Imam Tirmidzi : 561
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ ابْنِ حُجَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَدَّيْتَ زَكَاةَ مَالِكَ فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّهُ ذَكَرَ الزَّكَاةَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَتَطَوَّعَ وَابْنُ حُجَيْرَةَ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُجَيْرَةَ الْمَصْرِيُّ
Yenna-aɣ-d [Umar bin Hafsh Asy Syaibani Al Bashri] yenna-aɣ-d [Abdullah bin Wahb] yenna-aɣ-d [Amru bin Al Harith] seg [Darraj] seg [Abu Hujairah] seg [Abu Hurairah] belli Nnbi s.al.allah, s.al.al. tkemmel lḥeqq-ik’. Abu Ɛisa yenna, aya d ḥadith hasan gharib. Ḥadit-a yettwaḥka-d seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wa salam s waṭas n yiberdan, yerna akk-nsen bnan-d awal n zakat. Isteqsa yiwen wergaz, Amazan n Öebbi, s lxilaf n zakat, eɛni ilaq fell-i ad xellṣeɣ? Ihi yerra-yas-d: ‘Ala, ma yella ur tgiḍ ara tathawwu - lxedma n ssunna -’. Ibn Hujairah is name Abdurrahman bin Hujairah Al Mishri.
Imam Tirmidzi : 562
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نَتَمَنَّى أَنْ يَأْتِيَ الْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ ثُمَّ وَثَبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ عَلَى الْعَالِمِ وَالْعَرْضَ عَلَيْهِ جَائِزٌ مِثْلُ السَّمَاعِ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْأَعْرَابِيَّ عَرَضَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Ali bin Abdul Hamid Al Kufi] yenna-aɣ-d [Suliman bin Al Mughirah] seg [Tsabit] seg [Anas bin Malik] yenna-d, neḥemmel ad nessaram ad d-yas yiwen n Baduwi aḥeqqi ad yessuter seg Nnbi walladullahu, d akken llan am iḍarren-is zdat n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam deg wakud ideg yeqqar, a Muḥemmed, amazan-ik yettwali belli kečč tettḥeqriḍ iman-ik d amazan n Rebbi? Ijaweb-d Nnbi s.al.allahu 'alaihi wa salam : Ih. inna: "S Win Issuffun igenwan, Issemlalen tamurt, Issemlalen idurar, day Iceggeâ ikwen Öebbi s tidep"? Ijaweb-d Nnbi s.al.allahu ‘aleyhi wa salam: ‘Ih’. yenna-d, amazan-ik daɣen yenna-d belli sidi yenna-d d akken d lḥeqq fell-aɣ ad nexdem xemsa n tẓallit deg wass d yiḍ? Yerra-yas-d, yenna-d tidet. inna: “s Win i k id Iuznen, day Iumer Öebbi s tidep aya”? Yarra-yas-d : Ih! Yenna-d, amazan-ik daɣen yenna-d belli sidi yenna-d d akken d lḥeqq fell-aɣ ad nẓum yiwen n wayyur kamel deg useggas? Yenna-d Nnbi s.al.allahu 'alaihi wa salam : 'Yeqqar tidet'. inna: “s Win i k id Iuznen, day Iumer Öebbi s tidep aya”? Ijaweb-d Nnbi s.al.allahu ‘aleyhi wa salam: ‘Ih’. yenna-d, amazan-ik daɣen yenna-d belli sidi yenna-d, nekkni d lḥeqq ad nxeddem zakat seg wayla-nneɣ? Yerra-as-d Nnbi s.al.allahu âihi wa salam : « Yenna-d tidet ». inna: “s Win i k id Iuznen, day Iumer Öebbi s tidep aya”? Ijaweb-d Nnbi s.al.allahu ‘aleyhi wa salam: ‘Ih’. yenna-d, amazan-ik daɣen yenna-d belli sidi yenna-d, d lḥeqq i yal yiwen izemren ad yexdem lḥejj ɣer Baitullah, Nnbi sallallaahu ‘alaihi wa salam yenna-d : ‘Yenna-d tidet’. Inna: "s Win ikwen id Iuznen, day Iumer Öebbi, s tidep, ayagi"? Ijaweb-d Nnbi s.al.allahu ‘aleyhi wa salam: ‘Ih’. syin yenna-yas S Win i k-id-iceggɛen s tidet, ur ttaǧǧaɣ ula d yiwen seg-s ur d-rennuɣ kra nniḍen, syin yekker iruḥ. Syin yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wa salam : ‘Ma yella yiwen n Baduay ixeddem akka, ad yekcem ɣer lǧennet’. Yenna-d Abu Ɛisa, s ubrid-agi n ḥadith-agi d hasan gharib, ḥadith-agi yettwaḥka-d daɣen s yiwen n sanad nniḍen, dɣa seg Anas bin Malik seg Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, sliɣ i Muḥemmed bin Ismaɛil yenna-d, kra n Ahlul ilmi nnan-d, lqanun i izemren ad yettwaṭṭef seg-s ad yettwassen s ḥadith-agi. ccix akken ilaq daɣen i Sama’ -asliḍ i lafazh n ccix-, acku imdanen Baduwi daɣen qqaren-t zdat n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wa salam syin yesseḍfer-it.
Imam Tirmidzi : 563
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ عَفَوْتُ عَنْ صَدَقَةِ الْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ فَهَاتُوا صَدَقَةَ الرِّقَةِ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا دِرْهَمًا وَلَيْسَ فِي تِسْعِينَ وَمِائَةٍ شَيْءٌ فَإِذَا بَلَغَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا خَمْسَةُ دَرَاهِمَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْأَعْمَشُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَغَيْرُهُمَا عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ رُوِيَ عَنْهُمَا جَمِيعًا
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Abdul Malik bin Abu As Syawarib] yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Abu Ishaq] seg [Ashim bin Dlamrah] seg [Ali] yenna-d: Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yenna-d: 'Ur ttḥettimeɣ ara ad xellṣeɣ zakat ɣef yal iqeddacen, maca seg yiysan. dirham ad tefkeḍ yiwen n dirham. Ma yella ssuma-nni d mya d tesɛin, ihi ur ilaq ara ad t-tefkeḍ s zzakat, maca ma yella ssuma-nni tewweḍ ar snat n tmerwin n yidinaren, ihi zzakat tettwaxelleṣ xemsa n yidinaren. deg yixef-agi - yella daɣen umezruy - yettwasbedden - seg Abu Bakr d Amru bin Hazm. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadith-agi yenna-t-id [Al A’masy] d [Abu Awanah] d wayeḍ seg [Abu Ishaq] seg [Ashim bin Dlamrah] seg [Ali], yenna-t-id daɣen [Sufyan Ats Tsauri] d [Sufyan bin ‘Uyainah] d wayeḍ seg [Al Abu’aina]. Yenna-d, steqsaɣ Muḥemmed bin Ismail ɣef ḥadiṭen-a, yerra-yi-d, sin-nni ttwaliɣ d ḥadiṭen iḥeqqiyen n Abu Ishaq. Yezmer lḥal ḥadit-agi yettwaḥka-d seg sin-nsen - Ashim bin Dlamrah d Al Harith -.
Imam Tirmidzi : 564
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَرَوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ كَامِلٍ الْمَرْوَزِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَلَمَّا قُبِضَ عَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ وَعُمَرُ حَتَّى قُبِضَ وَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشَرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ فَجَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الشَّاءِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ فَثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ ثُمَّ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعَ مِائَةِ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍو قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قَسَّمَ الشَّاءَ أَثْلَاثًا ثُلُثٌ خِيَارٌ وَثُلُثٌ أَوْسَاطٌ وَثُلُثٌ شِرَارٌ وَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَبَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَإِنَّمَا رَفَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ
Yenna-aɣ-d [Ziyad bin Ayyub Al Baghdadi] d [Ibrahim bin Abdullah Al Harawi] d [Muḥemmed bin Kamil Al Marwazi] s yiwen n unamek, nnan-d, yenna-aɣ-d [‘Abbad bin ‘Awam] seg [Sufyan bin Husain] seg [Az Zuhri]-nnes seg [Az Zuhri] seg [Az Zuhri]-nnes] seg [Az Zuhri] 'alaihi wasallam yura adlis n sadaqah, maca ur t-id-yuzen ara i lwaliyen-is armi d asmi yemmut yerna yewwi-t s ssif-is. Deffir tmettant-is, Abu Bakr ixeddem ayen yellan deg-s armi yemmut, am wakken i yexdem Umar. Gar wayen yellan deg-s, i yal xemsa n lmal, zzakat d yiwen n uɛejmi, i yal mraw n lmal, zzakat d sin n yiɣersiwen, i yal xemsa n lmal, zzakat d tlata n yiɣersiwen, i yal ɛecrin n yiɣersiwen, zzakat d rebɛa n yiɣersiwen. ma yella yewweḍ xemsa u ɛacrin ar xemsa u tlatin, ihi zakat d yiwen bintux makhad - d lmal n tmeṭṭut i d-ikecmen aseggas-is wis sin -, ma yella amḍan-is nnig n xemsa u tlatin ar xemsa u rebɛin ihi zakat d yiwen bintu labun - d lmal n tmeṭṭut i d-ikecmen aseggas-is wis kraḍ ar si- Hiqqah - lmal ikecmen aseggas wis reba -, seg sḍis n tmerwin d yiwen ar xemsa n tmerwin d xemsa zzakat d yiwet Jadza'ah - tin ikecmen aseggas wis xemsa-. Nnig n xemsa d sebɛin ar tesɛin n yiqerra zakat d snat bintun bintun, ma yella nnig n tesɛin ar mya d ɛecrin zakat d snat n Hiqqah, ma yella amḍan-is yugar mya d ɛacrin ihi i yal xemsin n lmal zakat d yiwet n Hiqqah d yal rebɛin n yiqerra zakat d yiwet n Labun. Ma d zakat n yiɣersiwen, ɣef yal rebɛin ar mya d ɛacrin n yiqeddacen, zakat d yiwen n yiɣersiwen, ma yella amḍan-is nnig n mya d ɛacrin ar sin mya, zakat-nni d snat n yiɣersiwen, ma yella amḍan-nni d mya d ɛacrin d yiwen ar tlata mya n yiqerra, zakat-nni d kraḍ mya n yiqeddacen, zakat-nni d kraḍ mya the nured the goat. meyya n yiɣersiwen zzakat d yiwen n yiɣersiwen, aya yettili-d ma yella yewweḍ umḍan-nni ɣer rebɛa meyya n yiɣersiwen. Ur yettwaqbal ara ad tesdukkel aṭas n tqeḍɛitin yemgerraden n yiɣersiwen, am wakken ur yettwaqbal ara ad tbeḍḍu yiwet n tqeḍɛit n yiɣersiwen s lebɣi n uɛaqeb n lḥeqq n zakat. Ma yella yiwet n tqeḍɛit n yiɣersiwen tella deg yiwen, ihi, zzakat tettwakkes seg sin. Ur tezmir ara ad tettwakkes Zakat seg yiɣersiwen i d-yellan d iɛewwiqen neɣ d iɛewwiqen. Yenna-d Az Zuhri, ma yella yewweḍ-d ussemres n zakat, ihi yessefk ad yebḍu taɣaḍt-nni ɣef kraḍ n yiḥricen, lxir, tlemmast d tlemmast. Syin yeddem-d zzakat seg wat alemmas, ma d Az Zuhri ur d-yebdir ara tifunasin. Deg yixef-a - yella daɣen - pent - amezruy seg Abu Bakr, Bahz bin Hakim seg baba-s seg jeddi-s, Abu Dzar d Anas. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Ibn Umar d ḥadit aḥsan, ttgen-t amur ameqran seg yimusnawen n lqaḍi. Yunus bin Yazid d ddeqs n yimdanen ḥekkun-d ḥadit-a seg Az Zuhri seg Salim, maca akk-nsen ur t-sseqdacen ara anagar Sufyan bin Ḥusin.
Imam Tirmidzi : 565
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي ثَلَاثِينَ مِنْ الْبَقَرِ تَبِيعٌ أَوْ تَبِيعَةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةٌوَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ وَعَبْدُ السَّلَامِ ثِقَةٌ حَافِظٌ وَرَوَى شَرِيكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ أَبِيهِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ubaid Al Muharibi] d [Abu Saɛid Al Asyajj] s sin nnan-d, yenna-aɣ-d [Abdus Salam bin Harb] seg [Khushaif] seg [Abu Ubaidah] seg [Abdullah bin Mas’ud] seg Nnbi sallawhillahu the ala. d yiwet n Tabi' neɣ Tabi'ah - aɣyul neɣ tilawin ay ikecmen aseggas-nsent wis sin- yerna i yal rebɛin n tfunasin, zzakat d yiwet n tfunast n Musinnah - ay ikecmen aseggas-nnes wis kraḍ-'. Deg yixef-agi - yella daɣen umezruy - pent - seg Muɛadz bin Jabal. Yenna-d Abu Ɛisa, akka i t-id-yeḥka Ɛebdus Salam bin Harb seg Khushaif, ma d Ɛabdus Salam d amdan n tsiqah d lḥafizh. Ḥadit-a daɣen yenna-t-id [Syarik seg Khushaif] seg [Abu Ubaidah] seg baba-s [Abdullah], deg wakud ay deg Abu Ubaidah werjin yenna-d ḥadit-nni seg baba-s.
Imam Tirmidzi : 566
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ وَهَذَا أَصَحُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا
Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Al A’masy] seg [Abu Wa`il] seg [Masruq] seg [Mu’adz bin Jabal] yenna-d, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yuzen-iyi ɣer yal yiwen seg Yaman d ɣer Tabiɛah, u i yal rebɛin n tfunasin, zzakat d yiwet n tfunast Musinnah. Am wakken ara d-neṭṭef jizyah seg yal amdan ara yaweḍen ɣer tmeqrant, yiwen n udinaṛ neɣ ssuma n yiwen n udinaṛ, am lqec n maɛafir - lqec yettwaxedmen deg Maɛafir, yiwet seg temnaḍin n Yaman. Yenna Abu Ɛisa, aya d ḥadit n ḥasan. Kra n imusnawen n ḥadit ḥekmen-t-id seg Sufyan seg A’amasy seg Abu Wail seg Masruq belli Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wasallam yuzen Muɛadz ɣer Yaman, yenna-as ad d-yawi.....atg., amezruy-a d win yellan d aḥeqqi ugar. Yenna-aɣ-d Muḥemmed bin Basyyar, yenna-aɣ-d Muḥemmed Jaɛfar, yenna-aɣ-d i Kemi Syuɛbah seg Amru bin Murrah yenna-d, steqsaɣ Abu Ubaida bin Ɛebdellah, ma yella yettmektay-d kra seg Ɛebdellah? Yerra-yas-d, ala.
Imam Tirmidzi : 567
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا أَهْلَ كِتَابٍ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌوَفِي الْبَاب عَنْ الصُّنَابِحِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ اسْمُهُ نَافِذٌ
Yenna-yaɣ-d [Abu Kuraib] yenna-aɣ-d [Waki’] yenna-aɣ-d [Zakariya bin Ishaq Al Makki] yenna-aɣ-d [Yahya bin Abdullah bin As Shaifi] seg [Abu Ma’bad] seg [Ibn ‘Abbas] belli Amazan n Ṛebbi sallllahu ‘alaihi i-yas yenna-d: ad d-yas ɣer yimdanen n kitab ahlul, syin ad ten-id-yessiwel ɣer l’aqida Laa ilaaha illallaah d nekk d Rasul n Allah. Ma u$en ak awal, slemd asen ar Öebbi Irra fellasen ad ẓallen xemsa tikkal deg yiv akked wass. Ma u$en ak awal, ini asen Öebbi Ipêezzib fellasen ad xellêen zzakat $ef wayla i îîîfen i yimesâanen, iwakken a t ferqen i igellilen, garasen. Ma u$en ak awal, ihi, ur ppawi zzakat seg wayen ilhan n wayla nnsen, u êezzbet $ef tẓallit n wid ipêezziben, acku ur illi ara uêezzib ger tẓallit nnsen akked Öebbi. ilaq ad t-'. -yenna-d umsefham-, deg yixef-a -yella daɣen umezruy -pent- seg Al Shunaabihi. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Ibn Abbas d ḥadit sahih n ḥasan. Abu Meɛbad yella d akli n Ibn Ɛebbas isem-is Nafidz.
Imam Tirmidzi : 568
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ وَالْوَسْقُ سِتُّونَ صَاعًا وَخَمْسَةُ أَوْسُقٍ ثَلَاثُ مِائَةِ صَاعٍ وَصَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَثُلُثٌ وَصَاعُ أَهْلِ الْكُوفَةِ ثَمَانِيَةُ أَرْطَالٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَخَمْسُ أَوَاقٍ مِائَتَا دِرْهَمٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ يَعْنِي لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ وَفِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فِي كُلِّ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-aɣ-d [Abdul Ɛaziz bin Muḥemmed] seg [Amru bin Yahya Al Mazini] seg [baba-s] seg [Abu Saɛid Al Khudri] belli Amazan n Ṛebbi yenna-d: 'Ulac lḥeqq n uxelleṣ n zakat ur nesɛi lḥeqq, ur yelli lḥeqq n uxelleṣ n zakat, ma yella llan . lfeṭṭa ur nesɛi ara xemsa n uqiyah - yiwet n uqiyah d rebɛin n dirham-, yerna ulac lḥeqq n zakat ɣef lfayda n Tmurt ur nesɛi ara xemsa n wasaq - yiwen wasaq yettɛadal 60 sha’, dɣa d azal n 656 kg. Imendiyen-'. deg yixef-agi - llant daɣen tmucuha -pent- n Abu Hurairah, Ibn Umar, Jabir d Abdellah bin Amru. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basysyar] yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Mahdi] yenna-aɣ-d [Sufyan] d [Syuɛbah] d [Malik bin Anas] seg [Amru bin Yahya] seg [baba-s] seg [Abu Saɛid Al Khudri] seg Nnbi Amihiru Allah salla Bin Yaḥya. Abu Isa yenna-d, Ḥadit n Abu Saɛid d ḥadith n ṣṣaḥ, ḥadith-a yettwaḥka-d seg waṭas n yiberdan yerna daɣen yettwaxdem sɣur ahlul ilmi belli ulac lḥeqq n uxelleṣ n zakat ɣef lfayda n Tmurt i d-yellan ddaw n xemsa n wasaq, yiwen n wasaq d 60 n sha’, ma d xemsa n hund’ed d sha’, ma d xemsa n waṣaq d sha’. sallallaahu 'alaihi wa salam d xemsa n tmerwin n tmerwin n yiwen n lkaṭi - yiwen n lkaṭi d azal n 8 n lqis neɣ yiwen n lmitrat -. Seg tama-nniḍen, aɛeqqa n yimezdaɣ n Kufa d tmanya n yikattiyen. Ur telli zzakat n lfeṭṭa i d-ineqsen xemsa n Uqiyah, yiwet n Uqiyah tessaweḍ ar rebɛin n yidinaren, ihi xemsa n wasaq tessaweḍ ɣer sin mya n yidinaren. Ur telli zzakat ɣef ddaw n xemsa n yileɣman, ma tesɛiḍ xemsa u ɛecrin n yileɣman, ihi zzakat d yiwen bintu Makhadl, ma tesɛiḍ ddaw n xemsa n yileɣman, ihi zzakat d yiwen n uyaziḍ ɣef yal xemsa n yileɣman.
Imam Tirmidzi : 569
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ وَشُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ فِي فَرَسِهِ وَلَا فِي عَبْدِهِ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَيْسَ فِي الْخَيْلِ السَّائِمَةِ صَدَقَةٌ وَلَا فِي الرَّقِيقِ إِذَا كَانُوا لِلْخِدْمَةِ صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَكُونُوا لِلتِّجَارَةِ فَإِذَا كَانُوا لِلتِّجَارَةِ فَفِي أَثْمَانِهِمْ الزَّكَاةُ إِذَا حَالَ عَلَيْهَا الْحَوْلُ
Yenna-yaɣ-d [Abu Kuraib Muhammad bin ‘Ala’] d [Mahmud bin Ghailan] s sin nnan-d, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan] d [Syu’bah] seg [Abdullah bin Dinar] seg [Sulaiman bin Yasar] seg [‘Irak bin Raihilla’ Malik] yenna-d seg [A, wasallam yenna: 'Ineslem ur yettwaḥettem fell-as ad ixelleṣ zzakat ɣef rkeb n yiysan d yiqeddacen'. deg yixef-agi - yella daɣen umezruy - pent - seg Ali d Abdellah bin Amru. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Abu Hurairah d ḥadit n ḥsan yerna ttgen-t ahlul ilmi, nnan-d, ur yelli lḥeqq ad xellṣen zakat ɣef yiysan n saaimah - ay yettqerriben iman-nsen - am wakken ay llan ɣef yiqeddacen ay yettwasqedcen i lmend n usseqdec n yimawlan-nsen, ma yella ur ttwaɣen yerna ttwazenzen. Ma tessenzeḍ-tt, tessenzeḍ-tt, ilaq ad tefkeḍ zakat deffir yiwen n uswir.
Imam Tirmidzi : 570
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ التِّنِّيسِيُّ عَنْ صَدَقَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَسَلِ فِي كُلِّ عَشَرَةِ أَزُقٍّ زِقٌّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَيَّارَةَ الْمُتَعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْعَسَلِ شَيْءٌ وَصَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِحَافِظٍ وَقَدْ خُولِفَ صَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ نَافِعٍ
Yenna-yaɣ-d [Muhammad bin Yahya An Naisaburi] yenna-yaɣ-d [Amru bin Abu Salamah At Tinisiyu] seg [Shadaqah bin Abdullah] seg [Musa bin Yasar] seg [Nafi’] seg [Ibn Ziumar] yenna-d, Rasulullah Sallallahu 'alaqin is honey wasallam the said: dɣa d aɣerrabu n lqecc i lmend n uṭṭef n tament d tfekka -'. deg yixef-agi - yella daɣen umezruy - yettwasbedden - seg Abu Hurayra, Abu Sayyarah Al Mutaɛi d Ɛebdallah bin Amru. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Ibn Umar sqedcen-t-id ḥadit n ahlul yerna ulac ḥadit n tidet ɣef tament n Umazan n Rebbi, maca ḥadit-a ttgen-t ahlul ilmi, aya daɣen d rray n Ahmad d Ishaq. Kra n yimusnawen n tussna qqaren-d belli ulac lḥeqq n zzakat ɣef tament. Seg tama-nniḍen, Sadaqah bin Abdellah ur yelli d aḥafiz, rray-a yettqabal amezruy n Sadaqah bin Abdellah seg Nafiɛ.
Imam Tirmidzi : 571
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ صَدَقَةِ الْعَسَلِ قَالَ قُلْتُ مَا عِنْدَنَا عَسَلٌ نَتَصَدَّقُ مِنْهُ وَلَكِنْ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ أَنَّهُ قَالَلَيْسَ فِي الْعَسَلِ صَدَقَةٌفَقَالَ عُمَرُ عَدْلٌ مَرْضِيٌّ فَكَتَبَ إِلَى النَّاسِ أَنْ تُوضَعَ يَعْنِي عَنْهُمْ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basysyar] yenna-aɣ-d [Abdul Wahhab At Tsaqafi] yenna-aɣ-d [‘Ubaidullah bin Umar] seg [Nafi’] yenna-d, Ɛumar bin Ɛabdul Ɛaziz yiwet n tikkelt yesteqsa-yi-d ɣef zzakat ɣef tament, yenna-d, nniɣ-d, ur nesɛi ara tament seg zzakat ad aɣ-d-yefk, maca yesɛa [Haghid belli] yenna-d, ulac lḥeqq ad tefkeḍ zakat ɣef tament. Syin yenna-d Umar, Mughirah d amdan n lḥeqq yerna yettwaqader, syin yenna-d i medden belli ur ttwaḥettmen ara ad xellṣen zzakat ɣef tament.
Imam Tirmidzi : 572
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ صَالِحٍ الطَّلْحِيُّ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ عَلَيْهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِوَفِي الْبَاب عَنْ سَرَّاءَ بِنْتِ نَبْهَانَ الْغَنَوِيَّةِ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Musa] yenna-aɣ-d [Harun bin Salih At Thalhi Al Madani] yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Zaid bin Aslam] seg [baba-s] seg [Ibnu Umar] yenna-d: Rasullullah sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Win yesseqdacen kra n lxir n lxir, ad d-tettunefk zakat alamma yekfa yiwen n uswir’. deg yixef-a -yella daɣen -umezruy- n Sarra’ bint Nabhan Al Ghanawiyyah.
Imam Tirmidzi : 573
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ فِيهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى أَيُّوبُ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُهُمَا مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَهُوَ كَثِيرُ الْغَلَطِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا زَكَاةَ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ عِنْدَهُ مَالٌ تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ فَفِيهِ الزَّكَاةُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ سِوَى الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ مَا تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ لَمْ يَجِبْ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ زَكَاةٌ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنْ اسْتَفَادَ مَالًا قَبْلَ أَنْ يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنَّهُ يُزَكِّي الْمَالَ الْمُسْتَفَادَ مَعَ مَالِهِ الَّذِي وَجَبَتْ فِيهِ الزَّكَاةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyyar] yenna-aɣ-d [Abdul Wahhab At Tsaqafi] yenna-aɣ-d [Ayyub] seg [Nafi’] seg [Ibn Umar] yenna-d, win ara yesqedcen kra n yidrimen deg tlemmast n yiwen n uḥric - deg yiwen n useggas - ad yettwakemmel zakat-nni ur yettwakemmel ara. Yenna-d Abu Ɛisa, lḥekma-agi d tidett ugar n lḥadit n Abdurraham bin Zaid bin Aslam. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadith-a ḥekmen-t-id daɣen [Ayyub] ed [Ubaydullah bin Ɛumar] ed wiyaḍ seg [Nafi] seg [Ibn Umar] s tɣawsa n mauquf, yerna Abdurraham bin Zaid bin Aslam yella d aɛewwiq deg uḥezzeb n ḥadith-nni. Yettwaɛjeb-as sɣur Ahmad Ben Hanbal ed Ali Ben Al Madini am wakken ay snemren imusnawen niḍen n lḥadit, yerna yexdem ula d aṭas n tuccḍiwin. Ttwaḥesben-d seg waṭas n yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wa salam, belli ulac zakat seg wayla yettwasqedcen alamma yekfa yiwen n uswir -aseggas-. D wagi daɣen i d rray n Malik Ben Anas, Syafiɛi, Ḥmed d Isḥaq. Kra n yimusnawen n tussna llan deg rray belli ma yella amdan yesɛa ayla ɣef wacu tettwaḥettem zakat, ihi ayla yettwasqedcen yettwaḥettem ɣef lḥeqq n zakat, maca ma yella ur yesɛi ara ayla yettwaḥettmen ɣef lḥeqq n zakat nniḍen mačči d ayla n mustafad - i yettwasqedcen - ihi ur yettwaḥettem ara fell-as wid seg un complet yefad zakatse. deg tidett yettxelliṣ zzakat seg yidrimen n mustafad ɣer yidis n yidrimen ay ɣef d-tella zzakat d lḥeqq yerna d aya ay d rray n Sufyan Ats Tsauri d yimezdaɣen n Kufa.
Imam Tirmidzi : 574
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَاحِدَةٍ وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ جِزْيَةٌحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَجَدِّ حَرْبِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ النَّصْرَانِيَّ إِذَا أَسْلَمَ وُضِعَتْ عَنْهُ جِزْيَةُ رَقَبَتِهِ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ جِزْيَةَ الرَّقَبَةِ وَفِي الْحَدِيثِ مَا يُفَسِّرُ هَذَا حَيْثُ قَالَ إِنَّمَا الْعُشُورُ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Aktsam] yenna-aɣ-d [Jarir] seg [Qabus bin Abu Dlabyan] seg [baba-s] seg [Ibn Abbas] yenna-d, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ur yettwaqbal ara ad tesɛuḍ snat n tqiblat deg yiwet n temnaḍt yerna lḥeqq n Yinselmen ur t-id-yefki ara ad ixelleṣ lqiblat. Yenna-aɣ-d [Abu Kuraib] yenna-aɣ-d [Jarir] seg [Qabus] am ḥadit n tfelwit s yiwen n sanad. Ḥadit s wazal-is akk d win i d-yeqqar Saɛid bin Zaid d jeddi-s Harb bin Ubaidillah Al Tsaqafi. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit n Ibn Abbas yettwaḥka-d seg Qabus bin Abu Dlabyan seg baba-s seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam s tɣawsa n mursal, maca ḥadit-a ttgen-t amur ameqran seg ahlul ilmi, belli ma yella amasiḥi yuɣal ɣer Lislam, ihi ur yettɛeṭṭil ara ad ixelleṣ jizy. Anamek n wawalen n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wa salam : ‘D akken Inselmen ur ttwaḥettmen ara ɣef lḥeqq n uxelleṣ n yiwen n uswir n mraw n wayla-nsen’ d axelleṣ n jizyah i lmend n tɣellist-nsen, yerna tafsert n ‘Usyur tella deg tidet deg teẓrigt n ḥadit, dɣa d aya ay d-yennan: ‘Lḥeqq n Usyur d yiwen kan ed te-w. mačči ɣef yinselmen.
Imam Tirmidzi : 575
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَتْخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ أَهْلِ جَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَهِمَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ إِبْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى فِي الْحُلِيِّ زَكَاةً وَفِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ مَقَالٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةَ مَا كَانَ مِنْهُ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَائِشَةُ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَيْسَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiya] seg [Al Aɛmasy] seg [Abu Waɛil] seg [Amru bin Al Harith bin Mushthaliq] seg [gma-s Zainab] tameṭṭut n Ɛebdallah seg [Zainab] tameṭṭut n Ɛebdallah tella Messeihilam n Allah, yenna-d: tilawin, yenna-yas: ‘A tilawin Fket-d lxir ula s tmeqwa-nwen, acku di tidet amur ameqran seg yimezdaɣ n Lǧennet n Lǧennet d tilawin’. Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-aɣ-d [Abu Daud] seg [Syu’bah] seg [A’masy] yenna-d, sliɣ [Abu Wa`il] yettḥekku-d yiwen n lḥadit seg [Amru bin Al Harith] yelli-s n weltma-s Zainab seg [Zainab] Abdullah bin Mas’al wihi’al. am lḥadit-agi n tfelwit. Abu Ɛisa yenna-d, lḥedd-agi d aḥeqqi ugar n lḥadit n Abu Muɛawiyya, acku yella wahm -cuk- deg lḥeḍit n Abu Muɛawiyya, yenna-t-id seg Amru bin Haris seg yelli-s n weltma-s Zainab, maca tidett d tin n Amru bin Haris da gma-s Zainab. Ḥadit-a yettwaḥka-d seg Amru bin Syu’aib seg baba-s seg jeddi-s seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, di tidett yettwali belli zakat ɣef lḥeddit d lḥeqq, maca deg sanad n ḥadit-agi yella lxir. Imusnawen sɛan ṛṛay yemgaraden, kra n yimusnawen seg yemdukal n Nnbi Sallallahu ‘alaihi wa salam d tabi’in am Sufyan Ats Tsauri llan n rray belli zakat d wajib ɣef lḥerǧ yettwaxedmen s wureɣ d lfeṭṭa, d kra seg yimeddukal n Nnbi ‘Sallahallah Sallahu, Jabir bin Abdillah d Malik bin Anas am wakken ay llan kra n yimusnawen n lqanun am Malik bin Anas, Syafi’i, Ahmad d Ishaq, llan ttwalin dakken zakat ur telli d lḥerǧ n lḥeqq.
Imam Tirmidzi : 576
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ امْرَأَتَيْنِ أَتَتَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي أَيْدِيهِمَا سُوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ لَهُمَا أَتُؤَدِّيَانِ زَكَاتَهُ قَالَتَا لَا قَالَ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُحِبَّانِ أَنْ يُسَوِّرَكُمَا اللَّهُ بِسُوَارَيْنِ مِنْ نَارٍ قَالَتَا لَا قَالَ فَأَدِّيَا زَكَاتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ نَحْوَ هَذَا وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ
Ma yella yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-yaɣ-d [Ibn Lahiɛah] seg [Amru bin Syuɛib] seg [baba-s] seg [jeddi-s] belli snat n tlawin usant-d ɣer Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam lsant snat n tmeẓẓuɣin n wureɣ deg ifassen-nsent, sakkin yesteqsa-tent deg sin: ‘Haveid the pa’? Rran-as-d, mazal. Ihi, yenna-yasen Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wa salam i sin : « Ma tebɣam di sin akka, ɣer zdat, ad awen-d-yerr Öebbi snat n tmeẓyanin seg tmes n lǧennet ? Rran-d deg sin imiren kan, ala. Inna: "ihi, xellṣet zzakat nnwen". Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadit-a yenna-t-id [Al Mutsanna bin Shabbah] seg [Amru bin Syuɛib], ɣas akken Al Mutsanna bin Ṣabbah d Ibn Lahi’ah, sin-nni ttwaḥeqren deg ḥadit yerna ulac ula d yiwen n ḥadit ay d-yettmeslayen ɣef waya.
Imam Tirmidzi : 577
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ مُعَاذٍأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُهُ عَنْ الْخَضْرَاوَاتِ وَهِيَ الْبُقُولُ فَقَالَ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى إِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِي الْخَضْرَاوَاتِ صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْحَسَنُ هُوَ ابْنُ عُمَارَةَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُهُ وَتَرَكَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ
Ḥekmen-aɣ-d belli [Ali bin Khusyram] yenna-aɣ-d [‘Ɛisa bin Yunus] seg [Al Hasan bin Umarah] seg [Muḥemmed bin Abdurrahman bin ‘Ubaid] seg [‘Isa bin Thalhah] seg [Mu’adz] belli yura-d yiwen n usteqsi i Nnbi s walla sallallahu. yerra-yas-d: ‘Ulac lḥeqq fell-as -ad ixelleṣ zakat ɣef tkeṛṛust-’. Abu 'Isa yenna, sanad n lḥadit-agi ur yelli ara d sahih, yerna ulac ula d yiwen n lḥadit deg bab-agi i d-yeqqimen d sahih, d ayen kan belli lḥadit-agi yettwaḥka-d seg Musa bin Thalhah seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam s tɣawla n mursal, maca lḥadit-agi ur yettwaxdem ara s lḥeqq. zzakat. Yenna-d Abu Ɛisa, Al Hasan d Ibn Amarah yerna d netta ay d-yesmekta Syuɛba d wayeḍ, Ɛebdallah bin Mubarak daɣen yeǧǧa-d ḥadit-nnes.
Imam Tirmidzi : 578
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ الْعُشْرُ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ وَعَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَكَأَنَّ هَذَا أَصَحُّ وَقَدْ صَحَّ حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ
Yenna-aɣ-d [Abu Musa Al Ansari] yenna-aɣ-d [Ashim bin Abdul-Aziz Al Madani] yenna-aɣ-d [Al Harith bin Abdurrahman bin Abu Dzubab] seg [Suliman bin Yasar] d [Busr bin Saɛid] seg [Abu Hurairah] yenna-d d, Rasulullah Saɛid yella: s waman n ugeffur d tefsutin, Zakat d yiwen n uswir n mraw, ma d wid yessussen iman-nsen s wallalen, Zakat d yiwen n uswir n tmerwin.’ -yenna-d umsawal-, deg yixef-a -yella daɣen -pent- umezruy seg Anas bin Malik, Ibnu Ɛumar d Jabir. Yenna-d Abu Ɛisa, ḥadith-a yettwaḥka-d seg Buqair bin Abdullah bin Al Asyaj d Suleyman bin Yasar d Busr bin Saɛid seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam s tmuɣli n mursal, iban-d d akken lḥedith-a d win ay d-yettwaḥekmen ugar. Am wakken daɣen, ḥadit yesɛan anamek ay d-yekkan seg Ibn Umar d ḥadit aḥeqqi yerna sseqdacen-t amur ameqran seg yemnadiyen n lqaḍi d llsas n tmeɣra.
Imam Tirmidzi : 579
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَنَّ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرَ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفَ الْعُشْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Al Hasan] yenna-aɣ-d [Saɛid bin Abu Maryam] yenna-aɣ-d [Ibnu Wahb] yenna-yi-d [Yunus] seg [Ibn Shihab] seg [Salim] seg [baba-s] seg Rasul n Allah sallallahu 'alaihi wa salam belli d yiwen n irce n irkat n aman n udfel d tefsutin neɣ tiẓegwa n tẓegwa yettnernin s waman n udfel i d-yeqqimen. Ma d wid yessussen iman-nsen s wallalen, zzakat d yiwet n tmerwin’. Inna Abu Ɛisa: Wagi d ḥadit sahih n Hasan.
Imam Tirmidzi : 580
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ أَلَا مَنْ وَلِيَ يَتِيمًا لَهُ مَالٌ فَلْيَتَّجِرْ فِيهِ وَلَا يَتْرُكْهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الصَّدَقَةُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ لِأَنَّ الْمُثَنَّى بْنَ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَرَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةً مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَشُعَيْبٌ قَدْ سَمِعَ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَقَالَ هُوَ عِنْدَنَا وَاهٍ وَمَنْ ضَعَّفَهُ فَإِنَّمَا ضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ يُحَدِّثُ مِنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَمَّا أَكْثَرُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فَيَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ فَيُثْبِتُونَهُ مِنْهُمْ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Musa] yenna-aɣ-d [Al Walid bin Muslim] seg [Al Mutsanna bin Shabbah] seg [Amru bin Syu’aib] seg [baba-s] seg [jeddi-s] belli Nnbi s. aɛeṭṭar deg wakud aydeg aɣrud yesɛa ayla, yessefk ad t-yesseqdec i tnezzuyt yerna ur t-yettaǧǧa ara ad yefru akken ad ixelleṣ zzakat-nnes’. Yenna-d Abu Ɛisa, deg ḥadit-agi sanad yella lxir imi Al Mutsanna bin Shabbah yettwasfeḍ deg uḥric n ḥadit. Kra n yimusnawen n ḥadit ḥekmen-d ḥadit-a seg Amru bin Syuɛib, 'S tidet, Ɛumar bin Khattab..'. syin yenna-d lḥadit n ufella. Imusnawen sɛan rray yemgaraden ɣef temsalt-a, kra seg yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wa salam am Ɛumar, Ɛali, ‘Aisyah d Ibn Ḥumar llan n rray belli yella lḥeqq n uxelleṣ n zakat ɣef wayla n yigurdan ur nesɛi ara imawlan, aya daɣen d rray n Malik, Ashaqmafi, Iṣaḥi’. Seg tama niḍen, Sufyan Ats Tsauri, Abdellah bin Al Mubarak ed Amru bin Syuɛib, dɣa d arraw-nnes Muḥemmed bin Abdullah bin Amru bin Aṣ, llan ttwalin dakken ur yelli lḥeqq n uxelleṣ n zzakat ɣef wayla n yigurdan ur nesɛi ara imawlan. Amru bin Syu’aib yella yesla i ḥadit-nni seg jeddi-s Abdullah, maca Yahya bin Saɛid Al Qaththan yessenqes ḥadit n Amru bin Syu’aib, yenna-d, deg tmuɣli-nneɣ, d dla’if, aya imi ay t-id-yeḥka seg -tafelwit n Shahifah- n jeddi-s bi Amru Abdullah. Seg tama niḍen, amur ameqran seg yemnadiyen n ḥadit, gar-asen Ahmad ed Ishaq, sseknen-d ḥadit n Amru bin Syuɛib yerna qeblen-t d ttbut.