Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

me zabisa beto [Hannad] ti [Al Hasan bin Ali Al khallal] ti bantu ya nkaka, bo tubaka nde; me zabisa beto [Abu Usamah] katuka na [Al Walid bin Katsir] katuka na [Muhammad bin Ka’ab] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Rafi’ bin Khadij] katuka na [Abu Sa’id Al Khudri] yandi tubaka nde; muntu mosi yulaka; ‘O Ntumwa ya Allah, keti beto lenda sala ablution na masa ya dibulu ya Budla’ah yina bo losaka na kati na yo yina vandaka ti bima ya bo me sadilaka sambu na kumona ngonda, musuni ya mbwa mpi bima ya me fwaka?’ na nima Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Ya kieleka masa kele bunkete, kele ve ti kima yina lenda sala nde yo kuma mvindu’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan, Abu Usamah me tuba nde yo kele hadith ya mbote, mpi ata muntu mosi ve me tela hadith ya Abu Sa’id ya ke tubila Budla’ah mbote yina me luta yina Abu Usamah me tela. Mpi hadith yai me tubilama na bandonga mingi ya me katuka na Abu Sa’id. Diaka na kapu yai kele ti ba hadith ya Ibn Abbas ti Aisyah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

me zabisa beto [Hannad] me tuba, me zabisa beto [Abdah] katuka na [Muhammad bin Ishaq] katuka na [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Umar] katuka na [Ibnu Umar] yandi tubaka; ‘Mu kuwaka na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ntangu bo yulaka yandi sambu na masa yina kele na bilanga mpi yina bambisi ya mfinda ti bambisi yankaka kekwendaka kutala mbala mingi,’ Ibn Umar kutubaka; Na yau, Rasulullah vutulaka nde: ‘Kana masa kukuma na ba Qulah zole pana yo tavanda ve ti mvindu - najis -’. Abdah wavova vo; Muhamed bin Ishaq tubaka nde; ‘Al Qullah kele milangi mingi ya nene, mpi Qullah kele masa yina bo kesadilaka mingi sambu na kunwa’. Abu Isa tubaka nde; ‘Mpi yina kele ngindu ya Imam Shafi’i, Ahmad ti Ishaq. Bavova vo; ‘Kana masa me kuma na Qullah zole pana kima mosi ve lenda sala nde yo kuma mvindu, disongidila, kana yo soba ve nsudi to ntomo na yo, mpi bo ke tuba nde; ‘Kuna kele kiteso ya masa mingi bonso Qirbah tanu -ba-jug-’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

me zabisa beto [Mahmud bin Ghailan] me tuba, me zabisa beto [Abdurrazaq] katuka na [Ma’mar] katuka na [Hammam bin Munabbih] katuka na [Abu Hurairah] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi tubaka nde: ‘Ata muntu mosi ve na kati na beno fwete kwenda kuyobila na masa ya kukonda makelele —yo ke kulumuka ve —mpi katuka na masa yina ke basikaka ve. Abu Isa tubaka nde; ‘Yai kele hadith ya kyeleka, mpi na kapu yai kele mpi ti disolo mosi ya mekatuka na Jabir’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

me zabisa beto [Qutaiba] katuka na [Malik]. Mpi katuka na nzila ya nkaka; Yandi me zabisa beto [Al Ansari Ishaq bin Musa] me tuba, me zabisa beto [Ma’n] me tuba, me zabisa beto [Malik] katuka na [Shafwan bin Sulaim] katuka na dibuta ya [Sa’id bin Salamah] Ibn Al Azraq, nde [Al Mughirah bin Abu Burdah] bani Abdu Ad Dar, yandi me pesa rapore na yandi [Hurabu], nde yandi me tuba [Hurahbu]; vo muntu walomba kwa Ntumwa saw; ‘O Ntumwa ya Allah, kieleka beto salaka nzietelo na nzadi-mungwa mpi beto nataka kaka masa fioti, kana beto sadila masa yina sambu na kuyobila pana beto ta wa mpusa ya masa. Ebuna, keti beto lenda sala ablution na masa ya nzadi-mungwa?’ Na nima, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Nzadi-mungwa kele bunkete na masa mpi halal na nitu na yo’. Muna kapu kiaki muna mpe ye lusansu lwatuka kwa Jabir ye Al Firasi. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan ya kieleka, mpi yai kele ngindu yina ba fuqaha mingi ke bakaka na kati ya banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam. Na kati na bo, beto lenda tanga Abu Bakr, Omar ti Ibnu Abbas. Bo kekwikilaka nde kuyobisa nitu ti masa ya nzadi-mungwa kele nswa. Kansi, vena mpe ye akaka muna akundi a Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ana basikidisa diambu diadi, muna yau i Ibn Omar ye Abdullah bin Amru. Ebuna Abdulla bin Amru tubaka nde; 'Yau vandaka tiya'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

me zabisa beto [Hanad] ti [Qutaiba] ti [Abu Kuraib] bo tubaka nde; me zabisa beto [Waki’] katuka na [Al A’masy] yandi tubaka nde; Mono kuwaka [Mujahid] kesonga [Thawus] na [Ibn Abbas] nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam lutaka maziamu zole, na nima yandi tubaka nde: ‘Bo zole ke niokwama, mpi bo ke niokwama ve sambu na masumu ya nene. Yai bo vandaka kumonisa yandi mpasi sambu yandi vandaka kudifika ve ntangu yandi vandaka kuyobila masa, mpi yankaka sambu yandi vandaka kuditula na zulu ya muntu na muntu’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yai kele hasan ya kyeleka.’ Mpi [Mansur] telaka hadith yai na [Mujahid], na [Ibnu Abbas], kansi yandi tubilaka yo ve na Thawus. Na ntangu yina, hadith yina Al A’masy me tubila kele ya kieleka mingi. Yandi tubaka nde; ‘Mu kuwaka Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - muntu yina lombaka Waki ​​na kutanga yo’ - kutuba nde; ‘Al A’masy me zaba mbote-mbote sanad ya Ibrahim kuluta Mansur’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

me zabisa beto [Qutaiba] ti [Ahmad bin Muni’] bo tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Ubaidila bin Abdullah bin Utbah] katuka na [Ummu Qais bint Mihshan] yandi tubaka nde; 'Mu kutanaka ti Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ti mwana na munu yina vandaka me dia ve madia - yandi vandaka kaka bebe -, na nima yandi salaka yandi masasi. Yo yina, Profete lombaka masa, na nima yandi tiamunaka masa yina na masuba.’ Yandi tubaka nde; 'Muna kapu kiaki muna ye mpe nsangu za Ali, Aisyah, Zainab, Lubabah bint Al Harith, i sia vo, Umm Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, Abu As Samh, Abdullah bin Amru, Abu Laila ye Ibnu Abbas. Yai kele ngindu ya bantu mingi ya mayele ya siansi ya me katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in ti bayina me landa bo bonso Ahmad ti Ishaq. Bavova vo; 'Masuba ya mwana ya bakala ke panzana - ke panzana - na ntangu masa ya mwana nkento ke sukulwa, yai kele kana bo zole me dia ve, kana bo zole me dia pana yo fwete sukulwa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

me zabisa beto [Al Hasan bin Muhammad Az Za’farani] tubaka, me zabisa beto [‘Affan bin Muslim] tubaka, me zabisa beto [Hammad bin Salamah] tubaka, me zabisa beto [Humaid] ti [Qotadah] ti [Tsabit] ya [Anas] tubaka; ' Bantu ya nkaka ya Urainah kwisaka na Madinah, kansi bo fwanaka ve ti climat ya Madinah, yo yina Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam tindaka bo na -kisika- ya bashamo ya zakat. Yandi tubaka nde: ‘Nwa miliki na nge ti masa na nge’. Kansi, bo fwaka ngungudi ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mpi bo kulaka bashamo, na nima bo yambulaka lukwikilu. Na nima bo songaka bo na profete sallallaahu 'alaihi wasallam, yandi zengaka bo maboko ti makulu na kulunsi, bo katulaka bo meso mpi na nima bo losaka bo na harrah -ntoto ya zelo na zelo ya tiya-'. Anas wavova vo; ‘Mono monaka mosi na kati na bo me bwa tii kuna zelo me kota na munoko na bo, na nima bo me fwa’. Na mbala yankaka Hammad tubaka nde; ‘Yandi tatika ntoto na munoko na yandi tii kuna bo fwaka’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan authentique, mpe hadith yayi me pesamaka mpe na Anas na mutindu yankaka. yayi i ngindu za akwa ngangu zayingi, Bevovanga vo; ‘Ke vena diambu ko dia mbi muna nsuki za bulu zilenda diwa e nsuni’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

me zabisa beto [Al Fadll bin Sahl Al A’raj Al Baghdadi] tubaka, me zabisa beto [Yahya bin Ghailan] tubaka; me zabisa beto [Yazid bin Zurai’] tubaka, me zabisa beto [Suliman At Taimi] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam fwaka meso na bo sambu bo fwaka meso ya ngungudi'. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele ya nivo ya gharib, beto me zaba ve muntu ya nkaka ya ke tubila hadith yai katula kaka sheikh yai, ya me katuka na Yazid bin Zurai’, mpi mambu yai ke wakana ti ndinga na Yandi: -mpi bamputa -ata- kele ti qishas-. Hadith yayi me salama mpi na Muhammad bin Sirin, yandi tubaka nde; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam salaka bo mutindu yina na ntwala ya kuzabisama ya verse yina vandaka kutubila mambu ya hudud'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

me zabisa beto [Qutaiba] mpi [Anadi] bo tubaka nde; me zabisa beto [Waki’] katuka na [Syu’bah] katuka na [Suhail bin Abu Salih] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah] tubaka nde; 'Ya kieleka, Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Kuyobila kele ve katula kaka sambu na makelele to nsudi'. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yai kele hasan ya kyeleka.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

me zabisa beto [Qutaibah] me tuba, me zabisa beto [Abdul Aziz bin Muhammad] katuka na [Suhail bin Abu Salih] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah]; "Ntumwa ya Allah (saw) tubaka nde: 'Kana mosi na kati na beno kele na mosquée mpi yandi baka mupepe na kati ya makulu na yandi, pana kubasika ve tii kuna yandi ta wa makelele to nsudi'. Yandi tubaka nde: 'Na kapu yai kele mpi ti masolo ya me katuka na Abdullah Iqnubnuis Abbayah Zaid, . Mas’ud ye Abu Sa’id wavova vo; na mpila nde yandi baka kikesa ya kuzenga kieleka na yo’ Yandi tubaka diaka nde, ‘Kana makelele mosi me katuka na binama ya kinsweki ya nkento, pana yandi fwete yobila nitu.’ Yai kele ngindu ya Imam Shafi’i ti Ahmad.

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

me zabisa beto [Mahmud bin Ghailan] me tuba, me zabisa beto [Abdurrazaq] me tuba, me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [Hammam bin Munabbih] katuka na [Abu Hurairah] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, Allah ta ndima ve kisambu ya muntu mosi na kati na beno me sala ve. Abu Isa tubaka nde; 'Hadith yayi kele hasan ya kieleka na kiteso na yo'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

me zabisa beto [Isma’il bin Musa] bantu ya Kufa, mpi [Hannad] ti [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi] ti ntendula mosi, bo tubaka nde; me zabisa beto [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] ya [Abu Khalid Ad Dalani] ya [Qotadah] ya [Abul Aliyah] ya [Ibn Abbas] nde yandi monaka Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam ke lala na kikalulu ya kufukama tii kuna yandi vandaka kubula ntulu, na nima yandi telamaka sambu na kusamba. I bosi, yavova vo; ‘O Ntumwa ya Allah, nge me lala!’. Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, kuyobila kele ve mfunu katula kaka bantu yina ke lalaka ya kulala. Sambu bantu yina ke lalaka ya kulala, makulu na bo yonso ta kuma pete-pete -kutanda-'. Abu Isa tubaka nde; ‘Nkumbu ya Abu Khalid kele Yazid bin Abdurrahman’. Yandi tubaka diaka nde, ‘Na kapu yai kele mpi ti disolo ya me katuka na Aisyah, Ibn Mas’ud ti Abu Hurairah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

me zabisa beto [Muhammad bin Basyyar] tubaka, me zabisa beto [Yahya bin Sa’id] katuka na [Syu’bah] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka; 'Banduku ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam lalaka, na nima bo telamaka mpi bo sambaka kukonda kuyobila diaka'. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yai kele hasan ya kyeleka.’ Yandi tubaka nde; ‘Mu kuwaka Salih bin Abdolla ke tuba nde; 'Mu yulaka Abdullah Ibnul Mubarak sambu na nsiku ya bantu yina ke lalaka ntangu bo me vanda na luzolo yonso, yandi vutulaka nde, 'Yandi fwete sala ve ablution'. Abu Isa tubaka nde; ‘Sa’id bin Arubah wavova hadith ya Ibn Abbas ya Qatadah ya Ibn Abbas. Yandi tubilaka ve zina ya Abul Aliyah na kati na yo mpi yandi tubilaka yandi ve. Bantu ya mayele ke swaswana na mabanza na bo na yina me tala kuyobila sambu na mpongi, bantu ya nkaka ya mayele ke tubaka nde yo kele ve mfunu na kuyobila kana muntu me lala ntangu yandi me vanda to me telama, tii kuna yandi ta lala ya kulala. Ngindu yayi bakamaka na Ats Tsauri, Ibnul Mubarak mpe Ahmad. Kansi bankaka muna yau bavova; ‘Kana yandi me lala tii kuna mabanza na yandi ta sala diaka ve, pana yandi fwete yobila nitu.’ E ngindu zazi zabaka kwa Ishaq. Imam Ash Syafi’i tubaka nde; ‘Kana muntu me lala tii kuna yandi ta lota, to tii kuna kisika na yandi ta soba sambu na mpongi, pana yandi fwete yobila nitu.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

me zabisa beto [Ibn Abu Omar] tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] katuka na [Muhammad bin ‘Amru] katuka na [Abu Salama] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Nge fwete sala ablution na zulu ya kima yina tiya me simba, ata yo kele miliki ya kuyuma -fromage-'. Abu Salama tubaka nde; Ibn Abbas yulaka yandi nde, ‘O Abu Hurairah, keti beto fwete sala ablution sambu beto ke diaka mafuta ya ngombe? Mpi keti yo kelombaka mpi nde beto yobila sambu beto kenwaka masa ya tiya?’ Abu Salama tubaka nde; Abu Hurairah vutulaka na nima nde: ‘O mwana ya mpangi na mono, kana nge kuwa hadith ya Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, pana kusala ve bambandu - ya kufwanana -’. Abu Isa tubaka nde; ‘Muna kapu kiaki muna ye mpe nsangu za Ummu Habiba, Ummu Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub ye Abu Musa’. Abu Isa tubaka diaka nde, ‘Bantu ya nkaka ya mayele kele ti ngindu nde kuyobila kele mfunu sambu kima mosi ke sobaka na tiya – mbisi ke kumaka ya kulamba –, kansi bantu mingi ya mayele ya siansi yina me katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaireihi wasallam, ba tabi’in ti bayina ke landa bo ke salaka ve kuyobila sambu na kima mosi ya fichanged’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

me zabisa beto [Ibn Abu Omar] tubaka, me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] tubaka; me zabisa beto [Abdolla bin Muhammad bin Aqil] nde yandi waka [Jabir]. [Sufyan] wavova vo; ye na nima ya kuzabisa beto [Muhamed Ibnul Munkadir] ya [Jabir] yandi tubaka nde; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam basikaka ti mono. Yandi kwendaka kutala nkento mosi ya Ansar, na nima nkento yina fwaka yandi ngulu mpi yandi diaka yo, na nima nkento yina natilaka yandi mpi kitunga yina vandaka ti badati ya mpa, mpi yandi mpi diaka yo. Na nima ya kusala yo, yandi salaka ablution sambu na zhuhur, yandi sambaka mpi kwendaka. Nkento yina na nima nataka yandi nkombo yina bikalaka, yandi diaka yo, na nima yandi salaka kisambu ya nima ya midi kukonda kuyobila ntete. Yandi tubaka nde; ‘Na kapu yai kele mpi ti bansangu ya me katuka na Abu Bakr, Ibn Abbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas’ud, Abu Rafi’, Ummu Al Hakam, ‘Amru bin Umayyah, Ummu Amir, Suwaid bin An Nu’man mpi Ummu Salamah’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith ya Abu Bakr na kapu yai kele ve ya mbote na ndambu ya sanad’. Mpi muntu yina telaka yo vandaka Husan bin Mishak, katuka na Ibn Sirin, katuka na Ibn Abbas, katuka na Abu Bakr katuka na Ntumwa saw. Kansi hadith ya kieleka kele rapore ya me katuka na Ibn Abbas, ya me katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, yai mutindu ba hafidz - bantu ya mayele ya hadith - ke telaka yo. Yo ke tendulama mpi katuka na nzila ya nkaka; tuka Ibn Sirin, Ibn Abbas, tuka Ntumwa saw. Hadith yayi mpe me pesamaka na ‘Atho’ bin Yasar, Ikrimah, Muhammad bin ‘Amru bin ‘Atha, Ali bin Abdullah bin Abbas, mpe mingi ya nkaka ya me katuka na Ibn Abbas, na ntumwa ya Nzambi (saw) kukonda kutanga na sanad na yandi zina Abu Bakar Ash Siddi. Mpi yai kele ya kuluta kieleka. Bantu mingi ya siansi na kati ya banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, ba tabi’in ti bantu ya nima na bo ke tulaka hadith yai na bisalu. Bo ke kwikilaka nde bo fwete yobila ve nitu sambu bo ke diaka kima yina tiya me simbaka. Yai kele nsuka ya mambu zole ya me katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, bonso nde mambu yai me katula hadith ya ntete, disongidila hadith ya ke tubila kuyobila sambu na kima mosi ya tiya me simba’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

me zabisa beto [Hannad] me tuba, me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [Al A’masy] katuka na [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] katuka na [Abdurrahman bin Abu Laila] katuka na [Al Barro` bin ‘Azib] yandi tubaka; Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yufulaka yandi kilumbu mosi na yina me tala nsiku ya kuyobila sambu na musuni ya shamo, yandi vutulaka nde: 'Sala yobila sambu na yo'. Na nima bo yulaka yandi sambu na nsiku ya kuyobila sambu na kudia musuni ya nkombo, yandi vutulaka nde: ‘Kufwete yobila ve sambu na yo’. Yandi tubaka nde; ‘Na kapu yai kele mpi ti disolo mosi ya me katuka na Jabir bin Samurah ti Usaid bin Hudlair’. Abu Isa tubaka nde; Al Hajjaj bin Artha`ah me tubila hadith yai na Abdullah bin Abdullah, na Abdulrahman bin Abu Laila, na Usaid bin Hudlair. Kansi kima ya kieleka kele hadith ya Abdurrahman bin Abu Laila ya Al Bara` bin ‘Azib. Yai kele ngindu ya Ahmad ti Ishaq. Mpi [Ubaida Adl Dlabbi] telaka na [Abdulla bin Abdulla Ar Razi], na [Abdurahman bin Abu Laila], na [Dzul Ghurrah Al Juhanni]. Na ntangu yina, Hammad bin Salamah telaka hadith yai ya Al Hajjaj bin Artha`ah, kansi yandi salaka kifu na kutendula na yandi. Yandi tubaka nde; ‘Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Laila, katuka na tata na yandi, katuka na Usaid bin Hudlair. Mpi yina ya kieleka kele, katuka na Abdullah bin Abdullah Ar Razi, katuka na Abdurrahman bin Abu Laila, katuka na Al Bara` bin ‘Azib. Ishaq tubaka nde; ‘Muna kapu kiaki muna ye nkumbu zole za ziku zatuka kwa Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam; i sia vo, nkumbu a Barra` ye nkumbu a Yabir bin Samura'. Yai kele ngindu ya Ahmad ti Ishaq. Mpi bo me tubilaka yo na bantu ya nkaka ya mayele yina me katuka na kati ya ba Tabi’in ti bantu ya nkaka, nde bo kele ti ngindu nde nge fwete yobila ve sambu nge ke diaka musuni ya shamo. Ediadi i ngindu za Sufyan Ats Tsauri ye esi mbanza Kufa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

me zabisa beto nde [Ishaq bin Mansur] tubaka nde; me zabisa beto [Yahya bin Sa’id Al Qathan] katuka na [Hysyam bin Urwah] tubaka nde; me zabisa mono [tata na mono] katuka na [Busrah bint Shafwan] nde Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi tubaka nde: ‘Konso muntu yina ta simba binama ya nitu na yandi fwete samba ve tii kuna yandi ta sala ablution’. Yandi tubaka nde; ‘Muna kapu kiaki muna ye mpe nsangu za Umm Habibah, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid ye Abdullah bin Amru. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi me tubama na Hasan Sahih’. Yandi tubaka nde; ‘Mu mpila yoyo, ke muntu mosi kaka ko wavova hadith yayi, tuka kwa Hisyam bin Urwah, tuka kwa se diandi, tuka kwa Busrah. Mpe disolo ya [Abu Usamah] kele mpi ve muntu mosi mpamba yina telaka hadith yai, katuka na [Hsyam bin Urwah], katuka na [tata na yandi], katuka na [Marwan], katuka na [Busrah], katuka na Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Mpi Ishaq bin Mansur mpi tubilaka mambu ya mutindu mosi, yandi tubaka nde; ‘Abu Usamah watuvovesa mpila yayi’. Mpe hadith yayi mpe me pesamaka na Abu Az Zinad, katuka na Urwah, katuka na Busrah, katuka na Ntumwa saw. I diau mpe diavovelwa kwa [Ali bin Hujr]. Yandi tubaka nde; ‘Yau me zabisama na beto [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], katuka na [tata na yandi], katuka na [Urwah], katuka na [Busrah], katuka na Ntumwa saw. Mpi yai kele ngindu ya muntu mosi mpamba ve, katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti tabi’in. E diambu diadi diabakwa mpe kwa Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad ye Ishaq’. Muhamadi tubaka nde; ‘Hadith ya kuluta kieleka na kapu yai kele hadith ya Busrah’. Abu Zura tubaka nde; ‘Na kapu yai, hadith ya Ummu Habiba kele mpi ya kieleka, disongidila hadith ya Al ‘Ala’ Ibnul Harith, ya Makhul, ya ‘Anbasah bin Abu Sufyan, ya Ummu Habiba’. Muhamadi tubaka nde; ‘Makhul waka ntete ve mambu ya ‘Anbasah bin Abu Sufyan’. Na ntangu yina ‘Anbasah telaka na muntu mosi, na ‘Anbasah na zulu ya hadith yai, bonso nde yandi vandaka kuyindula nde hadith yai vandaka ya kieleka’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

me zabisa beto [Hannad] me tuba, me zabisa beto [Mulazim bin ‘Amru] katuka na [Abdullah bin Badr] katuka na [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi], katuka na [tata na yandi] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi tubaka nde: ‘Binama ya nitu kele kaka kitini ya nitu to kitini ya muntu mosi ya’. Yandi tubaka nde; ‘Muna kapu kiaki muna mpe ye lusansu lwa Abu Umamah’. Abu Isa tubaka nde; ‘Yau telamaka kaka ve na mosi ya banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti ba tabi’in yankaka, bau vandaka na ngindu nde kuyobila kele ve sambu na kusimba binama ya nitu. Yai kele ngindu yina bantu ya Kufa ti Ibnul Mubarak’ me baka. Mpi hadith yai kele hadith ya kuluta mbote ya bo me tubila na kapu yai. Hadith yayi me pesamaka na [Ayyub bin Utbah] ti [Muhammad bin Jabir] katuka na [Qais bin Thalq], katuka na [tata na yandi]. Kansi, kele ti bantu mingi ya mayele yina ketubilaka kaka Muhammad bin Jabir ti Ayyub bin Utbah. Mpi hadith ya Mulazim bin Amru ya me katuka na Abdullah bin Badr kele ya kieleka mpi ya mbote kuluta’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

me zabisa beto [Qutaiba] ti [Hannad] ti [Abu Kuraib] ti [Ahmad bin Muni’] ti [Mahmud bin Ghailan] ti [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] bo tubaka nde; [Waki’] tubilaka beto katuka na [Al A’masy] katuka na [Habib bin Abu Thabit] katuka na [Urwah] katuka na [Aisyah] tubaka nde; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam pesaka bankento na yandi ya nkaka beze, na nima ya mambu yina yandi basikaka sambu na kusamba mpi yandi salaka diaka ve ablution'. Urwah wavova vo; Urwah tubaka nde: ‘Yo fwete vanda nge mosi; 'Na nima yandi seka'. Abu Isa tubaka nde; 'Muntu yina tubilaka hadith yai vandaka kaka ve mosi na kati ya banduku ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ti tabi'in'. E ngindu zazi zabaka kwa Sufyan Ats Tsauri ye esi mbanza Kufa. Bavova vo; ‘Ke vena kiyekwa ko kia vanga ablução mu kuma kia beze’. Na ntangu yina, Malik bin Anas, Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad, ti Ishaq kele ti ngindu yina; vo beze divavanga vo muntu kasukulwa. Ngindu yayi me bakama kaka ve na mosi ya bantu ya mayele ya siansi katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti tabi’in. Kansi, banduku na beto yambulaka hadith yina katukaka na Aisyah sambu bo vandaka kuyindula nde yo vandaka ya kulemba na yina me tala sanad. Abu Isa tubaka nde; ‘Mono kuwaka Abu Bakr Al Atthar Al Bashri ketubila na Ali Ibnul Madini, yandi tubaka nde; ‘Yahya bin Sa’id Al Qathan ke lembisa hadith yai. ye yandi tubaka nde, ‘Yo kele kiteso mosi ti kima ve’. Yandi tubaka mpi nde; ‘Mu kuwaka Muhammad bin Isma’il ke lembisa hadith yai, mpi Habib bin Abu Thabit me waka ntete ve mambu ya Urwah’. Yau metubilama na [Ibrahim At Taimi], na [Aisyah] nde Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam pesaka yandi beze mbala mosi mpi yandi vandaka kusala dyaka ve kuyobila. Kansi, hadith yayi mpe kele ya kukonda mfunu. Beto zabaka ve ata fioti nde Ibrahim At Taimi waka mambu yina Aisyah tubaka. Ka vena hadith za ziku ko zatuka kwa Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam muna kapu kiaki’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

me zabisa beto [Abu Ubaida bin Abu As Safar -disongidila- Ahmad bin Abdulla Al Hamdani Al Kufi]. Ebuna [Isaka bin Mansur] tubaka nde: me zabisa beto [Abu Ubaida], Ishaq tubaka nde; me zabisa beto [Abdu Ashshamad bin Abdul Warits] tubaka, me zabisa mono [tata na mono] katuka na [Husain Al Mu’allim] katuka na [Yahya bin Abu Katsir] tubaka nde; me zabisa mono [Abdurrahman bin ‘Amru Al Auza’i] ya [Ya’isy Ibnul Walid Al Makhzumi] ya [tata na yandi] ya [Ma’dan bin Abu Talhah] ya [Abu Darda‘] nde Ntumwa ya Nzambi sallallahu ‘alaihi wasallam sanzaka, na nima yandi bukaka lufutu na yandi. Abu Darda’ tubaka nde; ‘Na nima mono kutanaka ti [Tsauban] na mosquée ya Damasi, mono songaka yandi mambu yai, yo yina yandi tubaka nde, ‘Yo kele mutindu yina, ya kieleka mono muntu tiamunaka yandi masa ya kuyobila’. Abu Isa tubaka nde; Ishaq mfumu ya insi tubaka nde; ‘Ma’dan bin Talha’. Abu Isa tubaka nde; 'Na ntangu yina Ibn Abu Talhah kele ya kuluta kieleka'. Abu Isa tubaka nde; ‘Ke vena nkwa ngangu mosi kaka ko muna akundi a Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ye tabi’in una ye ngindu vo muntu kafwete sukula mu kuma kia ntulu yovo menga - menga ma ntulu -. E ngindu zazi zabaka kwa Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Ahmad ye Ishaq’. Na ntangu yina, bantu yankaka ya mayele ketubaka nde muntu fwete yobila ve nitu sambu yandi kesanza to kebasisa menga na munoko. Ngindu yayi bakamaka na Malik na Syafi’. Husain Al Mu’allim ke monaka nde hadith yai kele mbote. Mpi hadith ya Husain kele hadith ya kuluta mbote na kapu yai. Ma’mar wavova hadith yayi kwa Yahya bin Abu Katsir, kansi wavanga vilwa muna yo. Yandi tubaka nde; ‘Kutuka na Ya`isy Ibnul Walid, na Khalid bin Ma’dan, na Abu Darda`, ye yandi tubilaka ve na kati na yo zina ya Al Auza’i. Yandi tubaka nde yo katukaka na Khalid bin Ma’dan, ata yandi vandaka Ma’dan bin Abu Talhah’.