Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

be kan kleli e [Annad] nin [Al Hasan bin Ali Al khallal] ɔ nin sran uflɛ mun ekun, be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abu Usamah] m’ɔ fin [Al Walid bin Katsir] m’ɔ fin [Muhammad bin Ka’ab] m’ɔ fin [Ubaidula bin Abdolla bin Rafi’ bin Khadij] m’ɔ fin [Abu Sa’id Al Khudri] m’ɔ seli kɛ; sran kun usali; '?O Allah i janunfuɛ, e kwla yo ablution Budla'ah nzue ba nga be guɛli i nun mɔ be fa bla’m be wunmiɛn lolɛ ninnge nga be fa di junman’n, ɔ nin alua nnɛn nin nnɛn ng’ɔ wuli’n be gua nun’n? I sin’n, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n tɛli su kɛ: ‘Nanwlɛ, nzue’n ti sanwun, like fi kwlá yoman naan w’a yo fiɛn’. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan, Abu Usamah seli kɛ ɔ ti hadith kpa, yɛ sran fi w'a kanman Abu Sa'id i hadith ng'ɔ kan Budla'ah i ndɛ kpa m'ɔ ti kpa tra nga Abu Usamah kannin'n. Yɛ be fali Abu Sa’id i ndɛ mma kpanngban be kannin hadith sɔ’n. Asa ekun’n, ndɛ tre nga nun’n, be le hadith nga be fin Ibn Abbas nin Aisyah’ be nun’n.

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abda] m’ɔ fin [Muhammad bin Ishaq] m’ɔ fin [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] m’ɔ fin [Ubaidullah bin Abdullah bin Omar] m’ɔ fin [Ibnu Omar] m’ɔ seli kɛ; Ibn Umar seli kɛ: ‘Kɛ be usali Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam i nzue ng’ɔ o fie’m be nun’n, mɔ nnɛn ngble nin nnɛn uflɛ’m be kɔ lɔ kpɛ sunman’n, i su ndɛ’n, n tili i ndɛ’n. Ɔ maan, ɔ tɛli su kɛ: ‘Sɛ nzue’n ju Qulah nɲɔn su’n, nn fiɛn fi su tranman nun - najis -. Abdah seli kɛ; Mohamɛdi bin Ishaki seli kɛ; ‘Al Qullah ti sɛ dandan kpanngban, yɛ Qullah ti nzue nga be fa nɔn nzan titi’n’. Abu Isa seli kɛ; ‘Kpɛkun, Imam Shafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq be akunndan’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Be seli kɛ; ‘Sɛ nzue’n ju Qullah nɲɔn su’n, like fi nunmɛn i sin m’ɔ kwla yo maan ɔ yo fiɛn ɔn, yɛle kɛ, sɛ ɔ kacimɛn i nvan annzɛ i nvan’n, naan be se kɛ; ‘Nzue’n i dan’n ti kɛ Qirbah -jugs- nnun sa.

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

Ɔ seli e kɛ [Mahmud bin Ghailan] seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdurrazaq] m’ɔ fin [Ma’mar] m’ɔ fin [Hammam bin Munabbih] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Ɔ fataman kɛ amun nun wie fi wlu nzue m’ɔ timan mlanmlanmlan’n nun le - ɔ yoman mlanmlanmlan - ɔ nin mlanmlanmlan’n. Abu Isa seli kɛ; 'I sɔ'n ti hadith nanwlɛfuɛ, yɛ ndɛ tre nga nun'n, Jabir i ndɛ kun o lɛ wie'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

ɔ seli e [Qutaiba] m’ɔ fin [Malik] lɔ’n. Yɛ ɔ fin atin uflɛ su; Ɔ seli e kɛ [Al Ansari Ishaq bin Musa] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Ma’n] seli e kɛ, ɔ seli e [Malik] m’ɔ fin [Shafwan bin Sulaim] m’ɔ fin [Sa’id bin Salamah] Ibn Al Azraq i awlobofuɛ’m be nun’n, kɛ [Al Mughirah bin Abu Burdah] bani Abdu Ad Dar, ɔ seli i kɛ [Hurabu], ɔ seli i kɛ [Hurabu]; kɛ sran kun usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɛ ɔ yo sɔ’n; 'O Allah i janunfuɛ, nanwlɛ, e fali mmeli e sinnin jenvie'n su yɛ e fali nzue kan cɛ, sɛ e fa nzue sɔ'n e yo wunnzinlɛ'n, nn nzue'n wá kún e. ?Ɔ maan e kwla yo e wun wunnzinlɛ jenvie’n i nun nzue’n nun?’ I sin’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n tɛli su kɛ: ‘Je’nzue’n ti sanwun nzue nun, yɛ i fuɛn’m be ti halal’. Ndɛ tre nga nun’n, be kannin Jabir nin Al Firasi be ndɛ wie. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan nanwlɛfuɛ, yɛ akunndan nga fuqaha nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n i janvuɛ'm be nun sunman be fali'n, yɛ ɔ o lɛ ɔ. Be nun wie yɛle Abu Bakri, nin Omar, ɔ nin Ibnu Abasi. Be bu i kɛ sɛ be fa jenvie’n i nun nzue’n be yo sran’n i sanwun’n, ɔ ti su. Sanngɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ wie’m be o lɛ wie mɔ be jrannin ndɛ sɔ’n su’n, be nun wie yɛle Ibn Omar nin Abdullah bin Amru. Yɛ Abdula bin Amru seli kɛ; ‘Ɔ ti sin’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

ɔ seli e kɛ [Annad] nin [Qutaiba] nin [Abu Kuraib] be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Waki’] fin [Al A’masy] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Mujahid] seli [Thawus] kɛ [Ibn Abbas] seli kɛ; Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam sinnin asieliɛ nɲɔn be sin, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Be nɲɔn’n be su kle be ɲrɛnnɛn, yɛ nán sa tɛ dandan’m be ti yɛ be kle be ɲrɛnnɛn ɔn. Be kleli kun nga’n i ɲrɛnnɛn, afin kɛ ɔ́ kɔ́’n, ɔ katamɛn i wun, yɛ kun liɛ’n, ɔ fɛli i wun wlali be wiengu’m be nun’. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ.’ Yɛ [Mansur] kannin hadith sɔ’n [Mujahid], ɔ kannin [Ibnu Abbas], sanngɛ w’a kanman ndɛ sɔ’n Thawus i ndɛ. I sɔ nun’n, hadith nga Al A’masy kannin’n, ɔ ti nanwlɛ kpa. Ɔ seli kɛ; 'N tili kɛ Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - sran ng'ɔ seli Waki ​​kɛ ɔ kanngan nun' - ɔ seli kɛ; ‘Al A’masy si Ibrahim i sanad’n i kpa tra Mansur’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

ɔ seli e kɛ [Qutaiba] nin [Ahmad bin Muni’] be seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Sufyan bin Uyaina] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [Ubaidila bin Abdula bin Utba] m’ɔ fin [Ummu Qais bin Mihsan] m’ɔ fin [Ummu Qais bin Mihshan] i nun’n, ɔ seli kɛ; 'N wunnin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam nin min wa m'ɔ nin a diman aliɛ'n - ɔ te yo bakan -, i sin'n, ɔ tɔli i su. Ɔ maan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n srɛli nzue, kpɛkun ɔ fali nzue’n guali nzɔliɛ like’n su.’ Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ nga be kannin'n, be fin Ali, nin Aisyah, nin Zainab, nin Lubabah bint Al Harith, yɛle Umm Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, nin Abu As Samh, nin Abdulla bin Amru, nin Abu Laila, ɔ nin Ibnu Abbas. I sɔ yɛ fluwa sifuɛ kpanngban mɔ be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun’n, ɔ nin tabi’in nin be nga be sinnin be sin kɛ Ahmad nin Ishaq sa’n, be bu ɔ. Be seli kɛ; 'Be fa ba yasua'n i nzɔliɛ'n - be gua - kɛ talua'n i nzɔliɛ'n be wunnzin, i sɔ'n yɛle kɛ sɛ be nɲɔn'n b'a diman like'n, sɛ be nɲɔn'n be di'n nn ɔ fata kɛ be wunnzin'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

ɔ seli e kɛ [Al Hasan bin Muhammad Az Za’farani] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Affan bin Muhammad] seli, ɔ seli e kɛ [Hammad bin Salamah] seli, ɔ seli e kɛ [Humaid] nin [Qotadah] nin [Tsabit] be [Anas] seli kɛ; ’ Sran wie mɔ be fin Urainah lɔ’n, be bali Medina lɔ, sanngɛ be nin Medina lɔ lika’n be kɔman likawlɛ, i sɔ’n ti’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sunmannin be -lika nga be flɛ i kɛ zakat’n i nun. Ɔ seli kɛ: ‘Nɔn ɔ nɔnnɔn’n nin ɔ nzɔliɛ’n’. Sanngɛ, be kunnin Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam i nnɛn kankanfuɛ’n, kpɛkun be fuannin nnɛn kpanngɔ mun, i sin’n be kacili Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n. I sin’n, be fali be kleli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam, kpɛkun ɔ kpɛli be sa nin be ja’m be nun, ɔ kpɛli be ɲinma’m be nun, kpɛkun ɔ fali be guali harrah -aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ lika nga lika’n ti mlanwa’n nun. Anas seli kɛ; ‘N wunnin kɛ be nun kun tɔli lele aunɲan’n wluli be nuan nun, kpɛkun be wuli’. Yɛ atrɛkpa’n, Hammad seli kɛ; ‘Ɔ fɛli i nuan’n tɛtɛli asiɛ’n lele be wuli’. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan authentique, yɛ be kannin hadith sɔ’n i ndɛ ekun Anas i lika wafa uflɛ. fluwa sifuɛ dandan’m be akunndan’n yɛ ɔ o lɛ ɔ, Be se kɛ; ‘Nnɛn nga be kwla di be nnɛn’n, be nzɔliɛ’n timan tɛ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

ɔ seli e kɛ [Al Fadll bin Sahl Al A’raj Al Bagdadi] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Yahya bin Ghailan] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Yazid bin Zurai’] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Suliman At Taimi] ɔ fin [Anas bin Malik] ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam yili be ɲinma'n, afin be yili bua tafuɛ'n i ɲinma'. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti gharib nivo, e siman sran uflɛ m'ɔ kan hadith sɔ'n i ndɛ saan sheikh nga, m'ɔ fin Yazid bin Zurai', yɛ i sɔ'n nin I ndɛ'n be kɔ likawlɛ: -yɛ tukpacɛ -bɔ- be le qishas-. Hadith sɔ’n, Mohamɛdi bin Sirin yɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n niɔn, ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam yoli sɔ be ka naan ndɛ mma ng'ɔ kan hudud ndɛ'n w'a yi i nglo'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

be seli e kɛ [Qutaiba] nin [Annad] be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Syu’bah] m’ɔ fin [Suhail bin Abu Salih] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Abu Hurairah] i ndɛ’n seli kɛ; 'I kpa bɔbɔ'n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'Sɛ ɔ ti kɛ ndɛ annzɛ nvan ti’n, be wunnzinlɛ fi nunman lɛ'. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

ɔ seli e kɛ [Qutaiba] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdul Aziz bin Mohammad] m’ɔ fin [Suhail bin Abu Salih] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Abu Hurairah]’n; "Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n (Alaah i Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nin i su mmlusuɛ’n be tran i su) seli kɛ: 'Sɛ amun nun kun o Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ naan ɔ ɲan aunmuan i ɲinma’m be afiɛn’n, nán maan ɔ fite lele naan w’a ti ndɛ kun annzɛ w’a wun nvan kun'. Mas’ud nin Abu Sa’id’. ɔ maan ɔ kwla ta nda’n’, ɔ seli ekun kɛ: ‘Sɛ bla kun i wunnɛn’n i lika wie’m be nun’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin i wun’n.’ I sɔ yɛ Imam Shafi’i nin Ahmad be bu ɔ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Ɔ seli e kɛ [Mahmud bin Ghailan] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdurrazaq] seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [Ma’mar] m’ɔ fin [Hammam bin Munabbih] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n, ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, sɛ amun nun wie fi srɛlɛ’n, ɔ su kplinman su. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan nanwlɛfuɛ i degré nun'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

ɔ kannin [Isma’il bin Musa] Kufa lɔfuɛ’m be ndɛ kleli e, ɔ nin [Annad] nin [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi] mɔ be bo’n ti kun’n, be seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] m’ɔ fin [Abu Khalid Ad Dalani] m’ɔ fin [Qotadah] m’ɔ fin [Abul Aliyah] m’ɔ fin [Ibn Abbas] m’ɔ fin [Ibn Abbas] i sa nun’n, ɔ wunnin kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n su lafi nglo lɔ lele ɔ fa srolɛ’n, i sin’n, ɔ jasoli naan w’a srɛ. Kpɛkun n seli kɛ; ‘O Allah i janunfuɛ’n, a lafi!’ Ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, saan be nga be lafi’n, be wunnzinlɛ’n timan cinnjin. Afin sran nga be lafi be la’n, be nvɛnwun’m be kwlaa bé yó mlanmlanmlan -be kwla trɛ-’. Abu Isa seli kɛ; ‘Be flɛ Abu Khalid kɛ Yazidi bin Abdurrahman’. Ɔ seli ekun kɛ, ‘Ndɛ tre nga nun’n, ndɛ kun o lɛ wie m’ɔ fin Aisyah, nin Ibn Mas’ud, ɔ nin Abu Hurairah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Basyyar] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Yahya bin Sa’id] m’ɔ fin [Syu’bah] m’ɔ fin [Qatadah] m’ɔ fin [Anas bin Malik] m’ɔ fin [Anas bin Malik] m’ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i janvuɛ’m be lafili, kpɛkun be jasoli be srɛli Ɲanmiɛn, b’a yoman be wun wunnzinlɛ like ekun'. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ.’ Ɔ seli kɛ; ‘N tili kɛ Sali bin Abdula seli kɛ; 'N usali Abdullah Ibnul Mubarak mmla ng'ɔ kan sran nga be lafi mɔ be ti nglo lɔ'n be ndɛ'n, ɔ tɛli su kɛ, 'Ɔ fataman kɛ ɔ yo ablution'. Abu Isa seli kɛ; Sa’id bin Arubah kannin Ibn Abbas i hadith m’ɔ fin Katadah’n i ndɛ Ibn Abbas i ndɛ’n nun. W’a boman Abul Aliyah i dunman fluwa’n nun, yɛ w’a bomɛn i dunman. Fluwa sifuɛ’m be akunndan’n ti fanunfanun lafilɛ’n ti’n, be wunnzinlɛ’n i su, fluwa sifuɛ wie’m be waan sɛ sran kun lafi m’ɔ ti ase annzɛ ɔ jinjin’n, ɔ timan cinnjin kɛ ɔ yo wunnzinlɛ’n, lele naan w’a lafi m’ɔ la’n. Akunndan sɔ’n, Ats Tsauri nin Ibnul Mubarak nin Ahmad be fali. Sanngɛ be nun wie’m be seli kɛ; ‘Sɛ ɔ lafi lele i akunndan’n w’a diman junman kun’n, nn ɔ fata kɛ ɔ wunnzin i wun.’ Akunndan sɔ’n, Ishaq yɛ ɔ fali ɔ. Imam Ash Syafi’i seli kɛ; ‘Sɛ sran kun lafi lele ɔ lafi, annzɛ lafilɛ’n ti’n, i bia’n kaci’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin i wun.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

ɔ seli e kɛ [Ibn Abu Omar] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Sufyan bin Uyainah] m’ɔ fin [Muhammad bin Amru] m’ɔ fin [Abu Salamah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ seli kɛ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Ɔ fata kɛ amun wunnzin like nga sin kan’n i su, kannzɛ bɔbɔ ɔ ti nɔnnɔn m’ɔ w’a ɲin’n -fromazi-’. Abu Salama seli kɛ; Ibn Abbas usɛli i kɛ: ‘?Abu Hurairah, ?Kɛ mɔ e di nnɛn ngble’n ti’n, ɔ fata kɛ e wunnzin e wun? ?Yɛ nzue ng’ɔ ti mlanwa’n i nɔnlɛ’n ti’n, ɔ fata kɛ e wunnzin e wun wie?’ Abu Salama seli kɛ; I sin’n, Abu Hurairah tɛli i su kɛ: ‘Min niaan bian’n i wa, sɛ a ti hadith ng’ɔ fin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n, nán yo ajalɛ - mɔ be nin i fata’n -’. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ nga be kannin'n, be fin Ummu Habiba, nin Ummu Salama, nin Zaid bin Tabit, nin Abu Salama, nin Abu Ayyub, ɔ nin Abu Musa be nun wie'. Abu Isa seli ekun kɛ: ‘Fluwa sifuɛ wie’m be bu i kɛ ɔ fata kɛ be wunnzin be wun afin sin’n kaci like kun - nɲa’n kaci kpanwun -, sanngɛ like sifuɛ dandan nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun’n, tabi’in nin be nga be sinnin be sin’n, be wunnzinman be wun.

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

ɔ seli e kɛ [Ibn Abu Omar] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Sufyan bin Uyainah] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abdula bin Muhamɛdi bin Aqil] ɔ tili [Jabir]. [Sufyan] seli kɛ; Yɛ kɛ ɔ kannin ndɛ kleli e [Muhammad Ibnul Munkadir] m’ɔ fin [Jabir]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ maan, ɔ nin min be fiteli. Ɔ ko niannin Ansar bla kun i osu, kpɛkun bla’n kunnin boli kun mɛnnin i yɛ ɔ dili ɔ, kpɛkun bla’n fali trɔ kun mɔ datri uflɛuflɛ’m be o nun’n, ɔ fa mɛnnin i wie, kpɛkun ɔ dili be wie. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, ɔ yoli zhuhur i ablution, ɔ srɛli Ɲanmiɛn kpɛkun ɔ ɔli. I sin’n, bla’n fali boli’n i onga’n blɛli i, ɔ dili, kpɛkun ɔ yoli nnɔsua nun srɛlɛ’n, w’a dun mmua w’a wunnzinmɛn i wun. Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ nga be kannin'n, be fin Abu Bakr, nin Ibn Abbas, nin Abu Hurairah, nin Ibnu Mas'ud, nin Abu Rafi, nin Umm Al Hakam, nin Amru bin Umayyah, nin Umm Amir, nin Suwaid bin An Nu'man, ɔ nin Umm Salamah. Abu Isa seli kɛ; 'Abu Bakr i hadith ng'ɔ o ndɛ tre nga nun'n, ɔ timan su sanad bue'n su'. Yɛ sran ng’ɔ kannin ndɛ sɔ’n yɛle Husan bin Mishak, ɔ fin Ibn Sirin, ɔ fin Ibn Abbas, ɔ fin Abu Bakr ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n. Sanngɛ hadith nanwlɛfuɛ’n ti ndɛ kun m’ɔ fin Ibn Abbas, m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, wafa nga hafidz - hadith su like sifuɛ mun - be kan ndɛ’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Asa ekun’n, be kan ndɛ sɔ’n atin uflɛ su; ɔ fin Ibn Sirin, Ibn Abbas, ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun. I sɔ hadith’n, ‘Atho’ bin Yasar, nin Ikrimah, nin Muhammad bin ‘Amru bin ‘Atha, nin Ali bin Abdullah bin Abbas, ɔ nin sran kpanngban kpa be kannin ndɛ sɔ’n wie, ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n. Yɛ ndɛ sɔ’n yɛ ɔ ti nanwlɛ kpafuɛ’n niɔn. Fluwa sifuɛ dandan nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun’n, ɔ nin tabi’in nin sran nga be sinnin be sin’n, be fali hadith sɔ’n be dili junman. Be bu i kɛ ɔ fataman kɛ be wunnzin be wun, afin be di like nga sin kannin’n. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ e yo like nɲɔn mɔ be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, kɛ ngalɛ’n fa nunnunnin hadith klikli’n sa, yɛle kɛ hadith ng’ɔ kan ablution ndɛ like nga sin kannin’n ti’n’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Mu’awiyah] m’ɔ fin [Al A’masy] m’ɔ fin [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] m’ɔ fin [Abdurrahman bin Abu Laila] m’ɔ fin [Al Barro` bin ‘Azib] m’ɔ seli kɛ; Cɛn kun’n, kɛ be usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i ndɛ’n, ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun wunnzin i wun’. Kpɛkun kɛ be usɛli i boli nnɛn dilɛ’n i su mmla’n, ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɔ fataman kɛ a wunnzin i ti’. Ɔ seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, Jabir bin Samura nin Usaid bin Hudlair be ndɛ’n o lɛ wie’. Abu Isa seli kɛ; ’Al Hajjaj bin Artha`ah kannin hadith sɔ’n i ndɛ Abdulla bin Abdulla, ɔ nin Abdurrahman bin Abu Laila, ɔ nin Usaid bin Hudlair be sa nun. Sanngɛ ndɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n yɛle Abdurrahman bin Abu Laila m’ɔ fin Al Bara` bin Azib’n i ndɛ’n. I sɔ yɛ Ahmad nin Ishaq be bu ɔ. Yɛ [Ubaida Adl Dlabbi] kannin ndɛ’n [Abdulla bin Abdulla Ar Razi], ɔ nin [Abdurrahman bin Abu Laila], ɔ nin [Dzul Ghurrah Al Juhanni] be ndɛ. I sɔ nun’n, Hammad bin Salamah kannin hadith sɔ’n i ndɛ Al Hajjaj bin Artha`ah i sa nun, sanngɛ ɔ fɔnnin ndɛ ng’ɔ kannin’n nun. Ɔ seli kɛ; ‘Abdulla bin Abdurrahman bin Abu Laila, ɔ fin i baba, ɔ fin Usaid bin Hudlair. Yɛ be nga be ti nanwlɛfuɛ’n, be fin Abdolla bin Abdolla Ar Razi, be fin Abdurrahman bin Abu Laila, be fin Al Bara` bin ‘Azib. Ishaq seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, ndɛ nanwlɛ nɲɔn be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun; yɛle Barra` i ndɛ’n, ɔ nin Jabir bin Samura’ i ndɛ’n. Ahmad nin Ishaq be akunndan’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Yɛ fluwa sifuɛ wie mɔ be fin Tabi’n nin sran uflɛ’m be nun’n, be kannin ndɛ kun kɛ be bu i kɛ nán kɛ a di nnɛn kpanngɔ nnɛn’n ti’n, ɔ fataman kɛ a wunnzin ɔ wun. I sɔ yɛ Sufyan Ats Tsauri nin Kufa lɔfuɛ’m be bu ɔ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

ɔ seli e kɛ [Ishaki bin Mansur] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Yahya bin Sa’id Al Kattan] m’ɔ fin [Hisyam bin Urwah] seli kɛ; ɔ seli min [min si] m’ɔ fin [Busrah bint Shafwan] kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ kan i wunnɛn’n, nán maan ɔ srɛ Ɲanmiɛn lele naan w’a wunnzin’. Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ nga Ummu Habiba, nin Abu Ayyub, nin Abu Hurairah, nin Arwa bint Unais, nin Aisyah, nin Jabir, nin Zaid bin Khalid, ɔ nin Abdulla bin Amru be kannin'n, be o lɛ wie. Abu Isa seli kɛ; ‘Hasan Sahih yɛ ɔ kannin hadith sɔ’n niɔn’. Ɔ seli kɛ; ‘Ɔ maan, nán sran kunngba cɛ yɛ ɔ kannin hadith sɔ’n niɔn, ɔ fin Hisyam bin Urwah, ɔ fin i baba, ɔ fin Busrah. Yɛ [Abu Usamah] i su ndɛ’n kusu nán i ngunmin yɛ ɔ kannin hadith sɔ’n niɔn, ɔ fin [Hsyam bin Urwah], ɔ fin [i baba], ɔ fin [Marwan], ɔ fin [Busrah], ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam. Yɛ Ishaq bin Mansur kusu kannin ndɛ kunngba’n, ɔ seli kɛ; ‘Abu Usamah seli e kɛ nga sa’. Yɛ hadith sɔ’n, Abu Az Zinad m’ɔ fin Urwah, m’ɔ fin Busrah, m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ kannin ndɛ sɔ’n wie. I sɔ ndɛ’n yɛ [Ali bin Hujr] kannin kleli e wie ɔ. Ɔ seli kɛ; ‘Be kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], ɔ fin [i baba’n], ɔ fin [Urwah], ɔ fin [Busrah], ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɛ ngalɛ’n sa. Yɛ nán sran kunngba cɛ yɛ ɔ bu ndɛ sɔ’n niɔn, ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be sa nun. I sɔ ndɛ’n, Al Auza’i, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq’ be fali ndɛ sɔ’n wie. Mohamɛdi seli kɛ; ‘Hadith ng’ɔ ti nanwlɛ kpa ndɛ tre nga nun’n, yɛle Busrah hadith’. Yɛ Abu Zura seli kɛ; 'I ndɛ tre nga nun'n, Ummu Habiba i ndɛ'n ti nanwlɛ wie, yɛle Al 'Ala' Ibnul Harith i ndɛ'n, m'ɔ fin Makhul, m'ɔ fin 'Anbasah bin Abu Sufyan, m'ɔ fin Ummu Habiba'. Mohamɛdi seli kɛ; ‘Makhul nin a timan ‘Anbasa bin Abu Sufyan’ i ndɛ le. I sɔ nun’n, ‘Anbasah kannin ndɛ’n bian kun sa nun, ɔ fin ‘Anbasah ɔ fa ukali hadith sɔ’n su, kɛ ɔ bu i kɛ hadith sɔ’n ti nanwlɛ sa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

ɔ seli e kɛ [Hannad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Mulazim bin ‘Amru] m’ɔ fin [Abdullah bin Badr] m’ɔ fin [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi] m’ɔ fin [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Be wunnɛn’n i lika wie’m be ti nzɔliɛ like annzɛ sran kun i wunnɛn’n i lika kun sa ngbɛn. Ɔ seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, ndɛ kun m’ɔ fin Abu Umamah’n, ɔ o lɛ wie’. Abu Isa seli kɛ; 'Nán Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i janvuɛ’m be nun kun nin tabi’in wie’m be ngunmin yɛ be kannin ndɛ sɔ’n niɔn, be buli i kɛ be kanman be wunnɛn’n i lika wie mun naan b’a wunnzin be wun. I sɔ akunndan’n yɛ Kufa lɔfuɛ mun nin Ibnul Mubarak’ be fali ɔ. Yɛ hadith sɔ’n yɛ ɔ ti hadith kpafuɛ nga be kannin ndɛ tre nga nun’n niɔn. Hadith sɔ’n, [Ayyub bin Utba] nin [Muhammad bin Jabir] be fin [Qais bin Thalq], be fin [i baba]. Sanngɛ, fluwa sifuɛ kpanngban be te kan Mohamɛdi bin Jabir nin Ayyub bin Utba be ndɛ. Yɛ Mulazim bin Amru i hadith ng’ɔ fin Abdullah bin Badr’n, ɔ ti nanwlɛ kpa yɛ ɔ ti kpa tra su’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

ɔ seli e kɛ [Qutaiba] nin [Annad] nin [Abu Kuraib] nin [Ahmad bin Muni’] nin [Mahmud bin Ghailan] nin [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] be seli kɛ; [Waki’] seli e kɛ [Al A’masy] m’ɔ fin [Habib bin Abu Thabit] m’ɔ fin [Urwah] m’ɔ fin [Aisyah] m’ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam fɛli i yi wie'm be nuan, i sin'n, ɔ fiteli lɔ ko srɛli Ɲanmiɛn, w'a yoman ablution ekun'. Urwah seli kɛ; Urwah seli kɛ: ‘Ɔ fata kɛ ɔ bɔbɔ yɛ ɔ yo sɔ ɔ; ‘Kpɛkun ɔ srili’. Abu Isa seli kɛ; 'Sran ng'ɔ kannin hadith sɔ'n, ɔ timan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam nin tabi'in' be janvuɛ'm be nun kun sa ngbɛn. Sufyan Ats Tsauri nin Kufa lɔfuɛ’m be fali akunndan sɔ’n. Be seli kɛ; ‘Sran’m be wunnzinlɛ’n ti’n, ɔ fataman kɛ be yo ablution’. I sɔ nun’n, Malik bin Anas, nin Al Auza’i, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq be bu akunndan sɔ’n; kɛ be bo sran’n, ɔ fata kɛ be wunnzin i. Nán fluwa sifuɛ dandan’m be nun kun m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam nin tabi’in be janvuɛ’m be nun’n, i ngunmin yɛ ɔ fali akunndan sɔ’n niɔn. Sanngɛ, e janvuɛ’m be yacili hadith ng’ɔ fin Aisyah’n i nun, afin be buli i kɛ ɔ leman wunmiɛn sanad’n i lika. Abu Isa seli kɛ; Ɔ seli kɛ: ‘N tili kɛ Abu Bakr Al Atar Al Bashri kannin Ali Ibnul Madini i ndɛ. ‘Yahya bin Sa’id Al Kattan yoli maan hadith sɔ’n i wunmiɛn’n wieli. ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti kɛ like fi sa’. Ɔ seli ekun kɛ; 'N tili kɛ Mohamɛdi bin Isma'il yoli maan hadith sɔ'n yoli kekle, yɛ Habib bin Abu Thabit w'a timan Urwah i ndɛ le'. Be kannin ndɛ’n [Ibrahim At Taimi], ɔ nin [Aisyah] be ndɛ kɛ cɛn kun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n (sallallaahu ‘alaihi wasallam) fɛli i ɲinma’n wlɛli i nun, ɔ maan w’a yoman wunnzinlɛ like kun. Sanngɛ, hadith sɔ’n timan su wie. E siman le kɛ Ibrahim At Taimi tili Aisyah i ndɛ. Ɔ maan, ndɛ tre nga nun’n, be leman hadith nanwlɛfuɛ nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n.

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

ɔ seli e kɛ [Abu Ubaida bin Abu As Safar -mɔ be flɛ i kɛ- Ahmad bin Abdula Al Hamdani Al Kufi’n]. Yɛ [Izaki bin Mansur] seli kɛ; ɔ seli e [Abu Ubaida] kɛ, Ishaq seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abdu Asshamad bin Abdul Warits] seli kɛ, ɔ seli min kɛ [min si] m’ɔ fin [Husain Al Mu’allim] m’ɔ fin [Yahya bin Abu Katsir] m’ɔ fin [Yahya bin Abu Katsir] seli kɛ; Ɔ seli min kɛ [Abdurrahman bin ‘Amru Al Auza’i] m’ɔ fin [Ya’isy Ibnul Walid Al Makhzumi] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Ma’dan bin Abu Talhah] m’ɔ fin [Abu Darda`] i nun’n, ɔ seli min kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, ɔ ɲinnin, kpɛkun ɔ kpɛli i wun. Abu Darda’ seli kɛ; ‘Kpɛkun n wunnin [Tsauban] Damasi lɔ Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ, n kannin ndɛ sɔ’n n kleli i, ɔ maan ɔ seli min kɛ, ‘Ɔ ti su, i kpa bɔbɔ’n, min yɛ n guɛli i wun wunnzinlɛ nzue’n niɔn’. Abu Isa seli kɛ; Izaki bin Mansur seli kɛ; ‘Ma’dan bin Talha’. Abu Isa seli kɛ; ‘Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Ibn Abu Talhah ti nanwlɛfuɛ kpa’. Abu Isa seli kɛ; 'Nán fluwa sifuɛ kunngba cɛ yɛ ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam nin tabi'in be janvuɛ'm be nun m'ɔ bu i kɛ ɔ fata kɛ sran kun yo wunnzinlɛ'n, nvɛɛ annzɛ mmoja - i nuan nun mmoja - ti ɔ. I sɔ akunndan’n, Sufyan Ats Tsauri, nin Ibnul Mubarak, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq be fali. I sɔ nun’n, fluwa sifuɛ wie’m be bu i kɛ ɔ fataman kɛ sran kun wunnzin i wun, annzɛ ɔ ɲinma’n nun mmoja’n ti. Akunndan sɔ’n, Malik nin Syafi’ be fali. Husain Al Mu’allim bu i kɛ hadith sɔ’n ti kpa. Yɛ Husain i hadith’n yɛ ɔ ti hadith kpafuɛ’n ndɛ tre nga nun ɔn. Ma’mar kannin hadith sɔ’n i ndɛ Yahya bin Abu Katsir i sa nun, sanngɛ ɔ fɔnnin ndɛ sɔ’n nun. Ɔ seli kɛ; ‘Ɔ fin Ya`isy Ibnul Walid, ɔ fin Khalid bin Ma’dan, ɔ fin Abu Darda`, yɛ w’a kanman dunman Al Auza’i i ndɛ nun. Ɔ seli kɛ ɔ fin Khalid bin Ma’dan, kannzɛ bɔbɔ ɔ ti Ma’dan bin Abu Talha’.