Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 61
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ
nagsumat ha amon [Hannad] ngan [Al Hasan bin Ali Al khallal] ngan iba pa, nagsiring hira; nagsumat ha aton [Abu Usamah] tikang [Al Walid bin Katsir] tikang [Muhammad bin Ka'ab] tikang [Ubaidullah bin Abdullah bin Rafi' bin Khadij] tikang [Abu Sa'id Al Khudri] hiya nagsiring; mayda nagpakiana; 'O Rasul ni Allah, pwede ba kita mag-ablusyon tikang han tubig han atabay han Budla'ah nga iginlabog dida hini nga may sulod nga mga gamit nga pagregla, karne han ayam ngan mga patay nga lawas?' unya ang Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mibaton: 'Tinuod nga ang tubig putli, walay butang nga makahimo niini nga mahugaw'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadith hasan, hi Abu Usamah nagpahayag nga maupay ini nga hadith, ngan waray tawo nga nagsaysay han hadith ni Abu Sa’id mahitungod han Budla’ah nga maupay nga mas maupay kaysa han ginsaysay ni Abu Usamah. Ngan ini nga hadis ginsaysay tikang hin pipira nga mga linya tikang kan Abu Sa'id. Sugad man hini nga kapitulo mayda mga hadith tikang kan Ibn Abbas ngan Aisyah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 62
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ
nagsumat ha amon [Hannad] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdah] tikang ha [Muhammad bin Ishaq] tikang ha [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] tikang ha [Ubaidullah bin Abdullah bin Umar] tikang ha [Ibnu Umar] hiya nagsiring; ‘Nakabati ako tikang kan Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam han ginpakianhan hiya bahin han tubig nga aada ha uma ngan agsob bisitahon hin mga ihalas nga mananap ngan iba pa nga mga mananap,’ siring ni Ibn Umar; Salit hi Rasulullah binaton: ‘Kon an tubig umabot hin duha nga Qulah niyan diri ito maglalakip hin mga hugaw - najis -’. Siring ni Abdah; Si Muhammad bin Ishaq nagsugad; 'An Qullah in pira nga dagko nga garapon, ngan an Qullah in tubig nga kasagaran ginagamit ha pag-inom'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ngan amo ito an opinyon nira Imam Shafi’i, Ahmad ngan Ishaq. Hira nagsiring; ‘Kun an tubig umabot hin duha nga Qullah niyan waray na makakahimo hini nga mahugaw, karuyag sidngon, basta diri ini magbag-o han iya baho o rasa, ngan nasiring hira; 'Mayda ginbabanabana nga tubig nga sugad kadamo hin lima nga Qirbah -pitsel-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 63
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
nagsumat ha amon [Mahmud bin Ghailan] nagsiring, nagsumat ha amon [Abdurrazaq] tikang [Ma'mar] tikang [Hammam bin Munabbih] tikang [Abu Hurairah] tikang ha Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, hiya nagsiring: 'Waray gud bisan hin-o ha iyo angay mangihi ha tubig nga waray pag-awas - diri ini nag-aawas - ngan an pag-ihi.' Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini usa nga tinuod nga hadis, ngan hini nga kapitulo mayda liwat pagsaysay tikang kan Jabir'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 64
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ
nagsumat ha aton [Qutaibah] tikang [Malik]. Ngan tikang ha iba nga ruta; Nagsumat ha amon [Al Ansari Ishaq bin Musa] nagsiring, nagsumat ha amon [Ma'n] nagsiring, nagsumat ha amon [Malik] tikang [Shafwan bin Sulaim] tikang [Sa'id bin Salamah] Ibn Al Azraq nga pamilya, nga [Al Mughirah bin Abu burdah] bani Abdu Ad Dar, nagsumat hiya [Hurabu] ha iya; nga may nagpakiana sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam; ‘O Rasul ni Allah, tinuod nga naglayag kami ha dagat ngan gutiay la nga tubig an amon dara, kon gamiton namon ito nga tubig para hin pag-ablusyon niyan mauhaw kami. Salit mahimo ba kita mag-ablusar ha tubig han dagat?’ Katapos an Rasul sallallaahu ‘alaihi wasallam binaton: ‘An dagat putli ha tubig ngan halal ha iya mga patay nga lawas’. Hini nga kapitulo mayda gihapon usa nga kasaysayan tikang kan Jabir ngan Al Firasi. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith in hasan authentic, ngan ini an opinyon nga ginkuha han kadam-an nga mga fuqaha tikang ha mga kauban han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam.' Lakip ha ira hira Abu Bakr, Umar ngan Ibnu Abas. Natuod hira nga puydi an paglimpyo pinaagi han tubig ha dagat. Bisan pa man, mayda gihapon pipira nga mga kaupod han Rasul-an sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagpamatuod hini, lakip ha ira hira Ibn Umar ngan Abdullah bin 'Amru. Ngan hi Abdullah bin 'Amru nagsiring; 'Kalayo adto'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 65
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ
nagsumat ha amon [Hannad] ngan [Qutaibah] ngan [Abu Kuraib] hira nagsiring; nagsumat ha amon [Waki’] tikang [Al A’masy] hiya nagsiring; Nabatian ko [ni Mujahid] nga nagsumat kan [Thawus] tikang kan [Ibn Abbas] nga nasiring; Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam miagi sa duha ka mga lubnganan, unya nagsugad siya: 'Pareho sila ginapasakitan, ug dili sila gipasakitan tungod sa mga dagkong sala. Ini nga usa ginsakit kay diri hiya nagtatabon kun naihi, ngan an usa kay ginpipit niya an iya kalugaringon ha kada tagsa'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.' Ngan ginsaysay ni [Mansur] ini nga hadith tikang kan [Mujahid], tikang kan [Ibnu Abbas], pero waray niya ini ig-unabi tikang kan Thawus. Samtang, ang hadith nga gisaysay ni Al A'masy mas matuod. Nagsiring hiya; ‘Nabatian ko si Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - ang tawo nga naghangyo kan Waki nga basahon ini’ - nga nagsugad; 'Mas pamilyar hi Al A'masy han sanad ni Ibrahim kaysa kan Mansur'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 66
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
nagsumat ha amon [Qutaibah] ngan [Ahmad bin Muni’] hira nagsiring; nagsumat ha aton [hi Sufyan bin Uyainah] tikang ha [Az Zuhri] tikang ha [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] tikang ha [Ummu Qais bint Mihshan] hiya nagsiring; ‘Nakigkita ako kan Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam upod an akon anak nga waray pa kumaon hin pagkaon - minasus-an pa hiya -, tapos gin-ihi hiya ha iya. Salit nangaro hin tubig an Propeta, katapos iya iginbubo an tubig ha ihi.’ Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda liwat mga pagsaysay tikang kan Ali, Aisyah, Zainab, Lubabah bint Al Harith, nga amo an Umm Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, Abu As Samh, Abdullah bin 'Amru, Abu Laila ngan Ibnu Abbas. Amo ini an opinyon han damo nga mga eksperto ha siyentipiko tikang ha mga kaupod han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in ngan han mga sumunod ha ira sugad kan Ahmad ngan Ishaq. Hira nagsiring; 'An ihi han lalaki ginsasabwag - ginsasabwag - samtang an ihi han daraga ginhuhugasan, ini kun pareho waray kumaon, kun pareho kumaon kinahanglan hugasan'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 67
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ
nagsumat ha amon [Al Hasan bin Muhammad Az Za'farani] nagsiring, nagsumat ha amon ['Affan bin Muslim] nagsiring, nagsumat ha amon [Hammad bin Salamah] nagsiring, nagsumat ha amon [Humaid] ngan [Qotadah] ngan [Tsabit] ni [Anas] nagsiring; ' Mayda mga tawo tikang ha Urainah nga kinadto ha Medina, pero diri hira angay han klima han Medina, sanglit ginpadara hira han Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam ngadto ha -lugar- han mga kamelyo nga zakat. Nagsiring hiya: ‘Inom han imo gatas ngan ihi’. Kondi, ira ginpatay an magbarantay ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ngan ginpaiwas an mga kamelyo, katapos hito nag-apostata hira. Katapos, iginpresentar hira ha Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, iya katapos gin-utod an ira mga kamot ngan tiil nga nag-uuro-utro, an ira mga mata gin-utod ngan katapos iginlabog ha harrah -mapaso nga disyerto-’. Siring ni Anas; 'Nakita ko an usa ha ira nga nahulog tubtob nga sumulod an balas ha ira baba, tapos namatay hira'. Ngan bangin nagsiring hi Hammad; 'Ginkagat niya an tuna gamit an iya baba tubtob nga namatay hira'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadis hasan matuod, ngan ini nga hadis iginsaysay gihapon tikang kan Anas ha lain nga paagi. amo ini an opinyon han kadam-an nga mga syentista, Nasiring hira; 'Waray maraot ha ihi han mga hayop nga pwede kaunon an karne'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 68
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ
nagsumat ha amon [Al Fadll bin Sahl Al A'raj Al Baghdadi] nagsiring, nagsumat ha amon [Yahya bin Ghailan] nagsiring; nagsumat ha amon [Yazid bin Zurai’] nagsiring, nagsumat ha amon [Sulaiman At Taimi] tikang kan [Anas bin Malik] nagsiring hiya; 'Ginparong han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam an ira mga mata kay ginparong nira an mga mata han magbarantay'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadith aada ha lebel han gharib, waray kita nahibabaroan nga nag-uunabi hini nga hadith gawas hini nga sheikh, tikang kan Yazid bin Zurai’, ngan ini subay han Iya pulong: -ngan an mga samad -bisan- mayda mga qishas-. Ini nga hadith in iginsumat gihapon ni Muhammad bin Sirin, sering niya; 'An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbuhat hito ha ira ugsa han pagpahayag han bersikulo nga nagyayakan mahitungod han mga butang nga hudud'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 69
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nagsumat ha amon [Qutaiba] ngan [Hanad] hira nagsiring; nagsumat ha amon [Waki’] tikang [Syu’bah] tikang [Suhail bin Abu Salih] tikang [iya amay] tikang [Abu Hurairah] nagsiring; 'Ha kamatuuran, an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Waray ablusyon labot la tungod han tunog o baho'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 70
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdul Aziz bin Muhammad] tikang ha [Suhail bin Abu Salih] tikang ha [iya amay] tikang ha [Abu Hurairah]; "An Rasul ni Allah (saw) nagsugad: 'Kon usa sa iyo adto sa mosque ug makakuha sin hangin sa butnga sa iya mga butkon, niyan ayaw paggawas hangtod nga diri siya makabati sin tunog o makaamoy sin baho'. Siya nagsugad; 'Dida sini nga kapitulo adunay liwat mga pagsaysay tikang kan Abdullah bin Abbayah Zaid, Alibnubyah Zaid, Mas'ud ug Abu Sa'id'. 'Ini nga hadith in hasan sahih, ini an opinyon han mga ulama, nga an usa ka tawo diri kinahanglan magbuhat hin ablusyon tubtob nga hiya makabati hin tunog o makabaho hini hi Abdullah Ibnul Mubarak nagsiring kon hiya may-ada hadasform o diri; salit mangahas hiya pagsumpa hito’ Nagsiring utro hiya, ‘Kon may tunog nga tikang ha mga pribado nga bahin han babaye, niyan kinahanglan mag-ablusyon hiya.’ Ini an opinyon ni Imam Shafi'i ngan Ahmad.
Hadith
Imam Tirmidzi : 71
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nagsumat ha amon [Mahmud bin Ghailan] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdurrazaq] nagsiring, nagsumat ha amon [Ma'mar] tikang [Hammam bin Munabbih] tikang [Abu Hurairah] tikang ha Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, hiya nagsiring: 'Ha pagkamatuod, diri kakarawaton ni Allah an pag-ampo han bisan hin-o ha iyo. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis hasan tinuod ha iya sukol'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 72
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
nagsumat ha aton [hi Isma’il bin Musa] han mga umurukoy ha Kufa, ngan [Hannad] ngan [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi] nga may usa nga kahulogan, nagsiring hira; nagsugid sa atong [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] gikan [Abu Khalid Ad Dalani] gikan [Qotadah] gikan [Abul Aliyah] gikan [Ibn Abbas] nga nakit-an niya ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga natulog sa estado sa pagyukbo hangtod nga nag-inom siya, human siya binuhat aron mag-ampo. Dida hito nagsiring ako; 'O Rasul ni Allah, nakaturog ka na!' Hiya nagsiring: ‘Ha pagkamatuod diri obligado an pag-ablusyon labot la hadton nakaturog nga nahigda. Kay an mga tawo nga nakaturog nga nakahigda, an ngatanan nira nga mga lutahan magigin mahumok -ma-unat-'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An ngaran ni Abu Khalid amo hi Yazid bin Abdurrahman'. Nagsiring hiya utro, 'Hini nga kapitulo mayda gihapon usa nga kasaysayan tikang kan Aisyah, Ibn Mas'ud ngan Abu Hurairah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 73
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ
nagsumat ha amon [Muhammad bin Basysyar] nagsiring, nagsumat ha amon [Yahya bin Sa’id] tikang [Syu’bah] tikang [Qatadah] tikang [Anas bin Malik] nagsiring hiya; 'Nakaturog an mga kaupod han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, katapos nagmata hira ngan nag-ampo nga waray na liwat mag-ablusyon'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.' Nagsiring hiya; ‘Nabatian ko si Salih bin Abdullah nga nagsugad; 'Nagpakiana ako kan Abdullah Ibnul Mubarak mahitungod han balaod han mga tawo nga nakaturog samtang nalingkod hin tinuyo, an iya baton, 'Diri niya kinahanglan mag-ablusyon'. Nagsiring hi Abu Isa; Hi Sa'id bin Arubah nagsaysay han hadith ni Ibn Abas tikang ha Qatadah tikang kan Ibn Abas. Waray niya unabiha an ngaran ni Abul Aliyah dida hini ngan waray hiya unabiha. Nagkaiba-iba an opinyon han mga eskolar mahitungod han pag-ablusyon tungod han pagkaturog, an iba nga mga eskolar nasiring nga diri obligado an pag-ablusyon kon an usa nakaturog samtang nalingkod o natindog, tubtob nga an usa nakaturog nga nahigda. Ini nga opinyon ginkuha nira Ats Tsauri, Ibnul Mubarak ngan Ahmad. Kundi an iba ha ira nagsiring; ‘Kon kumaturog hiya tubtob nga diri na mag-andar an iya hunahuna, niyan kinahanglan mag-ablusyon hiya.’ Ini nga opinyon ginkuha ni Ishaq. Si Imam Ash Syafi’i miingon; ‘Kon an usa nga tawo kumaturog tubtob nga mag-inop hiya, o tubtob nga magbalhin an iya lingkoran tungod han katurog, niyan kinahanglan mag-ablusyon hiya.’
Hadith
Imam Tirmidzi : 74
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ
nagsumat ha amon [hi Ibn Abu Umar] nagsiring; nagsumat ha aton [Sufyan bin Uyainah] tikang [Muhammad bin 'Amru] tikang [Abu Salamah] tikang [Abu Hurairah] hiya nagsiring; Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Kinahanglan mag-ablusar ka sa butang nga nakaptan sa kalayo, bisan kon uga nga gatas -keso-'. Siring ni Abu Salamah; Ginpakianhan hiya ni Ibn Abbas, ‘O Abu Hurairah, kinahanglan ba kami mag-ablush kay nakaon kami hin ghee? Ngan kinahanglan liwat ba kita mag-ablusyon tungod kay nainom kita hin mapaso nga tubig?’ Siring ni Abu Salamah; Si Abu Hurairah dayon mibaton, 'O anak sa akong bugto, kung makabati ka sa hadith gikan sa Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, niyan ayaw paghimo sa mga pananglitan - katugbang -'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Umm Habibah, Umm Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub ngan Abu Musa'. Nagsiring utro hi Abu Isa, 'Uba nga mga eskolar in may opinyon nga an ablusyon in obligado tungod kay mayda ginbabag-o pinaagi hin kalayo - hilaw nagigin luto -, pero kadam-an han mga eksperto ha syensya tikang ha mga kaupod han Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam, mga tabi'in ngan adton mga sumunod ha ira diri nagbubuhat hin ablusyon.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 75
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ
nagsugad sa amon [ni Ibn Abu Umar] nagsugad, nagsugad sa amon [Sufyan bin Uyainah] nagsugad; nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Muhammad bin Aqil] nga iya nabatian [hi Jabir]. [Sufyan] nagsiring; ngan han pagsumat ha amon [Muhammad Ibnul Munkadir] tikang [Jabir] nagsiring hiya; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam migawas upod ko. Ginbisita niya an usa nga babaye nga Ansar, katapos ginpatay hiya han babaye hin kanding ngan iya ito ginkaon, katapos nagdara liwat ha iya an babaye hin basket nga may sulod nga presko nga mga petsa, ngan ginkaon liwat niya ito. Kahuman hini nag-ablusyon hiya para han zhuhur, nag-ampo ngan binaya. Katapos, gindara ha iya han babaye an nahibilin nga kanding, iya ito ginkaon, katapos nag-ampo ha kulop nga waray anay mag-ablusar. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Abu Bakr, Ibn Abbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas'ud, Abu Rafi', Umm Al Hakam, 'Amru bin Umayyah, Umm 'Amir, Suwaid bin An Nu'man ngan Umm Salamah'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadis ni Abu Bakr hini nga kapitulo diri balido tikang ha sanad nga bahin'. Ngan an nagsumat hini amo hi Husan bin Mishak, tikang kan Ibn Sirin, tikang kan Ibn Abbas, tikang kan Abu Bakr tikang kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Pero an matuod nga hadith usa nga sumat tikang kan Ibn Abbas, tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, amo ini an pagsaysay hini han mga hafidz - mga eksperto ha hadith. Gin-aasoy liwat ito tikang ha iba nga ruta; tikang kan Ibn Sirin, Ibn Abbas, tikang kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Ini nga hadith ginsaysay gihapon ni 'Atho` bin Yasar, Ikrimah, Muhammad bin 'Amru bin 'Atha, Ali bin Abdullah bin Abbas, ngan damo pa tikang kan Ibn Abbas, tikang han propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga waray pag-unabi ha iya sanad han ngaran nga Abu Bakar Ash Siddi. Ngan ini an pinakatotoo. Kadam-an nga mga siyentipiko gikan sa mga kauban sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, mga tabi'in ug mga tawo nga sunod sa ila nagbutang kini nga hadith. Natuod hira nga diri na kinahanglan mag-ablusyon kay nakaon hira hin ginkaptan hin kalayo. Kini ang katapusan sa duha ka butang gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, nga baga kini nagpara sa una nga hadith, nga mao ang hadith mahitungod sa pag-ablusyon tungod sa butang nga nakaptan sa kalayo'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 76
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
nagsumat ha amon [Hannad] nagsiring, nagsumat ha amon [Abu Mu'awiyah] tikang [Al A'masy] tikang [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] tikang [Abdurrahman bin Abu Laila] tikang [Al Barro` bin 'Azib] hiya nagsiring; An Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ginpakianhan hadto mahitungod han lagda han pag-ablusyon para han karne han kamelyo, hiya binaton: ‘Pag-ablusyon hini’. Katapos, ginpakianhan hiya mahitungod han lagda han pag-ablusar ha pagkaon hin karne han kanding, binaton hiya: ‘Diri ka mag-ablusar tungod hito’. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon usa nga kasaysayan tikang kan Jabir bin Samurah ngan Usaid bin Hudlair'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Al Hajjaj bin Artha`ah in narrated ini nga hadith tikang kan Abdullah bin Abdullah, tikang kan Abdurrahman bin Abu Laila, tikang kan Usaid bin Hudlair. Apan ang tinuod mao ang hadith ni Abdurrahman bin Abu Laila gikan sa Al Bara` bin 'Azib. Amo ini an opinyon nira Ahmad ngan Ishaq. Ngan [Ubaidah Adl Dlabbi] nagsumat tikang kan [Abdullah bin Abdullah Ar Razi], tikang kan [Abdurrahman bin Abu Laila], tikang kan [Dzul Ghurrah Al Juhanni]. Samtang, ginsaysay ni Hammad bin Salamah ini nga hadith tikang kan Al Hajjaj bin Artha`ah, pero nagsayop hiya han iya pagsaysay. Nagsiring hiya; 'Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Laila, tikang ha iya amay, tikang ha Usaid bin Hudlair. Ngan an mga tinuod amo an, tikang kan Abdullah bin Abdullah Ar Razi, tikang kan Abdurrahman bin Abu Laila, tikang kan Al Bara` bin 'Azib. Siring ni Ishaq; 'Dida hini nga kapitulo adunay duha nga matuod nga mga hadith gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam; nga amo an hadith ni Barra` ngan an hadith ni Jabir bin Samura'. Ini an opinyon nira Ahmad ngan Ishaq. Ngan iginsumat tikang ha pipira nga mga eskolar tikang ha mga Tabi’in ngan iba pa, nga hira may-ada opinyon nga diri ka kinahanglan mag-ablusyon tungod kay nakaon ka hin karne han kamelyo. Ini an opinyon ni Sufyan Ats Tsauri ngan han mga molupyo han Kufa’.
Hadith
Imam Tirmidzi : 77
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا
nagsumat ha amon [hi Ishaq bin Mansur] nagsiring; nagsumat ha amon nga [hi Yahya bin Sa’id Al Qaththan] tikang ha [Hysyam bin Urwah] nagsiring; nagpahibaro ha akon [akon amay] tikang ha [Busrah bint Shafwan] nga an Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, hiya nagsiring: 'Bisan hin-o nga kumapot han iya mga kinatawo diri angay mag-ampo tubtob nga waray pa hiya mag-ablusyon'. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Umm Habibah, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid ngan Abdullah bin 'Amru. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith gin-asoy ni Hasan Sahih'. Nagsiring hiya; ‘Salit, diri la usa nga tawo an nagsumat hini nga hadis, tikang kan Hisyam bin Urwah, tikang han iya amay, tikang ha Busrah. Ngan an kasaysayan ni [Abu Usamah] diri liwat amo la an nagsumat hini nga hadith, tikang kan [Hysyam bin Urwah], tikang ha [iya amay], tikang kan [Marwan], tikang kan [Busrah], tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Ngan hi Ishaq bin Mansur liwat nagsumat han amo gihapon nga butang, hiya nagsiring; 'Ginsumatan kami ni Abu Usamah hin sugad hini'. Ug kini nga hadith gisugid usab ni Abu Az Zinad, taga Urwah, taga Busrah, gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Amo liwat ine an iginsaysay ha aton ni [Ali bin Hujr]. Nagsiring hiya; 'Ginsumat na sa amon [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], gikan sa [iyang amay], gikan sa [Urwah], gikan sa [Busrah], gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam sugad sini. Ngan ini in opinion hin diri la usa nga tawo, tikang han mga kaupod han Rasulul sallallaahu 'alaihi wasallam ngan tabi'in. Ginkuha gihapon ini nira Al Auza'i, Syafi'i, Ahmad ngan Ishaq'. Nagsiring hi Muhammad; 'An pinakamatuod nga hadis hini nga kapitulo amo an hadis han Busrah'. Ngan hi Abu Zura nagsiring; 'Hini nga kapitulo, an hadith ni Umm Habibah tinuod liwat, nga amo an hadith ni Al 'Ala` Ibnul Harith, tikang ha Makhul, tikang ha 'Anbasah bin Abu Sufyan, tikang ha Umm Habibah'. Nagsiring hi Muhammad; 'Waray pa gud makabati hi Makhul tikang kan 'Anbasah bin Abu Sufyan'. Samtang hi ‘Anbasah nag-asoy tikang hin usa ka tawo, tikang kan ‘Anbasah dugang pa hini nga hadis, nga baga naghunahuna hiya nga matuod ini nga hadis’.
Hadith
Imam Tirmidzi : 78
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ
nagsumat ha amon [Hannad] nagsiring, nagsumat ha amon [Mulazim bin 'Amru] tikang kan [Abdullah bin Badr] tikang ha [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi], tikang ha [iya amay] tikang ha Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, hiya nagsiring: 'An kinatawo in usa la nga bukol o unod nga tawo.' Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda liwat kasaysayan tikang kan Abu Umamah'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ginhisumat ini diri la tikang ha usa han mga kaupod han Rasul nga sallallaahu ‘alaihi wasallam ngan pipira nga mga tabi’in, hira in may opinyon nga waray ablusyon tungod han pagkapot han kinatawo. Amo ini an opinyon nga ginkuha han mga taga-Kufa ngan Ibnul Mubarak'. Ngan ini nga hadis amo an pinakamaupay nga hadis nga iginsaysay hini nga kapitulo. Ini nga hadith ginsumat ni [Ayyub bin Utbah] ngan [Muhammad bin Jabir] tikang kan [Qais bin Thalq], tikang ha [iya amay]. Bisan pa, mayda pipira nga mga eskolar nga naghisgot pa gihapon kan Muhammad bin Jabir ngan Ayyub bin Utbah. Ngan an hadith ni Mulazim bin Amru tikang kan Abdullah bin Badr mas tinuod ngan mas maupay'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 79
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ
nagsumat ha amon nga [Qutaibah] ngan [Hannad] ngan [Abu Kuraib] ngan [Ahmad bin Muni’] ngan [Mahmud bin Ghailan] ngan [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] hira nagsiring; [Waki’] nagsumat ha amon tikang [Al A’masy] tikang [Habib bin Abu Thabit] tikang [Urwah] tikang [Aisyah] nagsiring; 'Ginharokan han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam an pira niya nga mga asawa, katapos hini gumawas hiya pag-ampo ngan waray na liwat mag-ablusyon'. Nagsering hi Urwah; ‘Sigurado nga ikaw mismo,’ siring ni Urwah; 'Katapos, nagtatawa hiya'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An tawo nga nagsumat hini nga hadith diri la usa han mga kaupod han Rasul nga sallallaahu 'alaihi wasallam ngan tabi'in'. Ini nga opinyon ginkuha ni Sufyan Ats Tsauri ngan han mga molupyo han Kufa. Hira nagsiring; 'Waray obligasyon nga mag-ablusyon tungod han pagharok'. Samtang si Malik bin Anas, Al Auza'i, Syafi'i, Ahmad, ug Ishaq mao ang opinyon; nga an pagharok nagkikinahanglan hin ablusyon. Ini nga opinyon in kinuha diri la han usa han mga eksperto ha syensya tikang han mga kaupod han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ngan tabi'in. Pero ginbayaan han aton mga kasangkayan an hadith tikang kan Aisyah kay ginhunahuna nira nga maluya ini ha bahin han sanad. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ako nabatian si Abu Bakr Al Atthar Al Bashri pag-unabi gikan sa Ali Ibnul Madini, siya nagsugad; 'Yahya bin Sa'id Al Qaththan nagluya ini nga hadith. ngan hiya nagsiring, ‘Pareho ito hin waray’. Nagsiring liwat hiya; 'Nabatian ko hi Muhammad bin Isma'il nga nagpaluya hini nga hadith, ngan hi Habib bin Abu Thabit waray pa gud makabati tikang ha Urwah'. Nahisumat tikang kan [Ibrahim At Taimi], tikang kan [Aisyah] nga an Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam in usa ka beses nagharok ha iya ngan waray na hiya mag-ablusyon. Pero, ini nga hadis diri liwat balido. Waray gud kami mahibaro nga hi Ibrahim At Taimi nakabati tikang kan Aisyah. Waray mga matuod nga mga hadith tikang han Nanabi sallallaahu 'alaihi wasallam hini nga kapitulo'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 80
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ
nagsumat ha amon [hi Abu Ubaidah bin Abu As Safar -nga amo- hi Ahmad bin Abdullah Al Hamdani Al Kufi]. Ngan [hi Ishaq bin Mansur] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abu Ubaidah], nagsiring hi Ishaq; nagsumat ha amon [hi Abdu Ashshamad bin Abdul Warits] nagsiring, nagsumat ha akon [akon amay] tikang ha [Husain Al Mu’allim] tikang ha [Yahya bin Abu Katsir] nagsiring; nagsugid sa ako [Abdurrahman bin 'Amru Al Auza'i] gikan [Ya'isy Ibnul Walid Al Makhzumi] gikan [iyang amay] gikan [Ma'dan bin Abu Talhah] gikan [Abu Darda`] nga ang Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsuka, unya gi-performion niya ang iyang pagkaon. Nagsiring hi Abu Darda'; ‘Tapos nakilala ko [hi Tsauban] ha moske ha Damasco, ginsumatan ko hiya mahitungod hini, salit nagsiring hiya, ‘Husto ito, ha kamatuoran ako an nagbubo ha iya hin tubig hin ablusyon’. Nagsiring hi Abu Isa; Nagsering hi Ishaq bin Mansur; 'Ma'dan bin Talha'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Samtang hi Ibn Abu Talhah mas tinuod'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Waray la usa nga eskolar tikang ha mga kaupod han Rasul-an sallallaahu ‘alaihi wasallam ngan tabi’in nga may opinyon nga an tawo kinahanglan mag-ablusar tungod hin pagsuka o dugo - pagdugo ha irong -. Ini nga opinyon ginkuha ni Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Ahmad ngan Ishaq'. Samtang, may mga eskolar nga may opinyon nga an usa diri sadang mag-ablusyon tungod han pagsuka o pagdugo ha irong. Ini nga opinyon ginkuha nira Malik ngan Syafi'. Ginkonsiderar ni Husain Al Mu'allim ini nga hadith nga maupay. Ngan an hadith ni Husain amo an pinakamaupay nga hadith hini nga kapitulo. Gin-asoy ni Ma'mar ini nga hadis tikang kan Yahya bin Abu Katsir, pero nagsayop hiya hini. Nagsiring hiya; 'Tikang kan Ya`isy Ibnul Walid, tikang kan Khalid bin Ma'dan, tikang kan Abu Darda`, ngan waray hiya mag-unabi dida hini han ngaran nga Al Auza'i. Siring niya nga tikang ini kan Khalid bin Ma'dan, bisan kun hiya hi Ma'dan bin Abu Talhah'.
