Imam Tirmidzi : 721
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ صَلَّى الْفَجْرَ ثُمَّ دَخَلَ فِي مُعْتَكَفِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا رَوَاهُ مَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ عَنْ عَمْرَةَ مُرْسَلًا وَرَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَقُولُونَ إِذَا أَرَادَ الرَّجُلُ أَنْ يَعْتَكِفَ صَلَّى الْفَجْرَ ثُمَّ دَخَلَ فِي مُعْتَكَفِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ فَلْتَغِبْ لَهُ الشَّمْسُ مِنْ اللَّيْلَةِ الَّتِي يُرِيدُ أَنْ يَعْتَكِفَ فِيهَا مِنْ الْغَدِ وَقَدْ قَعَدَ فِي مُعْتَكَفِهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ
[Hannadek] kontatu digu [Abu Mu'awiyah] [Yahya bin Sa'id]-engandik [Amrah]-engandik ['Aisha]-k esan zuen: 'Alaren Mezulariak (bakea eta Ala-ren bedeinkapenak berarengana) i'tikaf egin nahi zuenean, lehenik egunsentiko otoitza egiten zuen eta gero i'tikaf lekura sartzen zen'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hadith hau [Yahya bin Sa'id-engandik] [Amrah]-engandik kontatu da Profetagandik (bakea eta Ala-ren bedeinkapenak berarengana) modu mursal batean. [Malik] eta beste batzuek [Yahya bin Sa'id-engandik] [Amrah]-engandik kontatu dute modu mursal batean, [Al Auza'i] eta [Sufyan Ats Thauri] eta beste batzuek ere [Yahya bin Sa'id-engandik] [Amrah]-engandik ['Aisha]-tik eta jakintsu batzuek praktikatzen zuten'. Esan zuten; "Gizon batek 'itikaf' egin nahi badu, lehenik egunsentiko otoitza egin beharko luke eta gero bere 'itikaf' lekura sartu". Ahmad eta Ishaq bin Ibrahim-en iritzia da hau. Hala ere, jakintsu batzuek uste dute gizon batek 'itikaf' egin nahi badu, ilunabarrean hasi eta gero bere 'itikaf' lekuan eseri beharko lukeela. Sufyan Ats Tsauri eta Malik bin Anasen iritzia ere horixe da.
Imam Tirmidzi : 722
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَيَقُولُ تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَوَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عُمَرَ وَالْفَلَتَانِ بْنِ عَاصِمٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَوْلُهَا يُجَاوِرُ يَعْنِي يَعْتَكِفُ وَأَكْثَرُ الرِّوَايَاتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وِتْرٍ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَلَيْلَةُ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ وَخَمْسٍ وَعِشْرِينَ وَسَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَتِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَآخِرُ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ الشَّافِعِيُّ كَأَنَّ هَذَا عِنْدِي وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُجِيبُ عَلَى نَحْوِ مَا يُسْأَلُ عَنْهُ يُقَالُ لَهُ نَلْتَمِسُهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا فَيَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَقْوَى الرِّوَايَاتِ عِنْدِي فِيهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ كَانَ يَحْلِفُ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَيَقُولُ أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَلَامَتِهَا فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَا وَرُوِيَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ أَنَّهُ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ تَنْتَقِلُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِهَذَا
Esan digu [Harun bin Ishaq Al Hamdani] esan digu ['Abdah bin Sulaiman] [Hisyam bin 'Urwah] [Bere aita] ['Aisyah]-tik esan du; "Allahren Mezularia sallallaahu 'alaihi wasallam beti egiten zuen 'itikaf Ramadlaneko azken hamar egunetan eta esan zuen: "Lortu Laylatul Qadr gaua azken hamar egunetan". Hadith-a Umar, Ubay bin Ka'ab, Jabir bin Samurah, Jabir bin Abdullah, Ibn Umar, Al Falatan bin 'Ashim, Anas, Abu Sa'id, Abdullah bin Unais, Abu Bakrah, Ibnu Abbas, Bilal eta Ubadah bin Shamit-en kontatu zen. Abu 'Isak esan zuen; 'Aisyah-ren hadith hasan benetako hadith bat da, eta 'yujawiru' hitzaren esanahia 'itikaf' egitea da. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren narrazio gehienek esaldi hau erabiltzen dute: 'Hartu Laylatul Qadr azken hamar gauetan, gau bakoitietan'. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetak ere kontatzen du Laylatul Qadr hogeita batgarren, hogeita hirugarren, hogeita bosgarren, hogeita zazpigarren eta hogeita bederatzigarren gauetan lortzen dela, baita Ramadango azken gauean ere. Abu 'Isak esan zuen; 'Shafi'ik esan zuen; 'Nire iritzia besterik ez da. Ala daki hobekien'. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetak gure galderari lehen bezala erantzun zion. Lehenengoak bezala erantzun zuen. Galdetu zioten: 'Nork aurki dezake halako gau batean?' Orduan jakinarazi zuen: 'Bilatu halako gau batean...'. Shafi'ik esan zuen: 'Nire ustez, narrazio indartsuena hogeita batgarren gaueko narrazioa da'. Abu 'Isak esan zuen; 'Ubay ibn Ka'ab-engandik ere kontatua da'. Zin egin zuen Laylatul Qadr hogeita zazpigarren gauean lortzen dela. Honela dio: «Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, seinaleak esan zizkigun eta gero memorizatu genituen». Abu Qilabah-ek kontatu zuen honela esan zuela: «Laylatul Qadr gaua azken hamar egunetan zehar mugitu da». Esan dit Abdu bin Humaid-ek esan zigula Abdurrazzaq, Ma'mar-etik, Ayyub-etik, Abu Qilabah-etik.
Imam Tirmidzi : 723
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قُلْتُ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّى عَلِمْتَ أَبَا الْمُنْذِرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ قَالَ بَلَى أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا لَيْلَةٌ صَبِيحَتُهَا تَطْلُعُ الشَّمْسُ لَيْسَ لَهَا شُعَاعٌ فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَاوَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّهَا فِي رَمَضَانَ وَأَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَلَكِنْ كَرِهَ أَنْ يُخْبِرَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Washil bin Abdul A'la Al Kufi-k] esan zigun [Abu Bakr bin 'Ayyasy-k] ['Ashim-ek] [Zirr-ek] esan zuela; [Ubay bin Ka'ab-i] galdetu nion; 'O Abu Mundzir, nola dakizu Lailatul Qadr hogeita zazpigarren gauean dela?' Hark erantzun zuen: 'Egia esan, Ala-ren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zigun gaua zela, goizean eguzkia distirarik gabe atera zela eta seinalea memorizatu genuela. Ala-ren izenean, Ibn Mas'udek seinale hau Ramadlan hilabetean ezagutzen zuen. Eta hogeita zazpigarren gauean izan zen hori, baina ez zizun esan nahi izan, ekintza onik egin gabe itxarongo zenutela beldur zelako'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da'.
Imam Tirmidzi : 724
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عُيَيْنَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَذُكِرَتْ لَيْلَةُ الْقَدْرِ عِنْدَ أَبِي بَكْرَةَ فَقَالَ مَا أَنَا مُلْتَمِسُهَا لِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَإِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي تِسْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي سَبْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي خَمْسٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي ثَلَاثِ أَوَاخِرِ لَيْلَةٍقَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرَةَ يُصَلِّي فِي الْعِشْرِينَ مِنْ رَمَضَانَ كَصَلَاتِهِ فِي سَائِرِ السَّنَةِ فَإِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ اجْتَهَدَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Humaid bin Mas'adah]-ek esan zigun [Yazid bin Zurai'-k] esan zigun ['Uyainah bin Abdurrahman'-ek] esan zigun; esan zidan [nire aitak] esan zuela: 'Behin Laylatul Qadr aipatu zutenean [Abu Bakrah] aurretik, orduan esan zuen: 'Ez nuen inoiz bilatu, Allahren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam, entzun bainuen, azken hamar egunetan izan ezik. Izan ere, entzun diot esaten: 'Bilatu azken bederatzi egunak edo azken zazpi egunak edo azken bost egunak edo azken hiru egunak'. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Abu Bakrah-ek Ramadaneko hogei egunetan otoitz egin zuen, urte osoan zehar otoitz egiten zuen bezala, azken hamar egunetara iristean benetan esan zuen. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da'.
Imam Tirmidzi : 725
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ هُبَيْرَةَ بْنِ يَرِيمَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوقِظُ أَهْلَهُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Mahmud bin Ghailanek] [Wakik] [Sufyanek] [Abu Ishaq-ek] [Hubairah bin Yarim-ek] ['Ali-k] esan digula, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak bere familia esnatzen zuela Ramadan hilabeteko azken hamar egunetan. Abu 'Isak esan zuen: "Hau Hasan hadith autentikoa da".
Imam Tirmidzi : 726
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَهِدُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مَا لَا يَجْتَهِدُ فِي غَيْرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
[Qutaibah]-ek esan digu [Abdul Wahid bin Ziyad]-ek [Al Hasan bin 'Ubaidullah]-ek [Ibrahim]-ek [Al Aswad]-ek ['Aisyah]-ek esan zuela; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, oso serio aritu zen bere gurtzan azken hamar egunetan, ohiko egunekin ez bezala. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau hasan shahih gharib hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 727
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ نُمَيْرِ بْنِ عُرَيْبٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغَنِيمَةُ الْبَارِدَةُ الصَّوْمُ فِي الشِّتَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُرْسَلٌ عَامِرُ بْنُ مَسْعُودٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ وَالِدُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَامِرٍ الْقُرَشِيِّ الَّذِي رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ
Esan digu [Muhammad bin Baysarrek] esan digu [Yahya bin Sa'idek] esan digu [Sufyanek] [Abu Ishaq-engandik] [Numair bin 'Uraib-engandik] ['Amir bin Mas'ud-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Al Ghanimah Al Baridah errazena neguan barau egitea da'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau mursal hadith bat da. 'Amir bin Mas'udek ez zuen ezagutu Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, Ibrahim bin 'Amir Al Qurasyiren aita zen, Syu'bah eta Ats Tsauri-k hadith-a kontatu ziotena'.
Imam Tirmidzi : 728
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }كَانَ مَنْ أَرَادَ مِنَّا أَنْ يُفْطِرَ وَيَفْتَدِيَ حَتَّى نَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَيَزِيدُ هُوَ ابْنُ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ
Esan digu [Qutaibah]-k [Bakr bin Mudlar] esan digu [Amru bin Al Harts]-ek [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj-ek] [Yazid]-ek Salamah bin Al Akwa'-ren esklabo ohia, [Salamah bin Al Akwa'-k] esan zuela; 'Bertso hau agerian utzi zenean: 'Eta barau egin ezin duenak, fidyah ordaindu beharko luke pobreak elikatuz', gutako edozeinek aukera dezake ez barau egitea eta fidyah ordaintzea ondorengo bertsoak legea baliogabetu arte'. Abu 'Isak esan zuen; 'Hau Hasan Sahih Gharib eta Yazid-en hadith bat da, Ibn Abu 'Ubaid izenekoa, Salamah bin Al Akwa-ren esklabo ohia'.
Imam Tirmidzi : 729
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ أَنَسَ بْنِ مَالِكٍ فِي رَمَضَانَ وَهُوَ يُرِيدُ سَفَرًا وَقَدْ رُحِلَتْ لَهُ رَاحِلَتُهُ وَلَبِسَ ثِيَابَ السَّفَرِ فَدَعَا بِطَعَامٍ فَأَكَلَ فَقُلْتُ لَهُ سُنَّةٌ قَالَ سُنَّةٌ ثُمَّ رَكِبَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَتَيْتُ أَنَسَ بْنُ مَالِكٍ فِي رَمَضَانَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ هُوَ مَدِينِيٌّ ثِقَةٌ وَهُوَ أَخُو إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ ابْنُ نَجِيحٍ وَالِدُ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ وَكَانَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ يُضَعِّفُهُ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالُوا لِلْمُسَافِرِ أَنْ يُفْطِرَ فِي بَيْتِهِ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ وَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَقْصُرَ الصَّلَاةَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ جِدَارِ الْمَدِينَةِ أَوْ الْقَرْيَةِ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيِّ
Qutaibah-ek kontatu zigun Abdullah bin Ja'farrek Zaid bin Aslamek Muhammad bin Al Munkadirrekin Muhammad bin Ka'abekin, eta honek esan zuen: 'Anas bin Malik Ramadan hilabetean ezagutu nuen, bidaia bati ekiteko zorian zegoenean, bere zaldia prestatuta zuen. Arropa bereziak zeramatzan eta gero janaria eskatu eta jan egin zuen'. Nik galdetu nion: 'Hau sunna al da?' Hark erantzun zuen: 'Sunna'. Orduan, bere zaldira igo zen. Muhammad bin Isma'ilek kontatu zigun Sa'id bin Abu Maryamek kontatu zigun Muhammad bin Ja'farrek esan zuela; Zaid bin Aslamek esan zuela; Muhammad bin Al Munkadirrek Muhammad bin Ka'abengandik kontatu zidan: 'Anas bin Malik Ramadan hilabetean ezagutu nuen', eta gero goiko haditha kontatu zuen. Abu 'Isak esan zuen: Hau hasan hadith bat da. Muhammad bin Ja'far Ibn Abu Kathir da, Medinakoa eta tsiqah bat, Isma'il bin Ja'farren anaia. Abdullah bin Ja'far Ibn Najih da, 'Ali bin Abdullah Al Madiniren aita, baina Yahya bin Ma'inek argitu zuen. Jakintsu batzuek hadith honi eusten diote, diotenez: 'Bidaiari batek baraua etxean eten dezake irten aurretik. Baina ezin du otoitza laburtu hiriko edo eskualdeko gotorlekua utzi arte'. Hau da Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhaliren iritzia.
Imam Tirmidzi : 730
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ مَأْمُونٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُحْفَةُ الصَّائِمِ الدُّهْنُ وَالْمِجْمَرُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ وَسَعْدُ بْنُ طَرِيفٍ يُضَعَّفُ وَيُقَالُ عُمَيْرُ بْنُ مَأْمُومٍ أَيْضًا
[Ahmad bin Mani'-k] esan zigun [Abu Mu'awiyah]-k [Sa'ad bin Tharif-ek] ['Umair bin Ma`mun]-ek [Al Hasan bin Ali-k] esan zuela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Baraualdiaren zama arindu dezakeena koipea eta Mijmar da'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau gharib hadith bat da, sanad-a ez da sendoa eta ez dakigu Sa'ad bin Tharifen hadith-etik izan ezik. Sa'ad bin Tharif dela'if bat zen, baita Umair bin Ma'mum ere, iritzi baten arabera'.
Imam Tirmidzi : 731
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ وَالْأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُقَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا قُلْتُ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ قَالَ نَعَمْ يَقُولُ فِي حَدِيثِهِ سَمِعْتُ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Esan digu [Yahya bin Musak] esan digu [Yahya bin Al Yamanek] [Ma'marrek] [Muhammad bin Al Munkadir]-ek ['Aisyahk] esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Eid al-Fitr jendeak baraua hausten duen eguna da eta Eid al-Adha jendeak sakrifizioak egiten dituen eguna'. Abu 'Isak esan zuen: 'Muhammadi galdetu diot; 'Entzun al zuen Muhammad bin Al Munkadirrek hadith hau 'Aisyahrengandik?'. Hark erantzun zuen: 'Bai, esan zuen bere hadithean, entzun dut 'Aisha'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau historia honetako hasan sahih gharib hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 732
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ فَلَمْ يَعْتَكِفْ عَامًا فَلَمَّا كَانَ فِي الْعَامِ الْمُقْبِلِ اعْتَكَفَ عِشْرِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمُعْتَكِفِ إِذَا قَطَعَ اعْتِكَافَهُ قَبْلَ أَنْ يُتِمَّهُ عَلَى مَا نَوَى فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا نَقَضَ اعْتِكَافَهُ وَجَبَ عَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَاحْتَجُّوا بِالْحَدِيثِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ فَاعْتَكَفَ عَشْرًا مِنْ شَوَّالٍ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ نَذْرُ اعْتِكَافٍ أَوْ شَيْءٌ أَوْجَبَهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ مُتَطَوِّعًا فَخَرَجَ فَلَيْسَ عَلَيْهِ أَنْ يَقْضِيَ إِلَّا أَنْ يُحِبَّ ذَلِكَ اخْتِيَارًا مِنْهُ وَلَا يَجِبُ ذَلِكَ عَلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الشَّافِعِيُّ فَكُلُّ عَمَلٍ لَكَ أَنْ لَا تَدْخُلَ فِيهِ فَإِذَا دَخَلْتَ فِيهِ فَخَرَجْتَ مِنْهُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ أَنْ تَقْضِيَ إِلَّا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Esan zigun [Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun [Ibn Abu 'Adik] esan zuela; jakinarazi zigun [Humaid Ath Thawil]-ek [Anas bin Malik]-engandik esanez: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek beti egiten du itikaf Ramadan hilabeteko azken hamar egunetan. Urte batean ez zuen itikaf egiten, eta hurrengo urtean hogei egunez'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau hasan shahih gharib hadith bat da, Anas bin Maliken hadithetik. Jakintsuek ez dute ados jartzen mu'takif batek bere itikaf hausten badu amaitu baino lehen, jakintsu batzuek uste dute bere itikaf amaitu baino lehen uzten badu, konpontzera behartuta dagoela. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en hadith-arekin arrazoitu zuten: '-Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek behin bere 'itikaf-a utzi zuen, eta gero Shawwal hilabetean hamar egunez 'itikaf eginez konpentsatu zuen'. Hau da Maliken iritzia. Batzuek argudiatzen dute: 'Nadzar ez den edo beretzat derrigorrezkoa den itikaf-a egiten badu, edo sunnah den itikaf-a egiten badu eta gero kanpora irteten bada, orduan ez da derrigorrezkoa konpentsatzea. Berak nahi ez badu behintzat. Hala ere, hau ez da legez derrigorrezkoa. Hau da Ash Syafi'iren iritzia. Ash Syafi'i-k esan zuen: 'Ekintza on guztiak zure egintzan oinarritzen dira, ekintza on bat egiten baduzu eta gero ekintza on hori erabakitzen baduzu, orduan ez zaude behartuta konpentsatzeko, Hajj eta Umrah izan ezik'. Haditha Abu Hurairah-engandik kontatu zen.
Imam Tirmidzi : 733
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَكَفَ أَدْنَى إِلَيَّ رَأْسَهُ فَأُرَجِّلُهُ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اعْتَكَفَ الرَّجُلُ أَنْ لَا يَخْرُجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ وَاجْتَمَعُوا عَلَى هَذَا أَنَّهُ يَخْرُجُ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ لِلْغَائِطِ وَالْبَوْلِ ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِيَادَةِ الْمَرِيضِ وَشُهُودِ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَازَةِ لِلْمُعْتَكِفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَعُودَ الْمَرِيضَ وَيُشَيِّعَ الْجَنَازَةَ وَيَشْهَدَ الْجُمُعَةَ إِذَا اشْتَرَطَ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَرَأَوْا لِلْمُعْتَكِفِ إِذَا كَانَ فِي مِصْرٍ يُجَمَّعُ فِيهِ أَنْ لَا يَعْتَكِفَ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ لِأَنَّهُمْ كَرِهُوا الْخُرُوجَ لَهُ مِنْ مُعْتَكَفِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَلَمْ يَرَوْا لَهُ أَنْ يَتْرُكَ الْجُمُعَةَ فَقَالُوا لَا يَعْتَكِفُ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ حَتَّى لَا يَحْتَاجَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ مُعْتَكَفِهِ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ لِأَنَّ خُرُوجَهُ لِغَيْرِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ قَطْعٌ عِنْدَهُمْ لِلِاعْتِكَافِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ لَا يَعُودُ الْمَرِيضَ وَلَا يَتْبَعُ الْجَنَازَةَ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ اشْتَرَطَ ذَلِكَ فَلَهُ أَنْ يَتْبَعَ الْجَنَازَةَ وَيَعُودَ الْمَرِيضَ
Esan digute [Abu Mush'ab Al Madani] qira`ah-n, [Malik bin Anas]-ek [Ibn Shihab]-ek ['Urwah]-etik eta [Amrah]-ek ['Aisyah]-etik esan zuela: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, 'itikaf-ek askotan burua sartzen zuen nire gelan, eta gero ilea orrazten nion. Ez zen inoiz etxean sartzen bere beharrak asetzen ez bazituen behintzat'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da. Jende askok kontatu du hadith hau [Malik]-engandik [Ibn Shihab]-engandik ['Urwah]-tik eta [Amrah]-engandik ['Aisyah-tik]. Batzuek kontatu zuten [Malik]-engandik [Ibn Shihab]-engandik ['Urwah]-tik [Amrah]-tik ['Aisyah]-tik, baina autentikoenak 'Urwah-tik eta Amrah 'Aisyah-tik dira. Qutaibah-ek hadith honekin erlazionatu zigun, [Al Laith ibn Sa'd-ek] Ibn Shihab-engandik, Urwah-etik, eta Amrah-engandik, Aishah-tik. Jakintsuek hadith hau praktikatzen dute, hots, 'itikaf-ean dagoen pertsona batek ez duela 'itikaf-eko lekua utzi behar bere beharrak asetzeko izan ezik. Gai honetan ados daude, hots, bere beharrak asetzeko eta pixa egiteko irtetea. Gero, desberdinak izan ziren mu'takif batek gaixoak bisitatzea, ostiraleko otoitzetara joatea eta hildako baten hiletan laguntzea zilegi den ala ez. Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarekin izan daitezela) lagunen artean dauden jakintsu batzuek eta beste batzuek uste dute gaixoak bisitatzea, hiletetara joatea eta ostiraleko otoitzetara joatea zilegi dela, berak hala zehazten badu. Hau da Sufyan Ats Thauri eta Ibn Al Mubarak-en iritzia. Beste jakintsu batzuek uste dute mu'takif batek ezin duela horietako ezer egin. Hiri batean bizi bada, 'itikaf' egin beharko luke Jami' meskitan. Ostiraletako otoitzetarako i'tikaf lekua utzi behar izatea gorroto dute. Ostiraletako otoitzak galdu behar ez zituela uste bazuten ere. Esan zuten: "Ez da zilegi I'tikaf egitea jami meskitan izan ezik", beraz, ez du i'tikaf lekua defekatzeko izan ezik utzi beharrik. I'tikaf lekua beste helburu batzuetarako utzi zuenez, haien arabera, bere itikaf bertan behera utzi zuen. Hau da Malik eta Shafi'iren iritzia. Imam Ahmad-ek esan zuen: "-Mu'takif batek- ezin du gaixoak bisitatu edo gorpuak eraman, 'Aisyah'-en hadith-ean oinarrituta. Ishaq-ek esan zuen: "Aurrez eskatzen badu, gaixoak bisitatu eta gorpua eraman dezake".
Imam Tirmidzi : 734
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُرَشِيِّ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَصُمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ سَبْعٌ مِنْ الشَّهْرِ فَقَامَ بِنَا حَتَّى ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ لَمْ يَقُمْ بِنَا فِي السَّادِسَةِ وَقَامَ بِنَا فِي الْخَامِسَةِ حَتَّى ذَهَبَ شَطْرُ اللَّيْلِ فَقُلْنَا لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ نَفَّلْتَنَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِنَا هَذِهِ فَقَالَ إِنَّهُ مَنْ قَامَ مَعَ الْإِمَامِ حَتَّى يَنْصَرِفَ كُتِبَ لَهُ قِيَامُ لَيْلَةٍ ثُمَّ لَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ ثَلَاثٌ مِنْ الشَّهْرِ وَصَلَّى بِنَا فِي الثَّالِثَةِ وَدَعَا أَهْلَهُ وَنِسَاءَهُ فَقَامَ بِنَا حَتَّى تَخَوَّفْنَا الْفَلَاحَ قُلْتُ لَهُ وَمَا الْفَلَاحُ قَالَ السُّحُورُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يُصَلِّيَ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً مَعَ الْوِتْرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَهُمْ بِالْمَدِينَةِ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِشْرِينَ رَكْعَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَهَكَذَا أَدْرَكْتُ بِبَلَدِنَا بِمَكَّةَ يُصَلُّونَ عِشْرِينَ رَكْعَةً و قَالَ أَحْمَدُ رُوِيَ فِي هَذَا أَلْوَانٌ وَلَمْ يُقْضَ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ بَلْ نَخْتَارُ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَاخْتَارَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الصَّلَاةَ مَعَ الْإِمَامِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَاخْتَارَ الشَّافِعِيُّ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَحْدَهُ إِذَا كَانَ قَارِئًا وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ
Esan digu [Hannadek] esan digu [Muhammad bin Al Fudlailek] [Daud bin Abu Hindek] [Al Walid bin Abdurrahman Al Jurasyi]-k [Jubair bin Nufairrek] [Abu Dzar-ek] esan duela: 'Ramadlan barau egin genuen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin, baina ez zuen gauez gurekin otoitz egin Ramadlaneko zazpi egun falta ziren arte. Gero, gauaren herena arte otoitz egin zuen gurekin. Gero, hogeita seigarren gauean ez zuen gurekin otoitz egin. Hogeita bosgarren gauean otoitz egin zuen gurekin, gauerdiaren ondoren arte. Esan genion: 'Gauaren gainerakoa nafilah otoitza egiteko erabiliko bazenu'. Esan zuen: 'Imamarekin fardlu otoitza egiten duenak, amaitu arte gau bateko otoitzaren saria jasoko du'. Orduan, Profetak ez zuen gurekin berriro otoitz egin Ramadlan hilabetean hiru gau falta ziren arte. Hirugarren aldiz otoitz egin zuen gurekin, bere familia eta emazteak gonbidatuz. Gero, al-falah galtzeko beldur izan arte otoitz egin zuen. Jubairrek galdetu zuen: "Zer esan nahi du al-falah-k?". Hark erantzun zuen: "Sahur". Abu 'Isak esan zuen: "Hau hasan sahih hadith bat da". Jakintsuek iritzi desberdinak zituzten Ramadango gaueko otoitzaren rak'ah kopuruari buruz. Batzuek berrogeita bat rak'ah nahiago zituzten witr-ekin. Medinan praktikatzen zuten Medinako jendearen iritzia zen hau. Jakintsu gehienek, Umar, Ali eta Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan izan daitezela) lagunen arteko beste batzuen narrazioetan oinarrituta, hogei rak'ah nahiago zituzten. Ats Thauri, Ibn Al Mubarak eta Shafi'iren iritzia zen hau. Shafi'i-k esan zuen: "Era berean, Mekako jendea hogei rak'ah errezatzen aurkitu genuen". Ahmadek esan zuen: "Gai honi buruzko narrazio asko daude". Ahmadek ez zuen zehaztu zein aukeratu zuen. Ishaqek esan zuen: «Berrogeita bat rak'ah nahiago ditugu. Ubay bin Ka'aben historian oinarrituta. Ibnul Mubarakek, Ahmadek eta Ishaqek Ramadan hilabetean gauez imam batekin kongregazioan otoitz egitea nahiago dute, eta Shafi'ik, berriz, bakarrik otoitz egitea nahiago du, Korana irakur badezake. Haditha 'Aisyah, Nu'man bin Basyir eta Ibn Abbasengandik kontatu zen».
Imam Tirmidzi : 735
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَطَّرَ صَائِمًا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِ الصَّائِمِ شَيْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Hannadek] esan digu [Abdurrahimek] [Abdul Malik bin Abu Sulaimanek] ['Atha`]-tik [Zaid bin Khalid Al Juhanik] esan duela; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Baraua hausten duen pertsona bat elikatzen duenak, baraurik duen pertsona baten saria jasotzen du, baraurik duen pertsona baten saria inola ere murriztu gabe'. Abu 'Isak esan zuen; 'Hau benetako Hasan hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 736
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرَغِّبُ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَأْمُرَهُمْ بِعَزِيمَةٍ وَيَقُولُ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَالْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ ثُمَّ كَانَ الْأَمْرُ كَذَلِكَ فِي خِلَافَةِ أَبِي بَكْرٍ وَصَدْرًا مِنْ خِلَافَةِ عُمَرَ عَلَى ذَلِكَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Abd bin Humaid]-ek esan digu [Abdurrazzaq]-ek esan digu [Ma'marrek] [Az Zuhri]-tik [Abu Salamah]-tik [Abu Hurairah]-ek esan zuela; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Ramadlaneko gaueko otoitzak egitea gomendatu zuela, derrigorrezkoa egin gabe, eta esan zuela: 'Ramadlaneko gaueko otoitzak fedeagatik eta Allahrengandik saria jasotzeko itxaropenagatik egiten dituenak, ziur aski barkatuko dizkio bere iraganeko bekatuak'. Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam hil zen, eta horrela jarraitu zuen Abu Bakr-en kalifatura arte eta Umar-en kalifaturen erdialdera arte. Haditha benetan 'Aisyah-tik kontatu zen, hadith hau ere [Az Zuhri]-tik ['Urwah]-tik ['Aisyah]-tik sallallaahu 'alaihi wasallam-etik kontatu zen. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau hasan sahih hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 737
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْعَدَوِيِّأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ أَنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ وَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ فِيهَا دَمًا أَوْ يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ بِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا لَهُ إِنَّ اللَّهَ أَذِنَ لِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكَ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهِ سَاعَةً مِنْ النَّهَارِ وَقَدْ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَفَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ لَكَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ بِذَلِكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ إِنَّ الْحَرَمَ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى وَلَا فَارًّا بِخِزْيَةٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي شُرَيْحٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيُّ اسْمُهُ خُوَيْلِدُ بْنُ عَمْرٍو وَهُوَ الْعَدَوِيُّ وَهُوَ الْكَعْبِيُّ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ يَعْنِي الْجِنَايَةَ يَقُولُ مَنْ جَنَى جِنَايَةً أَوْ أَصَابَ دَمًا ثُمَّ لَجَأَ إِلَى الْحَرَمِ فَإِنَّهُ يُقَامُ عَلَيْهِ الْحَدُّ
Esan digu [Qutaibah]-k [Al Laits bin Sa'ad] [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi]-rengandik [Abu Syuraih Al 'Adawi]-rengandik esan zigula Amru bin Sa'idi esan ziola -garai hartan Mekara tropak bidaltzen ari zela-: 'O 'Amir, utz iezadazu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en hitzak helarazten Fathu Makkah-ren bigarren eguneko sermoian -bi belarriekin entzun nuen, bihotzean ulertu nuen eta begiekin ikusi nuen esan zuenean-. Tahmid eman eta Ala goraipatu zuen, eta gero esan zuen: 'Alak Ta'alak debekatu egin du Meka, baina gizakiek ez dute debekatu. Ez da zilegi Alagan eta Azken Egunean sinesten duenarentzat bertan odola isurtzea, zuhaitzak errotik ateratzea. Norbaitek hori egiten badu eta Mekako Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en gerraren aitzakiak jartzen baditu, esan iezaiozu; «Alak baimendu dio Bere Mezulariarentzat, sallallaahu 'alaihi wasallam, eta ez dizue baimendu. -Allah Ta'ala- egunean zehar une batzuetan bakarrik baimentzen du. Egun honetan, bere zikinkeria bere jatorrizko egoerara itzuli da. Bertan daudenek hau jakinarazi behar diete bertan ez daudenei!», galdetu zuen Syuraihek; «Zer erantzun dizu Amru bin 'Ubaidek?», jarraitu zuen Syuraihek; «Honek dio: 'Badakit zu baino hobeto, Abu Syuraih. Haram lurraldeak ezin ditu babestu bekatuak egiten dituzten pertsonak, hilketatik ihesi doazen pertsonak eta lapurretetatik ihesi doazen pertsonak'». Abu 'Isak esan zuen; "Beste historia batean, "Jizyah eramaten duen pertsona" ahoskera duena. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Hadith esanguratsuena Abu Hurairah eta Ibn Abbasengandik kontatu zen'. Abu 'Isak esan zuen: 'Abu Syuraih-en haditha benetako Hasan hadith bat da eta Abu Syuraih Al Khuza'i Khuwailid bin Amru Al 'Adawi, Al Ka'bi deitzen zen. Bere 'WA LAA FAARRAN BIKHARBATIN' hitzen esanahia delitu bat da. Esan zuen: "Krimen bat egiten edo hiltzen duenak eta gero Mekan babesten denak zigortua izango da oraindik"."
Imam Tirmidzi : 738
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ وَالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَلَيْسَ لِلْحَجَّةِ الْمَبْرُورَةِ ثَوَابٌ إِلَّا الْجَنَّةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ
[Qutaibah]-ek eta [Abu Sa'id Al Asyajj-ek] esan zigun; [Abu Khalid Al Ahmarrek] [Amru bin Qais-ek] ['Ashim-ek] [Syaqiq-ek] [Abdullah bin Mas'ud-ek] esan zigun; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egin Hajj eta Umrah aldi berean, biek pobrezia ezabatzen eta bekatuak ezabatu ditzaketelako, al kir-ek burdina, urre eta zilarraren herdoila kentzen duen bezala. Ez dago mabrur erromesaldirako saririk zerua izan ezik'. Haditha Umar, Amir bin Rabi'ah, Abu Hurairah, Abdullah bin Hubsyi, Umu Salamah eta Jabir-engandik kontatu zen. Abu 'Isak esan zuen: 'Ibn Mas'uden haditha Ibn Mas'uden hadith-eko hasan gharib hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 739
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَجَّ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو حَازِمٍ كُوفِيٌّ وَهُوَ الْأَشْجَعِيُّ وَاسْمُهُ سَلْمَانُ مَوْلَى عَزَّةَ الْأَشْجَعِيَّةِ
Esan digu [Ibn Abu 'Umarrek] esan digu [Sufyan bin 'Uyainahk] [Mansur]-ek [Abu Hazm]-ek [Abu Hurairah]-ek esan zuela; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Hajj egiten duenak eta rafat eta gaiztakeriarik egiten ez duenak, ziur aski, barkatuko dizkio bere iraganeko bekatuak'. Abu 'Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en haditha benetako hadith bat da. Abu Hazim Kufahekoa zen, Al Asyja'ikoa, bere izena Salman zen eta 'Azzah Al Asyja'iyyah' esklabo ohia zen.
Imam Tirmidzi : 740
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى رَبِيعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ الْبَاهِلِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَلَكَ زَادًا وَرَاحِلَةً تُبَلِّغُهُ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَحُجَّ فَلَا عَلَيْهِ أَنْ يَمُوتَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا وَذَلِكَ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ فِي كِتَابِهِ{ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَهِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَجْهُولٌ وَالْحَارِثُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ
Kontatu digute [Muhammad bin Yahya Al Qutha'i Al Bashri-k] eta [Muslim bin Ibrahim-ek] kontatu digu [Hilal bin Abdullah] Rabi'ah bin 'Umar bin Muslim Al Bahili-ren esklabo ohiak [Abu Ishaq Al Hamdani] kontatu digu [Al Harith-ek] eta [Ali-k] esan du: Allahren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: "Alaren Etxerako hornigaiak eta ibilgailua dituenak, baina Hajj egiten ez badu, ez zait axola judu edo kristau gisa hiltzen den. Ala-k bere liburuan dioelako: 'Hajj egitea gizateriaren betebeharra da Ala-rekiko, hots, Ala-ren Etxera bidaiatu dezaketenentzat'. Abu 'Isak esan zuen: "Hau gharib hadith bat da, kate-kate honen bidez ez bada ezagutzen, bere katean akats bat badago ere". Hilal bin Abdullah majhul zen eta Harith bere hadith-ean aitortutako pertsona bat zen.