Imam Tirmidzi : 61
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ
[Hannad] eta [Al Hasan bin Ali Al Khallal] eta beste batzuek kontatu digute, esan zuten; [Abu Usamah-ek] kontatu digu [Al Walid bin Kathir]-engandik [Muhammad bin Ka'ab]-engandik [Ubaidullah bin Abdullah bin Rafi' bin Khadij-engandik] [Abu Sa'id Al Khudri]-rengandik esan zuen; norbaitek galdetu zuen: 'Alaren Mezularia, zilegi al zaigu Budla'ah putzuko urekin abluzioa egitea, hilekoaren konpresak, txakur haragia eta sarraskia erabiliz bota baita bertan?' Ala-ren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, erantzun zuen: 'Egia esan, ura garbia da, ez dago ezer zikin bihurtzen duenik'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan da, Abu Usamah-ek esan du hadith ona dela, eta inork ez du kontatu Abu Sa'id-en hadith bat Budla'ah putzuari buruz Abu Usamah-ek kontatu duena baino hobea denik. Hadith hau hainbat modutan kontatu da, Abu Sa'id-engandik. Kapitulu honek Ibn Abbas eta Aisharen haditak ere baditu.
Imam Tirmidzi : 62
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ
[Hannadek] esan digu, [Abdahek] esan digu [Muhammad bin Ishaq-engandik] [Muhammad bin Ja'far bin Az Zubair-engandik] [Ubaidullah bin Abdullah bin Umar-engandik] [Ibnu Umar-engandik] esan zuen; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik entzun nuen zelaietan dagoen eta askotan animalia basatiek eta beste animalia batzuek bisitatzen duten urari buruz galdetu ziotenean', esan zuen Ibn Umarrek; Beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek erantzun zuen: 'Urak bi Qulah-etara iristen bada, ez du ezpurutasunik izango - najis -'. Abdahek esan zuen; Muhammad bin Ishaq-ek esan zuen; 'Al Qullah hainbat ontzi handi dira, eta Qullah edateko erabili ohi den ura da'. Abu Isak esan zuen; 'Eta hori da Imam Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Esan zuten; «Urak bi Qullah-ra iristen bada, ez dago ezer zikintzeko, hau da, usaina edo zaporea aldatzen ez badu, eta esaten dute: 'Bost Qirbah -pitxer- adina ur dago gutxi gorabehera'».
Imam Tirmidzi : 63
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun, [Abdurrazaqek] [Ma'marrek] [Hammam bin Munabbihk] [Abu Hurairah]-ek sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zigun, esan zuen: 'Inoiz ez dezazue inork txiza egin ur bareetan - isurtzen ez den uretan - eta gero bertatik abluzioa egin'. Abu Isak esan zuen: 'Hau hadith autentikoa da, eta kapitulu honetan Jabirren narrazio bat ere badago'.
Imam Tirmidzi : 64
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ
[Qutaibah-ek] [Malik-engandik] esan digu. Eta beste bide batetik; [Al Ansari Ishaq bin Musak] esan digu, [Ma'n-ek] esan digu, [Malik-ek] [Shafwan bin Sulaim-engandik] [Sa'id bin Salamah] Ibn Al Azraq-en familiatik, [Al Mughirah bin Abu burdah] bani Abdu Ad Dar-ek, jakinarazi ziola, [Abu Hurairah] entzun zuela esaten; norbaitek Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i galdetu ziola: 'Alaren Mezularia, itsasoan nabigatu genuen eta ur pixka bat bakarrik ekarri genuen, ur hori garbiketarako erabiltzen badugu, egarri izango gara. Beraz, egin al dezakegu garbiketa itsasoko uretan?' Orduan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek erantzun zuen: 'Itsasoa garbia da uretan eta halal bere gorpuetan'. Kapitulu honetan Jabir eta Al Firasi-ren historia bat ere badago. Abu Isak esan zuen; Hadith hau hasan sahih da, eta Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan) arteko jurista gehienen iritzia da. Horien artean Abu Bakr, Umar eta Ibn Abbas daude. Itsasoko urarekin norbera garbitzea zilegi zela uste zuten. Hala ere, Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan) Laguntzaile batzuek makruhtzat hartu zuten, Ibn Umar eta Abdullah ibn Amr barne. Abdullah ibn Amr-ek esan zuen: "Sua da".
Imam Tirmidzi : 65
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ
[Hannad] eta [Qutaibah] eta [Abu Kuraib] esan zizkigun; [Waki'-k] [Al A'masy-rengandik] esan zigun; [Mujahid] entzun nion [Thawus] [Ibn Abbas]-rengandik esaten; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, bi hilobi igaro ziren, eta gero esan zuen: 'Biak torturatzen ari dira, eta ez daude torturatuta bekatu larriengatik. Hau torturatu zuten gernua egitean estaltzen ez zuelako, eta bestea elkarren aurka jarri zelako'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'. Eta [Mansur]-ek hadith hau [Mujahid]-rengandik, [Ibnu Abbas]-engandik narratu zuen, baina ez zuen Thawus-engandik aipatu. Bitartean, Al A'masy-k narratutako haditha benetakoagoa da. Esan zuen: 'Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - Wakiri irakurtzeko eskatu zion pertsona - entzun nuen esaten; «Al A'masyk Ibrahim-en sanad-a hobeto ezagutzen du Mansur baino».
Imam Tirmidzi : 66
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
[Qutaibah-ek] eta [Ahmad bin Muni'-ek] esan zigun; [Sufyan bin Uyainah-ek] [Az Zuhri-tik] [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah-etik] [Ummu Qais bint Mihshan-etik] esan zigun: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ezagutu nuen nire seme-alabarekin, janaririk jan ez zuena - oraindik haurra zen -, eta gero gainean txiza egin zion. Beraz, Profetak ura eskatu zuen, eta ura gernuan bota zuen'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ali, Aisyah, Zainab, Lubabah bint Al Harith-en narrazioak ere badaude, hots, Umm Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, Abu As Samh, Abdullah bin 'Amru, Abu Laila eta Ibnu Abbas-enak. Hau da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, Tabi'in eta haien ondorengoen, hala nola Ahmad eta Ishaq-en, lagunen artean dauden zientzialari aditu askoren iritzia. Esan zuten; 'Mutilaren gernua zipriztintzen da - zipriztintzen da - neskaren gernua, berriz, garbitzen da, hau da, biek jan ez badute, biek jan badute orduan garbitu egin behar da'.
Imam Tirmidzi : 67
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ
[Al Hasan bin Muhammad Az Za'faranik] esan zigun, ['Affan bin Muslimek] esan zigun, [Hammad bin Salamahk] esan zigun, [Humaid] eta [Qotadah] eta [Tsabit]-ek [Anas] esan zutela: 'Urainahko jende batzuk Medinara etorri ziren, baina ez ziren Medinako klimarako egokiak, beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, zakat gameluen lekura bidali zituen. Esan zien: 'Edan zuen esnea eta gernua'. Hala ere, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en artzaina hil eta gameluak uxatu zituzten, eta ondoren apostata egin zuten. Gero, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-i aurkeztu zizkioten, eta honek eskuak eta oinak zeharka moztu zizkien, begiak atera zizkien eta gero Harrah-era bota zituen -basamortu berora-'. Anasek esan zuen; «Horietako bat erortzen ikusi nuen harea ahoan sartu zitzaion arte, eta gero hil egin ziren». Eta agian Hammadek esan zuen: «Lurra ahoarekin hozka egin zuen hil arte». Abu Isak esan zuen: «Hadith hau hasan sahih da, eta hadith hau Anasengandik ere kontatu da beste bide batetik. Hau da jakintsu gehienen iritzia. Hau diote: «Ez dago ezer txarrik haragia jateko zilegi den animalien gernuan».
Imam Tirmidzi : 68
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ
Esan digu [Al Fadll bin Sahl Al A'raj Al Baghdadik] esan duela, esan digu [Yahya bin Ghailanek] esan duela; esan digu [Yazid bin Zurai'-k] esan duela, esan digu [Sulaiman At Taimi] [Anas bin Malik-ek] esan duela; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-ek begiak atera zizkiela artzainaren begiak atera zituztelako'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau gharib mailakoa da, ez dakigu hadith hau aipatzen duen inor Yazid bin Zurai-rena den sheikh honetatik aparte', eta hau bere hitzarekin bat dator: -eta zauriek -baita- qishak dituzte-. Hadith hau Muhammad bin Sirinek ere kontatu du, esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-ek hori egin zien hudud gaiei buruz hitz egiten zuen bertsoa errebelatu aurretik'.
Imam Tirmidzi : 69
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
esan digute [Qutaibah] eta [Hannad] esan zutela; esan digu [Waki'] [Syu'bah]-engandik [Suhail bin Abu Salih]-engandik [bere aita]-engandik [Abu Hurairah]-engandik esan zuela; 'Izan ere, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez dago abluziorik soinua edo usaina izan ezik'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'.
Imam Tirmidzi : 70
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ
esan digu [Qutaibah] esan digu, esan digu [Abdul Aziz bin Muhammad] [Suhail bin Abu Salih] [bere aita] [Abu Huraira]-tik; "Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak haren gainean izan daitezela) esan zuen: 'Zuetako bat meskitan badago eta ipurmasailen artean haizea hartzen badu, ez irten soinu bat entzun edo usain bat usaindu arte'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Zaid, Ali bin Thalq, Aisyah, Ibnu Abbas, Ibnu Mas'ud eta Abu Sa'id-en narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da, hau da ulamaren iritzia, pertsona batek ez duela abluzioa egin behar soinu bat entzun edo usaindu arte. Abdullah Ibnul Mubarakek esan zuen: 'Norbaitek ziur ez badago hadas duen ala ez, orduan ez du abluzioa egin behar ziur egon arte, beraz, ausartuko da zin egitera'. Berriro esan zuen: 'Soinu bat emakume baten atal pribatuetatik badator, orduan abluzioa egin behar du'. Hau da Imam Shafi'i eta Ahmaden iritzia.
Imam Tirmidzi : 71
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun, [Abdurrazaqek] esan zigun, [Ma'marrek] [Hammam bin Munabbih-engandik] [Abu Hurairah-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Egia esan, Alak ez du zuetako inoren otoitza onartuko hadat egiten badu abluzioa egin arte'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan autentikoa da bere mailan'.
Imam Tirmidzi : 72
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[Isma'il bin Musak] Kufako biztanleei, eta [Hannadek] eta [Muhammad bin Ubaid Al Muharibik] esan zigun esanahi batekin, esan zuten; [Abdussalam bin Harb Al Mula`ik] [Abu Khalid Ad Dalanitik] [Qotadah]tik [Abul Aliyah]tik [Ibn Abbasetik] esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta prostrazio egoeran lo ikusi zuela zurrungaka hasi zen arte, eta ondoren jaiki zela otoitz egitera. Orduan esan nion: 'Alaren Mezularia, loak hartu duzu!' Esan zuen: 'Egia esan, garbiketa ez da derrigorrezkoa etzanda lo egiten dutenentzat izan ezik. Etzanda lo egiten duten pertsonentzat, artikulazio guztiak bigun bihurtuko direlako -luzagarri-'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Khaliden izena Yazid bin Abdurrahman da'. Berriro esan zuen: 'Kapitulu honetan Aisyah, Ibn Mas'ud eta Abu Hurairah-ren historia bat ere badago'.
Imam Tirmidzi : 73
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ
[Muhammad bin Basysyarrek] kontatu digu, [Yahya bin Sa'idek] [Syu'bahtik] [Qatadahtik] [Anas bin Maliketik] kontatu digu: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-en lagunek lo egin zuten, gero esnatu eta otoitza egin zuten abluzioa berriro egin gabe'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da'. Esan zuen: 'Salih bin Abdullah esaten entzun nuen: 'Abdullah Ibn al Mubaraki nahita eserita lo egiten duen pertsona bati buruzko epaiari buruz galdetu nion, eta erantzun zuen: 'Ez du abluzioa egin behar'. Abu Isak esan zuen: 'Sa'id bin Arubahek Ibn Abbasen haditha kontatu zuen Qatadahtik Ibn Abbasengandik. Ez zuen bertan Abul Aliyahren izena aipatu eta ez zuen marfu egin'. Adituek iritzi desberdinak dituzte loaren ondoriozko garbiketari buruz. Aditu batzuek uste dute garbiketa ez dela derrigorrezkoa eserita edo zutik egiten bada, etzanda lo egin arte. Iritzi hau Ats Tsauri, Ibnul Mubarak eta Ahmadek hartu zuten. Hala ere, batzuek esan zuten: "Norbaitek bere burua funtzionatzeari utzi arte lo egiten badu, orduan garbiketa egin behar du". Iritzi hau Ishaqek hartu zuen. Imam Asy Syafi'ik esan zuen: "Norbaitek amets egin arte lo egiten badu, edo bere eserlekua loaren ondorioz mugitu arte, orduan garbiketa egin behar du".
Imam Tirmidzi : 74
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ
[Ibn Abu Umarrek] esan zigun; [Sufyan bin Uyainahk] esan zigun [Muhammad bin 'Amruk] [Abu Salamahk] [Abu Hurairahk] esan zuen; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Suak ukitzen duen zerbaiten gainean abluzioa egin behar duzu, esne lehorra -gazta- bada ere'. Abu Salamahek esan zuen; Ibn Abbasek galdetu zion: 'Oi Abu Hurairah, abluzioa egin behar al dugu ghee jaten dugulako? Eta abluzioa egin behar al dugu ur epela edaten dugulako ere?' Abu Salamahek esan zuen; Abu Hurairahk orduan erantzun zuen: 'Oi nire anaiaren semea, Allahren Mezulariaren sallallaahu 'alaihi wasallam haditha entzuten baduzu, orduan ez jarri adibiderik - baliokidea -'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Umm Habibah, Umm Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub eta Abu Musaren narrazioak ere badaude'. Abu Isak berriro esan zuen: «Jakintsu batzuek uste dute abluzioa derrigorrezkoa dela suak aldatzen duen zerbaitentzat - gordinik egosi bihurtzen den -, baina sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in eta ondorengo jendearen artean dauden jakintsu gehienek ez dute abluzioa egiten suak aldatzen duen zerbaitentzat».
Imam Tirmidzi : 75
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ
[Ibn Abu Umarrek] esan zigun, [Sufyan bin Uyainahk] esan zigun; [Abdullah bin Muhammad bin Aqilek] esan zigun [Jabir] entzun zuela. [Sufyanek] esan zuen; eta [Muhammad Ibnul Munkadir]-ek [Jabir]-engandik esan zigun ondoren, esan zuen: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nirekin etorri zen. Ansar emakume bat bisitatu zuen, gero emakumeak ahuntz bat hil zion eta jan egin zuen, gero emakumeak datila freskoak zituen saski bat ere ekarri zion, eta berak ere jan zituen. Ondoren, zhuhur-erako abluzioa egin zuen, otoitz egin eta alde egin zuen. Emakumeak ahuntzaren gainerakoa ekarri zion, jan egin zuen, eta gero arratsaldeko otoitza egin zuen lehenik abluzioa egin gabe. Esan zuen; "Kapitulu honetan Abu Bakr, Ibn Abbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas'ud, Abu Rafi', Umm Al Hakam, 'Amru bin Umayyah, Umm 'Amir, Suwaid bin An Nu'man eta Umm Salamah'-ren narrazioak ere badaude. Abu Isak esan zuen; "Kapitulu honetako Abu Bakr-en hadithak ez du balio sanad aldetik". Eta kontatu zuena Husan bin Mishak izan zen, Ibn Sirin, Ibn Abbas, Abu Bakr sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik. Baina benetako hadith-a Ibn Abbas-en txostena da, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarena, horrela kontatzen dute hafidzek - hadith adituek. Beste ibilbide batetik ere kontatzen da; Ibn Sirin, Ibn Abbas, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik. Hadith hau Atho` ibn Yasarrek, Ikrimahek, Muhammad ibn Amr ibn Athak, Ali ibn Abdullah ibn Abbasek eta beste askok ere kontatu zuten Ibn Abbasengandik, Profetagandik (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan) Abu Bakr As-Siddiq aipatu gabe bere narratzaile-katean. Eta hau da benetakoena. Profetaren lagunen artean (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan), bere jarraitzaileen (tabi'in) eta ondoren etorri zirenen artean dauden jakintsu gehienek hadith hau praktikatu zuten. Suak ukitutako zerbait jateagatik ez dela beharrezkoa abluzioa egitea argudiatu zuten. Honek Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan) bi gauzaren amaiera da, lehenengo haditha baliogabetzen ariko balitz bezala, hots, suak ukitutako zerbaitengatik abluzioari buruzko haditha.
Imam Tirmidzi : 76
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
[Hannadek] esan digu, [Abu Mu'awiyahk] [Al A'masy-rengandik] [Abdullah bin Abdullah Ar Razi-rengandik] [Abdurrahman bin Abu Laila-rengandik] [Al Barro` bin 'Azib-engandik] esan zuen; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, gamelu-haragiaren abluzioari buruzko erabakiari buruz galdetu zioten behin, eta erantzun zuen: 'Egin abluzioa horretarako'. Gero, ahuntz-haragia jatearen abluzioari buruzko erabakiari buruz galdetu zioten, eta erantzun zuen: 'Ez duzu abluzioa egin behar horregatik'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Jabir bin Samurah eta Usaid bin Hudlair-en historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Al Hajjaj bin Artha'ahk hadith hau kontatu du Abdullah bin Abdullah-engandik, Abdurrahman bin Abu Lailarengandik, Usaid bin Hudlair-engandik. Baina egia dena Abdurrahman bin Abu Lailaren haditha da, Al Bara` bin 'Azib-ena. Hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Eta [Ubaidah Adl Dlabbi]-k [Abdullah bin Abdullah Ar Razi]-rengandik, [Abdurrahman bin Abu Laila]-rengandik, [Dzul Ghurrah Al Juhanni]-rengandik narratu zuen. Bitartean, Hammad bin Salamah-ek hadith hau Al Hajjaj bin Artha`ah-rengandik narratu zuen, baina akats bat egin zuen bere narrazioan. Esan zuen: 'Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Laila, bere aitagandik, Usaid bin Hudlair-rengandik. Eta benetakoak Abdullah bin Abdullah Ar Razi-rengandik, Abdurrahman bin Abu Laila-rengandik, Al Bara` bin 'Azib-rengandik dira. Ishaq-ek esan zuen: 'Kapitulu honetan bi hadith benetako daude Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik; hots, Barra`-ren haditha eta Jabir bin Samurah-ren haditha'. Hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Eta Tabi'inen eta beste batzuen artean jakintsu batzuek kontatu dute gamelu-haragia jateko ez dela beharrezkoa garbiketa egitea uste dutela. Hau da Sufyan Ats Thauriren eta Kufako jendearen iritzia.
Imam Tirmidzi : 77
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا
[Ishaq bin Mansur]-ek esan zigun; [Yahya bin Sa'id Al Qaththan]-ek [Hisyam bin Urwah-ek] esan zigun; [Busrah bint Shafwan]-ek jakinarazi zidan [nire aitari], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak, esan zuela: 'Bere genitalak ukitzen dituenak ez luke otoitz egin behar abluzioa egin arte'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Umm Habibah, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid eta Abdullah bin 'Amru-ren narrazioak ere badaude. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau Hasan Sahih-ek kontatu du'. Esan zuen: 'Beraz, ez du pertsona bakar batek kontatu hadith hau, Hisyam bin Urwah-engandik, bere aitagandik, Busrah-engandik'. Eta [Abu Usamah]-ren historia ez da hadith hau kontatu duen bakarra, [Hisyam bin Urwah]-rengandik, [bere aita]-rengandik, [Marwan]-rengandik, [Busrah]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Eta Ishaq bin Mansurrek ere gauza bera kontatu zuen, esan zuen; 'Abu Usamah-k honela esan zigun'. Eta hadith hau Abu Az Zinadek ere kontatu zuen, Urwah-rengandik, Busrah-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Hori da [Ali bin Hujr-ek] kontatu ziguna ere. Esan zuen; 'Kontatu digute [Abdurrahman bin Abu Az Zinad]-ek, [bere aita]-rengandik, [Urwah]-rengandik, [Busrah]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik horrela'. Eta hau ez da pertsona baten iritzia bakarrik, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta tabi'in-en lagunen iritzia baizik. Al Auza'i, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-ek ere hartu zuten hau. Muhammadek esan zuen: 'Kapitulu honetako hadith autentikoena Busrah-en haditha da'. Eta Abu Zur'ah-ek esan zuen: 'Kapitulu honetan, Umm Habibah-en haditha ere autentikoa da, hots, Al 'Ala` Ibnul Harith-en haditha, Makhulekoa, 'Anbasah bin Abu Sufyan-ena, Umm Habibah-ena'. Muhammadek esan zuen: 'Makhul-ek ez du inoiz 'Anbasah bin Abu Sufyan'-engandik entzun. 'Anbasah-ek, berriz, gizon batengandik, 'Anbasah-engandik hadith honetatik kanpo kontatu zuen, hadith hau autentikoa zela uste balu bezala'.
Imam Tirmidzi : 78
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ
[Hannadek] esan zuen, [Mulazim bin 'Amr-ek] [Abdullah bin Badr-engandik] [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi]-rengandik, [bere aita] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik kontatu zigun, esan zuen: 'Atal pribatuak pertsona baten haragi puska edo puska bat besterik ez dira'. Esan zuen; 'Kapitulu honetan Abu Umamah-ren narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Ez da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagun batengandik eta tabi'in batzuengandik bakarrik kontatzen, uste baitute ez dagoela garbiketarik atal pribatuak ukitzeagatik. Hau da Kufako jendearen eta Ibn al Mubarak-en iritzia'. Eta hadith hau da kapitulu honetan kontatutako hadith onena. Hadith hau [Ayyub bin Utbah-ek] eta [Muhammad bin Jabirrek] kontatu zuten [Qais bin Thalq-engandik], [bere aita]rengandik. Hala ere, jakintsu batzuek oraindik eztabaidatzen dituzte Muhammad ibn Jabir eta Ayyub ibn Utbah-en narrazioak. Abdullah ibn Badr-en Mulazim ibn Amr-en haditha benetakoagoa eta hobea da.
Imam Tirmidzi : 79
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ
[Qutaibah] eta [Hannad] eta [Abu Kuraib] eta [Ahmad bin Muni'] eta [Mahmud bin Ghailan] eta [Abu 'Ammar Al Husain bin Huraits] esan digute; [Waki'-k [Al A'masy-rengandik] [Habib bin Abu Thabit-engandik] [Urwah-tik] eta [Aisyah-k] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bere emazte batzuk musukatu zituen, ondoren otoitz egitera joan zen eta ez zuen berriro abluzioa egin'. Urwah-ek esan zuen: 'Zu zeu izan behar duzu', esan zuen Urwah-ek; 'Orduan barre egin zuen'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau kontatu zuen pertsona ez zen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta tabi'in-en lagunetako bat bakarrik. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri-k eta Kufako bizilagunek hartu zuten. Esan zuten: 'Ez dago abluzioa egiteko betebeharrik musukatzeagatik'. Bitartean, Malik bin Anas, Al Auza'i, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-ek uste zuten musuak abluzioa behar zuela. Iritzi hau ez zuten Profetaren lagunen jakintsu batek (bakea izan bedi haren gainean) eta bere jarraitzaileek bakarrik hartu. Hala ere, gure lagunek Aisharen haditha alde batera utzi zuten, transmisio-kateari dagokionez ahula zela uste zutelako. Abu Isak esan zuen: «Abu Bakr Al Aththar Al Bashri-k Ali Ibn al Madini-rengandik kontatzen entzun nuen, esan zuen: 'Yahya bin Sa'id Al Qaththan-ek hadith hau ahuldu zuela. eta esan zuen: 'Ezer ez den zerbait bezalakoa da'. Era berean, esan zuen: 'Muhammad bin Isma'il-ek hadith hau ahuldu zuela entzun nuen, eta Habib bin Abu Thabit-ek ez zuen inoiz Urwah-rengandik entzun'. [Ibrahim At Taimi-rengandik], [Aisharengandik] kontatu da Profetak (bakea izan bedi haren gainean) musu eman ziola eta ez zuela berriro abluzioa egin. Hala ere, hadith hau ere baliogabea da. Ez dakigu Ibrahim At-Taimik inoiz hau Aisharengandik entzun duenik. Ez dago Profetaren (bakea eta bedeinkapenak berarengana) benetako hadithik gai honi buruz.
Imam Tirmidzi : 80
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ
esan digu [Abu Ubaidah bin Abu As Safarrek -hau da, Ahmad bin Abdullah Al Hamdani Al Kufik]. Eta [Ishaq bin Mansur-ek] esan zuen; esan digu [Abu Ubaidah], Ishaq-ek esan zuen; esan digu [Abdu Ashshamad bin Abdul Warits] esan zuen, esan dit [nire aita] [Husain Al Mu'allim-ek] [Yahya bin Abu Katsir-ek] esan zuen; esan dit [Abdurrahman bin 'Amru Al Auza'ik] [Ya'isy Ibnul Walid Al Makhzumi-k] [bere aita] [Ma'dan bin Abu Talhah]-ek [Abu Darda`]-k] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, oka egin zuela, gero baraua hautsi eta abluzioa egin zuela. Abu Darda'-k esan zuen: 'Orduan [Tsauban] topatu nuen Damaskoko meskitan, jakinarazi nion, eta esan zuen: 'Bai, egia esan, ni izan nintzen abluziorako ura bota ziona gainean'. Abu Isak esan zuen; Ishaq bin Mansur-ek esan zuen; 'Ma'dan bin Talhah'. Abu Isak esan zuen; 'Ibn Abu Talhah benetakoagoa den bitartean'. Abu Isak esan zuen; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta tabi'in-en lagunen artean ez dago jakintsu bakar bat ere uste duenik pertsona batek abluzioa egin behar duela oka edo sudur-odoljarioengatik - sudur-odoljarioak -. Iritzi hau Sufyan Ats Thauri, Ibnul Mubarak, Ahmad eta Ishaq-ek hartu zuten'. Jakintsu batzuk uste duten bitartean pertsona batek ez duela abluzioa egin behar oka edo sudur-odoljarioengatik. Iritzi hau Malik eta Syafi'-k hartu zuten. Husain Al Mu'allim-ek hadith hau ona zela uste zuen. Eta Husain-en haditha kapitulu honetako hadith onena da. Ma'marrek hadith hau Yahya bin Abu Katsir-engandik narratu zuen, baina oker zegoen bertan. Esan zuen; 'Ya`isy Ibnul Walid-engandik, Khalid bin Ma'dan-engandik, Abu Darda`-rengandik, eta ez zuen bertan Al Auza'i izena aipatu. Khalid bin Ma'dan-engandik zela esan zuen, nahiz eta Ma'dan bin Abu Talhah' izan.'