Imam Tirmidzi : 781
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى مَكَّةَ دَخَلَ مِنْ أَعْلَاهَا وَخَرَجَ مِنْ أَسْفَلِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Әбү Муса, Мөхәммәт бин Әл Мусанна] беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Хисәм бин Үрүә] [Атаһы] [Ғәйсиә]ҙән әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Мәккәгә ингәндә, саниятул уля аша инеп, саниятул суфла аша сығып киткән». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Ғәйсиәнең хәҙистәре – хәсән сахих хәҙис».
Imam Tirmidzi : 782
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مَكَّةَ نَهَارًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Беҙгә әйтелгән [Йософ бин Ғайса] беҙгә [Вәки] беҙгә [Әл Ғүмәригә] [Нафиҙан] [Ибн Ғүмәрҙән] әйткән: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм төштән һуң Мәккәгә ингән. Әбү Ғиса әйтте; «Был Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 783
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي قَزَعَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنْ الْمُهَاجِرِ الْمَكِّيِّ قَالَسُئِلَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَيَرْفَعُ الرَّجُلُ يَدَيْهِ إِذَا رَأَى الْبَيْتَ فَقَالَ حَجَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنَّا نَفْعَلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى رَفْعُ الْيَدَيْنِ عِنْدَ رُؤْيَةِ الْبَيْتِ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي قَزَعَةَ وَأَبُو قَزَعَةَ اسْمُهُ سُوَيْدُ بْنُ حُجَيْرٍ
Һөйләне беҙгә [Йософ бин Ғайса] беҙгә әйтте [Вәкиғ] һөйләне беҙгә [Сөғбә] [Әбү Ҡазаа Әл-Бәхили] [Әл-Мөһәжир Әл-Мәкки]-нән әйтте; — тип һоранылар [Джәбир бин Абдуллаһтан); — Кеше Ҡәғбәтулланы күреп ҡул күтәрәме? — тип яуап бирҙе; 'Беҙ пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән хаж ҡылдыҡ һәм уны үтәнек''. Әбү Ғиса әйтте; — Ҡәғбәтуллаға ҡарағанда ике ҡулды күтәреүҙе беҙ Әбү Ҡазаның Сүәйет бин Хөжәйер исемле Сөйбә хәҙисенән генә беләбеҙ».
Imam Tirmidzi : 784
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَاسْتَلَمَ الْحَجَرَ ثُمَّ مَضَى عَلَى يَمِينِهِ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ أَتَى الْمَقَامَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالْمَقَامُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا أَظُنُّهُ قَالَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте [Яхъя бин Әҙәм] беҙгә [Суфьян Аст Цаури] [Джәғфәр бин Мөхәммәттән] [Атаһы] [Джәбир]ҙән әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Мәккәгә килеп еткәс, Әл-Харам мәсетенә инеп, унан һуң Ҡара ташҡа тейҙе йәки үпте, шунан уның уң яғына атланы. Өс тапҡыр йүгерергә, дүрт тапҡыр атларға. Шунан Мәкәм Ибраһимға яҡынлашып уҡы; «Мәҡәм Ибраһимды намаҙ урыны ит». Һуңынан үҙе менән Ҡәғбә араһында Мәкәм урынында ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны. Шунан Ҡара таш янына барып үпте. Шунан Сафа ҡалҡыулығына китте. Мин уйлайым, шул ваҡытта ул 'ИННАШШАФА ВӘЛ МӘРВӘТӘ МИН СИӘӘӘЙРИЛЛӘҺ -Ысынлап та, Шәфә һәм Мәрүә - Аллаһтың билдәләре-'. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Джәбир хәҙисе – хәсән сахих хәҙис һәм ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырыла».
Imam Tirmidzi : 785
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِذَا تَرَكَ الرَّمَلَ عَمْدًا فَقَدْ أَسَاءَ وَلَا شَيْءَ عَلَيْهِ وَإِذَا لَمْ يَرْمُلْ فِي الْأَشْوَاطِ الثَّلَاثَةِ لَمْ يَرْمُلْ فِيمَا بَقِيَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ رَمَلٌ وَلَا عَلَى مَنْ أَحْرَمَ مِنْهَا
Беҙгә әйтелгәнсә, [Ғәли бин Хәсирәм] беҙгә [Ғабдулла бин Вахб] [Мәлик бин Әнәстен] [Джафәр бин Мөхәммәттән] [атаһынан] [Джәбирҙән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи фүсәлләм Ҡара таштан башлап йүгереп йөрөгән һәм унда ла өс тапҡыр йөрөгән. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Джәбир хәҙисе – хәсән сахих хәҙис һәм ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырыла». Шәфиғи әйтте; — Әгәр ҙә ул аңлы рәүештә йүгермәһә, тимәк, ул ниндәйҙер насарлыҡ эшләгән. Әммә уға бер ниндәй ҙә яза бирелмәгән. Әгәр ҙә ул тәүге өс кругта йүгермәһә, тимәк, һуңғы дүрт кругта йүгерергә кәрәкмәй’. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙе раҫлай; «Мәккәлә йәшәүселәргә лә, Мәккәнән ихрам алған һәр кемгә лә быны эшләргә кәрәкмәй».
Imam Tirmidzi : 786
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ وَمَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَكُنْتُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاوِيَةُ لَا يَمُرُّ بِرُكْنٍ إِلَّا اسْتَلَمَهُ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَسْتَلِمُ إِلَّا الْحَجَرَ الْأَسْوَدَ وَالرُّكْنَ الْيَمَانِيَفَقَالَ مُعَاوِيَةُ لَيْسَ شَيْءٌ مِنْ الْبَيْتِ مَهْجُورًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَسْتَلِمَ إِلَّا الْحَجَرَ الْأَسْوَدَ وَالرُّكْنَ الْيَمَانِيَ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте [Ғәбдүррәзәк] беҙгә [Суфьянға] һәм [Мәғмәр] [Ибн Хөсәйемдән] [Әбү Төфәйл]дән әйтте; — Ибн Ғәббәс менән мин Мөғәүиә янында булғанда, Мөғәүиә уға ҡағылыуҙан башҡа бер рәүеште лә ҡалдырманы. Шулай итеп, [Ибн Ғәббәс] уны шелтәләне; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Ҡара ташҡа һәм Йәмәни бағаналарына ғына ҡағылды». Мөғәвиә яуап бирҙе; — Ҡәғбәтулланың бер өлөшө лә ҡалдырылмаған. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; «Ибн Ғаббастың хәҙисе хәсәнлекле дөрөҫ хәҙис һәм күпселек ғалимдар тарафынан ғәмәлдә ҡулланыла, атап әйткәндә, Ҡара таштан һәм Руҡун Йәмәниҙән башҡа үбешмәү».
Imam Tirmidzi : 787
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ ابْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ بِالْبَيْتِ مُضْطَبِعًا وَعَلَيْهِ بُرْدٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثُ الثَّوْرِيِّ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَبْدُ الْحَمِيدِ هُوَ ابْنُ جُبَيْرَةَ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ ابْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ وَهُوَ يَعْلَى بْنُ أُمَيَّةَ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] беҙгә [Ҡәбишә] [Суфьяндан] [Ибн Джурайждан] [Ғабдул Хәмидтән] [Ибн Йәғлә] [атаһынан] һөйләне, тип пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһи ғәләйһис-сәләм Ҡәғбәтуллала уң яҡтан лехафты асты. яулыҡ кейгән саҡта. Әбү Ғиса әйтте; — Был Ибн Джүрәйждән килгән Цаури хәҙисе. Беҙ быны хәҙистән башҡа белмәйбеҙ. Был хәҙис – сахих Хәсән хәҙистәре. Ғәбдел Хәмит — Ибн Йәғләнән атаһынан, йәғни Йәғлә бин Өмәйәнән Ибн Джүбәйрә бин Сәйиба.
Imam Tirmidzi : 788
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَرَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي أُقَبِّلُكَ وَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ لَمْ أُقَبِّلْكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Хәннәд] беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Әл-Әмәси] [Ибраһим] [Ғәбис бин Рәбиғә]-нән әйтте; — Мин [Ғүмәр бин Хаттабтың] Ҡара ташты үбеп, былай тип әйткәнен күрҙем; — Мин һине үптем дә, һинең ҡая ғына икәнлегеңде белдем. Әгәр ҙә мин һине үбешкәнен күрмәһәм, һис шикһеҙ, һине үбешмәҫ инем». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Әбү Бәкер һәм Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; Ғүмәрҙең хәҙисе – хәсән сахих хәҙис».
Imam Tirmidzi : 789
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ عَنْ اسْتِلَامِ الْحَجَرِ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ فَقَالَ الرَّجُلُ أَرَأَيْتَ إِنْ غُلِبْتُ عَلَيْهِ أَرَأَيْتَ إِنْ زُوحِمْتُ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ اجْعَلْ أَرَأَيْتَ بِالْيَمَنِ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُقَالَ وَهَذَا هُوَ الزُّبَيْرُ بْنُ عَرَبِيٍّ رَوَى عَنْهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّبَيْرُ بْنُ عَدِيٍّ كُوفِيٌّ يُكْنَى أَبَا سَلَمَةَ سَمِعَ مِنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ تَقْبِيلَ الْحَجَرِ فَإِنْ لَمْ يُمْكِنْهُ وَلَمْ يَصِلْ إِلَيْهِ اسْتَلَمَهُ بِيَدِهِ وَقَبَّلَ يَدَهُ وَإِنْ لَمْ يَصِلْ إِلَيْهِ اسْتَقْبَلَهُ إِذَا حَاذَى بِهِ وَكَبَّرَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйба] беҙгә [Хәммәд бин Зәйд] [Зөбәйер бин Ғәрәбиҙән] бер кеше [Ибн Ғүмәрҙән] Ҡара ташҡа ҡағылыу тураһында һорағанын һөйләне. -Ибну Ғүмәр- яуап бирҙе; — Мин пәйғәмбәребеҙҙең уға ҡағылып, үбеп торғанын күрҙем. Ир һораны; — Ҡыйын һәм тығыҙ булһа, нисек уйлайһың? Ибн Ғүмәр яуап бирә; — Уң ҡулың менән тейҙер. Мин пәйғәмбәребеҙҙең уға ҡағылып, үбеп йөрөгәнен күрҙем. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Был — Зөбәйер бин Ғәрәби, унан Хәммәд бин Зәйд хәҙисте риүәйәт иткән. Зөбәйер бин Ғәди Куфанан булған, Әбү Сәләмәгә бирелгән. Ул хәҙисте Әнәс бин Мәликтән һәм пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән башҡаларҙан ишетә, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. Суфьян Ац Цауриҙан һәм башҡа ғалимдарҙан хәҙис һөйләгән. Әбү Ғиса әйтте; Ибн Ғүмәрҙең хәҙисе — хәсән сахих хәҙис. Был хәҙис унан күп юлдар аша риүәйәт ителгән. Ғөләмәләр тарафынан ғәмәлгә ашырылған, улар өсөн Ҡара ташты үбергә сөннәт, әгәр был мөмкин булмаһа, уң ҡулы менән тейеп, һуңынан ҡулын үбергә мөмкин. Әгәр был мөмкин булмаһа, уға йөҙ менән генә ҡарап, тәкбир әйтегеҙ. Был фекер Шәфиғи һүҙе.
Imam Tirmidzi : 790
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَأَتَى الْمَقَامَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا وَقَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَبْدَأُ بِالصَّفَا قَبْلَ الْمَرْوَةِ فَإِنْ بَدَأَ بِالْمَرْوَةِ قَبْلَ الصَّفَا لَمْ يُجْزِهِ وَبَدَأَ بِالصَّفَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ ذَكَرَ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهَا رَجَعَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَإِنْ لَمْ يَذْكُرْ حَتَّى أَتَى بِلَادَهُ أَجْزَأَهُ وَعَلَيْهِ دَمٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ تَرَكَ الطَّوَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى بِلَادِهِ فَإِنَّهُ لَا يُجْزِيهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الطَّوَافُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَاجِبٌ لَا يَجُوزُ الْحَجُّ إِلَّا بِهِ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Джәфәр бин Мөхәммәттән] [атаһынан] [Джәбирҙән] һөйләне: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, Мәккәгә ингәндә ете тапҡыр тәуаф эшләне. Шунан Мәҡәмгә барып уҡы; «Мәкәм Ибраһимды намаҙ урыны ит», — тип, Мәкәм артында намаҙ уҡы. Шунан Ҡара ташҡа тейҙе лә; «Беҙ Аллаһы Тәғәлә башлаған нәмәнән башлайбыҙ, ул Шәфәнән башлап: «Ысынлап та, Шәфә менән Мәрүә» Аллаһтың сиғәренең бер өлөшө булып тора», — тип уҡыны. Әбү Ғиса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе һәм ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырыла, сәй кеше Мәрүәгә тиклем Шәфәнән башлана. Әгәр ҙә һин Мәрүәнән башлаһаң, тимәк, һинең сәйең боҙола. Ғалимдар Ҡәғбәтуллала тәүәф ҡылған, әммә Шәфә һәм Мәрүә ҡылғандарҙа тәүәф итмәгән кешеләр тураһында фекер айырымлыҡтары бар. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙе раҫлай; «Әгәр ҙә ул сағ ҡылмаһа һәм Мәккәнән сығып киткән булһа, иҫенә төшөрһә һәм Мәккәгә һаман да яҡын икән, тимәк, ул сағҡа ҡайтырға тейеш». Әммә әгәр ҙә ул үҙ иленә килгәнен иҫләмәй икән, тимәк, чекты түләргә тейеш. Был Суфьян Ац Цауриҙың фекере. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙе раҫлай; Әгәр ҙә ул үҙ иленә ҡайтмаһа, тимәк, ул үҙ бурыстарынан азат түгел. Был Шәфиғиҙең фекере ине, тип өҫтәне ул; "Шәфә менән Мәрүә араһындағы сәйә фарыз, хаж унан башҡа дөрөҫ түгел".
Imam Tirmidzi : 791
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا سَعَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيُرِيَ الْمُشْرِكِينَ قُوَّتَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ يَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَإِنْ لَمْ يَسْعَ وَمَشَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ رَأَوْهُ جَائِزًا
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Әмру бин Динарҙан] [Сәүс] [Ибн Ғаббастан] әйтте; — Мөшриктәргә үҙенең ҡөҙрәтен күрһәтеү өсөн Ҡәғбәтуллала һәм Шофа менән Мәрүә араһында Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм тәуаф итеү. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Хәҙис Ғәйсиә, Ибн Ғүмәр һәм Йәбирҙән риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; «Ибн Ғаббастың хәҙисе хәсән сахих хәҙис һәм был ғалимдар тарафынан кәңәш ителә, атап әйткәндә, Шофа менән Мәрүә араһында сәғиәт фарыз, әммә әгәр ҙә ул йүгерә алмаһа, ул икеһе араһында ғына йөрөй, улар был рөхсәт ителә тип уйлай».
Imam Tirmidzi : 792
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَ قَالَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَمْشِي فِي السَّعْيِ فَقُلْتُ لَهُ أَتَمْشِي فِي السَّعْيِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ لَئِنْ سَعَيْتُ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْعَى وَلَئِنْ مَشَيْتُ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَأَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ نَحْوُهُ
Һөйләне беҙгә [Йософ бин Ғайса] беҙгә [Ибну Фүҙләил] [Әтәх бин Әс Сәиб] [Ҡәтсир бин Джумхан]-дан әйтте; «Мин [Ибн Ғүмәрҙең] йөрөп сәғи ҡылғанын күрҙем, шунан һораным; — Ниңә һин Софа менән Мәрүә араһында йөрөйһөң? — тип яуап бирҙе; — Эйе, мин сәғиҙе эшләйем, сөнки мин Пәйғәмбәребеҙҙең саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең быны эшләгәнен күргәнем бар. Әгәр ҙә мин йөрөһәм, мин дә күргәнем бар, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, ә мин хәҙер олоғайҙым''. Әбү Ғиса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе һәм өҫтәге хәҙис кеүек [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғүмәрҙән] риүәйәт ителгән».
Imam Tirmidzi : 793
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الصَّوَّافُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَطَافَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَإِذَا انْتَهَى إِلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي الطُّفَيْلِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَطُوفَ الرَّجُلُ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ رَاكِبًا إِلَّا مِنْ عُذْرٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
Һөйләне беҙгә [Бисир бин Хилал Әс Шәфаф Әл Басри] беҙгә һөйләне [Ғабдуләл Вариц бин Сәғит] һәм [Ғәбдел Ваһаб Ац Цаҡафи] [Хәлид Әл Хадза] [Икримә] [Ибн Аббас] әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙенең транспорт сараһында. Руҡунға барып еткәс, уға сигнал бирҙе'. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Джәбир, Әбү Төфәйл һәм Өммө Сәләмәнән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; — Ибн Аббастың хәҙисе — хәсән сахих хәҙис. Әммә ҡайһы бер ғалимдар бар, улар Ҡәғбәтуллала һәм Шофа менән Мәрүә һыбай йөрөүсе кешене һылтауҙан башҡа нәфрәт итә, был Шәфиғиҙең фекере.
Imam Tirmidzi : 794
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ خَمْسِينَ مَرَّةً خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ إِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ قَالَ كَانُوا يَعُدُّونَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَفْضَلَ مِنْ أَبِيهِ وَلِعَبْدِ اللَّهِ أَخٌ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ أَيْضًا
Һөйләне беҙгә [Суфьян бин Вәкиғ] беҙгә [Яхъя бин Яман] [Шәриктән] [Әбү Исхаҡтан] [Ғабдулла бин Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Атаһынан] [Ибн Аббастан] әйтте; "Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйткән: "Кем дә кем Ҡәғбәтуллала илле тапҡыр түәф ҡылған кеше, һис шикһеҙ, әсәһенән тыуғандағы кеүек, гонаһтарынан сығыр". -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Әнәс һәм Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; — Ибн Аббастың хәҙисе — ғәриб хәҙис. Мин Мөхәммәттән был хәҙис тураһында һораным, ул яуап бирҙе; — Был хәҙис тик Ибн Ғаббастан ғына риүәйәт ителгән, тарихта; беҙгә һөйләгән Ибн Әбү Ғүмәир беҙгә Әйүптән Суфьян бин Ғөйәйнә һөйләгән Сәхтийәни әйткәнсә; - Элек улар Ғабдулла бин Сәғит бин Джүбәйерҙе атаһынан да затлыраҡ тип һанаған, Ғабдулланың Абдул Мәлик бин Сәғит бин Джүбәйер исемле ағаһы булған, ул да ағаһынан риүәйәт иткән.
Imam Tirmidzi : 795
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَاهَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ لَا تَمْنَعُوا أَحَدًا طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ وَصَلَّى أَيَّةَ سَاعَةٍ شَاءَ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جُبَيْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَاهَ أَيْضًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ بِمَكَّةَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ وَالطَّوَافِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا طَافَ بَعْدَ الْعَصْرِ لَمْ يُصَلِّ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَكَذَلِكَ إِنْ طَافَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ أَيْضًا لَمْ يُصَلِّ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ عُمَرَ أَنَّهُ طَافَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ فَلَمْ يُصَلِّ وَخَرَجَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى نَزَلَ بِذِي طُوًى فَصَلَّى بَعْدَ مَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ
Беҙгә [Әбү Ғәммәргә] әйтелде һәм [Ғәли бин Хөсирәм] әйтте; беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Әбү Зөбәйерҙән] [Ғабдулла бин Бабахтан] [Джүбәйер бин Мөсхим] тарафынан әйтте; "Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: "Эй, Бәни Ғәбдү Мәнәф, бер кемде лә Ҡәғбәтуллала үҙе теләгән ваҡытта, төндәме, көндөҙме, тәүәф уҡыуҙан һәм намаҙ уҡыуҙан тыйма". -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Ғаббас һәм Әбү Дзарҙан риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; — «Джүбәйер хәҙисе — сахих Хәсән хәҙисе». Шулай уҡ [Ғабдулла бин Әбү Нәжих] тарафынан [Ғабдулла бин Бабахтан] да риүәйәт ителгән. Мәккәлә Әсрҙән һуң һәм Фәжрҙән һуң доғалар тураһында ғалимдар төрлө фекерҙә. Ҡайһы берҙәре бәхәсләшә; Әсрҙән һуң һәм Фәжрҙән һуң Мәккәлә намаҙ уҡып, Тәүәф ҡылыуҙың бер ниндәй ҙә насарлығы юҡ. Улар ошо хәҙис менән фекер йөрөтә. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Шул арала ҡайһы берәүҙәр; — Әсрҙән һуң тәүәф уҡыһа, ҡояш байығандан һуң ғына намаҙ уҡырға тейеш түгел. Шулай итеп, әгәр ул Фажрҙан һуң тәүәф уҡый икән, тимәк, ҡояш сыҡҡандан һуң ғына намаҙ уҡый алмай. Улар Ғүмәрҙең хәҙисе менән фекер алыштылар. Иртәнге намаҙҙан һуң тәүәф эшләп, намаҙ уҡымағанын. Мәккәнән сығып, Дзи Түуаға килеп етә, унан ҡояш сыҡҡас намаҙ уҡый. Был фекерҙә Суфьян Ац Цаури һәм Мәлик бин Әнәс.
Imam Tirmidzi : 796
أَخْبَرَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عِمْرَانَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي رَكْعَتَيْ الطَّوَافِ بِسُورَتَيْ الْإِخْلَاصِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
беҙгә [Мөшәб Әл Мәҙәни] ҡирәғәттә, [Ғәбдел Әзиз бин Мөхәммәттән] [Джәфәр бин Мөхәммәттән] [Атаһынан] [Джәбир бин Абдуллаһтан] хәбәр итте: Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи васаллам ике рәҡәғәттә уҡыны -намаҙҙан һуң- ике тәүәф менән; ҠӨЛ ЙӘ ӘЙҮХӘЛ КӘФИРҮН -Эй иманһыҙҙар- һәм ҠӨЛ ҺУВА АЛЛАҺУ ӘХӘД -Әйт! Ул – Ҡөҙрәтле Аллаһ-'.
Imam Tirmidzi : 797
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَسْتَحِبُّ أَنْ يَقْرَأَ فِي رَكْعَتَيْ الطَّوَافِ بِقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عِمْرَانَ وَحَدِيثُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عِمْرَانَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ
Һөйләне [Хәннәд] беҙгә [Вәкиғ] [Суфьяндан] [Джафәр бин Мөхәммәттән] [атаһынан] һөйләне, тип, ул ике рәҡәғәттә -намаҙ ваҡытында- тхоуаф менән Әл-Кафирун һәм Әл-ихләш сүрәләре менән уҡырға ярата. Әбү Ғиса әйтте; «Был хәҙис Ғәбдел Әзиз бин Ғимрандың хәҙисенән дә дөрөҫөрәк һәм уның атаһынан килгән Джәғфәр бин Мөхәммәттең хәҙисенән дә дөрөҫөрәк, атаһынан килгән Джәфәр бин Мөхәммәттең Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдән. Ғәбдел Әзиз бин Имран – хәҙистәр риүәйәт итеү буйынса белгес.
Imam Tirmidzi : 798
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أُثَيْعٍ قَالَسَأَلْتُ عَلِيًّا بِأَيِّ شَيْءٍ بُعِثْتَ قَالَ بِأَرْبَعٍ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَجْتَمِعُ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَمَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهْدٌ فَعَهْدُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَمَنْ لَا مُدَّةَ لَهُ فَأَرْبَعَةُ أَشْهُرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ وَقَالَا زَيْدُ بْنُ يُثَيْعٍ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَشُعْبَةُ وَهِمَ فِيهِ فَقَالَ زَيْدُ بْنُ أُثَيْلٍ
Һөйләне беҙгә [Әли бин Хасырам] беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Әбү Исхаҡтан] [Зәйет бин Үтсәйҙән] әйтте; — Мин [Әлиҙән] һораным; — Һине нимә менән ебәрҙеләр? — Ул яуап бирҙе; — Мине дүрт нәмә менән ебәрҙеләр; мосолман булмаһа, бер кем дә ожмахҡа инмәйәсәк. Ҡәғбәтуллала яланғас килеш Тәүәф ҡылырға ярамай. Ошо йылдан һуң мосолмандарға һәм мөшриктәргә йыйылырға рөхсәт ителмәй. Ә кемдең Пәйғәмбәребеҙ менән килешелеүе бар, уға сик алдан билдәләнгән ваҡытҡа тиклем була, ә кемдең ваҡыты сикләнмәһә, уға дүрт ай ваҡыт бирелә. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Әбү Һүрәйрәнән риүәйәт ителгән иң мәғәнәле хәҙис». Әбү Ғиса әйтте; Ғәли хәҙис – Хәсән хәҙис. Беҙгә әйтелгәнсә, [Ибн Әбү Ғүмәр] һәм [Нәшр бин Ғәли] икеһе лә; беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Әбү Исхаҡтан] өҫтәге хәҙис кеүек һөйләне һәм улар икеһе лә әйтте; 'Заид бин Юцай' һәм был ысынбарлыҡҡа тап килә'. Әбү Ғиса әйтте; — Сыубах Зәйет бин Үтсәилде дөрөҫ әйтмәгән.
Imam Tirmidzi : 799
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِي وَهُوَ قَرِيرُ الْعَيْنِ طَيِّبُ النَّفْسِ فَرَجَعَ إِلَيَّ وَهُوَ حَزِينٌ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ إِنِّي دَخَلْتُ الْكَعْبَةَ وَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ فَعَلْتُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ أَكُونَ أَتْعَبْتُ أُمَّتِي مِنْ بَعْدِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] беҙгә [Вәки] [Исмәғил бин Ғәбдел Мәликтән] [Ибн Әбү Әүәлкә] [Ғәйсә]ҙән әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өйөмдән күҙҙәре осҡонланып, шат күңел менән сыҡты ла, ҡайғылы хәлдә өйгә ҡайтты. Шунан унан һораным. Ул: «Мин яңы ғына Ҡәғбәтуллаға индем, улай инмәһәм ярар ине», — тип яуап бирә. Мин үҙемдән һуң өммәткә йөк һалыуҙан ҡурҡам''. Әбү Ғиса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 800
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي جَوْفِ الْكَعْبَةِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يُصَلِّ وَلَكِنَّهُ كَبَّرَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعُثْمَانَ بْنِ طَلْحَةَ وَشَيْبَةَ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بِلَالٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالصَّلَاةِ فِي الْكَعْبَةِ بَأْسًا و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ النَّافِلَةِ فِي الْكَعْبَةِ وَكَرِهَ أَنْ تُصَلَّى الْمَكْتُوبَةُ فِي الْكَعْبَةِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا بَأْسَ أَنْ تُصَلَّى الْمَكْتُوبَةُ وَالتَّطَوُّعُ فِي الْكَعْبَةِ لِأَنَّ حُكْمَ النَّافِلَةِ وَالْمَكْتُوبَةِ فِي الطَّهَارَةِ وَالْقِبْلَةِ سَوَاءٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] [Хәммәд бин Зәйд] [Әмру бин Динарҙан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Билалдан] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Ҡәғбәтуллала намаҙ уҡығанын һөйләгән. Ибн Ғәббәс әйткән; — Намаҙ уҡымай, тәкбир генә уҡый. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Усама бин Зәйеттән, Фәҙл бин Ғәббәстән, Усман бин Тәлха һәм Сәйибә бин Усмандан риүәйәт ителгән». Әбү Ғиса әйтте; Билалдың хәҙисе — хәсән сахих хәҙис. Күпселек ғалимдар уны ғәмәлгә ашыра. Улар Ҡәғбәтуллала намаҙ уҡырға рөхсәт ителә, тип раҫлай. Малик әйтте; «Ҡәғбәтуллала сөннәт намаҙҙар уҡыуҙа бер ниндәй ҙә насарлыҡ юҡ, әммә унда фарҙлу намаҙҙар уҡыу нәфрәт ителә». Сәфиғи ышана; — Ҡәғбәтуллала намаҙ уҡырға рөхсәт ителә, фарҙлу йәки сөннәт намаҙҙары булһынмы, сөнки таҙарыныу өсөн дә, ҡибланың да ҡануны бер үк.