Imam Tirmidzi : 581
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-yaɣ-d [Al Laits bin Saɛd] seg [Ibn Shihab] seg [Saɛid bin Musayyib] d [Abu Salamah] seg [Abu Hurairah] seg Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma yella aɣersiw ixeddem kra ur yettwaḥettem ara fell-as deg wass. kra yettwaxdem akken ad yeɣzef lqut neɣ ad d-yessufeɣ igmaḍ n lmina-nni yerna yettɛeṭṭil imiren ulac lmizan. lxir, yerna zakat n sselɛa yettwafkan d yiwen n uswir wis xemsa.’ deg yixef-a - llant daɣen tmucuha - lqalam - seg Anas bin Malik, Ɛebdallah bin Amru, Ubadah bin Camit, Amr bin Auf d Jabir. Yenna Abu Ɛisa, aya d ḥadit iṣeḥḥan.
Imam Tirmidzi : 582
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي خُبَيْبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ نِيَارٍ يَقُولُ جَاءَ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ إِلَى مَجْلِسِنَا فَحَدَّثَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا خَرَصْتُمْ فَخُذُوا وَدَعُوا الثُّلُثَ فَإِنْ لَمْ تَدَعُوا الثُّلُثَ فَدَعُوا الرُّبُعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَتَّابِ بْنِ أَسِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْخَرْصِ وَبِحَدِيثِ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْخَرْصُ إِذَا أَدْرَكَتْ الثِّمَارُ مِنْ الرُّطَبِ وَالْعِنَبِ مِمَّا فِيهِ الزَّكَاةُ بَعَثَ السُّلْطَانُ خَارِصًا يَخْرُصُ عَلَيْهِمْ وَالْخَرْصُ أَنْ يَنْظُرَ مَنْ يُبْصِرُ ذَلِكَ فَيَقُولُ يَخْرُجُ مِنْ هَذَا الزَّبِيبِ كَذَا وَكَذَا وَمِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَيُحْصِي عَلَيْهِمْ وَيَنْظُرُ مَبْلَغَ الْعُشْرِ مِنْ ذَلِكَ فَيُثْبِتُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ يُخَلِّي بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الثِّمَارِ فَيَصْنَعُونَ مَا أَحَبُّوا فَإِذَا أَدْرَكَتْ الثِّمَارُ أُخِذَ مِنْهُمْ الْعُشْرُ هَكَذَا فَسَّرَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهَذَا يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailab] yenna-aɣ-d [Abu Daud At Thayalisi] yenna-aɣ-d [Syu’bah] yenna-yi-d [Khubaib bin Abdurrahman] yenna-d, sliɣ seg [Abdurrahman bin Mas’ud bin Niyar] yenna-d, [Sahl bin Abu Assemb ad aɣ-d-yas ɣer Messemly-nneɣ, yesɛa] Inna-d Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: "Ma yella tqebleḍ azal n zakat i yessefk ad t-tefkeḍ, ihi ṭṭef sin n yiḥricen seg-s, ǧǧet-d yiwen n yiḥricen i bab-is, ma ulac, ihi rbeɛ n yiḥricen". -taɣawsa-agi qqaren-as Kharsh-. Deg yixef-agi - yella daɣen umezruy -pent- seg Ɛisyah, Ɛettab bin Usaid d Ibn Ɛebbas. Yenna-d Abu Ɛisa, amur ameqran seg yimusnawen ttqadaren ḥadit n Sahl bin Abu Hatsmah yerna ɣef ljal n ḥadit-a, Ahmad ed Ishaq ttwalin daɣen d akken Kharsh d lḥeqq. Ma yella lfakya-nni tella s tmeẓyant d tẓegwa yerna tewweḍ ɣer zakat n lḥeqq, ihi ilaq ad yazen lḥekma yiwen ɣer kharsh yerna ad d-yesmekti lɣella seg tmeẓyant d tẓegwa, sakkin ad d-yesbedd mraw, mi ara d-yaweḍ wakud n lɣella ad d-yawi mraw, akka ay ttfehhimen kra n yimusnawen anamek n waya d Malik o Shafii’d, A Isqaq.
Imam Tirmidzi : 583
حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو مُسْلِمُ بْنُ عَمْرٍو الْحَذَّاءُ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ التَّمَارِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَتَّابِ بْنِ أَسِيدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبْعَثُ عَلَى النَّاسِ مَنْ يَخْرُصُ عَلَيْهِمْ كُرُومَهُمْ وَثِمَارَهُمْ وَبِهَذَا الْإِسْنَادِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي زَكَاةِ الْكُرُومِ إِنَّهَا تُخْرَصُ كَمَا يُخْرَصُ النَّخْلُ ثُمَّ تُؤَدَّى زَكَاتُهُ زَبِيبًا كَمَا تُؤَدَّى زَكَاةُ النَّخْلِ تَمْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَحَدِيثُ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَتَّابِ بْنِ أَسِيدٍ أَثْبَتُ وَأَصَحُّ
Yenna-aɣ-d [Abu Amru Muslim bin Amru Al Khadza' Al Madani] yenna-aɣ-d [Abdullah bin Nafi' As Sha'igh] seg [Muhammad bin Salih At Tammar] seg [Ibnu Syihab] seg [Sa'id bin Al Musayyib] seg ['Attab bin Al Musayyib] seg ['Attab bin Al Musayyib] seg ['Attab bin Al Musayyib] seg ['Attab bin Al Musayyib] d akken kharsh ɣef tmeẓyanin d yigḍaḍ-nsent. Yettwaḥka-d deg yiwen n sanad: D tidet, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d deg wayen yerzan zzakat n tẓegwa: ‘Khorsh yettwaxdem ɣef tẓegwa akken yettwaxdem ɣef tẓegwa, sakkin zakat-nni tettwakkes-d s talɣa n tẓegwa tiqesḥanin imi zakat n tẓegwa tella s talɣa n tzemrin tiqesḥanin’. Abu Ɛisa yenna, aya d ḥadith hasan gharib. [Ibn Juraij] iḥka-d ḥadith-agi seg [Ibn Shihab] seg [Urwah] seg [Aisyah]. Steqsaɣ Muḥemmed ɣef ḥadit-a, yerra-yi-d, ḥadit n Ibn Juraij ur yelli ara d mahfuzh ma d ḥadit n Ibnul Al Musayyib ijehden ugar yerna d aḥeqqi ugar.
Imam Tirmidzi : 584
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْعَامِلُ عَلَى الصَّدَقَةِ بِالْحَقِّ كَالْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى بَيْتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَيَزِيدُ بْنُ عِيَاضٍ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ أَصَحُّ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Mani’] yenna-aɣ-d [Yazid bin Harun] yenna-aɣ-d [Yazid bin Iyadl] seg [Ashim bin Umar bin Qatadah]. Yerna yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Aḥmad bin Xalid] seg [Muḥemmed bin Ishaq] seg [‘Ashim bin Ɛumar bin Qatadah] seg [Mahmud bin Labid] seg [Rafi’ bin Khudaij] yenna-d, sliɣ i ‘saihillalahallah amil iqeddcen akken ilaq, yettwaɛreḍ am win yettnaɣen deg ubrid n Öebbi alamma yuɣal ɣer wexxam-is’. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Rafi’ bin Khudaij d ḥadit n ḥasan yerna Yazid bin ‘Iyadl d win ixuṣṣen ɣef leḥsab n yimusnawen n ḥadit, ma d ḥadit n Muḥemmed bin Ishaq d win ay d-yellan s lḥeqq ugar.
Imam Tirmidzi : 585
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُعْتَدِي فِي الصَّدَقَةِ كَمَانِعِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فِي سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ وَهَكَذَا يَقُولُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَيَقُولُ عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ وَالصَّحِيحُ سِنَانُ بْنُ سَعْدٍ وَقَوْلُهُ الْمُعْتَدِي فِي الصَّدَقَةِ كَمَانِعِهَا يَقُولُ عَلَى الْمُعْتَدِي مِنْ الْإِثْمِ كَمَا عَلَى الْمَانِعِ إِذَا مَنَعَ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-yaɣ-d [Al Laits] seg [Yazid bin Abu Habib] seg [Saɛd bin Sinan] seg [Anas bin Malik] yenna-d, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Amdan i d-yefkan zakat s lqella, ddnub-is am win i d-yugin ad ixelleṣ zakat’. -yenna-d umsefham-, deg yixef-agi -llant daɣen tmeslayin -pent- n Ibn Umar, Umm Salamah d Abu Huraiah. Abu 'Isa yenna, Ḥadit n Anas s sanad-agi d ḥadit n gharib. Ahmad daɣen yesseqdec Saɛad bin Sinan, akka ay d-yeḥka [Al Laits] seg [Yazid bin Abu Hubaib] seg [Saɛd bin Sinan] seg [Anas bin Malik] ed [Amru bin Harith] ed [Ibn Lahi’ah] ay d-yeḥka seg [Yazid bin Abu Hubaib] seg [As]. Yenna Abu Ɛisa, sliɣ i Muḥemmed yenna, tidett d Sinan bin Saɛd. Anamek n lḥadit-agi d, imdanen iɛeddan ɣef zzakat-nsen, ddnub-nsen am wid yugin ad xellṣen zzakat.
Imam Tirmidzi : 586
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاكُمْ الْمُصَدِّقُ فَلَا يُفَارِقَنَّكُمْ إِلَّا عَنْ رِضًاحَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُجَالِدٍ وَقَدْ ضَعَّفَ مُجَالِدًا بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ كَثِيرُ الْغَلَطِ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Yazid] seg [Mujalid] seg [As Shaɛbi] seg [Jarir] yenna-d: “Ma yella d amil zakat i d-yusan ɣur-wen, ihi ur ilaq ara ad yeffeɣ seg umkan-nwen n rid ma yella ur yelli ara deg yiwen n”. yenna-aɣ-d [Abu ‘Ammar, dɣa d Al Husain bin Huraits] yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Dawud] seg [Ash Sya’bi] seg [Jarir] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam am wakken yella deg ḥadit-agi n tfelwit. Abu Ɛisa yenna-d d akken ḥadit n Dawud seg Shaɛbi yella d aḥeqqi ugar n ḥadit n Mujalid, ma d Mujalid sfeḍḥen-t kra n yimusnawen, imi ay iga aṭas n tuccḍiwin.
Imam Tirmidzi : 587
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مُصَدِّقُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَجَعَلَهَا فِي فُقَرَائِنَا وَكُنْتُ غُلَامًا يَتِيمًا فَأَعْطَانِي مِنْهَا قَلُوصًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي جُحَيْفَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ
Yenna-yaɣ-d [Ali bin Saɛid Al Kindi Al Kufi] yenna-aɣ-d [Hafsh bin Ghiyats] seg [Ays’ats] seg [‘Aun bin Abu Juhaifah] seg [baba-s] yenna-d, yella yusa-d ɣur-neɣ amil zakat seg Rasul n Nnbi sallallahu ‘alaihi he wasallam zakat-is ɣer us- meskin, di lweqt-nni lliɣ d agujil, dɣa yefka-yi-d zzakat s talɣa n lmal n tmeṭṭut tameẓyant. -yenna-d umsawal-, deg yixef-agi -yella daɣen -pent- n wawal n Ibn ‘Abbas. Inna Abu Ɛisa, Ḥadit n Abu Juhaifah d ḥadit n Hasan.
Imam Tirmidzi : 588
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ وَقَالَ عَلِيٌّ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ وَالْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَسْأَلَتُهُ فِي وَجْهِهِ خُمُوشٌ أَوْ خُدُوشٌ أَوْ كُدُوحٌ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا يُغْنِيهِ قَالَ خَمْسُونَ دِرْهَمًا أَوْ قِيمَتُهَا مِنْ الذَّهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ صَاحِبُ شُعْبَةَ لَوْ غَيْرُ حَكِيمٍ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ لَهُ سُفْيَانُ وَمَا لِحَكِيمٍ لَا يُحَدِّثُ عَنْهُ شُعْبَةُ قَالَ نَعَمْ قَالَ سُفْيَانُ سَمِعْتُ زُبَيْدًا يُحَدِّثُ بِهَذَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَصْحَابِنَا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا كَانَ عِنْدَ الرَّجُلِ خَمْسُونَ دِرْهَمًا لَمْ تَحِلَّ لَهُ الصَّدَقَةُ قَالَ وَلَمْ يَذْهَبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى حَدِيثِ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ وَوَسَّعُوا فِي هَذَا وَقَالُوا إِذَا كَانَ عِنْدَهُ خَمْسُونَ دِرْهَمًا أَوْ أَكْثَرُ وَهُوَ مُحْتَاجٌ فَلَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ الزَّكَاةِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَغَيْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ وَالْعِلْمِ
Yenna-aɣ-d Qutaibah seg Ali bin Hujr. [Qutaibah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sharik] yerna [Ali] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sharik] deg wakud aydeg anamek-nnes d yiwen seg [Hakim bin Jubair] seg [Muḥemmed bin Abdurrahman bin Yazid] seg [baba-s] seg [Abdullah bin Mas’ud] yenna-d, yenna-d: imdanen deg wakud aydeg yesɛa lḥeqq ilaqen, sakkin ad d-yas deg wass n tnekra deg wakud aydeg ɣef wudem-nnes tella tmeẓẓuɣt n lḥeṛma ay d-yeqqaren d akken yettsuttur’. yenna-d: “A Amazan n Öebbi, d acu n lqidar n lḥeqq iwulmen?” Yerra-yas-d : « Xemsin n yidinaren neɣ n wureɣ s wazal n xemsin n yidinaren ». deg yixef-agi - yella daɣen umezruy -pent- seg Abdellah bin Amr. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Ibn Mas’ud d ḥadit n ḥasan yerna Syuɛba tessefhem-d ɣef Ḥakim bin Jubair ɣef ljal n ḥadit-a, tenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan], tenna-aɣ-d [Yahya bin Adam] yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Hakim bin Jubair]. Abdellah bin Uthman - ameddakel n Syuɛba - yenna-yas i Sufyan Ma yella mačči d Ḥakim i d-yewwin ḥadit-agi, ihi Sufyan yesteqsa, ma imi Syuɛba ur t-id-yeḥka ara seg Ḥakim? Yarra-yas-d : Ih! [Sufyan] yenna-d sliɣ [Zubaid] yettḥekku-d aya seg [Muḥemmed bin Abdurrahman bin Yazid], yerna ḥadith-a ttwaqbel-it-id kra seg yimeddukal-nneɣ am wakken ay d-yella d llsas i ṛṛay n Ats Tsauri, Abdullah bin Al Mubarak, Ahmad ed Ishaq, nnan-d, Ma yella kra ur yelli ara d fitley. amur n zzakat. Kra n yimusnawen d yimazzayen n fiqh am Imam Syafi’i d wiyaḍ ur ttamnen ara s Ḥadit n Hakim, rray-nsen d win i d-yesgunfun ugar, dɣa yal yiwen yesɛan xemsin n dirham yerna mazal-it yeḥwaǧ rnan, imir-nni yesɛa azref ad d-yawi amur seg zakat.
Imam Tirmidzi : 589
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ رَيْحَانَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِغَنِيٍّ وَلَا لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَحُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ وَقَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ هَذَا الْحَدِيثَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَقَدْ رُوِيَ فِي غَيْرِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحِلُّ الْمَسْأَلَةُ لِغَنِيٍّ وَلَا لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ وَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ قَوِيًّا مُحْتَاجًا وَلَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ شَيْءٌ فَتُصُدِّقَ عَلَيْهِ أَجْزَأَ عَنْ الْمُتَصَدِّقِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَوَجْهُ هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى الْمَسْأَلَةِ
Yenna-aɣ-d [Abu Bakar bin Muḥemmed bin Basyyar] yenna-aɣ-d [Abu Daud At Thayalisi] yenna-yaɣ-d [Sufyan bin Saɛid]. Yerna yettwanna-aɣ-d daɣen [Mahmud bin Ghailan] yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Saɛd bin Ibrahim] seg [Raihan bin Yazid] seg [Abdullah bin Amru] seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam win ur llin ara d imdanen i d-yennan: ' ɣur-sen iḍarren ikemlen'. -yenna-d umsefham-, deg yixef-agi -yella daɣen umsefham -pent- seg Abu Hurairah, Hubsyi bin Junadah d Qabishah bin Mukhariq. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Ɛebdallah bin Amru d ḥadit n ḥasan, yerna Syuɛbah yenna-d ḥadit-a s yiwen n sanad n Saɛad bin Ibrahim, maca ur t-id-yesfehmeḍ ara. Deg yiwen n ḥadith nniḍen, yettwaḥka-d seg Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, d winna : « Ur yelli ara d ḥlal i yimdanen imeqranen ad ssutren, ula i yemdanen yesɛan iḍarren ikemlen, ma yella d amdan ijehden, maca yella deg lḥeṛma tameqrant, yerna ur yesɛi ara kra, ihi ad as-ttwanefk kra n tɣawsa seg zakat am zakat.
Imam Tirmidzi : 590
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ عَنْ حُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ السَّلُولِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهُوَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَأَخَذَ بِطَرَفِ رِدَائِهِ فَسَأَلَهُ إِيَّاهُ فَأَعْطَاهُ وَذَهَبَ فَعِنْدَ ذَلِكَ حَرُمَتْ الْمَسْأَلَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لَا تَحِلُّ لِغَنِيٍّ وَلَا لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ إِلَّا لِذِي فَقْرٍ مُدْقِعٍ أَوْ غُرْمٍ مُفْظِعٍ وَمَنْ سَأَلَ النَّاسَ لِيُثْرِيَ بِهِ مَالَهُ كَانَ خُمُوشًا فِي وَجْهِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَرَضْفًا يَأْكُلُهُ مِنْ جَهَنَّمَ وَمَنْ شَاءَ فَلْيُقِلَّ وَمَنْ شَاءَ فَلْيُكْثِرْحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحِيمِ بْنِ سُلَيْمَانَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Saɛid Al Kindi] yenna-aɣ-d [Abdurrahim bin Sulaiman] seg [Mujalid] seg [‘Amir As Sya’bi] seg [Hubsyi bin Junadah As Saluli] yenna-d, sliɣ i Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d deg wakud n lḥajj n Wada, deg wakud aydeg lḥajj n Wada. taggara n ṣṣal-is, yessuter-as kra, yefka-as kra, syin yeffeɣ. Seg yimir-nni ay d-yeḥṛem tissit, Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa salam yenna-d daɣen : « Imdanen ay yellan d imerkantiyen ur sɛin ara azref ad ttwaɛeqlen s lzakat yerna ula d imdanen ay yesɛan iɣil ikemlen ur sɛin ara azref, anagar imdanen ay yellan d imeɣnasen yerna sɛan aṭas n lḥeqq. Yerna win ara yessuter kan akken ad yernu ayla-s, ad d-yas ass n tnekra s tmeqbert n lḥeq deg wudem-is yerna ad yečč iẓra seg tmes n lǧennet, ɣef waya win yebɣan ad yessuter cwiṭ neɣ aṭas, ad t-yexdem -am ṣṣenf n tḥeqranit-’. yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan], yenna-aɣ-d [Yahya bin Adam] seg [Abdurrahim bin Suleyman] am ḥadit-nni ay d-yellan sdat-a. Yenna-d Abu Ɛisa, s sanad-agi, ḥadit n Hubsyi d ḥadit n gharib.
Imam Tirmidzi : 591
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَأُصِيبَ رَجُلٌ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثِمَارٍ ابْتَاعَهَا فَكَثُرَ دَيْنُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَصَدَّقُوا عَلَيْهِ فَتَصَدَّقَ النَّاسُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَبْلُغْ ذَلِكَ وَفَاءَ دَيْنِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِغُرَمَائِهِ خُذُوا مَا وَجَدْتُمْ وَلَيْسَ لَكُمْ إِلَّا ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَجُوَيْرِيَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj] seg [Iyadl bin Abdullah] seg [Abu Saɛid Al Khudri] yenna-d, yiwen n wergaz deg tallit n Rasulullah sallallahu alaihi wa salam yeḍḍef lxir ɣef lfayda-s, Sallallahu 'alaihi wasallam said: 'Efket-d sadaqa-nwen fell-as'. Syin fkan-d lxir, maca - seg yedrimen n lxir - ur zmiren ad ḍḍfen idrimen-nsen, dɣa yenna-d Rasulullah Shalallahu ‘alaihi wa salam i yemdanen ay yesɛan idrimen seg-s: ‘Ddem ayen ara d-tafeḍ, imi d aya kan ay tzemrem ad t-teṭṭfem’. -yenna-d umsefham-, deg yixef-a, yella daɣen umezruy -pent- seg ‘Aisyah, Juwairyah d Anas. Yenna-d Abu Ɛisa, Ḥadit n Abu Saɛid d ḥadit n sahih.
Imam Tirmidzi : 592
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَيُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ الضُّبَعِيُّ السَّدُوسِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُتِيَ بِشَيْءٍ سَأَلَ أَصَدَقَةٌ هِيَ أَمْ هَدِيَّةٌ فَإِنْ قَالُوا صَدَقَةٌ لَمْ يَأْكُلْ وَإِنْ قَالُوا هَدِيَّةٌ أَكَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَلْمَانَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَأَبِي عَمِيرَةَ جَدِّ مُعَرِّفِ بْنِ وَاصِلٍ وَاسْمُهُ رُشَيْدُ بْنُ مَالِكٍ وَمَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي رَافِعٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَلْقَمَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَقِيلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدُّ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ اسْمُهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ حَيْدَةَ الْقُشَيْرِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basysyar] yenna-aɣ-d [Makki bin Ibrahim] d [Yusuf bin Yaɛqub Adl Dlubaɛi Am wakken ay d-yenna Sadusi] deg sin, yenna-aɣ-d [Bahz bin Hakim] seg [baba-s] seg [jeddi-s] am wakken ay d-yenna, d Rasul n Allah ma yella yella s. aya d lxir neɣ d tikci?' Ma rran-asen-d, Ssadaq, ur t-yeqbil ara -ur t-yečči ara- maca ma rran-asen-d, Tirza, ihi yeqbel-itt. -perawi- yenna-d, deg yixef-a -llant daɣen tmucuha -pent- seg Salman, Abu Hurairah, Anas, Hasan bin Ali, Abu Umayrah, jeddi n Muɛarrif bin Washil, isem-is Rusyaid bin Malik, Maimun bin Mahran, Ibnu ‘Abbas, Albufilah Bi’. Ḥadit-a daɣen yettwaḥka-d seg [Abdurrahman bin Alqamah] seg [Abdurrahman bin Abu Aqil] seg Nnbi s.al.allah, ma d isem n jeddi n Bahz bin Hakim d Muɛawiyah bin Haidah Al Qusyairi. Abu 'Isa said, hadith Bahz bin Hakim d hadith gharib hasan.
Imam Tirmidzi : 593
حَدَّثَنَا مُحَمّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ابْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ رَجُلًا مِنْ بَنِي مَخْزُومٍ عَلَى الصَّدَقَةِ فَقَالَ لِأَبِي رَافِعٍ اصْحَبْنِي كَيْمَا تُصِيبَ مِنْهَا فَقَالَ لَا حَتَّى آتِيَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْأَلَهُ فَانْطَلَقَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنَّ الصَّدَقَةَ لَا تَحِلُّ لَنَا وَإِنَّ مَوَالِيَ الْقَوْمِ مِنْ أَنْفُسِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْمُهُ أَسْلَمُ وَابْنُ أَبِي رَافِعٍ هُوَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ كَاتِبُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Al Mutsanna] yenna-d, yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-aɣ-d [Syu’bah] seg [Al Hakam] seg [Ibn Abu Rafi] seg [Abu Rafi] radiallahu ‘anhu belli Nnbi sallallahu ‘alazumahi wasallam yenna-d netta s tri n Rafi’, ddu yid-i akken ula d kečč ad tiliḍ d aḥric seg-s. Abu Rafi’ yenna-d, ṛǧu alamma steqsaɣ Umazan n Öebbi sallallahu ’alaihi wa salam, syin iṛuḥ ad yesteqsi Nnbi sallallahu ’alaihi wa salam, yerra-yas-d: ‘S tidett, zakat tettwagdel fell-aɣ, yerna s tidett, aklan n yiwen n wegdud d aḥric seg-sen’. Yenna-d Abu Ɛisa, aya d ḥadit n Ḥasan aḥeqqi, Abu Rafi yella d akli n Nnbi Sallallahu ‘alaihi wasallam isem-is Aslam yerna isem n mmi-s Abu Rafi d Abdullah, amaru n Ali bin Abu Ṭalib.
Imam Tirmidzi : 594
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ عَمِّهَا سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَفْطَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيُفْطِرْ عَلَى تَمْرٍ فَإِنَّهُ بَرَكَةٌ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ تَمْرًا فَالْمَاءُ فَإِنَّهُ طَهُورٌ و قَالَ الصَّدَقَةُ عَلَى الْمِسْكِينِ صَدَقَةٌ وَهِيَ عَلَى ذِي الرَّحِمِ ثِنْتَانِ صَدَقَةٌ وَصِلَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالرَّبَابُ هِيَ أُمُّ الرَّائِحِ بِنْتُ صُلَيْعٍ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ الرَّبَابِ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ عُيَيْنَةَ أَصَحُّ وَهَكَذَا رَوَى ابْنُ عَوْنٍ وَهِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ
Yenna-aɣ-d [Qutaibah] yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Ashim Al Ahwal] seg [Hafshah bint Sirin] seg [Ar Rabab] seg xali-s [Salman bin Amir] imi ay t-id-yewwin ɣer Nnbi sallallahu alaihi itwallam, yenna-d: deg-s lxir, ma ur t-tufiḍ ara, ihi rẓem aẓummu-inek. s waman imi s tidett aman d imqeddsen’. Yenna-d daɣen: ‘Aɛaqeb i yimezdaɣen d lxir kan, ma d lxir i yeqriben ad d-yawi snat n tmerniwin - d lxir n lxir ed ussejhed n wassaɣen n tmeddukal. -yenna-d umsefham-, deg yixef-agi -yella daɣen umsefham -pent- seg Zaenab, tameṭṭut n Ɛebdallah bin Mas’ud, Jabir d Abu Hurairah. Abu Ɛisa yenna, Ḥadit n Salman bin Ḥamir d ḥadit n Hasan. Ar Rabab is Umm Raih bint Sulai'. Wagi d ayen i d-yewwi [Sufyan Ats Tsauri] seg [Ashim] seg [Hafshah bint Sirin] seg [Ar Rabab] seg [Salman bin Amir] seg Nnbi sallallaahu alaihi wasallam am lḥadith-agi, d [Syu’bah] iḥka-t seg [Ashim bint Sirin] seg [Haf,] -deg tmucuha-ines- ur d-yebder ara seg Ar Rabab. Lḥadith n Sufyan Ats Tsauri d Ibn Uyainah d sahih ugar. Akka i d-yenna [Ibn Aun] d [Hsyam bin Hassan] seg [Hafshah bint Sirin] seg [Ar Rabbab] seg [Salman bin Amir].
Imam Tirmidzi : 595
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مَدُّوَيْهِ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ قَالَتْ سَأَلْتُ أَوْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الزَّكَاةِ فَقَالَ إِنَّ فِي الْمَالِ لَحَقًّا سِوَى الزَّكَاةِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْبَقَرَةِ{ لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ }الْآيَةَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmad bin Ahmad bin Madduwaih] yenna-aɣ-d [Al Aswad bin Amir] seg [Syarik] seg [Abu Hamzah] seg [Ash Sya’bi] seg [Fathimah bint Qais] yenna-d, steqsaɣ Nnbi sallallahu ‘alaihi wandesalam ɣef zakat lḥeqq/izerfan - ad d-yeffeɣ - s lxilaf n zakat'. Syin yeɣra-d awal n Allah Taɛala yellan di tebrat Al Baqarah : ‘ur yelli d lxir ma terriḍ udem-ik ɣer wegmuḍ d lɣerb...-ayat-’.
Imam Tirmidzi : 596
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الطُّفَيْلِ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْمَالِ حَقًّا سِوَى الزَّكَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ وَأَبُو حَمْزَةَ مَيْمُونٌ الْأَعْوَرُ يُضَعَّفُ وَرَوَى بَيَانٌ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ سَالِمٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ قَوْلَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
Yenna-aɣ-d [Abdullah bin Abdurrahman] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin At Thufail] seg [Syarik] seg [Abu Hamzah] seg [‘Amir Asy Sya’bi] seg [Fathimah bint Qais] seg Nnbi sallallahu s. ayla '. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit-a ur yelli am ḥadit-nni ay d-yezrin yerna Abu Hamzah Maimun Al A’war d aɛewwiq, [Bayan] ed [Ismaɛil bin Salim] ḥekkun-d ḥadit-a seg [Ash Syaɛbi], yenna-d ḥadit-a d win ay d-yellan s lḥeqq ugar.
Imam Tirmidzi : 597
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا الطَّيِّبَ إِلَّا أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً تَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنْ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فُلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى وَحَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-yaɣ-d [Qutaybah] yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Saɛid bn Abu Saɛid Al Muqbiri] seg [Saɛid bin Yasar] belli yesla [Abu Hurairah] yenna-d: Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ulac win yettakken ssadaqa seg lxir d lḥeqq ur iqebbel ara lxir - yerna Ṛebbi ixeddem lḥeqq seg lḥeqq - ur ixeddem ara lxir - iqbel-it s ufus-is ayeffus ɣas d yiwen n uɛeqqa. dates yerna ad yemɣur deg ufus n Ar Rahman alamma yugar adrar akken ara d-yesnerni yiwen deg-wen aɛebbuḍ-is’. deg yixef-agi -llant daɣen tmucuha -pent- seg Ɛisyah, Ady bin Hatim, Anas, Ɛebdallah bin Abu Ɛufa, Haritsah bin Wahb, Ɛebdurraham bin Ɛuf d Buraidah. Yenna-d Abu Ɛisa, Ḥadit n Abu Hurairah d ḥadit sahih n ḥasan.
Imam Tirmidzi : 598
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ الصَّدَقَةَ وَيَأْخُذُهَا بِيَمِينِهِ فَيُرَبِّيهَا لِأَحَدِكُمْ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ مُهْرَهُ حَتَّى إِنَّ اللُّقْمَةَ لَتَصِيرُ مِثْلَ أُحُدٍ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ }وَ{ يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَقَدْ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَمَا يُشْبِهُ هَذَا مِنْ الرِّوَايَاتِ مِنْ الصِّفَاتِ وَنُزُولِ الرَّبِّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا قَالُوا قَدْ تَثْبُتُ الرِّوَايَاتُ فِي هَذَا وَيُؤْمَنُ بِهَا وَلَا يُتَوَهَّمُ وَلَا يُقَالُ كَيْفَ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَالِكٍ وَسُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُمْ قَالُوا فِي هَذِهِ الْأَحَادِيثِ أَمِرُّوهَا بِلَا كَيْفٍ وَهَكَذَا قَوْلُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ السُّنَّةِ وَالْجَمَاعَةِ وَأَمَّا الْجَهْمِيَّةُ فَأَنْكَرَتْ هَذِهِ الرِّوَايَاتِ وَقَالُوا هَذَا تَشْبِيهٌ وَقَدْ ذَكَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي غَيْرِ مَوْضِعٍ مِنْ كِتَابهِ الْيَدَ وَالسَّمْعَ وَالْبَصَرَ فَتَأَوَّلَتْ الْجَهْمِيَّةُ هَذِهِ الْآيَاتِ فَفَسَّرُوهَا عَلَى غَيْرِ مَا فَسَّرَ أَهْلُ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَخْلُقْ آدَمَ بِيَدِهِ وَقَالُوا إِنَّ مَعْنَى الْيَدِ هَاهُنَا الْقُوَّةُ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ إِنَّمَا يَكُونُ التَّشْبِيهُ إِذَا قَالَ يَدٌ كَيَدٍ أَوْ مِثْلُ يَدٍ أَوْ سَمْعٌ كَسَمْعٍ أَوْ مِثْلُ سَمْعٍ فَإِذَا قَالَ سَمْعٌ كَسَمْعٍ أَوْ مِثْلُ سَمْعٍ فَهَذَا التَّشْبِيهُ وَأَمَّا إِذَا قَالَ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى يَدٌ وَسَمْعٌ وَبَصَرٌ وَلَا يَقُولُ كَيْفَ وَلَا يَقُولُ مِثْلُ سَمْعٍ وَلَا كَسَمْعٍ فَهَذَا لَا يَكُونُ تَشْبِيهًا وَهُوَ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابهِ{ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ }
Iḥka-yaɣ-d [Abu Kuraib Muhammad bin 'Ala'] iḥka-aɣ-d [Waki'] iḥka-aɣ-d ['Abbad bin Mansur] iḥka-aɣ-d [Al Qasim bin Muhammad] yenna-d, sliɣ [Abu Hurairah], Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam s afus-is yerna yessemɣer-it-id fell-ak akken ara tesnerniḍ iɣersiwen-ik, armi d lḥedd n yiwen n yimi, lqut ad yili d ameqqran am wedrar n Uhud, ɣef waya, Öebbi Taɛala tenna: “Ma ur ẓrin ara belli Öebbi yeqbel ttuba seg yimdanen-is, yerna yeqbel zakat, yerna Öebbi d Aqbal n ttuba, d Aḥnin? -Al Taubah: 104-'. Yenna-d Abu Ɛisa, aya d ḥadit n lḥeqq, yettwaḥka-d seg Ɛisyah seg Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam am ḥadit-nni n tfelwit. Imusnawen sfehmen-d ḥadit-nni n tfelwit-a d ḥadit-nniḍen aydeg llant ṣṣifat n Rabb ed Nuzul-nnes yal iḍ ɣer yigenwan n umaḍal, qqaren-d, tiḥkayin-a d tiḥeqqiyin akk yerna yessefk ad tent-nemneɛ yerna ulac ccek ɣef ṣṣenf n tcifat-a. Yettwaḥka-d seg Malik bin Anas, Sufyan bin Uyainah, Ɛebdallah bin Al Mubarak, nnan-d akk ɣef ṣṣifat n Öebbi, Amnet s ṣṣifat-agi akken i d-ttwaḥka mebla ma nnan-d d acu-tent s tidet, d ayen i d-nnan imusnawen n Ahlussunnah wal Jama’ah. Ma d tarbaɛt n Jahmiyyah, nekren-d tiḥkayin-a yerna qqaren-d ula d nitni belli tikci n ṣṣifat i Öebbi d tashbih - s ussemgerrad n Ṛebbi d imdanen-is - sakkin qqaren-d ayat ideg llant ṣṣifat n Öebbi am ifassen, tasleḍt, tamuɣli yerna ttfehhimen-tent mačči ɣef leḥsab n tefsert n imusnawen, qqaren-d : Indeed not of Allahs di Adams. tezmert. Ishaq bin Ibrahim yenna-d, ayen umi qqaren tasybih d ma yella yenna-d belli ifassen n Rebbi am ifassen n yimdanen, asli n Rebbi am tmes n yimdanen yerna ma yella yettwasban belli d netta i t-id-yennan ihi d tasybih, ma d ma yella yenna-d akken i d-yenna Allah : belli Allah yesɛa ifassen n tgemmi, d ayen i d-yeslan d wayen-nsen d sight . lxelq, ihi ayagi ur yettwaḥseb ara d tasybih yerna ayagi d awal n Öebbi: ‘...ulac am Neppa, yerna Netta d Aɛessas. Sliɣ d Tmuɣli n Kullec’. -Asy Scuṛa: 11-
Imam Tirmidzi : 599
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الصَّوْمِ أَفْضَلُ بَعْدَ رَمَضَانَ فَقَالَ شَعْبَانُ لِتَعْظِيمِ رَمَضَانَ قِيلَ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ صَدَقَةٌ فِي رَمَضَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَصَدَقَةُ بْنُ مُوسَى لَيْسَ عِنْدَهُمْ بِذَاكَ الْقَوِيِّ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Shadaqah bin Musa] seg [Tsabit] bin [Anas] yenna-d, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yettwasteqsa ɣef uẓummu yesɛan azal akk deffir Ramadlan, yerra-d: ‘Ayyuz n Shalanhke yella n Shalanhke’. daɣen, ihi d acu i d Sadaqah yesɛan azal akk? Yerra-yas: 'Shadaqah deg wayyur n Ramadlan'. Yenna-d Abu Ɛisa, aya d ḥadit gharib yerna ɣef leḥsab n yimusnawen n ḥadit Sadaqah bin Musa ur yelli d amḥaddi ijehden.
Imam Tirmidzi : 600
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى الْخَزَّارُ الْبَصْرِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الصَّدَقَةَ لَتُطْفِئُ غَضَبَ الرَّبِّ وَتَدْفَعُ عَنْ مِيتَةِ السُّوءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Yenna-aɣ-d [Uqbah bin Mukram Al 'Ammiy Al Bashri] yenna-aɣ-d [Abdullah bin 'Isa Al Khazzar Al Bashri] seg [Yunus bin 'Ubaid] seg [Al Hasan] seg [Anas bin Malik] yenna-d: kra seg lmut deg yir liḥala. -su'ul khatimah-'. Yenna-d Abu Ɛisa, s ubrid-agi, aya d ḥadit gharib.