Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

[Hannad] na [Al Hasan bin Ali Al Khallal] na van’wana va hi hlamuserile, va te; [Abu Usamah] u hi hlamuserile ku suka eka [Al Walid bin Kathir] ku suka eka [Muhammad bin Ka’ab] ku suka eka [Ubaidullah bin Abdullah bin Rafi’ bin Khadij] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudri] u te; un’wana u vutisile; 'Oho Murhumiwa wa Allah, xana swa pfumeleriwa eka hina ku endla ku hlamba hi mati ya xihlovo xa Budla'ah lexi nga lahleriwa eka xona hi ku tirhisa swisirhelelo swa ku ya enkarhini, nyama ya mbyana na nyama?' Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Hakunene, mati ya basile, a ku na nchumu lexi endlaka leswaku ma nga tenganga’. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan, Abu Usamah u vule leswaku i hadith ya kahle, naswona a nga kona loyi a hlamuseleke hadith ku suka eka Abu Sa'id mayelana na xihlovo xa Budla'ah lexi antswaka ku tlula leswi Abu Usamah a swi hlamuseleke.' Hadith leyi yi hlamuseriwe hi tindlela to hlayanyana, ku suka eka Abu Sa’id. Ndzima leyi yi tlhela yi va ni tihadith leti humaka eka Ibn Abbas na Aisha.

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

hi byerile [Hannad] u te, u hi byerile [Abdah] ku suka eka [Muhammad bin Ishaq] ku suka eka [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] ku suka eka [Ubaidullah bin Abdullah bin Umar] ku suka eka [Ibnu Umar] u te; ‘Ndzi twe eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam loko a vutisiwile hi mati lawa yanga emasin’wini naswona yatala ku endzeriwa hi swiharhi swa nhova na swiharhi swin’wana,’ Ibn Umar u vurile; Kutani Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'Loko mati ya fika eka ti Qulah timbirhi kutani a ya nge vi na thyaka - najis -'. Abdah u te; Muhammad bin Ishaq u te; 'Al Qullah i swibya swo hlaya leswikulu, naswona Qullah i mati lawa ya talaka ku tirhisiwa ku nwa'. Abu Isa u te; 'Naswona wolawo i mavonelo ya Imam Shafi'i, Ahmad na Ishaq.' Va ku; 'Loko mati ya fika eka ti Qullah timbirhi kutani a ku na nchumu lexi nga ta ma endla ma nga tenga, hi leswaku, ntsena loko ma nga cinci ku nun'hwela kumbe nantswo wa wona, naswona va ri; 'Ku na kwalomu ka mati yo ringana ntlhanu wa ti Qirbah -jugs-'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u te, u hi byerile [Abdurrazaq] ku suka eka [Ma'mar] ku suka eka [Hammam bin Munabbih] ku suka eka [Hammam bin Munabbih] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: 'A nga fanelanga ku va na un'we wa n'wina a chucha ematini lama rhuleke - lama nga khulukiki - ivi a endla ku hlamba eka wona'. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso, naswona eka ndzima leyi ku tlhela ku va na xitlhokovetselo lexi humaka eka Jabir'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

hi byerile [Qutaibah] ku suka eka [Malik]. Naswona ku suka eka ndlela yin’wana; U hi byerile [Al Ansari Ishaq bin Musa] u te, u hi byerile [Ma’n] u te, u hi byerile [Malik] ku suka eka [Shafwan bin Sulaim] ku suka eka ndyangu wa [Sa’id bin Salamah] Ibn Al Azraq, leswaku [Al Mughirah bin Aburdah] bani Abdu Ad Dar, u vikile eka yena, leswaku u twe [Abu Hurairah] a ku; leswaku munhu un’wana u vutisile Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'Oho Murhumiwa wa Allah, hakunene hi fambe hi xikepe elwandle naswona hi tise mati nyana ntsena, loko hi tirhisa mati wolawo ku hlamba kutani hi ta khomiwa hi torha.' Kutani xana hi nga endla ku hlamba ematini ya lwandle?’ Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Lwandle ri basile ematini naswona ri halal eka mintsumbu ya rona’. Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na matimu lama humaka eka Jabir na Al Firasi. Abu Isa u te; Hadith leyi i hasan sahih, naswona i mavonelo ya vativi vo tala va nawu exikarhi ka Vaseketeri va Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena). Exikarhi ka vona ku na Abu Bakr, Umar na Ibn Abbas. A va ri ni vonelo ra leswaku ku tibasisa hi mati ya lwandle swa pfumeleriwa. Hambiswiritano, van’wana va Vaseketeri va Muprofeta (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) va swi teke swi ri makrooh, ku katsa na Ibn Umar na Abdullah ibn Amr. Abdullah ibn Amr u te, "I ndzilo."

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

hi byerile [Hannad] na [Qutaibah] na [Abu Kuraib] va te; u hi byerile [Waki'] ku suka eka [Al A'masy] u te; Ndzi twe [Mujahid] a byela [Thawus] ku suka eka [Ibn Abbas] a ku; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hundze masirha mambirhi, kutani a ku: ‘Havumbirhi bya vona va xanisiwa, naswona a va xanisiwanga hikwalaho ka swidyoho leswikulu. Loyi u xanisiwile hikuva a nga tifunengeti loko a chucha, kasi un'wana hikuva a ti pitted eka un'wana na un'wana'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.' Naswona [Mansur] u hlamusele hadith leyi ku suka eka [Mujahid], ku suka eka [Ibnu Abbas], kambe a nga yi boxi ku suka eka Thawus. Hi nkarhi wolowo, hadith leyi hlamuseriweke hi Al A’masy i ya ntiyiso swinene. U te; 'Ndzi twe Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - munhu loyi a kombeleke Waki ku yi hlaya' - a ku; 'Al A'masy u tolovelane ngopfu na sanad ya Ibrahim ku tlula Mansur'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

hi byerile [Qutaibah] na [Ahmad bin Muni’] va te; u hi byerile [Sufyan bin Uyainah] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] ku suka eka [Ummu Qais bint Mihshan] u te; 'Ndzi hlangane na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na n'wana wa mina loyi a nga dyangiki swakudya - a ha ri n'wana -, kutani a n'wi chulula. Kutani Muprofeta u kombele mati, kutani a chela mati lawa ehenhla ka nchuluko.’ U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Ali, Aisyah, Zainab, Lubabah bint Al Harith, ku nga Umm Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, Abu As Samh, Abdullah bin 'Amru, Abu Laila na Ibnu Abbas.' Leri i vonelo ra vativi vo tala va sayense ku suka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in na lava nga endzhaku ka vona vo fana na Ahmad na Ishaq. Va ku; 'Nchuluko wa mufana wa phatsama - wa phatsama - loko nchuluko wa nhwanyana wu hlantswiwile, leswi swiva kona loko havumbirhi bya vona vanga dyi, loko havumbirhi bya vona va dyile kutani swifanele ku hlantswiwa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

hi byerile [Al Hasan bin Muhammad Az Za'farani] u te, u hi byerile ['Affan bin Muslim] u te, u hi byerile [Hammad bin Salamah] u te, u hi byerile [Humaid] na [Qotadah] na [Tsabit] wa [Anas] u te; ' Vanhu van'wana vo huma eUrainah va tile eMedina, kambe a va nga ringanelanga maxelo ya Madinah, kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u va rhumele eka -ndhawu- ya tikamela ta zakat. U te: 'Nwa masi na nchuluko wa wena'. Hambiswiritano, va dlaye murisi wa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani va hlongola tikamela, endzhaku ka sweswo va hambukile. Kutani va nyikeriwile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u tlhele a va tsema mavoko na milenge hi ku tsemakanya, mahlo ya vona ya hlongoriwile ivi ya lahleriwa eharrah -mananga yo hisa-'. Anas u te; 'Ndzi vone un'wana wa vona a wa ehansi ku kondza sava ri nghena enon'wini wa yena, kutani va fa'. Naswona kumbexana Hammad u te; 'U lumile misava hi nomu ku kondza va fa'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan sahih, naswona hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eAnas hi ku tirhisa xiteji xin'wana.' Lawa i mavonelo ya vunyingi bya swidyondzeki, Va ri: ‘Akuna lexi hoxeke hi nchuluko wa swiharhi leswi nyama ya swona yi pfumeleriwaka ku dyiwa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

hi byerile [Al Fadll bin Sahl Al A’raj Al Baghdadi] u te, u hi byerile [Yahya bin Ghailan] u te; u hi byerile [Yazid bin Zurai’] u te, u hi byerile [Sulaiman At Taimi] ku suka eka [Anas bin Malik] u te; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u time mahlo ya vona hikuva va tima mahlo ya murisi'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i ya xiyimo xa gharib, a hi tivi munhu loyi a vulavulaka hi hadith leyi handle ka sheikh leyi, ku suka eka Yazid bin Zurai', naswona leswi swi fambisana na rito ra Yena: -na swilondza -hambi- swi na qishas-. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi Muhammad bin Sirin, u vurile; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u va endle sweswo emahlweni ka ku paluxiwa ka ndzimana leyi a yi vulavula hi timhaka ta hudud'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

va hi byerile [Qutaibah] na [Hannad] va te; u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [Suhail bin Abu Salih] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; 'Entiyisweni, Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'A ku na ku hlamba handle ka hikwalaho ka mpfumawulo kumbe ku nun'hwela'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

hi byerile [Qutaibah] u te, u hi byerile [Abdul Aziz bin Muhammad] ku suka eka [Suhail bin Abu Salih] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Hurairah]; "Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u te: 'Loko un'wana wa n'wina a ri emosque kutani a kuma moya exikarhi ka marhaku ya yena, kutani u nga humi ku kondza a twa mpfumawulo kumbe ku nun'hwela ku nun'hwela'. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switori leswi humaka eka Abdullah bin Zaid, Ali bin Thalq, Aisyah, Ibnu Abbas, Ibnu Mas'ud.' na Abu Sa’id’ a tlhela a ku, 'Loko mpfumawulo wu huma eka swirho swa le xihundleni swa wansati, kutani u fanele ku hlamba.' Leri i vonelo ra Imam Shafi’i na Ahmad.

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u te, u hi byerile [Abdurrazaq] u te, u hi byerile [Ma'mar] ku suka eka [Hammam bin Munabbih] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: 'Hakunene, Allah a nge amukeli xikhongelo xa un'wana wa n'wina loko a endla hadat ku kondza a endla ablution'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso hi mpimo wa yona'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

hi byerile [Isma’il bin Musa] vaaki va Kufa, na [Hannad] na [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi] hi nhlamuselo yin’we, va vule tano; u hi byerile [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] ku suka eka [Abu Khalid Ad Dalani] ku suka eka [Qotadah] ku suka eka [Abul Aliyah] ku suka eka [Ibn Abbas] leswaku u vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a etlele hi xiyimo xo nkhinsama ku kondza a rhurhumela, endzhaku ka sweswo u pfukile a khongela. Kutani ndzi ku; 'Oho Murhumiwa wa Allah, u etlele!' U te: ‘Hakunene ku hlamba a swi bohi handle ka lava etleleke va etlele ehansi. Hikuva vanhu lava etlelaka va etlele ehansi, mahlangano ya vona hinkwawo ya ta olova -stretchable-'. Abu Isa u te; 'Vito ra Abu Khalid i Yazid bin Abdurrahman'. U tlhele a ku, ‘Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na matimu lama humaka eka Aisyah, Ibn Mas’ud na Abu Hurairah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

[Muhammad bin Basysyar] u hi hlamuserile, [Yahya bin Sa’id] u hi hlamuserile ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Anas bin Malik] u te; 'Vaseketeri va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam va etlele, kutani va pfuka va endla xikhongelo handle ko endla vuhlambe nakambe'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan sahih'. U te; 'Ndzi twe Salih bin Abdullah a ku; 'Ndzi vutisile Abdullah Ibn al Mubarak mayelana na xiboho eka munhu loyi a etlelaka a tshamile hi vomu, u hlamurile, 'A nga boheki ku endla ablution'. Abu Isa u te; ‘Sa’id bin Arubah u hlamusele hadith ya Ibn Abbas ku suka eQatadah ku suka eka Ibn Abbas. A nga boxi eka yona vito ra Abul Aliyah naswona a nga ri marfu'. Swidyondzeki swina mavonelo yo hambana mayelana na ku hlamba hikwalaho ka vurhongo, swidyondzeki swin’wana swina mavonelo ya leswaku ku hlamba a swi bohi loko vurhongo byi endliwa a tshamile kumbe a yimile, kufikela loko a etlela a etlele ehansi. Mavonelo lawa ya tekiwile hi Ats Tsauri, Ibnul Mubarak na Ahmad. Kambe van'wana va vona va te: "Loko munhu a etlela kukondza miehleketo ya yena yi nga ha tirhi, kutani u boheka ku endla ablution." Mavonelo lawa ma tekiwe hi Ishaq. Imam Asy Syafi'i u te: "Loko munhu a etlela ku kondza a lorha, kumbe ku kondza xitulu xa yena xi cinca hikwalaho ka vurhongo, kutani u boheka ku endla ablution."

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

hi byerile [Ibn Abu Umar] u te; u hi byerile [Sufyan bin Uyainah] ku suka eka [Muhammad bin ‘Amru] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘U fanele ku endla ku hlamba ehenhla ka nchumu lowu khumbiweke hi ndzilo, hambiloko wu ri masi lama omisiweke -chizi-’. Abu Salamah u te; Ibn Abbas u n’wi vutisile, ‘Oho Abu Hurairah, xana hi fanele ku endla ablution hikuva hi dya ghee? Naswona xana hi fanele hi tlhela hi hlamba hikuva hi nwa mati yo kufumela?’ Abu Salamah u te; Abu Hurairah u tlhele a hlamula, ‘Oho n’wana wa makwerhu, loko u twa hadith ku suka eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani u nga endli swikombiso - leswi ringanaka -’. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Umm Habibah, Umm Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub na Abu Musa'. Abu Isa u tlhele a ku, ‘Swidyondzi swin’wana swina mavonelo ya leswaku ku hlamba swi boha eka nchumu lowu cinciwaka hi ndzilo - raw kuya eka leri swekiweke -, kambe vunyingi bya swidyondzeki kusuka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in na vanhu endzhaku ka yena ava endli ablution eka nchumu lowu cinciwaka hi ndzilo’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

hi byerile [Ibn Abu Umar] u te, u hi byerile [Sufyan bin Uyainah] u te; u hi byerile [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] leswaku u twe [Jabir]. [Sufyan] u te; naswona loko a hi byerile [Muhammad Ibnul Munkadir] ku suka eka [Jabir] u te; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u humile na mina. U endzele wansati wa Ansar, kutani wansati loyi a n’wi dlayela mbuti ivi a yi dya, kutani wansati loyi na yena a n’wi tisela xirhundzu lexi a xi ri na ti dates to basa, na yena a ti dya. Endzhaku ka sweswo u endle swihlambelo swa zhuhur, a khongela kutani a famba. Wansati u tlhele a n’wi tisela mbuti leyi seleke, a yi dya, ivi a endla xikhongelo xa nimadyambu handle ko rhanga a hlamba. U te; ‘Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Abu Bakr, Ibn Abbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas’ud, Abu Rafi’, Umm Al Hakam, ‘Amru bin Umayyah, Umm ‘Amir, Suwaid bin An Nu’man na Umm Salamah’. Abu Isa u te; 'Hadith ya Abu Bakr eka ndzima leyi a yi tirhi ku suka eka tlhelo ra sanad'. Naswona loyi a swi hlamuseleke a ku ri Husan bin Mishak, ku suka eka Ibn Sirin, ku suka eka Ibn Abbas, ku suka eka Abu Bakr ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kambe hadith ya ntiyiso i xiviko lexi humaka eka Ibn Abbas, ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, leyi i ndlela leyi hafidz - vativi va hadith - va yi hlamuselaka ha yona. Nakambe yi hlamuseriwa ku suka eka ndlela yin’wana; ku suka eka Ibn Sirin, Ibn Abbas, ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi Atho` ibn Yasar, Ikrimah, Muhammad ibn Amr ibn Atha, Ali ibn Abdullah ibn Abbas, na van’wana vo tala ku suka eka Ibn Abbas, ku suka eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) handle ko boxa Abu Bakr As-Siddiq eka nxaxamelo wa yena wa vatlhokovetseri. Naswona leyi hi yona ya ntiyiso swinene. Vunyingi bya swidyondzi leswi humaka exikarhi ka vanghana va Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena), valandzeri va yena (tabi’in), na lava va nga ta endzhaku ka vona a va tirhisa hadith leyi. Va vule leswaku a swi bohi ku endla ablution hikwalaho ko dya nchumu lowu khumbiweke hi ndzilo. Lawa i makumu ya swilo swimbirhi leswi humaka eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena), onge hi loko swi herisa hadith yo sungula, ku nga hadith mayelana na ku hlamba eka nchumu lowu khumbiweke hi ndzilo.

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

hi byerile [Hannad] u te, u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] ku suka eka [Abdurrahman bin Abu Laila] ku suka eka [Al Barro` bin ‘Azib] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a vutisiwile hi xiboho xa ku hlamba nyama ya kamela, u hlamurile: ‘Endla xihlambe xa yona’. Kutani u vutisiwile hi xiboho xa ku hlamba hi ku dya nyama ya mbuti, u hlamurile a ku: ‘A wu fanelanga ku hlamba hikwalaho ka swona’. U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Jabir bin Samurah na Usaid bin Hudlair'. Abu Isa u te; 'Al Hajjaj bin Artha`ah u hlamuserile hadith leyi ku suka eka Abdullah bin Abdullah, ku suka eka Abdurrahman bin Abu Laila, ku suka eka Usaid bin Hudlair. Kambe lexi nga ntiyiso i hadith ya Abdurrahman bin Abu Laila ku suka eka Al Bara` bin 'Azib. Leri i vonelo ra Ahmad na Ishaq. Naswona [Ubaidah Adl Dlabbi] u hlamuserile ku suka eka [Abdullah bin Abdullah Ar Razi], ku suka eka [Abdurrahman bin Abu Laila], ku suka eka [Dzul Ghurrah Al Juhanni]. Hi nkarhi wolowo, Hammad bin Salamah u hlamusele hadith leyi ku suka eka Al Hajjaj bin Artha`ah, kambe u endle xihoxo eka ku hlamusela ka yena. U te; 'Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Laila, ku suka eka tata wa yena, ku suka eka Usaid bin Hudlair. Naswona lava va ntiyiso i, ku suka eka Abdullah bin Abdullah Ar Razi, ku suka eka Abdurrahman bin Abu Laila, ku suka eka Al Bara` bin 'Azib. Ishaq u te; 'Eka ndzima leyi ku na ti hadith timbirhi ta ntiyiso ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam; hi leswaku hadith ya Barra` na hadith ya Jabir bin Samurah'. Leri i vonelo ra Ahmad na Ishaq. Naswona ku hlamuseriwe eka swidyondzi swin’wana leswi humaka exikarhi ka Vatabi’in ni van’wana leswaku va ni vonelo ra leswaku ku hlamba a swi bohi leswaku u dya nyama ya kamela. Leri i vonelo ra Sufyan Ats Thauri ni vanhu va le Kufa.

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

hi byerile [Ishaq bin Mansur] u te; u hi byerile [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] ku suka eka [Hisyam bin Urah] u te; u ndzi tivise [tatana] ku suka eka [Busrah bint Shafwan] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Loyi a khumbaka swirho swa yena swa rimbewu a nga fanelanga ku khongela ku kondza a hlamba’. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Umm Habibah, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid na Abdullah bin 'Amru.' Abu Isa u te; 'Hadith leyi yi hlamuseriwa hi Hasan Sahih'. U te; 'Xisweswo, a hi munhu un'we ntsena loyi a hlamuseleke hadith leyi, ku suka eka Hisyam bin Urwah, ku suka eka tata wa yena, ku suka eka Busrah.' Naswona matimu ya [Abu Usamah] na wona a hi wona ntsena lama hlamuseleke hadith leyi, ku suka eka [Hisyam bin Urwah], ku suka eka [tata wa yena], ku suka eka [Marwan], ku suka eka [Busrah], ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Naswona Ishaq bin Mansur na yena u hlamusele mhaka leyi fanaka, u vurile; 'Abu Usamah u hi byerile hi ndlela leyi'. Naswona hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi Abu Az Zinad, ku suka eUrwah, ku suka eBusrah, ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Sweswo na swona hi leswi hi hlamuseriweke hi [Ali bin Hujr]. U te; 'Swi byeriwe hina [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], ku suka eka [tata wa yena], ku suka eka [Urwah], ku suka eka [Busrah], ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam hi ndlela yoleyo.' Naswona lawa a hi mavonelo ya munhu un’we ntsena, ku suka eka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in. Leswi swi tlhele swi tekiwa hi Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’. Muhammad u te; 'Hadith ya ntiyiso swinene eka ndzima leyi i hadith ya Busrah'. Kutani Abu Zur’ah a ku; 'Eka ndzima leyi, hadith ya Umm Habibah na yona i ya ntiyiso, ku nga hadith ya Al 'Ala` Ibnul Harith, ku suka eMakhul, ku suka eka 'Anbasah bin Abu Sufyan, ku suka eka Umm Habibah'. Muhammad u te; 'Makhul a nga si tshama a twa eka 'Anbasah bin Abu Sufyan'. Loko ‘Anbasah a hlamusela kusuka eka wanuna, kusuka eka ‘Anbasah handle ka hadith leyi, onge hiloko a ehleketa leswaku hadith leyi i ya ntiyiso’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

[Hannad] u te, [Mulazim bin ‘Amr] u hlamuserile na hina ku suka eka [Abdullah bin Badr] ku suka eka [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi], ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Swiphemu swa le xihundleni i xirhumbana ntsena kumbe xiphemu xa nyama ku suka eka munhu’. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na xitlhokovetselo lexi humaka eka Abu Umamah'. Abu Isa u te; 'A swi hlamuseriwanga ntsena eka munghana un'we wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na van'wana va tabi'in, va na vonelo ra leswaku a ku na ku hlamba hikwalaho ko khumba swirho swa le xihundleni. Leri i vonelo ra vanhu va le Kufa na Ibn al Mubarak’. Naswona hadith leyi i hadith leyinene ngopfu leyi hlamuseriweke eka ndzima leyi. Hadith leyi yi hlamuseriwe hi [Ayyub bin Utbah] na [Muhammad bin Jabir] ku suka eka [Qais bin Thalq], ku suka eka [tata wa yena]. Hambiswiritano, swidyondzi swin’wana swa ha kanetana hi switori swa Muhammad ibn Jabir na Ayub ibn Utbah. Hadith ya Mulazim ibn Amr leyi humaka eka Abdullah ibn Badr i ya ntiyiso swinene naswona ya antswa.

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

hi byerile [Qutaibah] na [Hannad] na [Abu Kuraib] na [Ahmad bin Muni’] na [Mahmud bin Ghailan] na [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] va te; [Waki’] u hi byerile ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Habib bin Abu Thabit] ku suka eka [Urwah] ku suka eka [Aisyah] u te; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tswontswe van'wana va vasati va yena, endzhaku ka sweswo u humile a ya khongela naswona a nga ha endli ku hlamba nakambe'. Urwah u te; ‘Ku fanele ku ri wena hi wexe,’ ku vula Urwah; 'Kutani a hleka'. Abu Isa u te; 'Munhu loyi a hlamuseleke hadith leyi a nga ri un'wana wa vanghana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na tabi'in ntsena'. Mavonelo lawa ya tekiwile hi Sufyan Ats Tsauri na vaaki va le Kufa. Va ku; 'Akuna vutihlamuleri byo endla ablution hikokwalaho ka ku tswontswana'. Hi nkarhi wolowo, Malik bin Anas, Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad na Ishaq a va ri ni vonelo ra leswaku ku tswontswana swi lava ku hlamba. Mavonelo lawa a ya tekiwa hi un’we ntsena wa swidyondzi swa vanghana va Muprofeta (ku rhula a ku ve na yena) na valandzeri va yena. Hambiswiritano, vanghana va hina va tshike hadith leyi humaka eka Aisha hikuva a va yi teka yi tsanile hi tlhelo ra nxaxamelo wa ku hundziseriwa. Abu Isa u te: ‘Ndzi twe Abu Bakr Al Aththar Al Bashri a hlamusela ku suka eka Ali Ibn al Madini, u te: ‘Yahya bin Sa’id Al Qaththan u tsanise hadith leyi. kutani a ku: ‘Swi fana ni nchumu lowu nga riki nchumu.’ U tlhele a ku: ‘Ndzi twe Muhammad bin Isma’il a tsanisa hadith leyi, naswona Habib bin Abu Thabit a nga si tshama a yi twa ku suka eUrwah.’ Ku hlamuseriwe ku suka eka [Ibrahim At Taimi], ku suka eka [Aisha] leswaku Muprofeta (ku rhula a ku ve na yena) u n’wi tswontswe naswona a nga ha tlhelanga a hlamba. Hambiswiritano, hadith leyi na yona a yi tirhi. A hi swi tivi leswaku Ibrahim At-Taimi u tshame a twa leswi eka Aisha. A ku na hadith ya ntiyiso ku suka eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) eka mhaka leyi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

hi byerile [Abu Ubaidah bin Abu As Safar -ku nga- Ahmad bin Abdullah Al Hamdani Al Kufi]. Naswona [Ishaq bin Mansur] u te; u hi byerile [Abu Ubaidah], ku vula Ishaq; u hi byerile [Abdu Ashshamad bin Abdul Warits] u te, u ndzi byerile [tata wa mina] ku suka eka [Husain Al Mu’allim] ku suka eka [Yahya bin Abu Katsir] u te; u ndzi byerile [Abdurrahman bin 'Amru Al Auza'i] ku suka eka [Ya'isy Ibnul Walid Al Makhzumi] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Ma'dan bin Abu Talhah] ku suka eka [Abu Darda`] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u hlanta, kutani a tshika ku titsona swakudya kutani a endla ku hlamba. Abu Darda’ u te; 'Kutani ndzi hlangane na [Tsauban] emosque ya Damascus, ndzi n'wi tivise hi swona, kutani a ku, 'Ina, entiyisweni hi mina loyi a n'wi cheleke mati yo hlamba.' Abu Isa u te; Ishaq bin Mansur u te; 'Ma'dan bin Talhah.' Abu Isa u te; 'Loko Ibn Abu Talhah a ri wa ntiyiso swinene.' Abu Isa u te; 'A hi xidyondzi xin'we ntsena ku suka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na tabi'in lexi nga na vonelo ra leswaku munhu u fanele ku endla ku hlamba hikwalaho ka ku hlanta kumbe ngati - ku huma ngati enon'wini -.' Mavonelo lawa ya tekiwile hi Sufyan Ats Thauri, Ibnul Mubarak, Ahmad na Ishaq.' Loko swidyondzi swin’wana swi ri ni vonelo ra leswaku munhu a nga boheki ku endla ablution hikwalaho ka ku hlanta kumbe ku huma ngati enon’wini. Mavonelo lawa ya tekiwile hi Malik na Syafi'. Husain Al Mu’allim u teke hadith leyi yi ri yinene. Naswona hadith ya Husain i hadith ya kahle swinene eka ndzima leyi. Ma’mar u hlamusele hadith leyi ku suka eka Yahya bin Abu Katsir, kambe a a hoxile eka yona. U te; 'Ku suka eka Ya`isy Ibnul Walid, ku suka eka Khalid bin Ma'dan, ku suka eka Abu Darda`, naswona a nga boxanga eka yona vito ra Al Auza'i. U vule leswaku yi huma eka Khalid bin Ma’dan, hambi leswi a ri Ma’dan bin Abu Talhah’.