Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

[حناد] او [الحسن بن علي الخلال] او نورو له موږ څخه روايت کړی دی، دوی ويلي دي؛ [ابو اسامه] له [الوليد بن کثیر] له [محمد بن کعب] له [عبيدالله بن عبدالله بن رفيع بن خديج] له [ابو سعيد الخدري] څخه روايت کړی دی، هغه وويل: يو چا پوښتنه وکړه: 'يا رسول الله، ايا موږ ته د بدلعة څاه له اوبو څخه اودس کول روا دي چې په هغه کې د حيض د وخت کارول شوي ټوټې، د سپي غوښه او مردار اچول شوي وي؟' رسول الله صلی الله عليه وسلم ځواب ورکړ: 'يقيناً اوبه پاکې دي، داسې هيڅ شی نشته چې هغه ناپاکه کړي'. ابو عيسى وويل: 'دا حديث حسن دی، ابو اسامه ويلي دي چې دا يو ښه حديث دی، او چا له ابو سعيد څخه د بدلعة څاه په اړه داسې حديث نه دی روايت کړی چې د ابو اسامه له روايت څخه غوره وي.' دا حدیث په څو لارو روایت شوی دی، له ابو سعید څخه. پدې فصل کې د ابن عباس او عایشه څخه هم احادیث راغلي دي.

Hadith Corroboration (8)

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

موږ ته [حناد] ویلي دي، موږ ته [عبده] له [محمد بن اسحاق] له [محمد بن جعفر بن زبیر] له [عبیدالله بن عبدالله بن عمر] له [ابن عمر] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: "ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي کله چې له هغه څخه د هغه اوبو په اړه پوښتنه وشوه چې په کروندو کې دي او ډیری وختونه وحشي حیوانات او نور څاروي ورته ورځي،" ابن عمر وویل؛ نو رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: 'که اوبه دوه قلو ته ورسیږي نو نجاست به پکې نه وي - نجس -'. عبده وویل؛ محمد بن اسحاق وویل: 'القُلّٰه څو لوی لوښي دي، او قُلّٰه هغه اوبه دي چې معمولا د څښاک لپاره کارول کیږي'. ابو عیسی وویل؛ 'او دا د امام شافعي، احمد او اسحاق نظر دی. دوی وویل؛ 'که اوبه دوه قُلعو ته ورسیږي نو د هغې د ناپاکولو لپاره هیڅ شی نشته، یعني تر هغه چې خپل بوی یا خوند بدل نه کړي، او دوی وايي: 'تقریبا د پنځو قُلعو په اندازه اوبه شته'.'

Hadith Corroboration (14)

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

محمود بن غيلان وويل، هغه موږ ته [عبد الرزاق] له [معمر] له [همام بن منبه] له [ابو هريره] له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه روايت کړی، هغه وويل: "هېڅکله له تاسو څخه په ولاړو اوبو کې چې بهېږي نه وي، ادرار مه کوئ او بيا له هغه څخه اودس مه کوئ". ابو عيسى وويل: "دا يو صحيح حديث دی، او په دې باب کې د جابر څخه هم روايت دی".

Hadith Corroboration (46)

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

له [قتیبه] څخه [مالک] روایت کړی دی. او له بلې لارې څخه؛ له [الانصاري اسحاق بن موسی] څخه روایت کړی دی، له [معان] څخه روایت کړی دی، له [مالک] څخه له [شفوان بن سلیم] څخه له [سعید بن سلمه] ابن الازراق له کورنۍ څخه روایت کړی دی، چې [المغیره بن ابو برده] بني عبدالدار ورته خبر ورکړی دی چې هغه [ابو هریره] اوریدلي دي چې ویل یې: یو چا له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه پوښتنه وکړه: 'ای د الله رسوله، موږ په سمندر کې سفر وکړ او یوازې لږې اوبه مو راوړې، که موږ له دې اوبو څخه د اودس لپاره کار واخلو نو تږی کیږو. نو ایا موږ کولی شو د سمندر په اوبو کې اودس وکړو؟' بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: 'سمندر په اوبو کې پاک دی او په خپلو مړو کې حلال دی'. پدې فصل کې د جابر او الفرسي څخه هم تاریخ دی. ابو عیسی وویل؛ دا حدیث حسن صحیح دی، او دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو د ډیرو فقهاوو نظر دی. په دوی کې ابوبکر، عمر او ابن عباس رضی الله عنهم شامل دي. دوی دا نظر درلود چې د سمندر په اوبو سره ځان پاکول جائز دي. په هرصورت، د رسول الله صلی الله علیه وسلم ځینو صحابه کرامو دا مکروه ګڼله، په شمول د ابن عمر او عبدالله بن عمرو. عبدالله بن عمرو وویل: "دا اور دی."

Hadith Corroboration (19)

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

موږ ته [حناد] او [قطیبه] او [ابو کریب] روایت کړی دی، دوی ویلي دي؛ موږ ته [وکیل] له [العماسي] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي؛ ما [مجاهد] اوریدلي دي چې [ثووس] له [ابن عباس] څخه وایي چې وایي: رسول الله صلی الله علیه وسلم له دوو قبرونو څخه تېر شو، بیا یې وویل: 'دواړه ځورول کیږي، او دوی د لویو ګناهونو له امله نه ځورول کیږي. دا یو ځکه شکنجه شوی چې هغه د ادرار کولو پر مهال ځان نه پټاوه، او بل ځکه چې هغه ځان د یو بل په وړاندې کاوه'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی.' او [منصور] دا حدیث له [مجاهد] څخه د [ابن عباس] څخه روایت کړی، مګر هغه یې له ثوص څخه ذکر نه دی کړی. په عین حال کې، د العماسي روایت شوی حدیث ډیر معتبر دی. هغه وویل: 'ما له ابوبکر بن ابي بلخي څخه اوریدلي دي - هغه کس چې وکیع څخه یې د لوستلو غوښتنه کړې وه' - ویل یې؛ 'العماسي د منصور په پرتله د ابراهیم له سند سره ډیر بلد دی'.

Hadith Corroboration (17)

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

موږ ته [قطیبه] او [احمد بن مثنی] روایت کړی دی، دوی ویلي دي؛ موږ ته [سفیان بن عیینه] له [عز زهری] له [عبیدالله بن عبدالله بن عتبه] له [ام قیس بنت محشان] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: "زه له خپل ماشوم سره چې خواړه یې نه وو خوړلي - هغه لا ماشوم و - سره ولیدل، بیا یې پرې پیشاب وکړ. نو پیغمبر صلی الله علیه وسلم اوبه وغوښتې، بیا یې په پیشاب اوبه واچولې." هغه وویل: "په دې سوره کې د علي، عایشه، زینب، لبابه بنت الحارث، ام الفضل بن عباس بن عبدالمطلب، ابو العاص سمح، عبدالله بن عمرو، ابو لیلة او ابن عباس څخه هم روایتونه دي. دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو، تابعینو او د هغوی وروسته د احمد او اسحاق په څیر د ډیرو ساینسي متخصصینو نظر دی. دوی وویل:" 'د هلک ادرار په اوبو وشيندل کېږي - په داسې حال کې چې د نجلۍ ادرار په اوبو سره مینځل کېږي، دا هغه وخت دی کله چې دواړو نه وي خوړلي، که دواړو خوړلي وي نو باید مینځل شي'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

موږ ته [الحسن بن محمد الزعفراني] خبر راکړی دی، موږ ته [عفان بن مسلم] خبر راکړی دی، موږ ته [حماد بن سلمه] خبر راکړی دی، موږ ته [حمید] او [قتاده] او [ثابت] د [انس] څخه ویلي دي چې: 'د عرینه څخه ځینې خلک مدینې ته راغلل، مګر دوی د مدینې هوا سره مناسب نه وو، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم دوی د زکات اوښانو ځای ته واستول. هغه وویل: 'خپل شیدې او پیشاب وڅښئ'. مګر، دوی د رسول الله صلی الله علیه وسلم شپون وواژه او اوښان یې وشړل، بیا دوی مرتد شول. بیا دوی رسول الله صلی الله علیه وسلم ته وړاندې شول، بیا یې لاسونه او پښې په دوه اړخیزه توګه پرې کړې، سترګې یې وویستل شوې او بیا یې په حرة - ګرمې دښتې کې وغورځول شوې. انس وویل؛ 'ما یو له دوی څخه ولید چې تر هغه وخته پورې راولوېد چې شګه یې خولې ته ننوته، بیا مړه شول'. او شاید حماد وویل: 'هغه په خپله خوله ځمکه چیچله تر هغه چې مړه شول'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی، او دا حدیث له انس څخه هم د بلې لارې له لارې روایت شوی دی. دا د ډیری علماوو نظر دی، دوی وايي: 'د هغو څارویو په پیشاب کې هیڅ شی نشته چې غوښه یې خوړل جائز دي'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

موږ ته [الفضل بن سهل العرج البغدادي] ویلي دي، موږ ته [یحیی بن غیلان] ویلي دي، موږ ته [یزید بن زریعي] ویلي دي، موږ ته [سلیمان التیمي] له [انس بن مالک] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د دوی سترګې وبایللې ځکه چې دوی د شپونکي سترګې وبایللې'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث د غریب په کچه دی، موږ د دې شیخ پرته بل څوک نه پیژنو چې دا حدیث ذکر کړي، د یزید بن زریعي څخه، او دا د هغه د قول سره سم دی: 'او زخمونه - حتی - قیساط - لري.' دا حدیث محمد بن سیرین هم روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم دا کار د دوی سره د هغه آیت له نازلیدو دمخه کړی و چې د حدودو په اړه یې خبرې کولې'.'

Hadith Corroboration (53)

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

موږ ته [قطیبه] او [حناد] روایت کړی دی، دوی وویل، موږ ته [وکیع] له [صیوبة] څخه [سهیل بن ابو صالح] له [خپل پلار] څخه [ابو هریره] روایت کړی دی، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ویلي دي: "اودس نشته مګر د غږ یا بوی له امله". ابو عیسی وویل: "دا حدیث حسن صحیح دی."

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

موږ ته [قتیبه] ویلي دي، موږ ته یې [عبدالعزیز بن محمد] له [سهیل بن ابو صالح] [خپل پلار] له [ابو هریره] څخه روایت کړی دی. "رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'که له تاسو څخه څوک په جومات کې وي او د هغه د بطنونو ترمنځ هوا راشي، نو تر هغه پورې مه راوځئ تر څو چې غږ ونه اوري یا بوی ونه بوی کړي'. هغه وویل: 'په دې فصل کې د عبدالله بن زید، علي بن طلق، عائشه، ابن عباس، ابن مسعود او ابو سعید څخه هم روایتونه دي'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی، دا د علماوو نظر دی، چې یو کس ته تر هغه پورې اودس نه کول اړین دي تر څو چې غږ ونه اوري یا یې بوی نه کړي. عبدالله ابن المبارک وویل: 'که څوک شکمن وي چې حدث لري یا نه، نو هغه ته تر هغه وخته پورې اودس نه کول اړین دي تر څو چې ډاډ ترلاسه نشي، ترڅو چې په هغې قسم وخوري'. هغه بیا وویل: 'که د ښځې د شرمګاه څخه غږ راشي، نو هغه باید اودس وکړي.' دا د امام شافعي او احمد نظر دی.

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

موږ ته [محمود بن غيلان] خبر راکړ، موږ ته [عبدالرزاق] خبر راکړ، موږ ته [معمار] له [همام بن منبه] څخه له [ابو هریره] څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وفرمایل: "په حقیقت کې، الله به ستاسو د هیڅ یو لمونځ تر هغه وخته پورې ونه مني چې اودس وکړي". ابو عیسی وویل: "دا حدیث په درجه کې حسن دی".

Hadith Corroboration (68)

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

موږ ته [اسماعیل بن موسی] د کوفې اوسیدونکو، او [حناد] او [محمد بن عبید المحاربی] په یو معنی بیان کړی دی، دوی وویل؛ موږ ته [عبدالسلام بن حرب الملعی] د [ابو خالد الدلاني] له [قطاده] له [ابوالعالیه] له [ابن عباس] څخه روایت کړی دی چې هغه رسول الله صلی الله علیه وسلم ولید چې په سجده کې ویده و تر هغه چې خرراټي یې وکړه، بیا یې د لمانځه لپاره پورته شو. بیا ما وویل: ای د الله رسوله، ته ویده شوی یې! هغه وویل: 'په حقیقت کې اودس واجب نه دی مګر د هغو کسانو لپاره چې په څملاستو ویده کیږي. ځکه چې هغه خلک چې په څملاستو ویده کیږي، د دوی ټول بندونه نرم کیږي - د غځیدو وړ -'. ابو عیسی وویل: 'د ابو خالد نوم یزید بن عبدالرحمن دی'. هغه بیا وویل: 'په دې فصل کې د عائشه، ابن مسعود او ابو هریره څخه هم یوه کیسه ده'.

Hadith Corroboration (20)

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

[محمد بن بصیر] موږ ته روایت کړی دی، [یحیی بن سعید] موږ ته له [صیوبة] څخه له [قتاده] څخه له [انس بن مالک] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'د رسول الله صلی الله علیه وسلم ملګري ویده شول، بیا ویښ شول او پرته له اودس څخه یې لمونځ وکړ'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی'. هغه وویل: 'ما د صالح بن عبدالله څخه واورېدل چې ویل یې: 'ما د عبدالله بن مبارک څخه د هغه چا د حکم په اړه پوښتنه وکړه چې په قصدي توګه ناست ويده کیږي، هغه ځواب ورکړ: 'پر هغه باندې اودس لازم نه دی'. ابو عیسی وویل: 'سعید بن عروبه د ابن عباس حدیث له قتاده څخه له ابن عباس څخه روایت کړی دی. هغه په دې کې د ابو العالیه نوم نه دی یاد کړی او نه یې مرفوع کړی دی.' د خوب له امله د اودس کولو په اړه علماء مختلف نظرونه لري، ځینې علماء په دې نظر دي چې که خوب ناست وي یا ولاړ وي، تر هغه چې په غېږ کې ویده شي، اودس واجب نه دی. دا نظر عطصوري، ابن المبارک او احمد اخیستی دی. په هرصورت، ځینو یې ویلي دي: "که څوک تر هغه وخته پورې ویده شي چې ذهن یې نور کار نه کوي، نو هغه باید اودس وکړي." دا نظر اسحاق اخیستی دی. امام عاصي شافعي ویلي دي: "که څوک تر هغه وخته پورې ویده شي چې خوب ونه ګوري، یا تر هغه چې د خوب له امله یې څوکۍ بدله شي، نو هغه باید اودس وکړي."

Hadith Corroboration (14)

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

ابن ابو عمر رضی الله عنه موږ ته ویلي دي؛ موږ ته سفیان بن عیینه رضی الله عنه له محمد بن عمرو رضی الله عنه څخه له ابو سلمه رضی الله عنه څخه له ابو هریره رضی الله عنه څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'تاسو باید په هغه شی باندې اودس وکړئ چې اور پرې لګیدلی وي، حتی که هغه وچ شیدې - پنیر - وي.' ابو سلمه رضی الله عنه وویل؛ ابن عباس رضی الله عنه پوښتنه وکړه: 'ای ابو هریره، ایا موږ باید د غوړیو خوړلو لپاره اودس وکړو؟ او ایا موږ باید د ګرمو اوبو څښلو لپاره هم اودس وکړو؟' ابو سلمه رضی الله عنه وویل؛ ابو هریره رضی الله عنه بیا ځواب ورکړ: 'ای زما د ورور زویه، که تاسو د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه حدیث واورئ، نو مثالونه مه جوړوئ - مساوي -'. ابو عیسی رضی الله عنه وویل: 'په دې فصل کې د ام حبیبه، ام سلمه، زید بن ثابت، ابو سلمه، ابو ایوب او ابو موسی رضی الله عنهما څخه هم روایتونه دي.' ابو عیسی بیا وویل: 'ځینې علماء په دې نظر دي چې د هغه څه لپاره اودس واجب دی چې په اور بدل شوی وي - خام څخه پخ شوی -، مګر د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو، تابعینو او له هغه وروسته خلکو څخه ډیری علماء د هغه څه لپاره اودس نه کوي چې په اور بدل شوی وي'.

Hadith Corroboration (49)

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

ابن ابو عمر موږ ته خبر راکړ، سفیان بن عیینه موږ ته خبر راکړ، عبدالله بن محمد بن عقیل موږ ته خبر راکړ چې هغه [جابر] اوریدلی دی. سفیان وویل؛ او موږ ته [محمد ابن المنکدر] له [جابر] څخه خبر راکړ، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم زما سره بهر راووت. هغه د یوې انصاري ښځې سره ولیدل، نو ښځې د هغه لپاره یو وزه حلاله کړه او هغه یې وخوړله، بیا ښځې هغه ته یوه ټوکرۍ هم راوړه چې تازه خرماوې پکې وې، او هغه هم وخوړلې. له هغې وروسته هغه د ظهر لپاره اودس وکړ، لمونځ یې وکړ او لاړ. بیا ښځې هغه ته پاتې وزه راوړه، هغه یې وخوړله، بیا یې د ماسپښین لمونځ پرته له اودس څخه وکړ. هغه وویل: په دې باب کې له ابوبکر، ابن عباس، ابوهريره، ابن مسعود، ابو رافع، ام الحکم، عمرو بن اميه، ام عامر، سويد بن نعمان او ام سلمه رضي الله عنهم څخه هم روايتونه راغلي دي. ابو عیسی وویل؛ په دې باب د ابوبکر رضي الله عنه حدیث د سند له اړخه صحیح نه دی. او هغه چې دا روايت حسن بن مشك دى، له ابن سيرين څخه، له ابن عباس څخه، له ابوبكر رضي الله عنه څخه، له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه دى. مګر صحیح حدیث د ابن عباس څخه روایت دی او د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، حافظان - د حدیث متخصصین دا ډول روایت کوي. له بلې لارې څخه هم روایت دی؛ له ابن سیرین، ابن عباس او له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه. دا حدیث عثوع بن یسار، عکرمه، محمد بن عمرو بن عطا، علي بن عبدالله بن عباس او ډېرو نورو له ابن عباس رضی الله عنهما څخه روایت کړی دی، چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه یې د ابوبکر صدیق رضی الله عنه یادونه نه ده کړې، پرته له دې چې په خپلو راویانو کې یې یادونه وکړي. او دا تر ټولو معتبر دی. د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو، د هغه د تابعینو (تابعین) او له دوی وروسته راغلو کسانو څخه ډیری علماوو دا حدیث عملي کړی دی. دوی استدلال کاوه چې د اور د خوړلو لپاره اودس کول اړین ندي. دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د دوو شیانو پای دی، لکه څنګه چې دا لومړی حدیث باطلوي، یعنې د هغه څه لپاره د اودس کولو په اړه حدیث چې اور یې لمس کړی وي.

Hadith Corroboration (76)

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

موږ ته [حناد] ویلي دي، موږ ته [ابو معاویه] له [العماسي] له [عبدالله بن عبدالله الرازي] له [عبدالرحمن بن ابي لیلة] له [البرع بن عازب] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: یو ځل له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د اوښ د غوښې د اودس کولو د حکم په اړه پوښتنه وشوه، هغه ځواب ورکړ: 'د دې لپاره اودس وکړئ'. بیا له هغه څخه د وزو د غوښې خوړلو د حکم په اړه پوښتنه وشوه، هغه ځواب ورکړ: 'ته باید د دې لپاره اودس ونه کړې'. هغه وویل: 'په دې باب کې د جابر بن سمره او اسید بن هضلیر څخه هم یوه کیسه ده. ابو عیسی وویل: 'الحجاج بن ارثعة دا حدیث له عبدالله بن عبدالله څخه، له عبدالرحمن بن ابي لیلة څخه، له اسید بن هضلیر څخه روایت کړی دی. مګر هغه څه چې سم دي هغه د عبدالرحمن بن ابو لیلة له البرع بن عازب څخه روایت کړي دي. دا د احمد او اسحاق نظر دی. او [عبیده عادل الدلبي] له [عبدالله بن عبدالله الرازي] څخه، له [عبدالرحمن بن ابو لیلة] څخه، له [ضل الغرة الجهني] څخه روایت کړی دی. په عین حال کې، حماد بن سلمه دا حدیث د حجاج بن ارثعة څخه روایت کړی، مګر هغه په خپل روایت کې تېروتنه کړې ده. هغه وویل: عبدالله بن عبدالرحمن بن ابو لیلة له خپل پلار څخه، له اسید بن هضلیر څخه. او معتبر حدیثونه یې له عبدالله بن عبدالله الرازي څخه، له عبدالرحمن بن ابو لیلة څخه، له البراء بن عازب څخه دي. اسحاق وویل: 'په دې باب کې د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه دوه صحیح حدیثونه دي؛ یو د براء حدیث او د جابر بن سمرة حدیث'. دا د احمد او اسحاق نظر دی.' او د تابعینو او نورو ځینو علماوو څخه روایت شوی چې دوی په دې نظر دي چې د اوښ غوښې خوړلو لپاره اودس ضروري نه دی. دا د سفیان عث ثوري او د کوفې د خلکو نظر دی.

Hadith Corroboration (15)

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

اسحاق بن منصور موږ ته خبر راکړی دی، یحیی بن سعید القثان له هشام بن عروه څخه خبر راکړی دی، هغه راته له بصره بنت شفوان څخه خبر راکړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: څوک چې خپل تناسلي آلې ته لاس وروړي، هغه باید لمونځ ونه کړي تر هغه چې اودس ونه کړي. هغه وویل: په دې سوره کې د ام حبیبه، ابو ایوب، ابو هریره، عروه بنت انیس، عایشه، جابر، زید بن خالد او عبدالله بن عمرو څخه هم روایتونه دي. ابو عیسی وویل: دا حدیث حسن صحیح روایت کړی دی. هغه وویل: په دې ډول، دا حدیث یوازې یو کس نه دی روایت کړی، له هشام بن عروه څخه، له خپل پلار څخه، له بصره څخه. او د [ابو اسامه] تاریخ هم یوازینی کس نه دی چې دا حدیث یې روایت کړی دی، له [هشام بن عروه] څخه، له [خپل پلار] څخه، له [مروان] څخه، له [بصره] څخه، له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه. او اسحاق بن منصور هم ورته خبره بیان کړې ده، هغه وویل: 'ابو اسامه موږ ته داسې بیان کړی دی'. او دا حدیث ابو الزناد هم له عروه څخه، له بصره څخه، له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی. دا هغه څه دي چې [علي بن حجر] موږ ته بیان کړي دي. هغه وویل: 'دا موږ ته [عبدالرحمن بن ابو الزناد] له [خپل پلار] څخه، له [عروه] څخه، له [بصره] څخه، له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه داسې بیان شوي دي. او دا یوازې د یو کس نظر نه دی، د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو او تابعینو څخه.' دا خبره د الاوزاعي، شافعي، احمد او اسحاق لخوا هم اخیستل شوې ده. محمد وویل: 'په دې فصل کې تر ټولو صحیح حدیث د بصرې حدیث دی'. او ابو زرع وویل: 'په دې فصل کې د ام حبیبه حدیث هم صحیح دی، یعنې د علاء بن الحارث حدیث چې له مکحول څخه، له عنبسه بن ابو سفیان څخه، له ام حبیبه څخه. محمد وویل: 'مکحول هیڅکله له عنبسه بن ابو سفیان څخه نه دی اوریدلی. پداسې حال کې چې عنبسه له یو سړي څخه له عنبسه څخه له دې حدیث پرته روایت کړی، لکه څنګه چې هغه فکر کاوه چې دا حدیث صحیح دی'.

Hadith Corroboration (26)

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

[حناد] وويل: [ملازم بن عمرو] موږ ته د [عبدالله بن بدر] له [قیس بن طلق بن علي الحنفي] څخه، هغه له [خپل پلار] څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: 'شرمګاه یوازې د انسان د غوښې یوه ټوټه یا ټوټه ده'. هغه وویل: 'په دې باب کې د ابو امامه څخه هم روایت دی'. ابو عیسی وویل: 'دا یوازې د رسول الله صلی الله علیه وسلم له یو صحابي او ځینو تابعینو څخه نه ده روایت شوې، دوی په دې نظر دي چې د شرمګاه د لمس کولو له امله اودس نه کیږي. دا د کوفې د خلکو او ابن المبارک نظر دی'. او دا حدیث په دې باب کې تر ټولو غوره حدیث دی. دا حدیث [ایوب بن عتبه] او [محمد بن جابر] له [قیس بن طلق] څخه، له [خپل پلار] څخه روایت کړی دی.' خو، ځینې عالمان لا هم د محمد بن جابر او ایوب بن عتبه د روایتونو په اړه بحث کوي. د عبدالله بن بدر څخه د معلم بن عمرو حدیث ډیر معتبر او غوره دی.

Hadith Corroboration (5)

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

موږ ته [قطیبه]، [حناد]، [ابو کریب]، [احمد بن مثنی]، [محمود بن غیلان] او [ابو عمار الحسین بن حریث] روایت کړی دی، دوی وویل؛ [وکیع] موږ ته [العماسي]، [حبیب بن ابو ثابت]، [عروه]، [عیسیٰ]، ویلي دي: 'پیغمبر صلی الله علیه وسلم د خپلو ځینو میرمنو ښکل کړه، وروسته له هغه چې لمانځه ته لاړ او بیا یې اودس ونه کړ'. عروه وویل: 'دا باید تاسو پخپله یاست،' عروه وویل؛ 'بیا یې وخندل'. ابو عیسی وویل: 'هغه کس چې دا حدیث بیانوي یوازې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو او تابعینو څخه نه و. دا نظر سفیان عطصوري او د کوفې اوسیدونکو اخیستی دی. دوی وویل: 'د ښکلولو له امله اودس کول واجب ندي'. په عین حال کې، مالک بن انس، الاوزاعي، سیافعي، احمد او اسحاق په دې نظر وو چې ښکلول اودس ته اړتیا لري. دا نظر یوازې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو او د هغه د پیروانو د علماوو له ډلې څخه یو کس نه دی اخیستی. مګر، زموږ ملګرو د عائشې رضی الله عنها حدیث پریښود ځکه چې دوی دا د سند له مخې ضعیف ګڼلی و. ابو عیسی وویل: 'ما د ابوبکر الاثار البشري څخه د علي بن المدیني څخه روایت اوریدلی، هغه وویل: 'یحیی بن سعید القثان دا حدیث ضعیف کړی. او هغه وویل: 'دا د هغه څه په څیر دی چې هیڅ نه دی.' هغه دا هم وویل: 'ما د محمد بن اسماعیل څخه اوریدلي چې دا حدیث ضعیف کړی، او حبیب بن ابو ثابت هیڅکله دا له عروه څخه نه دی اوریدلی.' له [ابراهیم التیمی] څخه روایت شوی دی چې له [عایشې] څخه روایت شوی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم هغې ته ښکل کړی او هغې بیا اودس نه دی کړی. په هرصورت، دا حدیث هم باطل دی. موږ نه پوهیږو چې ابراهیم التیمی کله هم دا له عائشې څخه اوریدلی وي. په دې اړه د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه کوم صحیح حدیث نشته.

Hadith Corroboration (32)

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

موږ ته [ابو عبیده بن ابو الصفر یعنی احمد بن عبدالله الحمداني الکوفي] ویلي دي. او [اسحاق بن منصور] وویل: موږ ته [ابو عبیده] وویل، اسحاق وویل؛ له موږ څخه [عبدالاشمد بن عبدالوارث] ویلي دي، ما ته یې [زما پلار] له حسین المعلم څخه [یحیی بن ابو کثیر] څخه روایت کړی دی. ما ته [عبدالرحمن بن عمرو ال اوزاعی] له [ییسی ابن ولید المخزومي] له خپل پلار [معدان بن ابو طلحه] له ابو درداء څخه روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم کانګې وکړې بیا یې روژه ماته کړه او روژه یې ماته کړه. ابو درداء وويل؛ "بیا زه د دمشق په جومات کې [ثوبان] سره ولیدلم، ما هغه ته خبر ورکړ، او هغه وویل، 'هو، په حقیقت کې زه هغه وم چې د اودس لپاره اوبه یې پرې اچولې وې.' ابو عیسی وویل؛ اسحاق بن منصور وویل؛ 'معدان بن طلحه.' ابو عیسی وویل؛ 'په داسې حال کې چې ابن ابو طلحه ډیر مستند دی.' ابو عیسی وویل؛ 'نه یوازې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو او تابعینو څخه یو عالم په دې نظر دی چې یو څوک باید د کانګې یا وینې - د پوزې وینې - له امله اودس وکړي. دا نظر سفیان عتص ثوري، ابن المبارک، احمد او اسحاق لخوا اخیستل شوی.' پداسې حال کې چې ځینې علماء په دې نظر دي چې یو څوک د کانګې یا د پوزې وینې - له امله اودس کولو ته اړتیا نلري. دا نظر مالک او سیاف لخوا اخیستل شوی. حسین المعلم دا حدیث ښه ګڼلی دی. او د حسین حدیث پدې فصل کې غوره حدیث دی." معمر دا حدیث له یحیی بن ابو کثیر څخه روایت کړی، خو په هغه کې غلط وو. هغه وویل: له یائسي بن ولید څخه، هغه له خالد بن معدان څخه، هغه له ابو درداء څخه، او په هغه کې یې د العوزاعي نوم نه دی یاد کړی. هغه وویل چې دا له خالد بن معدان څخه دی، که څه هم هغه معدان بن ابو طلحه و.