Imam Tirmidzi : 561
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ ابْنِ حُجَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَدَّيْتَ زَكَاةَ مَالِكَ فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّهُ ذَكَرَ الزَّكَاةَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَتَطَوَّعَ وَابْنُ حُجَيْرَةَ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُجَيْرَةَ الْمَصْرِيُّ
Swi hi byeriwile [Umar bin Hafsh Asy Syaibani Al Bashri] u hi byerile [Abdullah bin Wahb] u hi byerile [Amru bin Al Harith] ku suka eka [Darraj] ku suka eka [Abu Hujairah] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko u hakerile zakat eka rifuwo ra wena, kutani u hetisisile vutihlamuleri bya wena'. Abu 'Isa u te, leyi i hadith ya hasan gharib. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam hi tindlela to tala, hinkwato leti ti boxa rito zakat. Wanuna un’wana u vutisile, Murhumiwa wa Allah, handle ka zakat, xana ndzi boheka ku hakela? Hiloko a hlamula a ku: 'E-e, handle ka loko u endla tathawwu - mikhuva ya sunnah -'. Vito ra Ibn Hujairah i Abdurrahman bin Hujairah Al Mishri.
Imam Tirmidzi : 562
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نَتَمَنَّى أَنْ يَأْتِيَ الْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ ثُمَّ وَثَبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ عَلَى الْعَالِمِ وَالْعَرْضَ عَلَيْهِ جَائِزٌ مِثْلُ السَّمَاعِ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْأَعْرَابِيَّ عَرَضَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi byerile [Muhammad bin Isma'il] u hi byerile [Ali bin Abdul Hamid Al Kufi] u hi byerile [Sulaiman bin Al Mughirah] ku suka eka [Tsabit] ku suka eka [Anas bin Malik] u te, hi tsakela ku tshemba leswaku Baduwi wo tlhariha u ta ta a ta vutisa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wa salam, loko hi ri tano, Baduwi u tile a tshama hi matsolo emahlweni ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam loko a ri karhi a ku, O Muhammad, murhumiwa wa wena u vula leswaku u tivula murhumiwa wa Allah? Muprofeta sallallaahu 'alaihi wa salam u hlamurile a ku, Ina. a ku, Hi Loyi a tlakuseke matilo, a endla misava yi ringanana ni ku simeka tintshava, xana Allah hakunene u ku rhumile? Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u hlamurile a ku: ‘Ina’. a ku, murhumiwa wa wena u tlhele a vula leswaku hosi yi vule leswaku swa boha leswaku hi endla swikhongelo swa ntlhanu vusiku na nhlikanhi? U hlamurile, u vule ntiyiso. a ku, Hi Loyi a ku rhumeke, xana Allah u lerisile leswi hakunene? A hlamula a ku: “Ina.” A ku, murhumiwa wa wena u tlhele a vula leswaku hosi yi vule leswaku swa boha leswaku hi titsona swakudya n’hweti yin’we hinkwayo hi lembe? Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u te: ‘U vulavula ntiyiso’. a ku, Hi Loyi a ku rhumeke, xana Allah u lerisile leswi hakunene? Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u hlamurile a ku: ‘Ina’. aku, murhumiwa wa wena na yena a vula leswaku hosi yi te, hi boheka ku hakela zakat eka rifuwo ra hina? Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u hlamurile: ‘U vule ntiyiso’. a ku, Hi Loyi a ku rhumeke, xana Allah u lerisile leswi hakunene? Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u hlamurile a ku: ‘Ina’. a ku, murhumiwa wa wena u tlhele a vula leswaku hosi yi te, swa boha eka mani na mani loyi a kotaka ku endla riendzo ra vukhongeri ro ya eBaitullah, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u te: ‘U vule ntiyiso’. A ku, Hi Loyi a ku rhumeke, xana Allah u lerisile leswi hakunene? Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u hlamurile a ku: ‘Ina’. kutani a ku: “Hi Loyi a ku rhumeke ni ntiyiso, a ndzi nge siyi na yin’we ya yona naswona a ndzi nge engeteli swin’wana, kutani a pfuka a famba.” Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u te: ‘Loko Baduai a endla leswi kutani u ta nghena etilweni’. Abu 'Isa u te, hi ndlela leyi hadith leyi i hasan gharib, hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi sanad yin'wana, ku nga ku suka eka Anas bin Malik ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ndzi twe Muhammad bin Ismail a vula, van'wana Ahlul ilmi u te, nawu lowu nga tekiwa eka hadith leyi hi leswaku, swa pfumeleriwa ku lava vutivi hi Qira'ah eka sheikh tani hi leswi swi nga xiswona na swona swi pfumeleriwa eka Sama' -ku yingisela lafazh ya sheikh-, hikuva vanhu va Baduwi na vona va yi hlaya emahlweni ka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wa salam ivi a yi tiyisisa.
Imam Tirmidzi : 563
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ عَفَوْتُ عَنْ صَدَقَةِ الْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ فَهَاتُوا صَدَقَةَ الرِّقَةِ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا دِرْهَمًا وَلَيْسَ فِي تِسْعِينَ وَمِائَةٍ شَيْءٌ فَإِذَا بَلَغَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا خَمْسَةُ دَرَاهِمَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْأَعْمَشُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَغَيْرُهُمَا عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ رُوِيَ عَنْهُمَا جَمِيعًا
hi byerile [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu As Syawarib] u hi byerile [Abu 'Awanah] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka ['Ashim bin Dlamrah] ku suka eka [Ali] u te, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: ‘A ndzi boheki ku hakela zakat eka tihanci na malandza, kambe hakela zakat eka silivhere, ku suka eka makume mune wun’wana na wun’wana dirham u nyika dirham yin’we. Loko mali yi ri dzana na makume nhungu, kutani a swi bohi ku hakela zakat, kambe loko mali yi fika eka madzana mambirhi ya ti-dirham, kutani zakat yi hakeriwa ntlhanu wa ti-dirham’. eka ndzima leyi - ku tlhela ku va na matimu lama - pent - ku suka eka Abu Bakr na Amru bin Hazm. Abu 'Isa u te, hadith leyi yi hlamuseriwe hi [Al A'masy] na [Abu 'Awanah] na yin'wana ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka ['Ashim bin Dlamrah] ku suka eka [Ali], yi tlhele yi hlamuseriwa hi [Sufyan Ats Tsauri] na [Sufyan bin 'Uyainah] na yin'wana ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali]. U te, Ndzi vutisile Muhammad bin Ismail hi ti hadith leti, u hlamurile, havumbirhi bya tona ndzi ehleketa leswaku i ti hadith ta ntiyiso ku suka eka Abu Ishaq. Swi nga endleka leswaku hadith leyi yi hlamuseriwe eka vona havambirhi - 'Ashim bin Dlamrah na Al Harith -.
Imam Tirmidzi : 564
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَرَوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ كَامِلٍ الْمَرْوَزِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَلَمَّا قُبِضَ عَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ وَعُمَرُ حَتَّى قُبِضَ وَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشَرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ فَجَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الشَّاءِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ فَثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ ثُمَّ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعَ مِائَةِ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍو قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قَسَّمَ الشَّاءَ أَثْلَاثًا ثُلُثٌ خِيَارٌ وَثُلُثٌ أَوْسَاطٌ وَثُلُثٌ شِرَارٌ وَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَبَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَإِنَّمَا رَفَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ
[Ziyad bin Ayyub Al Baghdadi] na [Ibrahim bin Abdullah Al Harawi] na [Muhammad bin Kamil Al Marwazi] va hi byerile hi nhlamuselo yin’we, va te, [Abbad bin ‘Awam] u hi byerile ku suka eka [Sufyan bin Husayn] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Salim] ku suka eka [tata wa yena] leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah swi ve ehenhla yena) u tsale buku ya tintswalo, kambe a nga yi rhumelanga eka valawuri va yena ku kondza a fa a yi rhwala hi banga ra yena. Endzhaku ka rifu ra yena, Abu Bakr u titolovete leswi nga endzeni ka yona ku fikela loko a fa ku fana na Umar. Exikarhi ka leswi nga endzeni ka yona ku na, eka tikamela tin’wana ni tin’wana ta ntlhanu, zakat i mbuti yin’we naswona eka tikamela tin’wana ni tin’wana ta khume zakat i timbuti timbirhi, eka tikamela tin’wana ni tin’wana ta khume-ntlhanu zakat i timbuti tinharhu, naswona eka timbuti tin’wana ni tin’wana ta makume-mbirhi zakat i timbuti ta mune. loko yi fika eka makume mbirhi ntlhanu ku ya eka makume nharhu ntlhanu, kutani zakat i bintu makhad yin'we - kamela ya xisati leyi ngheneke eka lembe ra yona ra vumbirhi -, loko nhlayo yi ri ehenhla ka makume nharhu ntlhanu ku ya eka makume mune ntlhanu kutani zakat i bintu labun yin'we - kamela ya xisati leyi ngheneke eka lembe ra yona ra vunharhu -, naswona ehenhla ka makume mune ntlhanu ku ya eka makume tsevu zakat i yin'we Hiqqah - kamela leyi nga na yi nghene eka lembe ra yona ra vumune -, ku suka eka makume-nhungu-n'we ku ya eka makume-nkombo-ntlhanu zakat i Jadza'ah yin'we - yin'we leyi nga nghena eka lembe ra vuntlhanu-. Ehenhla ka tinhloko ta makume nkombo ntlhanu ku ya eka makume nhungu zakat i bintu Labun timbirhi, loko ehenhla ka makume nhungu ku ya eka dzana na makume mbirhi zakat yi ri ti Hiqqah timbirhi, loko nhlayo yi tlula dzana na makume mbirhi kutani eka tikamela tin’wana na tin’wana ta makume ntlhanu zakat i Hiqqah yin’we naswona eka tinhloko tin’wana na tin’wana ta makume mune zakat i bintu Labun yin’we. Loko ku ri zakat ya timbuti, eka timbuti tin’wana na tin’wana ta makume mune ku ya eka dzana na makume mbirhi, zakat i mbuti yin’we. Loko nhlayo yi ri ehenhla ka dzana na makume mbirhi ku ya eka madzana mambirhi, zakat i timbuti timbirhi. Loko nhlayo yi ri dzana na makume mbirhi n'we ku ya eka madzana manharhu, zakat i timbuti tinharhu. Loko nhlayo yi ri ehenhla ka madzana manharhu ya timbuti, zakat i mbuti yin’we eka dzana rin’wana na rin’wana ra timbuti. Leswi swa tirha loko nhlayo yi fika eka madzana ya mune wa timbuti. A swi pfumeleriwi ku hlanganisa mintlhambi yo hlayanyana yo hambana ya timbuti, naswona a swi pfumeleriwi ku hambanyisa ntlhambi wun’we hi xikongomelo xo papalata ku boheka ka zakat. Loko ntlhambi wun’we wa swiharhi wu ri wa vun’wini byo hlanganela, kutani zakat yi tekiwa eka swimbirhi. A swi pfumeleriwi ku teka zakat eka swifuwo leswi dyuhaleke kumbe leswi lamaleke. Az Zuhri u te, loko amil zakat yi fika, kutani u fanele ku avanyisa timbuti hi swiphemu swinharhu, leswinene, swa le xikarhi na swa khwalithi ya le hansi. Kutani u teke zakat eka ntlawa wa le xikarhi, kambe Az Zuhri a nga boxi tihomu. Eka ndzima leyi - ku tlhela ku va na xitlhokovetselo - pentagon - ku suka eka Abu Bakr, Bahz bin Hakim ku suka eka tata wa yena ku suka eka kokwa wa yena, Abu Dzar na Anas. Abu 'Isa u te, hadith ya Ibn Umar i hadith ya ntiyiso ya hasan, leyi endliwaka hi vativi vo tala va nawu. Yunus bin Yazid na vanhu vo hlayanyana va hlamusele hadith leyi ku suka eka Az Zuhri ku suka eka Salim, kambe hinkwavo a va yi tirhisi handle ka Sufyan bin Husain.
Imam Tirmidzi : 565
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي ثَلَاثِينَ مِنْ الْبَقَرِ تَبِيعٌ أَوْ تَبِيعَةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةٌوَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ وَعَبْدُ السَّلَامِ ثِقَةٌ حَافِظٌ وَرَوَى شَرِيكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ أَبِيهِ
hi byerile [Muhammad bin ‘Ubaid Al Muharibi] na [Abu Sa’id Al Asyajj] havambirhi va te, u hi byerile [‘Abdus Salam bin Harb] ku suka eka [Khushaif] ku suka eka [Abu ‘Ubaidah] ku suka eka [Abdullah bin Mas’ud] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam u te: ‘Eka tihomu tin’wana na tin’wana ta makume nharhu, zakat i Tabi’ yin’we kumbe Tabi’ah - nkunzi kumbe ya xisati leyi ngheneke eka lembe ra yona ra vumbirhi- naswona eka tihomu tin’wana na tin’wana ta makume mune, zakat i homu yin’we ya Musinnah - leyi ngheneke eka lembe ra yona ra vunharhu-’. Eka ndzima leyi - ku tlhela ku va na matimu ya - pent - ku suka eka Mu'adz bin Jabal. Abu 'Isa u te, xisweswo 'Abdus Salam bin Harb u swi hlamuserile ku suka eka Khushaif, kasi 'Abdus Salam a a ri munhu wa tsiqah na hafizh. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi [Syarik ku suka eka Khushaif] ku suka eka [Abu 'Ubaidah] ku suka eka tata wa yena [Abdullah], kasi Abu 'Ubaidah a nga si tshama a hlamuseriwa hadith ku suka eka tata wa yena.
Imam Tirmidzi : 566
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ وَهَذَا أَصَحُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا
hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u hi byerile [Abdurrazaq] u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Wa`il] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [Mu’adz bin Jabal] u te, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ndzi rhumele eYemen kutani a ndzi byela leswaku ndzi teka zakat eka tihomu tin’wana na tin’wana ta makume nharhu, Tabi’ yin’we kumbe Tabi’ah, naswona eka tihomu tin’wana na tin’wana ta makume mune zakat i homu yin’we ya Musinnah. Kukatsa naku teka jizyah eka munhu un’wana na un’wana loyi a fikelelaka vukulu, dinar yin’we kumbe nxavo wa dinar yin’we, kufana na swiambalo swa ma’afir - swiambalo leswi endliweke e Ma’afir, yin’wana ya tindzhawu ta Yemen. Abu 'Isa u te, leyi i hadith ya hasan. Swidyondzi swin’wana swa hadith swi swi hlamuserile ku suka eka Sufyan ku suka eka A’amasy ku suka eka Abu Wail ku suka eMasruq leswaku Rasulullah Sallallaahu ‘alaihi wasallam u rhumele Mu’adz eYemen kutani a n’wi byela leswaku a teka.....etc., matimu lawa i ya ntiyiso swinene. U hi byerile Muhammad bin Basysiyar, u hi byerile Muhammad Ja'far, u hi byerile eka Kemi Syu'bah ku suka eka Amru bin Murrah u te, ndzi vutisile Abu 'Ubaidah bin Abdullah, xana u tsundzuka nchumu eka Abdullah? U hlamule a ku, e-e.
Imam Tirmidzi : 567
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا أَهْلَ كِتَابٍ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌوَفِي الْبَاب عَنْ الصُّنَابِحِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ اسْمُهُ نَافِذٌ
hi byerile [Abu Kuraib] u hi byerile [Waki’] u hi byerile [Zakariya bin Ishaq Al Makki] u hi byerile [Yahya bin Abdullah bin As Shaifi] ku suka eka [Abu Ma’bad] ku suka eka [Ibn ‘Abbas] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u rhumele Mu’adz eYemen, kutani a ku eka yena: ‘Hakunene u ta ta eka vanhu ya buku ya ahlul, kutani u va vitane eka ripfumelo Laa ilaaha illallaah naswona ndzi Murhumiwa wa Allah. Loko va ku yingisa, va dyondzise leswaku Allah u swi endle swi boha leswaku va khongela ka ntlhanu vusiku ni nhlikanhi. Loko va ku yingisa, va byele leswaku Allah u swi endle swi boha leswaku va hakela zakat eka rifuwo leri tekiweke eka vafumi leswaku ri averiwa swisiwana exikarhi ka vona. Loko va ku yingisa, kutani u nga teki zakat eka rifuwo ra vona lerinene naswona u tivonela eka swikhongelo swa lava va dyoheriweke hikuva a ku na xihinga exikarhi ka swikhongelo swa vona na Allah. mustjab-'. -mutlhokovetseri- u te, eka ndzima leyi -ku tlhela ku va na matimu ya -pent- ku suka eka Al Shunaabihi. Abu 'Isa u te, Hadith ya Ibn Abbas i hadith ya ntiyiso ya hasan. Abu Ma’bad a a ri hlonga ra Ibn Abbas leri vuriwaka Nafidz.
Imam Tirmidzi : 568
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ وَالْوَسْقُ سِتُّونَ صَاعًا وَخَمْسَةُ أَوْسُقٍ ثَلَاثُ مِائَةِ صَاعٍ وَصَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَثُلُثٌ وَصَاعُ أَهْلِ الْكُوفَةِ ثَمَانِيَةُ أَرْطَالٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَخَمْسُ أَوَاقٍ مِائَتَا دِرْهَمٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ يَعْنِي لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ وَفِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فِي كُلِّ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ
hi byerile [Qutaibah] u hi byerile [Abdul ‘Aziz bin Muhammad] ku suka eka [Amru bin Yahya Al Mazini] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudri] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A ku na vutihlamuleri byo hakela zakat loko ku ri na tikamela leti nga ehansi ka ntlhanu, naswona a ku na vutihlamuleri byo hakela zakat eka silivhere leswi nga ehansi ka ntlhanu wa ti uqiyah - uqiyah yin’we i makume mune wa ti dirham-, naswona a ku na vutihlamuleri byo zakat eka swikumiwa swa Misava leswi nga ehansi ka ntlhanu wa wasaq - wasaq yin’we yi ringana na 60 sha’, leswi nga kwalomu ka 656 kg. Ndzoho-'. eka ndzima leyi - ku tlhela ku va na switlhokovetselo -leswi pentiweke- ku suka eka Abu Hurairah, Ibn Umar, Jabir na Abdullah bin Amru. U hi byerile [Muhammad bin Basysyar] u hi byerile [Abdurrahman bin Mahdi] u hi byerile [Sufyan] na [Syu’bah] na [Malik bin Anas] ku suka eka [Amru bin Yahya] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudri] ku suka eka Muprofeta bin sallallaahu ‘alaihi wasallam ku fana na Hadith ya Abdul Aziz ku suka eAmru Yahya. Abu Isa u te, hadith ya Abu Sa’id i hadith ya ntiyiso ya hasan, hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka tindlela to hlayanyana naswona yi tlhele yi endliwa hi ahlul ilmi leswaku a ku na vutihlamuleri byo hakela zakat eka vuhumelerisi bya Misava lebyi nga ehansi ka ntlhanu wa wasaq, wasaq yin’we i 60 sha’, kasi ntlhanu wa wasaq i madzana manharhu ya sha’, naswona sha’ hi ku ya hi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam i ntlhanu wa tiphesente ta catty - catty yin’we yi kwalomu ka 8 ounces kumbe litara yin’we -. Hi nkarhi wolowo, bushel ya vanhu va Kufa i ti catties ta tsevu. A ku na zakat ya silivhere leyi nga ehansi ka ntlhanu wa ti-Uqiyah, Uqiyah yin’we yi ringana na makume mune wa ti-dirham, hikwalaho ntlhanu wa wasaq yi ringana na madzana mambirhi ya ti-dirham. A ku na zakat eka tikamela leti nga ehansi ka ntlhanu, loko u ri na tikamela ta makume mbirhi ntlhanu, kutani zakat i bintu Makhadl yin’we, loko u ri na tikamela leti nga ehansi ka ntlhanu, kutani zakat i mbuti yin’we eka tikamela tin’wana na tin’wana ta ntlhanu.
Imam Tirmidzi : 569
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ وَشُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ فِي فَرَسِهِ وَلَا فِي عَبْدِهِ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَيْسَ فِي الْخَيْلِ السَّائِمَةِ صَدَقَةٌ وَلَا فِي الرَّقِيقِ إِذَا كَانُوا لِلْخِدْمَةِ صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَكُونُوا لِلتِّجَارَةِ فَإِذَا كَانُوا لِلتِّجَارَةِ فَفِي أَثْمَانِهِمْ الزَّكَاةُ إِذَا حَالَ عَلَيْهَا الْحَوْلُ
hi byerile [Abu Kuraib Muhammad bin ‘Ala’] na [Mahmud bin Ghailan] havambirhi va te, u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Sufyan] na [Syu’bah] ku suka eka [Abdullah bin Dinar] ku suka eka [Sulaiman bin Yasar] ku suka eka [’Irak bin Malik] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A is a nga boheki ku hakela zakat eka ku khandziya tihanci na mahlonga’. eka ndzima leyi - ku tlhela ku va na matimu ya - pent - ku suka eka Ali na Abdullah bin Amru. Abu 'Isa u te, hadith ya Abu Hurairah i hadith ya ntiyiso ya hasan naswona yi endliwa hi ahlul ilmi, va vule leswaku, a ku na vutihlamuleri byo hakela zakat eka tihanci ta saaimah - leti ti tidyaka - xikan'we na mahlonga lama tirhisiwaka ku tirhela vini va tona, handle ka loko ti xaviwile no xavisiwa. Loko u xava no xavisa, u fanele ku hakela zakat endzhaku ka haul yin’we.
Imam Tirmidzi : 570
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ التِّنِّيسِيُّ عَنْ صَدَقَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَسَلِ فِي كُلِّ عَشَرَةِ أَزُقٍّ زِقٌّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَيَّارَةَ الْمُتَعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْعَسَلِ شَيْءٌ وَصَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِحَافِظٍ وَقَدْ خُولِفَ صَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ نَافِعٍ
hi byerile [Muhammad bin Yahya An Naisaburi] u hi byerile [Amru bin Abu Salamah At Tinisiyu] ku suka eka [Shadaqah bin Abdullah] ku suka eka [Musa bin Yasar] ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar] u te, Rasulullah Sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Eka khume rin’wana na rin’wana ra Ziq ra vulombe zakat i Ziq yin’we - hi vito xibya lexi endliweke hi dzovo xo khoma vulombe ni mafurha -'. eka ndzima leyi - ku tlhela ku va na matimu lama - pent - ku suka eka Abu Hurairah, Abu Sayyarah Al Muta'i na Abdullah bin Amru. Abu 'Isa u te, hadith ya Ibn Umar yi buriwile hi ahlul hadith naswona a ku na hadith ya ntiyiso mayelana na vulombe ku suka eka Murhumiwa wa Allah, kambe hadith leyi yi endliwa hi ahlul ilmi, leyi na yona i mavonelo ya Ahmad na Ishaq. Swidyondzi swin’wana swa sayense swi vula leswaku a ku na vutihlamuleri byo hakela zakat eka vulombe. Hi nkarhi wolowo, Sadaqah bin Abdullah a a nga ri hafizh, vonelo leri ri kanetana na matimu ya Sadaqah bin Abdullah ku suka eka Nafi’.
Imam Tirmidzi : 571
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ صَدَقَةِ الْعَسَلِ قَالَ قُلْتُ مَا عِنْدَنَا عَسَلٌ نَتَصَدَّقُ مِنْهُ وَلَكِنْ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ أَنَّهُ قَالَلَيْسَ فِي الْعَسَلِ صَدَقَةٌفَقَالَ عُمَرُ عَدْلٌ مَرْضِيٌّ فَكَتَبَ إِلَى النَّاسِ أَنْ تُوضَعَ يَعْنِي عَنْهُمْ
hi byerile [Muhammad bin Basysyar] u hi byerile [Abdul Wahhab At Tsaqafi] u hi byerile [‘Ubaidullah bin Umar] ku suka eka [Nafi’] u te, Umar bin Abdul Aziz u tshame a ndzi vutisa hi zakat eka vulombe, u te, ndzi te, a hi na vulombe byo nyika zakat eka, kambe u hi byerile [Mughirah bin Hakim] leswaku u te, kwalaho a hi vutihlamuleri byo nyika zakat eka vulombe. Kutani Umar aku, Mughirah ari munhu wo lulama no xiximiwa, kutani a tivisa vanhu leswaku ava bohekanga ku hakela zakat eka vulombe.
Imam Tirmidzi : 572
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ صَالِحٍ الطَّلْحِيُّ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ عَلَيْهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِوَفِي الْبَاب عَنْ سَرَّاءَ بِنْتِ نَبْهَانَ الْغَنَوِيَّةِ
hi byerile [Yahya bin Musa] u hi byerile [Harun bin Salih At Thalhi Al Madani] u hi byerile [Abdurrahman bin Zaid bin Aslam] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Ibnu Umar] u te, Rasullullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a tirhisaka nhundzu yo karhi exikarhi ka haul, n’wini wa nhundzu a nge humesiwi zakat ku kondza ku hetiwa haul yin'we'. eka ndzima leyi -ku tlhela ku va na matimu ya -pent- ku suka eka Sarra' bint Nabhan Al Ghanawiyyah.
Imam Tirmidzi : 573
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ فِيهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى أَيُّوبُ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُهُمَا مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَهُوَ كَثِيرُ الْغَلَطِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا زَكَاةَ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ عِنْدَهُ مَالٌ تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ فَفِيهِ الزَّكَاةُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ سِوَى الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ مَا تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ لَمْ يَجِبْ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ زَكَاةٌ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنْ اسْتَفَادَ مَالًا قَبْلَ أَنْ يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنَّهُ يُزَكِّي الْمَالَ الْمُسْتَفَادَ مَعَ مَالِهِ الَّذِي وَجَبَتْ فِيهِ الزَّكَاةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ
Swi hi byeriwile [Muhammad bin Basysyar] u hi byerile [Abdul Wahhab At Tsaqafi] u hi byerile [Ayyub] ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar] u te, mani na mani loyi a tirhisaka nhundzu yo karhi exikarhi ka ku rhwala - hi nkarhi wa lembe - zakat a yi nge hakeriwi eka nchumu wolowo ku kondza ku rhwala kun’we ku hetiwa. Abu 'Isa u te, ku hlamusela loku i ka ntiyiso ku tlula hadith ya Abdurraham bin Zaid bin Aslam. Abu 'Isa u te, hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi [Ayyub] na ['Ubaidullah bin Umar] na van'wana ku suka eka [Nafi'] ku suka eka [Ibn Umar] hi ndlela ya mauquf, naswona Abdurraham bin Zaid bin Aslam a a tsanile eku hlamuseleni ka hadith. U bumabumeriwile hi Ahmad bin Hanbal na Ali bin Al Madini xikan’we na swidyondzi swin’wana swa hadith, naswona u endle hambi ku ri swihoxo swo tala. Ku hlamuseriwe eka vanghana vo tala va Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) leswaku a ku na zakat leyi faneleke eka rifuwo leri tirhisiwaka ku kondza ku hundza lembe rin’we. Leri nakambe i vonelo ra Malik bin Anas, Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Swidyondzi swin’wana swi na vonelo ra leswaku loko munhu a ri na rifuwo leri bohaka leswaku zakat yi hakeriwa, kutani rifuwo leri tirhisiwaka ri le hansi ka zakat, kambe loko a nga ri na rifuwo leri bohaka eka zakat handle ka rifuwo ra mustafad - leri tirhisiwaka - kutani a nga boheki ku hakela zakat eka rifuwo ra mustafad ku kondza ku hundza lembe rin’we, hikuva entiyisweni u hakela zakat eka rifuwo ra mustafad swin’we ni rifuwo leri bohaka leswaku zakat yi hakeriwa, naswona leri i vonelo ra Sufyan Ats Tsauri ni vanhu va le Kufa.
Imam Tirmidzi : 574
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَاحِدَةٍ وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ جِزْيَةٌحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَجَدِّ حَرْبِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ النَّصْرَانِيَّ إِذَا أَسْلَمَ وُضِعَتْ عَنْهُ جِزْيَةُ رَقَبَتِهِ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ جِزْيَةَ الرَّقَبَةِ وَفِي الْحَدِيثِ مَا يُفَسِّرُ هَذَا حَيْثُ قَالَ إِنَّمَا الْعُشُورُ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ
hi byerile [Yahya bin Aktsam] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Qabus bin Abu Dlabyan] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Ibn Abbas] u te, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A swi pfumeleriwi ku va na ti Qibla timbirhi eka ndhawu yin’we naswona vutihlamuleri byo hakela jizyah a byi sindzisiwi eka Mamoslem’. U hi byerile [Abu Kuraib] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Qabus] ku fana na hadith leyi nga laha henhla hi sanad leyi fanaka. Hadith leyi nga na nhlamuselo swinene yi hlamuseriwe ku suka eka Sa’id bin Zaid na kokwa wa yena Harb bin Ubaidillah Al Tsaqafi. Abu 'Isa u te, hadith ya Ibn Abbas yi hlamuseriwe ku suka eka Qabus bin Abu Dlabyan ku suka eka tata wa yena ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam hi ndlela ya mursal, kambe hadith leyi yi endliwa hi vunyingi bya ahlul ilmi, leswaku loko Mukriste a hundzukela eka Islam, kutani a nga ha boheki ku hakela jizyah. Nhlamuselo ya marito ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa salam: ‘Leswaku Mamoslem a ma le hansi ka vutihlamuleri byo hakela khume ra rifuwo ra wona’ i ku hakela jizyah hikwalaho ka vuhlayiseki bya vona, naswona nhlamuselo ya ‘Usyur entiyisweni yi kumeka eka nhlokomhaka ya muhleri ya hadith, ku nga leswaku u te: ‘Ku boheka ku hakela ‘Usyur - n’we-xa-khume- i eka Vakriste na Vayuda ntsena ku nga ri eka Mamoslem.
Imam Tirmidzi : 575
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَتْخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ أَهْلِ جَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَهِمَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ إِبْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى فِي الْحُلِيِّ زَكَاةً وَفِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ مَقَالٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةَ مَا كَانَ مِنْهُ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَائِشَةُ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَيْسَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
hi byerile [Hannad] u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Wa’il] ku suka eka [Amru bin Al Harith bin Mushthaliq] ku suka eka [makwavo wa yena Zainab] nsati wa Abdullah ku suka eka [Zainab] Abdullah bin Mas’ud nsati u te: Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vulavule na vavasati, u te: ‘N’wina vavasati Nyikani tintswalo hambi hi swin’wetsin’wetsi swa n’wina, hikuva entiyisweni vunyingi bya vaaki va Tihele ta Tihele va vumbiwa hi vavasati’. [Mahmud bin Ghailan] u hi byerile [Abu Daud] ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [A’mash] u te, ndzi twe [Abu Wa`il] a hlamusela hadith ku suka eka [Amru bin Al Harith] n’wana wa makwavo wa yena Zainab ku suka eka [Zainab] nsati wa Abdullah bin Mas’ud ku suka eka Muprofeta Shallallaahu ‘alaihi wasallam ku fana na hadith leyi nga laha henhla. Abu 'Isa u te, ku hlamusela loku i ka ntiyiso ku tlula hadith ya Abu Mu'awiyah, hikuva ku na wahm - ku kanakana - eka hadith ya Abu Mu'awiyah, u hlamuserile ku suka eka Amru bin Harith ku suka eka n'wana wa makwavo wa yena Zainab, kambe lexinene xi huma eka Amru bin Harith, n'wana wa n'wana wa makwavo wa yena Zainab. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka Amru bin Shu’aib ku suka eka tata wa yena ku suka eka kokwa wa yena ku suka eka Muprofeta Shallallaahu ‘alaihi wasallam hakunene u na vonelo ra leswaku zakat eka vuhlalu ya boha, kambe eka sanad ya hadith leyi ku na xihoxo. Swidyondzi swina mavonelo yohambana, swidyondzeki swin’wana kusuka exikarhi ka vanghana va Muprofeta Shalallahu ‘alaihi wa salam na tabi’in ya yena yofana na Sufyan Ats Tsauri swina mavonelo ya leswaku zakat eka swin’wetsin’wetsi leswi endliweke hi nsuku na silivhere ya boha, naswona vanghana van’wana va Muprofeta Shalallahu ‘alaihi wa salam vofana na Ibn Umar, Aisyah, Jabir bin Abdillah na Malik bin Anas xikan’we na vativi van’wana va nawu vo fana na Malik bin Anas, Syafi’i, Ahmad na Ishaq va na vonelo ra leswaku zakat eka vuhlalu a yi bohi.
Imam Tirmidzi : 576
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ امْرَأَتَيْنِ أَتَتَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي أَيْدِيهِمَا سُوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ لَهُمَا أَتُؤَدِّيَانِ زَكَاتَهُ قَالَتَا لَا قَالَ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُحِبَّانِ أَنْ يُسَوِّرَكُمَا اللَّهُ بِسُوَارَيْنِ مِنْ نَارٍ قَالَتَا لَا قَالَ فَأَدِّيَا زَكَاتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ نَحْوَ هَذَا وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ
hi byerile [Qutaibah] u hi byerile [Ibn Lahi’ah] ku suka eka [Amru bin Syu’aib] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [kokwa wa yena] leswaku vavasati vambirhi va tile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam va ambale swingwavila swimbirhi swa nsuku emavokweni ya vona, kutani a va vutisa havumbirhi bya vona: ‘Xana mi hakerile zakat?’. Va hlamurile, a va si fika. Kutani Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa salam u te eka vona havambirhi: ‘Xana havumbirhi bya n’wina swi tsakela sweswo enkarhini lowu taka Allah u ta mi ambexa tinhan’wana timbirhi leti humaka endzilweni wa tihele?’. Havumbirhi bya vona va hatle va hlamula va ku, e-e. U te: 'Kutani hakela zakat ya wena'. Abu 'Isa u te, hadith leyi yi hlamuseriwe hi [Al Mutsanna bin Shabbah] ku suka eka [Amru bin Syu'aib], kasi Al Mutsanna bin Shabbah na Ibn Lahi'ah, havumbirhi bya vona va honisiwile eka ku hlamuseriwa ka hadith naswona a ku na hadith yin'we leyi vulavulaka hi mhaka leyi leyi nga ya ntiyiso.
Imam Tirmidzi : 577
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ مُعَاذٍأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُهُ عَنْ الْخَضْرَاوَاتِ وَهِيَ الْبُقُولُ فَقَالَ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى إِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِي الْخَضْرَاوَاتِ صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْحَسَنُ هُوَ ابْنُ عُمَارَةَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُهُ وَتَرَكَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ
Ku hlamuseriwe eka hina [Ali bin Khusyram] u hi tivise [‘Isa bin Yunus] ku suka eka [Al Hasan bin Umarah] ku suka eka [Muhammad bin Abdurrahman bin ‘Ubaid] ku suka eka [‘Isa bin Talhah] ku suka eka [Mu’adz] leswaku u tsale xivutiso eka Muprofeta Shalallahu ‘alaihi wa sallam mayelana na miroho, ku nga khavichi, kutani a hlamula: 'Akuna vutihlamuleri eka swona - ku hakela zakat eka khavichi-'. Abu 'Isa u te, nketani ya hadith leyi a hi ya ntiyiso, naswona a ku na hadith yin'we eka ndzima leyi leyi nga ya ntiyiso, ntsena hadith leyi yi hlamuseriwile ku suka eka Musa bin Talhah ku suka eka Muprofeta Shallallaahu 'alaihi wasallam eka mursal, kambe hadith leyi yi endliwa hi vanhu va vutivi bya leswaku miroho a yi le hansi ka vutihlamuleri bya zakat. Abu 'Isa u te, Al Hasan a a ri Ibn 'Amarah naswona u tivisiwile hi Syu'bah na un'wana, Abdullah bin Mubarak na yena u siye hadith ya yena.
Imam Tirmidzi : 578
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ الْعُشْرُ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ وَعَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَكَأَنَّ هَذَا أَصَحُّ وَقَدْ صَحَّ حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ
Swi hlamuseriwile eka hina [Abu Musa Al Ansari] u hi hlamuserile [‘Ashim bin Abdul ‘Aziz Al Madani] u hlamuserile eka hina [Al Harith bin Abdurrahman bin Abu Dzubab] ku suka eka [Sulaiman bin Yasar] na [Busr bin Sa’id] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, Murhumiwa wa Allah Shallallaahu ’alaihi wasallam u te: ‘Vuhumelerisi bya misava leyi cheletiwaka hi mati ya mpfula na swihlovo, zakat i n’we xa khume, loko ku ri lexi cheletiwaka hi munhu hi yexe hi switirhisiwa, zakat i n’we xa makume mbirhi’. -mutlhokovetseri- u te, eka ndzima leyi -ku tlhela ku va na xitlhokovetselo lexi -pent- ku suka eka Anas bin Malik, Ibn Umar na Jabir. Abu 'Isa u te, hadith leyi yi hlamuseriwile ku suka eka Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj na ku suka eka Sulaiman bin Yasar na Busr bin Sa'id ku suka eka Muprofeta Shallallaahu 'alaihi wasallam eka mursal, swi vonaka onge ku hlamuseriwa loku i ka ntiyiso swinene. Hilaha ku fanaka, hadith leyi nga ni nhlamuselo leyi humaka eka Ibn Umar i hadith ya ntiyiso naswona yi tirhisiwa tanihi xisekelo xa tintswalo hi vativi vo tala va nawu.
Imam Tirmidzi : 579
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَنَّ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرَ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفَ الْعُشْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ahmad bin Al Hasan] u hi byerile [Sa’id bin Abu Maryam] u hi byerile [Ibn Wahb] u ndzi byerile [Yunus] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Salim] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) leswaku u lerisile leswaku zakat leyi faneleke eka vuhumelerisi bya misava leyi cheletiwaka hi mati ya mpfula na swihlovo kumbe eka ti date palms leti milaka na mati ya mpfula lawa ya yimaka i n’we xa khume. Loko kuri leti ti cheletiwaka hi toxe hi switirhisiwa, zakat leyi faneleke i yin’we ya makume mbirhi. Abu 'Isa u te, Leyi i hadith ya hasan sahih.
Imam Tirmidzi : 580
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ أَلَا مَنْ وَلِيَ يَتِيمًا لَهُ مَالٌ فَلْيَتَّجِرْ فِيهِ وَلَا يَتْرُكْهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الصَّدَقَةُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ لِأَنَّ الْمُثَنَّى بْنَ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَرَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةً مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَشُعَيْبٌ قَدْ سَمِعَ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَقَالَ هُوَ عِنْدَنَا وَاهٍ وَمَنْ ضَعَّفَهُ فَإِنَّمَا ضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ يُحَدِّثُ مِنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَمَّا أَكْثَرُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فَيَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ فَيُثْبِتُونَهُ مِنْهُمْ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا
Swi hlamuseriwile eka hina [Muhammad bin Isma’il] u hi hlamuserile [Ibrahim bin Musa] u hlamuserile eka hina [Al Walid bin Muslim] ku suka eka [Al Mutsanna bin Shabbah] ku suka eka [Amr bin Syu’aib] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [kokwa wa yena] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u nyikerile dyondzo leyi nga vula leswaku: ‘Loyi a khathalelaka munhu xisiwana loko a ha ri na rifuwo, u fanele ku ri tirhisa ku xaviselana naswona a nga ri tshiki ri hela ku hakela zakat ya yena'. Abu 'Isa u te, eka sanad ya hadith leyi ku na xihoxo hikuva Al Mutsanna bin Shabbah u tsanile eku hlamuseleni ka hadith. Van’wana va vanhu va hadith va hlamusele hadith leyi ku suka eka Amr bin Syu’aib, ‘Hakunene Umar bin Khattab..’ kutani a hlamusela hadith leyi nga laha henhla. Swidyondzi swi na mavonelo yo hambana eka mhaka leyi, van’wana va vanghana va Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) vo fana na Umar, Ali, Aisha, na Ibn Umar va vule leswaku zakat yi boha eka nhundzu ya vana lava nga riki na vatswari, leswi na swona i mavonelo ya Malik, Syafi’i, Ahmad, na Ishaq. Hi nkarhi wolowo, Sufyan Ats Tsauri, Abdullah bin Al Mubarak na Amru bin Syu’aib, n’wana wa Muhammad bin Abdullah bin Amru bin ‘Ash, va vule leswaku zakat a yi bohi eka nhundzu ya vana lava nga riki na vatswari. Amru bin Syu’aib a a twile hadith eka kokwa wa yena Abdullah, kambe Yahya bin Sa’id Al Qaththan u soholote hadith ya Amru bin Syu’aib, a vula leswaku, hi ku vona ka hina, i da’if, leswi swi vangiwa hikuva u hlamusele ku suka eka Shahifah - matluka - ya kokwa wa yena Abdullah bin Amru. Hi nkarhi wolowo, vunyingi bya swidyondzi swa hadith, ku katsa na Ahmad na Ishaq, swi tiyise hadith ya Amru bin Syu’aib naswona swi yi amukele tanihi vumbhoni.