Imam Tirmidzi : 721
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ صَلَّى الْفَجْرَ ثُمَّ دَخَلَ فِي مُعْتَكَفِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا رَوَاهُ مَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ عَنْ عَمْرَةَ مُرْسَلًا وَرَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَقُولُونَ إِذَا أَرَادَ الرَّجُلُ أَنْ يَعْتَكِفَ صَلَّى الْفَجْرَ ثُمَّ دَخَلَ فِي مُعْتَكَفِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ فَلْتَغِبْ لَهُ الشَّمْسُ مِنْ اللَّيْلَةِ الَّتِي يُرِيدُ أَنْ يَعْتَكِفَ فِيهَا مِنْ الْغَدِ وَقَدْ قَعَدَ فِي مُعْتَكَفِهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ
[Hannad] u hlamuserile na hina [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [Amrah] ku suka eka [’Aisha] u te; 'Loko Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) a lava ku endla i'tikaf, a a ta rhanga a khongela xikhongelo xa nimixo ivi a nghena endhawini ya i'tikaf.' Abu 'Isa u te; 'Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka [Yahya bin Sa'id] ku suka eka [Amrah] ku suka eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) hi ndlela ya mursal.' [Malik] na van’wana va swi hlamuserile ku suka eka [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [Amrah] hi ndlela ya mursal, tani hi leswi [Al Auza’i] na [Sufyan Ats Thauri] na van’wana na vona ku suka eka [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [Amrah] ku suka eka [’Aisha] naswona a swi endliwa hi swidyondzi swin’wana.’ Va ku; "Loko wanuna a lava ku endla 'itikaf, u fanele ku rhanga a endla xikhongelo xa nimixo ivi a nghena endhawini ya yena ya 'itikaf'." Leri i vonelo ra Ahmad na Ishaq bin Ibrahim. Hambiswiritano, swidyondzi swin’wana swi tshemba leswaku loko wanuna a lava ku endla ‘itikaf, u fanele a sungula loko dyambu ri pela ivi a tshama endhawini yakwe ya ‘itikaf’. Leri nakambe i vonelo ra Sufyan Ats Tsauri na Malik bin Anas.
Imam Tirmidzi : 722
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَيَقُولُ تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَوَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عُمَرَ وَالْفَلَتَانِ بْنِ عَاصِمٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَوْلُهَا يُجَاوِرُ يَعْنِي يَعْتَكِفُ وَأَكْثَرُ الرِّوَايَاتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وِتْرٍ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَلَيْلَةُ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ وَخَمْسٍ وَعِشْرِينَ وَسَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَتِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَآخِرُ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ الشَّافِعِيُّ كَأَنَّ هَذَا عِنْدِي وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُجِيبُ عَلَى نَحْوِ مَا يُسْأَلُ عَنْهُ يُقَالُ لَهُ نَلْتَمِسُهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا فَيَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَقْوَى الرِّوَايَاتِ عِنْدِي فِيهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ كَانَ يَحْلِفُ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَيَقُولُ أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَلَامَتِهَا فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَا وَرُوِيَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ أَنَّهُ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ تَنْتَقِلُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِهَذَا
hi byerile [Harun bin Ishaq Al Hamdani] u hi byerile [‘Abdah bin Sulaiman] ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [’Aisyah] u te; "Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u tshama a endla 'itikaf eka masiku ya khume yo hetelela ya Ramadlan naswona u te: "Fikelela vusiku bya Laylatul Qadr eka masiku ya khume yo hetelela''. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka Umar, Ubay bin Ka’ab, Jabir bin Samurah, Jabir bin Abdullah, Ibn Umar, Al Falatan bin ‘Ashim, Anas, Abu Sa’id, Abdullah bin Unais, Abu Bakrah, Ibnu Abbas, Bilal na Ubadah bin Shamit. Abu 'Isa u te; ‘Hadith ya Aisyah i hadith ya ntiyiso ya hasan, naswona nhlamuselo ya rito ‘yujawiru’ i ku endla ‘itikaf’. Vunyingi bya switlhokovetselo leswi humaka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam swi tirhisa xiga lexi nge: ‘Khoma Laylatul Qadr eka vusiku bya khume byo hetelela hi vusiku lebyi nga tolovelekangiki.’ Ku tlhela ku hlamuseriwa ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam leswaku Laylatul Qadr yi fikeleriwa hi vusiku bya makume mbirhi n’we, makume mbirhi nharhu, makume mbirhi ntlhanu, makume mbirhi nkombo, na makume mbirhi nhungu, xikan’we na vusiku byo hetelela bya Ramadan. Abu 'Isa u te; 'Shafi'i u te; 'Sweswo i mavonelo ya mina ntsena.' Allah hi yena a tivaka ngopfu. Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamule xivutiso xa hina tani hi le ku sunguleni. A a ta hlamula tanihi wo sungula. Yi vutisiwile eka yena, ‘I mani loyi a nga yi kumaka hi vusiku byo tano na byo tano?’ Kutani a vika: 'Yi lavi hi vusiku byo tano na byo tano...'. Shafi'i u te; 'Nhlamuselo ya matimba swinene hi ku vona ka mina i ku hlamusela ka vusiku bya makume mbirhi n'we.' Abu 'Isa u te; 'Yi tlhela yi hlamuseriwa ku suka eka Ubay ibn Ka'ab.' U hlambanyile leswaku Laylatul Qadr yi fikeleriwa hi vusiku bya makume mbirhi nkombo. U ri; 'Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u hi byerile swikombiso ivi hi swi nhlokohata'. Ku hlamuseriwe ku suka eka Abu Qilabah leswaku u te; 'Vusiku bya Laylatul Qadr byi rhurhile eka masiku ya khume lawa ya hundzeke'. U ndzi byerile Abdu bin Humaid u hi byerile Abdurrazzaq ku suka eka Ma'mar ku suka eka Ayyab ku suka eka Abu Qilabah.
Imam Tirmidzi : 723
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قُلْتُ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّى عَلِمْتَ أَبَا الْمُنْذِرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ قَالَ بَلَى أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا لَيْلَةٌ صَبِيحَتُهَا تَطْلُعُ الشَّمْسُ لَيْسَ لَهَا شُعَاعٌ فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَاوَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّهَا فِي رَمَضَانَ وَأَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَلَكِنْ كَرِهَ أَنْ يُخْبِرَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Washil bin Abdul A’la Al Kufi] u hi byerile [Abu Bakr bin ‘Ayyasy] ku suka eka [’Ashim] ku suka eka [Zirr] u te; Ndzi vutise [Ubay bin Ka’ab]; 'Oho Abu Mundzir, u swi tivisa ku yini leswaku Lailatul Qadr u le vusiku bya makume mbirhi nkombo?' U hlamule a ku: ‘Hakunene, Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u hi byerile leswaku a ku ri vusiku, nimixo dyambu ri huma ri nga voningi naswona hi nhlokohate xikombiso lexi. Hi Allah, Ibn Mas’ud entiyisweni a a xi tiva xikombiso lexi hi n’hweti ya Ramadlan. Nakona sweswo a swi ri hi vusiku bya makume mbirhi nkombo, kambe a nga lavi ku ku byela hikuva a chava leswaku u ta rindza ntsena u nga endli mintirho leyinene'. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan'.
Imam Tirmidzi : 724
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عُيَيْنَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَذُكِرَتْ لَيْلَةُ الْقَدْرِ عِنْدَ أَبِي بَكْرَةَ فَقَالَ مَا أَنَا مُلْتَمِسُهَا لِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَإِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي تِسْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي سَبْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي خَمْسٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي ثَلَاثِ أَوَاخِرِ لَيْلَةٍقَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرَةَ يُصَلِّي فِي الْعِشْرِينَ مِنْ رَمَضَانَ كَصَلَاتِهِ فِي سَائِرِ السَّنَةِ فَإِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ اجْتَهَدَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Humaid bin Mas’adah] u hi byerile [Yazid bin Zurai’] u hi byerile [‘Uyainah bin Abdurrahman] u te; u ndzi byerile [tatana] u te; ‘Nkarhi wun’wana Laylatul Qadr u boxiwile emahlweni ka [Abu Bakrah], kutani u te; 'A ndzi si tshama ndzi yi lava, hikuva a ndzi twile eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, handle ka masiku ya khume lama hundzeke.' Hakunene, ndzi n’wi twile a ku: ‘Lava masiku ya nhungu yo hetelela kumbe masiku ya nkombo yo hetelela kumbe masiku ya ntlhanu yo hetelela kumbe masiku manharhu yo hetelela’. -Abu Isa Eka Tirmidhi- u te; 'Abu Bakrah u khongerile hi masiku ya makume mbirhi ya Ramadlan tani hi leswi a khongela lembe hinkwaro, loko swi fika eka masiku ya khume yo hetelela a a vula swona. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan'.
Imam Tirmidzi : 725
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ هُبَيْرَةَ بْنِ يَرِيمَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوقِظُ أَهْلَهُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Swi hi byeriwile [Mahmud bin Ghailan] u ndzi byerile [Waki’] u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Hubairah bin Yarim] ku suka eka [’Ali] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a a tolovele ku pfuxa ndyangu wa yena hi masiku ya khume yo hetelela ya n’hweti ya Ramadlan. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan'.
Imam Tirmidzi : 726
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَهِدُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مَا لَا يَجْتَهِدُ فِي غَيْرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
U hi byerile [Qutaibah] u hi byerile [Abdul Wahid bin Ziyad] ku suka eka [Al Hasan bin 'Ubaidullah] ku suka eka [Ibrahim] ku suka eka [Al Aswad] ku suka eka ['Aisyah] u te; Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a a ri serious swinene eka vugandzeri bya yena eka masiku ya khume yo hetelela ku hambana na masiku ya ntolovelo. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan shahih gharib'.
Imam Tirmidzi : 727
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ نُمَيْرِ بْنِ عُرَيْبٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغَنِيمَةُ الْبَارِدَةُ الصَّوْمُ فِي الشِّتَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُرْسَلٌ عَامِرُ بْنُ مَسْعُودٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ وَالِدُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَامِرٍ الْقُرَشِيِّ الَّذِي رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ
hi byerile [Muhammad bin Baysar] u hi byerile [Yahya bin Sa’id] u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Numair bin ‘Uraib] ku suka eka [’Amir bin Mas’ud] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te; 'Al Ghanimah Al Baridah yo olova swinene yi titsona swakudya hi xixika'. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya mursal.' ‘Amir bin Mas’ud anga hlangananga na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ari tata wa Ibrahim bin ‘Amir Al Qurasyi loyi Syu’bah na Ats Tsauri va hlamuseleke hadith eka yena’.
Imam Tirmidzi : 728
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }كَانَ مَنْ أَرَادَ مِنَّا أَنْ يُفْطِرَ وَيَفْتَدِيَ حَتَّى نَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَيَزِيدُ هُوَ ابْنُ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ
hi byerile [Qutaibah] u hi byerile [Bakr bin Mudlar] ku suka eka [Amru bin Al Harts] ku suka eka [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj] ku suka eka [Yazid] khale ka hlonga Salamah bin Al Akwa’, ku suka eka [Salamah bin Al Akwa’] u te; 'Loko ndzimana yi paluxiwile: 'Naswona loyi a nga swi kotiki ku titsona swakudya, u fanele ku hakela fidyah hi ku phamela swisiwana', un'wana na un'wana wa hina a nga hlawula ku nga titsoni swakudya a hakela fidyah ku kondza ndzimana leyi landzelaka yi herisa nawu'. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith kusuka eka Hasan Sahih Gharib na Yazid leyi thyiweke vito ra: Ibn Abu 'Ubaid, khale ka hlonga ra Salamah bin Al Akwa'.
Imam Tirmidzi : 729
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ أَنَسَ بْنِ مَالِكٍ فِي رَمَضَانَ وَهُوَ يُرِيدُ سَفَرًا وَقَدْ رُحِلَتْ لَهُ رَاحِلَتُهُ وَلَبِسَ ثِيَابَ السَّفَرِ فَدَعَا بِطَعَامٍ فَأَكَلَ فَقُلْتُ لَهُ سُنَّةٌ قَالَ سُنَّةٌ ثُمَّ رَكِبَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَتَيْتُ أَنَسَ بْنُ مَالِكٍ فِي رَمَضَانَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ هُوَ مَدِينِيٌّ ثِقَةٌ وَهُوَ أَخُو إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ ابْنُ نَجِيحٍ وَالِدُ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ وَكَانَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ يُضَعِّفُهُ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالُوا لِلْمُسَافِرِ أَنْ يُفْطِرَ فِي بَيْتِهِ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ وَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَقْصُرَ الصَّلَاةَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ جِدَارِ الْمَدِينَةِ أَوْ الْقَرْيَةِ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيِّ
Qutaibah u hi hlamuserile leswaku Abdullah bin Ja’far u vulavula na Zaid bin Aslam loyi a yelanaka na Muhammad bin Al Munkadir loyi a yelanaka na Muhammad bin Ka’ab, loyi a nga te: ‘Ndzi hlangane na Anas bin Malik hi n’hweti ya Ramadan, loko a ri kusuhi no teka riendzo, a a lunghiselele ntshava ya yena. A a ambala swiambalo swo hlawuleka ivi a kombela swakudya kutani a swi dya.’ Ndzi vutisile: 'Xana leswi i sunnah?' U hlamurile a ku: 'Sunnah.' Kutani a khandziya ntshava yakwe. Muhammad bin Isma’il u hi hlamuserile leswaku Sa’id bin Abu Maryam u hi hlamuserile leswaku Muhammad bin Ja’far u te; Zaid bin Aslam u te; Muhammad bin Al Munkadir u hlamusele na mina ku suka eka Muhammad bin Ka’ab u te; ‘Ndzi hlangane na Anas bin Malik hi n’hweti ya Ramadan,’ kutani ndzi hlamusela hadith leyi nga laha henhla. Abu 'Isa u te; Leyi i hadith ya hasan. Muhammad bin Ja’far i Ibn Abu Kathir, wo huma eMedina naswona i tsiqah, makwavo wa Isma’il bin Ja’far. Abdullah bin Ja’far i Ibn Najih, tata wa ‘Ali bin Abdullah Al Madini, kambe Yahya bin Ma’in u swi hlamuserile. Swidyondzi swin’wana swi namarhela hadith leyi, swi ri: ‘Mufambi a nga ha titsona swakudya ekaya a nga si famba. Kambe a nga ha pfuxeti xikhongelo xa yena ku kondza a suka ekhokholweni ra muti kumbe xifundzha.’ Leri i vonelo ra Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali.
Imam Tirmidzi : 730
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ مَأْمُونٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُحْفَةُ الصَّائِمِ الدُّهْنُ وَالْمِجْمَرُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ وَسَعْدُ بْنُ طَرِيفٍ يُضَعَّفُ وَيُقَالُ عُمَيْرُ بْنُ مَأْمُومٍ أَيْضًا
hi byerile [Ahmad bin Mani’] u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Sa’ad bin Tharif] ku suka eka [’Umair bin Ma`mun] ku suka eka [Al Hasan bin Ali] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Leswi nga olovisaka ndzhwalo wa ku titsona swakudya i ku nona na Mijmar’. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya gharib, sanad a yi tiyi naswona a hi yi tivi handle ka ku suka eka hadith ya Sa'ad bin Tharif.' Sa’ad bin Tharif ari dela’if, nakambe Umair bin Ma’mum kuya hi mavonelo man’we’.
Imam Tirmidzi : 731
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ وَالْأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُقَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا قُلْتُ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ قَالَ نَعَمْ يَقُولُ فِي حَدِيثِهِ سَمِعْتُ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
hi byerile [Yahya bin Musa] u hi byerile [Yahya bin Al Yaman] ku suka eka [Ma'mar] ku suka eka [Muhammad bin Al Munkadir] ku suka eka ['Aisyah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Eid al-Fitr i siku leri vanhu va nga titsona swakudya naswona Eid al-Adha i siku leri vanhu va endlaka magandzelo ha rona’. Abu 'Isa u te; ‘Ndzi vutisile Muhammad; 'Xana Muhammad bin Al Munkadir u twe hadith leyi eka 'Aisyah? ' A hlamula; 'Ina, u vule eka hadith ya yena, ndzi twile 'Aisha'.' Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan sahih gharib hi matimu lawa'.
Imam Tirmidzi : 732
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ فَلَمْ يَعْتَكِفْ عَامًا فَلَمَّا كَانَ فِي الْعَامِ الْمُقْبِلِ اعْتَكَفَ عِشْرِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمُعْتَكِفِ إِذَا قَطَعَ اعْتِكَافَهُ قَبْلَ أَنْ يُتِمَّهُ عَلَى مَا نَوَى فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا نَقَضَ اعْتِكَافَهُ وَجَبَ عَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَاحْتَجُّوا بِالْحَدِيثِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ فَاعْتَكَفَ عَشْرًا مِنْ شَوَّالٍ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ نَذْرُ اعْتِكَافٍ أَوْ شَيْءٌ أَوْجَبَهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ مُتَطَوِّعًا فَخَرَجَ فَلَيْسَ عَلَيْهِ أَنْ يَقْضِيَ إِلَّا أَنْ يُحِبَّ ذَلِكَ اخْتِيَارًا مِنْهُ وَلَا يَجِبُ ذَلِكَ عَلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الشَّافِعِيُّ فَكُلُّ عَمَلٍ لَكَ أَنْ لَا تَدْخُلَ فِيهِ فَإِذَا دَخَلْتَ فِيهِ فَخَرَجْتَ مِنْهُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ أَنْ تَقْضِيَ إِلَّا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
hi byerile [Muhammad bin Basysyar] u hi byerile [Ibn Abu 'Adi] u te; u vikile eka hina [Humaid Ath Thawil] ku suka eka [Anas bin Malik] a ku; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam minkarhi hinkwayo 'itikaf eka masiku ya khume yo hetelela ya n'hweti ya Ramadlan. Kan’we lembe rin’we a nga ‘itikaf’, kutani lembe leri landzelaka u ‘itikaf masiku ya makume mbirhi’. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan shahih gharib, ku suka eka hadith ya Anas bin Malik.' Swidyondzi a swi pfumelelani na leswaku loko mu’takif a tshoveka ‘itikaf yakwe yi nga si hela, swidyondzi swin’wana swi ni vonelo ra leswaku loko a yimisa ‘itikaf yakwe yi nga si hela, u boheka ku yi tlherisela. Va anakanyisise hi hadith ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘-Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam- u tshame a yimisa ‘itikaf ya yena, kutani a yi tlherisela hi ku endla ‘itikaf masiku ya khume hi n’hweti ya Shawwal’. Leri i vonelo ra Malik. Van’wana va kanetana; 'Loko a endla 'itikaf leyi nga riki nadzar kumbe leyi a yi endleke yi boha eka yena n'wini, kumbe a endla itikaf leyi nga sunnah ivi a huma, kutani a swi bohi ku yi tlherisela.' Handle ka loko a swi lava. Hambiswiritano, leswi a swi bohi hi nawu. Leri i vonelo ra Ash Syafi'i. Ash Syafi'i u te; ‘Xiendlo xin’wana na xin’wana lexinene xi titshege hi mintirho ya wena, loko u endla xiendlo lexinene ivi u teka xiboho eka xiendlo xexo lexinene, kutani a wu boheki ku xi tlherisela handle ka Hajj na Umrah’. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka Abu Hurairah.
Imam Tirmidzi : 733
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَكَفَ أَدْنَى إِلَيَّ رَأْسَهُ فَأُرَجِّلُهُ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اعْتَكَفَ الرَّجُلُ أَنْ لَا يَخْرُجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ وَاجْتَمَعُوا عَلَى هَذَا أَنَّهُ يَخْرُجُ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ لِلْغَائِطِ وَالْبَوْلِ ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِيَادَةِ الْمَرِيضِ وَشُهُودِ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَازَةِ لِلْمُعْتَكِفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَعُودَ الْمَرِيضَ وَيُشَيِّعَ الْجَنَازَةَ وَيَشْهَدَ الْجُمُعَةَ إِذَا اشْتَرَطَ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَرَأَوْا لِلْمُعْتَكِفِ إِذَا كَانَ فِي مِصْرٍ يُجَمَّعُ فِيهِ أَنْ لَا يَعْتَكِفَ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ لِأَنَّهُمْ كَرِهُوا الْخُرُوجَ لَهُ مِنْ مُعْتَكَفِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَلَمْ يَرَوْا لَهُ أَنْ يَتْرُكَ الْجُمُعَةَ فَقَالُوا لَا يَعْتَكِفُ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ حَتَّى لَا يَحْتَاجَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ مُعْتَكَفِهِ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ لِأَنَّ خُرُوجَهُ لِغَيْرِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ قَطْعٌ عِنْدَهُمْ لِلِاعْتِكَافِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ لَا يَعُودُ الْمَرِيضَ وَلَا يَتْبَعُ الْجَنَازَةَ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ اشْتَرَطَ ذَلِكَ فَلَهُ أَنْ يَتْبَعَ الْجَنَازَةَ وَيَعُودَ الْمَرِيضَ
Swi byeriwe hina [Abu Mush’ab Al Madani] eka qira`ah, ku suka eka [Malik bin Anas] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [’Urwah] na [Amrah] ku suka eka [’Aisyah] u te; 'Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam loko 'itikaf a tala ku nghenisa nhloko ya yena ekamareni ra mina, kutani ndzi n'wi kama misisi. A nga kalanga a nghena endlwini handle ka loko a ri karhi a ti ntshunxa.’ Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan.' Xisweswo vanhu vo tala va hlamusele hadith leyi ku suka eka [Malik] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka ['Urwah] na [Amrah] ku suka eka ['Aisyah]. Van’wana va vona va yi hlamuserile ku suka eka [Malik] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [’Urwah] ku suka eka [Amrah] ku suka eka [’Aisyah], kambe lava nga ntiyiso swinene va huma eka ‘Urwah na Amrah ku suka eka ‘Aisyah. Qutaibah u hi hlamuserile, hi hadith leyi, [Al Laith ibn Sa’d] u hi hlamuserile ku suka eka Ibn Shihab ku suka eUrwah na Amrah ku suka eAisha. Swidyondzi swi tirhisa hadith leyi, ku nga leswaku munhu loyi a nga eka 'itikaf a nga fanelanga ku suka endhawini ya 'itikaf handle ko ti ntshunxa. Va pfumelelana emhakeni leyi, ku nga ku famba a ya ti ntshunxa ni ku chulula. Kutani a va hambana malunghana ni loko swi pfumeleriwa leswaku mu’takif a endzela lava vabyaka, a va kona eswikhongelweni swa Ravuntlhanu ni ku fambisana ni xilahlo xa munhu la feke. Swidyondzi swin’wana leswi humaka exikarhi ka vanghana va Muprofeta (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve na yena) ni van’wana va ni vonelo ra leswaku swa pfumeleriwa ku endzela vavabyi, ku ya eswilahlweni ni ku ya eswikhongelweni swa Ravuntlhanu, loko a swi veka. Leri i vonelo ra Sufyan Ats Thauri na Ibn Al Mubarak. Swidyondzi swin’wana swi ni vonelo ra leswaku mu’takif a nga pfumeleriwi ku endla xin’wana xa leswi. Loko a tshama edorobeni, u fanele ku endla ‘itikaf emosque ya Jami’. Va venga ku boheka ku suka endhawini ya vona ya i'tikaf va ya eka swikhongelo swa Ravuntlhanu. Hambi leswi a va ri na vonelo ra leswaku a nga fanelanga ku pfumala swikhongelo swa Ravuntlhanu. Va ku; ‘A swi pfumeleriwi ku endla I’tikaf handle ka le mosque ya jami’, leswaku a nga lavi ku huma endhawini ya i’tikaf handle ko rhundza. Hikuva u suke endhawini ya 'itikaf hi swikongomelo swin'wana handle ka sweswo, hi ku ya hi vona u khansele 'itikaf ya yena. Leri i vonelo ra Malik na Shafi'i'. Imam Ahmad u te; '-Mu'takif- a yi pfumeleriwi ku endzela vanhu lava vabyaka kumbe ku yisa mintsumbu leyi sekeriweke eka hadith ya 'Aisyah'. Ishaq u te; 'Loko a swi lava ka ha ri emahlweni, kutani a nga endzela vavabyi a ponisa ntsumbu'.
Imam Tirmidzi : 734
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُرَشِيِّ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَصُمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ سَبْعٌ مِنْ الشَّهْرِ فَقَامَ بِنَا حَتَّى ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ لَمْ يَقُمْ بِنَا فِي السَّادِسَةِ وَقَامَ بِنَا فِي الْخَامِسَةِ حَتَّى ذَهَبَ شَطْرُ اللَّيْلِ فَقُلْنَا لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ نَفَّلْتَنَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِنَا هَذِهِ فَقَالَ إِنَّهُ مَنْ قَامَ مَعَ الْإِمَامِ حَتَّى يَنْصَرِفَ كُتِبَ لَهُ قِيَامُ لَيْلَةٍ ثُمَّ لَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ ثَلَاثٌ مِنْ الشَّهْرِ وَصَلَّى بِنَا فِي الثَّالِثَةِ وَدَعَا أَهْلَهُ وَنِسَاءَهُ فَقَامَ بِنَا حَتَّى تَخَوَّفْنَا الْفَلَاحَ قُلْتُ لَهُ وَمَا الْفَلَاحُ قَالَ السُّحُورُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يُصَلِّيَ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً مَعَ الْوِتْرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَهُمْ بِالْمَدِينَةِ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِشْرِينَ رَكْعَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَهَكَذَا أَدْرَكْتُ بِبَلَدِنَا بِمَكَّةَ يُصَلُّونَ عِشْرِينَ رَكْعَةً و قَالَ أَحْمَدُ رُوِيَ فِي هَذَا أَلْوَانٌ وَلَمْ يُقْضَ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ بَلْ نَخْتَارُ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَاخْتَارَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الصَّلَاةَ مَعَ الْإِمَامِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَاخْتَارَ الشَّافِعِيُّ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَحْدَهُ إِذَا كَانَ قَارِئًا وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ
hi byerile [Hannad] u hi byerile [Muhammad bin Al Fudlail] ku suka eka [Daud bin Abu Hind] ku suka eka [Al Walid bin Abdurrahman Al Jurasyi] ku suka eka [Jubair bin Nufair] ku suka eka [Abu Dzar] u te; 'Hi titsone swakudya hi Ramadlan na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, kambe a nga khongelanga nivusiku na hina ku kondza ku sale masiku ya nkombo ya Ramadlan.' Kutani a khongela na hina ku fikela eka n’we-xa-nharhu xa vusiku. Kutani a nga khongelanga na hina hi vusiku bya vu 26. U khongerile na hina hi vusiku bya makume mbirhi ntlhanu, ku fikela endzhaku ka awara ya nhungu nivusiku. Hi ku eka yena: ‘Loko ntsena wo hi tirhisa vusiku hinkwabyo leswaku hi endla xikhongelo xa nafilah’. U te: ‘Loyi a khongelaka xikhongelo xa fardlu na imam, ku kondza xi hela u ta nyikiwa hakelo ya xikhongelo xa vusiku byin’we’. Kutani Muprofeta a nga ha khongelanga na hina nakambe ku kondza ku sale vusiku byinharhu hi n’hweti ya Ramadlan. U khongele na hina ra vunharhu, a rhamba ndyangu wa yena ni vasati va yena. Kutani u khongerile kukondza hi chava ku pfumala al-falah. Jubair u vutisile, "Xana al-falah yi vula yini?" U hlamurile a ku: “Sahur.” Abu 'Isa u te, "Leyi i hadith ya hasan sahih." Swidyondzi a swi hambana malunghana ni nhlayo ya ti- rak’ah ta xikhongelo xa vusiku hi Ramadan. Van’wana a va tsakela ti- rak’ah ta makume mune-n’we leti nga ni witr. Leri a ku ri vonelo ra vanhu va le Medina, lava a va ri endla eMedina. Swidyondzi swo tala, leswi sekeriweke eka switlhokovetselo leswi humaka eka ‘Umar, Ali, ni van’wana lava humaka exikarhi ka vanghana va Muprofeta (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena), a swi tsakela ti- rak’ah ta makume-mbirhi. Leri a ku ri vonelo ra Ats Thauri, Ibn Al Mubarak na Shafi’i. Shafi'i u te, "Hilaha ku fanaka, hi kume vanhu va Makkah va khongela makume mbirhi wa ti rak'ah." Ahmad u te, "Ku na switlhokovetselo swo tala eka mhaka leyi." Ahmad a nga boxi leswaku u hlawule hi wihi. Ishaq u te, " 'Hi tsakela ti-rak'ah ta makume mune n'we. Hi ku ya hi matimu ya Ubay bin Ka'ab. Ibnul Mubarak, Ahmad na Ishaq va tsakela ku khongela nivusiku hi n'hweti ya Ramadan hi nhlengeletano na imam, kasi Shafi'i u tsakela wanuna a ri yexe loko a kota ku hlaya Koran. Hadith yi hlamuseriwe ku suka eka 'Aisyah, Nu'man bin Basyir na Iban Abbas.'
Imam Tirmidzi : 735
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَطَّرَ صَائِمًا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِ الصَّائِمِ شَيْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Hannad] u hi byerile [Abdurrahim] ku suka eka [Abdul Malik bin Abu Sulaiman] ku suka eka [‘Atha`] ku suka eka [Zaid bin Khalid Al Juhani] u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Mani na mani loyi a phamelaka munhu loyi a nga titsona swakudya, u kuma hakelo ya munhu loyi a titsonaka swakudya handle ko hunguta hakelo ya munhu loyi a titsonaka swakudya hi ndlela yitsongo' Abu 'Isa u vurile; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan'.
Imam Tirmidzi : 736
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرَغِّبُ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَأْمُرَهُمْ بِعَزِيمَةٍ وَيَقُولُ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَالْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ ثُمَّ كَانَ الْأَمْرُ كَذَلِكَ فِي خِلَافَةِ أَبِي بَكْرٍ وَصَدْرًا مِنْ خِلَافَةِ عُمَرَ عَلَى ذَلِكَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Abd bin Humaid] u hi byerile [Abdurrazzaq] u hi byerile [Ma'mar] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u bumabumerile swinene ku khongela swikhongelo swa vusiku swa Ramadlan, handle ko swi endla swi boha naswona u te: ‘Loyi a endlaka swikhongelo swa vusiku bya Ramadlan hikwalaho ka ripfumelo ni ku tshemba hakelo leyi humaka eka Allah, hakunene u ta rivaleriwa swidyoho swa yena swa nkarhi lowu hundzeke.’ Kutani Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u file naswona leswi swi ye emahlweni ku fikela eka vukhalifa bya Abu Bakr na le xikarhi ka vukhalifa bya Umar. Hadith leyi entiyisweni yi hlamuseriwe ku suka eka 'Aisyah, hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka ['Urwah] ku suka eka ['Aisyah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan sahih'.
Imam Tirmidzi : 737
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْعَدَوِيِّأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ أَنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ وَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ فِيهَا دَمًا أَوْ يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ بِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا لَهُ إِنَّ اللَّهَ أَذِنَ لِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكَ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهِ سَاعَةً مِنْ النَّهَارِ وَقَدْ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَفَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ لَكَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ بِذَلِكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ إِنَّ الْحَرَمَ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى وَلَا فَارًّا بِخِزْيَةٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي شُرَيْحٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيُّ اسْمُهُ خُوَيْلِدُ بْنُ عَمْرٍو وَهُوَ الْعَدَوِيُّ وَهُوَ الْكَعْبِيُّ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ يَعْنِي الْجِنَايَةَ يَقُولُ مَنْ جَنَى جِنَايَةً أَوْ أَصَابَ دَمًا ثُمَّ لَجَأَ إِلَى الْحَرَمِ فَإِنَّهُ يُقَامُ عَلَيْهِ الْحَدُّ
hi byerile [Qutaibah] u hi byerile [Al Laits bin Sa’ad] ku suka eka [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] ku suka eka [Abu Syuraih Al ‘Adawi] leswaku u byele Amru bin Sa’id -hi nkarhi wolowo a a rhumela masocha eMakkah-: ‘O ‘Amir, ndzi pfumelele ku hundzisela marito ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam eka dyondzo ya yena hi siku ra vumbirhi ra Fathu Makkah -ndzi swi twile hi tindleve ta mina timbirhi, ndzi swi twisisile embilwini ya mina naswona ndzi swi vonile hi mahlo ya mina loko a swi vula - U nyike tahmid a dzunisa Allah kutani a ku: ‘Allah Ta’ala u yirisile Mecca, kambe vanhu a va yi yirisanga. A swi le nawini leswaku munhu loyi a pfumelaka eka Allah na Siku ro Hetelela a halata ngati eka yona, a tsuvula mirhi. Loko munhu a endla leswi a endla swivangelo swa nyimpi ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam eMecca, kutani n’wi byele; 'Allah u swi pfumelerile eka Murhumiwa wa Yena sallallaahu 'alaihi wasallam naswona a nga swi pfumelelanga eka n'wina. -Allah Ta'ala- u swi pfumelela ntsena swa nkarhinyana hi nkarhi wa siku. Hi siku leri, thyaka ra rona ri tlhelele eka xiyimo xa rona xo sungula. Lava nga kona va fanele va hundzisela leswi eka lava nga riki kona!’ Ku vula yena. Ku vutisile Syuraih; 'Xana Amru bin 'Ubaid u ku hlamule yini?' Syuraih u ye emahlweni; 'U ri; 'Ndzi tiva ku antswa ku tlula wena, O Abu Syuraih.' Tiko ra Haram a ri nge sirheleli vanhu lava endlaka swidyoho, vanhu lava balekaka ku dlaya na vanhu lava balekaka eka vukhamba''. Abu 'Isa u te; "Eka matimu man'wana hi mavitanelo ya "Munhu loyi a rhwala jizyah". -Abu Isa At Tirmidhi- u te; 'Hadith leyi nga na nhlamuselo swinene yi hlamuseriwe ku suka eka Abu Hurairah na Ibn Abbas'. Abu 'Isa u te; 'Hadith ya Abu Syuraih i hadith ya ntiyiso ya Hasan naswona Abu Syuraih Al Khuza'i u thyiwe vito ra Khuwailid bin Amru Al 'Adawi, Al Ka'bi.Nhlamuselo ya marito ya yena 'WA LAA FAARRAN BIKHARBATIN' i xiendlo xa vugevenga U te "Loyi a endlaka vugevenga kumbe ku dlaya ivi a tumbela eMecca wa ha ta xupuriwa."
Imam Tirmidzi : 738
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ وَالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَلَيْسَ لِلْحَجَّةِ الْمَبْرُورَةِ ثَوَابٌ إِلَّا الْجَنَّةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ
hi byerile [Qutaibah] na [Abu Sa’id Al Asyajj] u te; u hi byerile [Abu Khalid Al Ahmar] ku suka eka [Amru bin Qais] ku suka eka [‘Ashim] ku suka eka [Syaqiq] ku suka eka [Abdullah bin Mas’ud] u te; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Endla Hajj na Umrah hi nkarhi wun’we, hikuva havumbirhi bya swona swi nga herisa vusweti no sula swidyoho tani hi leswi al kir yi susaka rust eka nsimbi, nsuku na silivhere. Akuna hakelo ya pilgrimage ya mabrur handle ka tilo'. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka Umar, Amir bin Rabi’ah, Abu Hurairah, Abdullah bin Hubsyi, Umu Salamah na Jabir. Abu 'Isa u te; 'Hadith ya Ibn Mas'ud i hadith hasan gharib kusuka eka hadith ya Ibn Mas'ud'.
Imam Tirmidzi : 739
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَجَّ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو حَازِمٍ كُوفِيٌّ وَهُوَ الْأَشْجَعِيُّ وَاسْمُهُ سَلْمَانُ مَوْلَى عَزَّةَ الْأَشْجَعِيَّةِ
hi byerile [Ibn Abu 'Umar] u hi byerile [Sufyan bin 'Uyainah] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Abu Hazm] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mani na mani loyi a endlaka Hajj naswona a nga endliki ti-rafat na vubihi hakunene u ta rivaleriwa swidyoho swa yena swa nkarhi lowu hundzeke’. Abu 'Isa u te; Hadith ya Abu Hurairah i hadith ya ntiyiso ya hasan. Abu Hazim a huma eKufah, ku nga Al Asyja’i, vito ra yena a ku ri Salman naswona a ri khale ka hlonga ‘Azzah Al Asyja’iyyah’.
Imam Tirmidzi : 740
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى رَبِيعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ الْبَاهِلِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَلَكَ زَادًا وَرَاحِلَةً تُبَلِّغُهُ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَحُجَّ فَلَا عَلَيْهِ أَنْ يَمُوتَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا وَذَلِكَ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ فِي كِتَابِهِ{ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَهِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَجْهُولٌ وَالْحَارِثُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ
Swi hlamuseriwile eka hina [Muhammad bin Yahya Al Qutha’i Al Bashri] u hlamuserile eka hina [Muslim bin Ibrahim] u hlamuserile eka hina [Hilal bin Abdullah] khale ka hlonga ra Rabi’ah bin ‘Umar bin Muslim Al Bahili, u hlamuserile eka hina [Abu Ishaq Al Hamdani] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali] u te; Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mani na mani loyi a nga na swakudya leswi eneleke na movha lowu nga tirhisiwaka tanihi swakudya eka Yindlu ya Allah, kambe a nga endli Hajj, a ndzi na mhaka na loko a fa tanihi Muyuda kumbe Mukriste. Hikuva Allah u ri ebukwini ya Yena: 'Ku endla Hajj i ntirho wa vanhu eka Allah, ku nga - eka - lava kotaka ku famba va ya eNdlwini ya Allah.' Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya gharib, leyi hi nga yi tiviki handle ka hi ku tirhisa nketani leyi ya tinketana, hambi ku ri eka nketani ya yona ku na xihoxo.' Hilal bin Abdullah a a ri majhul naswona Harith a a ri munhu loyi a tivisiweke eka hadith ya yena’.