفَةَ قَبْلَ ذَلِكَ لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَقَدْ أَتَمَّ حَجَّهُ وَقَضَى تَفَثَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ قَوْلُهُ تَفَثَهُ يَعْنِي نُسُكَهُ قَوْلُهُ مَا تَرَكْتُ مِنْ حَبْلٍ إِلَّا وَقَفْتُ عَلَيْهِ إِذَا كَانَ مِنْ رَمْلٍ يُقَالُ لَهُ حَبْلٌ وَإِذَا كَانَ مِنْ حِجَارَةٍ يُقَالُ لَهُ جَبَلٌ
Tenna-aɣ-d [Ibn Abu ‘Umar], tenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Daud bin Abu Hind] d [Ismaɛil bin Abu Khalid] d [Zakariya bin Abu Za`idah] seg [Ash Sya’bi] seg [Urwah bin Mudlarris bin Aus La Hariam Bintsah yenna-d; 'Mlaleɣ d Rasulullah n Muzdalifah asmi yella qrib ad iẓall. Nniɣ-as; 'A Amazan n Öebbi, nekk usiɣ-d seg sin idurar n Thayyi`. Asikel-iw yella d ayen yessewhamen aṭas yerna ḥulfaɣ s lḥif. S Öebbi, ur illi udrar n rrmel, siwa ma sgunfu$ dinna. Is yella lḥajj-iw? ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam answered; « Win ara yeẓẓallen yid-neɣ yerna ad yeg wuquf yid-neɣ alamma yekfa yerna uqbel waya, ad yeg wuquf deg Ḥarafat ama deg yiḍ, ama deg wass, dɣa yekfa lḥejj-nnes yerna yexdem akk lḥirfat ». Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith n Hasan sahih. Anamek n wawal-is ‘TAFATSAHU’ d Manasik-is, d unamek n wawal-is ‘MAA TARAKTU MIN HABLIN ILLA WAQAFTU ILAIHI’ -ulac adrar n rrmel ma yella ur wukuf ara dinna-, ma yella yettwaxdem s rmel qqaren-as ‘HABLUN’ ma d ma yella yettwaxdem s uẓru’.
Imam Tirmidzi : 816
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَقَلٍ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَقَلٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُشَاشٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدَّمَ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ وَهَذَا حَدِيثٌ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُشَاشٌ وَزَادَ فِيهِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَمُشَاشٌ بَصْرِيٌّ رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ
Yenna-aɣ-d [Qutayba], yenna-yaɣ-d [Ḥemmad bin Zaid] seg [Ayyub] seg [Ikrimah] seg [Ibn Abbas] yenna-d; ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yuzen-iyi-d ad d-awiɣ lḥerǧ n medden seg Jama’, deg yiḍ’. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; Ḥadit-a yettwaḥka-d seg Ɛisyah, Ummu Habibah, Asma bint Abu Bakar d Fadl bin Ɛebbas. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Ibn Abbas d ḥadit shohih i d-yettwaḥekkun seg-s s waṭas n tsanaḍin. Syu’bah yenna-d ḥadith-agi seg Musyasy seg Atha’ seg Ibn Abbas seg Al Fadl bin Abbas belli Nnbi sallallahu alaihi wasallam yuzen-d imdanen ixuṣṣen seg twacult-is seg Jama’ d amezwaru deg yiḍ. Deg lḥadit-agi yella yiwen n tuccḍa i yexdem Musyasy s tmerna-s Al Fadl bin Abbas. Ibn Juraij d wiyaḍ ḥekkun-d ḥadit-agi seg Athaɛ seg Ibn Ɛebbas, maca ur t-id-bdern ara seg Fadl bin Ɛebbas. Musyasy yusa-d seg Basrah yerna Syu’bah teḥka-d seg-s ḥadit’.
Imam Tirmidzi : 817
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدَّمَ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ وَقَالَ لَا تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يَتَقَدَّمَ الضَّعَفَةُ مِنْ الْمُزْدَلِفَةِ بِلَيْلٍ يَصِيرُونَ إِلَى مِنًى و قَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ لَا يَرْمُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَنْ يَرْمُوا بِلَيْلٍ وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ لَا يَرْمُونَ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ
Yettwaḥseb-aɣ-d [Abu Kuraib], yettwaḥseb-aɣ-d [Waki’] seg [Al Mas’udi] seg [Al Hakam] seg [Miqsam] seg [Ibn Abbas] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yuzen-d imdanen ixuṣṣen seg twacult-is d amezwaru, yenna-d; ‘Ur tḍeggreḍ ara lpiṭun alamma d asmi ara d-yeffeɣ yiṭij!’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith n Ibn Abbas d hadith sahih hasan yerna ttgen-t ulama. Ttnaɣen; Yezmer i yemdanen ixussen ad ffɣen seg Muzdalifah d amezwaru ɣer Mina. Amur ameqran seg yilemẓiyen ttqadaren daɣen ḥadit n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, d akken ur ttḍeggiren ara ljurah alamma d asmi ara d-yeffeɣ yiṭij. D acu kan, kra n yimusnawen ttaǧǧan ad ttwaḍḍfen s weẓru deg yiḍ. Maca ayen i d-yettawin lxir d ḥadit n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam belli ur ttḍeggren ara - ala deffir n tmeddit n yiṭij -. D rray n Ats Tsauri d Syafi’i’.
Imam Tirmidzi : 818
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي يَوْمَ النَّحْرِ ضُحًى وَأَمَّا بَعْدَ ذَلِكَ فَبَعْدَ زَوَالِ الشَّمْسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَا يَرْمِي بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ إِلَّا بَعْدَ الزَّوَالِ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Khasyram] yenna-aɣ-d [Ɛisa bin Yunus] seg [Ibn Juraij] seg [Abu Zubair] seg [Jabir] yenna-d; 'Nnbi s.al.allahu 'aleyhi wasallam iḍegger-d -jumrah- deg wass n Nahr deg tallit n dhuha. Ma d deffir wass-nni yessers deffir ma yezger yiṭij’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi yerna ttgen-t amur ameqran seg yimusnawen. Tidet, ur issers ara jurah deffir wass n Nahr, siwa ma ye$li yiîij.
Imam Tirmidzi : 819
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَاضَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَنْتَظِرُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ثُمَّ يُفِيضُونَ
Ttwaḥesben-aɣ-d [Qutaybah], ttwaḥesben-aɣ-d [Abu Khalid Al Ahmar] seg [Al A’masy] seg [Al Hakam] seg [Miqsam] seg [Ibn Abbas] belli Nnbi s.al.allahu Ṛebbi - seg Muzdalifah - uqbel ad d-yeffeɣ yiṭij. -Abu Ɛisa At Tirmiḍi- yenna; Ḥadit-nni, s ɣur Ibn Umar. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith n Ibn Abbas d hadith sahih hasan. D ayen kan ay ttṛajun medden n Jahiliyah alamma d asmi ara d-yeffeɣ yiṭij, sakkin ad ffɣen -go-'.
Imam Tirmidzi : 820
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَال سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ يُحَدِّثُ يَقُولُكُنَّا وُقُوفًا بِجَمْعٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ فَأَفَاضَ عُمَرُ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan], yenna-aɣ-d [Abu Daud] yenna-d; Yettwaxebber-aɣ-d [Syuɛbah] seg [Abu Ishaq] yenna-d; ‘Sliɣ [‘Amr bin Maimun] yettḥekku-d: ‘Mi nella wuquf di Jama’, yenna-d [Umar bin Khattab]; ‘Imuṣriyen ur tteffɣen, alamma yuli yiṭij. Nnan-as; ‘Rǧu -armi d-yeffeɣ yiṭij- seg-k, ay adrar n Tsabir’. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam disared with them''. Ihi ‘Umar yeffeɣ-d imiren uqbel ad d-yeffeɣ yiṭij’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi’.