Imam Tirmidzi : 561
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ ابْنِ حُجَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَدَّيْتَ زَكَاةَ مَالِكَ فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّهُ ذَكَرَ الزَّكَاةَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَتَطَوَّعَ وَابْنُ حُجَيْرَةَ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُجَيْرَةَ الْمَصْرِيُّ
Esan digute [Umar bin Hafsh Asy Syaibani Al Bashri-k] [Abdullah bin Wahb-ek] [Amru bin Al Harith-ek] [Darraj-ek] [Abu Hujairah-ek] [Abu Hurairah-ek] esan digula, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Zure aberastasunaren zakat ordaindu baduzu, orduan zure betebeharra bete duzu'. Abu 'Isak esan zuen, hau hasan gharib hadith bat da. Hadith hau sallallaahu 'alaihi wa salam Profetak kontatu du hainbat kanalen bidez, eta guztiek zakat hitza aipatzen dute. Gizon batek galdetu zion: Allahren Mezularia, zakat-az gain, ordaintzera behartuta al nago? Beraz, erantzun zuen: 'Ez, tathawwu - sunnah praktikak - egiten ez badituzu'. Ibn Hujairahen izena Abdurrahman bin Hujairah Al Mishri da.
Imam Tirmidzi : 562
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نَتَمَنَّى أَنْ يَأْتِيَ الْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ ثُمَّ وَثَبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ عَلَى الْعَالِمِ وَالْعَرْضَ عَلَيْهِ جَائِزٌ مِثْلُ السَّمَاعِ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْأَعْرَابِيَّ عَرَضَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digu [Muhammad bin Isma'il]-ek [Ali bin Abdul Hamid Al Kufi]-ek [Sulaiman bin Al Mughirah] [Tsabit-etik] [Anas bin Malik-etik] esan digu, espero dugu Baduwi adimentsu bat etorriko dela sallallaahu 'alaihi wa salam Profetari galdetzera, horrela geundela, Baduwi bat etorri eta belauniko eseri zen sallallaahu 'alaihi wa salam Profetaren aurrean esanez, O Muhammad, zure mezulariak Alaren mezularia zarela diozula? Profeta sallallaahu 'alaihi wa salam-ek erantzun zuen, Bai. Esan zuen, Zeruak altxatu, lurra berdindu eta mendiak ezarri zituenaren bidez, Alak benetan bidali zaitu? Profeta sallallaahu 'alaihi wa salam-ek erantzun zuen: "Bai". Esan zuen, zure mezulariak ere esan zuen Jaunak esan zuela derrigorrezkoa zela egunez eta gauez bost otoitz egitea? Egia esan zuen. Esan zuen, Bidali zaituenaren izenean, Alakek benetan agindu al du hau? Hark erantzun zuen, Bai. Esan zuen, zure mezulariak ere esan zuen Jaunak esan zuela derrigorrezkoa zela urtean hilabete oso bat barau egitea? Sallallaahu 'alaihi wa salam profetak esan zuen: 'Egia dio'. Esan zuen, Bidali zaituenaren izenean, Alakek benetan agindu al du hau? Sallallaahu 'alaihi wa salam profetak erantzun zuen: 'Bai'. Esan zuen, zure mezulariak ere esan zuen Jaunak esan zuela, gure aberastasunetik zakat ordaintzera behartuta gaudela? Sallallaahu 'alaihi wa salam profetak erantzun zuen: 'Egia esan zuen'. Esan zuen, Bidali zaituenaren izenean, Alakek benetan agindu al du hau? Sallallaahu 'alaihi wa salam profetak erantzun zuen: 'Bai'. Esan zuen, zure mezulariak ere esan zuen Jaunak esan zuela, derrigorrezkoa dela Baitullah-ra erromesaldia egin dezakeen edonorentzat, sallallaahu 'alaihi wa salam profetak esan zuen: 'Egia esan zuen'. Esan zuen: Bidali zaituenaren izenean, Alak benetan agindu al du hau? Profeta, sallallaahu 'alaihi wa salam, erantzun zuen: "Bai". gero esan zuen: Egiarekin bidali zaituenaren izenean, ez dut ezer utziko eta ez dut beste ezer gehituko, gero jaiki eta alde egin zuen. Orduan Profeta, sallallaahu 'alaihi wa salam, esan zuen: "Baduai batek hau egiten badu, zerura sartuko da". Abu 'Isak esan zuen, bide honetatik hadith hau hasan gharib dela, hadith hau beste sanad baten bidez ere kontatu zela, hain zuzen ere Anas bin Malik-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik. Muhammad bin Ismail-ek esaten entzun dut, Ahlul ilmi batzuek esan zuten, hadith honetatik atera daitekeen legea dela, zilegi da Qira'ah-rekin ezagutza bilatzea xeik batengandik, Sama'-rentzat ere zilegi den bezala -xeikharen lafazh-a entzutea-, Baduwi-k ere profetaren aurrean irakurtzen duelako eta gero baieztatu egin zuelako.
Imam Tirmidzi : 563
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ عَفَوْتُ عَنْ صَدَقَةِ الْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ فَهَاتُوا صَدَقَةَ الرِّقَةِ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا دِرْهَمًا وَلَيْسَ فِي تِسْعِينَ وَمِائَةٍ شَيْءٌ فَإِذَا بَلَغَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا خَمْسَةُ دَرَاهِمَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْأَعْمَشُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَغَيْرُهُمَا عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ رُوِيَ عَنْهُمَا جَمِيعًا
[Muhammad bin Abdul Malik bin Abu As Syawarib-ek] esan zigun [Abu 'Awanah-ek] [Abu Ishaq-ek] ['Ashim bin Dlamrah]-ek [Ali-k] esan zigun, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez dut zaldi eta zerbitzarien zakat ordaintzera behartzen, baina zilarraren zakat ordaintzen dut, berrogei dirham bakoitzeko dirham bat ematen baduzu. Ehun eta laurogeita hamar bada, ez da derrigorrezkoa zakat ordaintzea, baina berrehun dirham-era iristen bada, bost dirham ordaintzen dira zakat gisa'. Kapitulu honetan, Abu Bakr eta Amru bin Hazm-en historia laburtua ere badago. Abu 'Isak esan zuen, hadith hau [Al A'masy] eta [Abu 'Awanah]-ek kontatu zutela eta beste bat [Abu Ishaq-ek] ['Ashim bin Dlamrah]-ek [Ali]-rengandik, [Sufyan Ats Tsauri] eta [Sufyan bin 'Uyainah]-ek ere kontatu zutela eta beste bat [Abu Ishaq-ek] [Al Harith]-ek [Ali]-rengandik. Esan zuen, Muhammad bin Ismail-i hadith hauei buruz galdetu nion, eta erantzun zuen, biak Abu Ishaq-en hadith autentikoak direla uste dut. Baliteke hadith hau biengandik kontatua izatea - 'Ashim bin Dlamrah eta Al Harith-engandik-.
Imam Tirmidzi : 564
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَرَوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ كَامِلٍ الْمَرْوَزِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَلَمَّا قُبِضَ عَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ وَعُمَرُ حَتَّى قُبِضَ وَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشَرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ فَجَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الشَّاءِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ فَثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ ثُمَّ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعَ مِائَةِ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍو قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قَسَّمَ الشَّاءَ أَثْلَاثًا ثُلُثٌ خِيَارٌ وَثُلُثٌ أَوْسَاطٌ وَثُلُثٌ شِرَارٌ وَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَبَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَإِنَّمَا رَفَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ
[Ziyad bin Ayyub Al Baghdadik] eta [Ibrahim bin Abdullah Al Harawik] eta [Muhammad bin Kamil Al Marwazik] esan digute esanahi batekin, esan zutenez, [Abbad bin 'Awamek] esan digu [Sufyan bin Husayn-engandik] [Az Zuhri-rengandik] [Salim-engandik] [bere aita]-rengandik] Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) karitate liburu bat idatzi zuela, baina ez ziela bere gobernariei bidali hil eta ezpatarekin eraman zuen arte. Hil ondoren, Abu Bakr-ek bere edukia praktikatu zuen hil arte, Umarrek bezala. Bere edukiaren artean daude, bost gamelu bakoitzeko, zakat ahuntz bat da eta hamar gamelu bakoitzeko zakat bi ahuntz dira, hamabost gamelu bakoitzeko zakat hiru ahuntz dira, eta hogei ahuntz bakoitzeko zakat lau ahuntz dira. Hogeita bostetik hogeita hamabostera iristen bada, zakat-a bintu makhad bat da - bigarren urtean sartu den gamelu eme bat -, kopurua hogeita hamabostetik berrogeita bostera baino handiagoa bada, zakat-a bintu labun bat da - hirugarren urtean sartu den gamelu eme bat -, eta berrogeita bostetik hirurogeira baino handiagoa bada, zakat-a Hiqqah bat da - laugarren urtean sartu den gamelu bat -, hirurogeita batetik hirurogeita hamabostera zakat-a Jadza'ah bat da - bosgarren urtean sartu dena -. Hirurogeita hamabost eta laurogeita hamar burutik gorako zakat-a bi bintu Labun dira, laurogeita hamarretik ehun eta hogeira baino handiagoa bada, zakat-a bi Hiqqah dira, kopurua ehun eta hogei baino handiagoa bada, berrogeita hamar gamelu bakoitzeko zakat-a Hiqqah bat da eta berrogei buru bakoitzeko zakat-a bintu Labun bat da. Ahuntzentzako zakat-ari dagokionez, berrogei eta ehun eta hogei ahuntz bakoitzeko, zakat-a ahuntz bat da. Zenbakia ehun eta hogeitik berrehunera bitartekoa bada, zakat-a bi ahuntz dira. Zenbakia ehun eta hogeita batetik hirurehunera bitartekoa bada, zakat-a hiru ahuntz dira. Zenbakia hirurehun ahuntz baino gehiagokoa bada, zakat-a ehun ahuntz bakoitzeko ahuntz bat da. Hori aplikatzen da kopurua laurehun ahuntzetara iristen bada. Ez da zilegi ahuntz-talde bereizi batzuk konbinatzea, ezta zakat-aren betebeharra saihesteko asmoz artalde bat bereiztea ere. Animalia-talde bat bateratua bada, zakat-a bietatik hartzen da. Ez da zilegi animalia zahar edo elbarrituetatik zakat-a hartzea. Az Zuhrik esan zuen, amil zakat-a iristen denean, ahuntzak hiru zatitan banatu behar dituela, kalitate ona, ertaina eta baxua. Gero, zakat-a hartu zuen klase ertainetik, baina Az Zuhrik ez zuen behirik aipatu. Kapitulu honetan - narrazio bat ere badago - pentagonoa - Abu Bakr-engandik, Bahz bin Hakim-engandik bere aitagandik bere aitonagandik, Abu Dzar-engandik eta Anas-engandik. Abu 'Isak esan zuen Ibn Umarren haditha benetako haditha dela, jurista gehienek praktikatzen dutena. Yunus bin Yazidek eta hainbat pertsonek kontatu dute hadith hau Az Zuhritik Salimengandik, baina guztiek ez dute erabiltzen, Sufyan bin Husain izan ezik.
Imam Tirmidzi : 565
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي ثَلَاثِينَ مِنْ الْبَقَرِ تَبِيعٌ أَوْ تَبِيعَةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةٌوَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ وَعَبْدُ السَّلَامِ ثِقَةٌ حَافِظٌ وَرَوَى شَرِيكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ أَبِيهِ
[Muhammad bin 'Ubaid Al Muharibi] eta [Abu Sa'id Al Asyajj-ek] biek esan ziguten, ['Abdus Salam bin Harb]-ek [Khushaif-engandik] [Abu 'Ubaidah-engandik] [Abdullah bin Mas'ud-engandik], sallallaahu 'alaihi wa salam Profetak esan zuela esan zigun: 'Hogeita hamar behi bakoitzeko, zakat-a Tabi' edo Tabi'ah bat da - bigarren urtean sartu diren zezen edo emeak - eta berrogei behi bakoitzeko, zakat-a Musinnah behi bat da - hirugarren urtean sartu dena -'. Kapitulu honetan, Mu'adz bin Jabal-en historia laburtua ere badago. Abu 'Isak esan zuen, horrela 'Abdus Salam bin Harbek Khushaif-engandik kontatu zuen, eta 'Abdus Salam tsiqah eta hafizh pertsona bat zen. Hadith hau [Syarikek Khushaif-etik] kontatu zuen [Abu 'Ubaidah-rengandik] bere aitagandik [Abdullah], Abu 'Ubaidah-k ez zuen inoiz haditha bere aitarengandik kontatu.
Imam Tirmidzi : 566
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ وَهَذَا أَصَحُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا
Esan digu [Mahmud bin Ghailanek] esan digu [Abdurrazaqek] esan digu [Sufyanek] [Al A'masy]-tik [Abu Wa`il]-etik [Masruq]-etik [Mu'adz bin Jabal]-etik esan digu, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak Yemenera bidali ninduela eta hogeita hamar behi bakoitzeko zakat bat hartzeko esan zidan, Tabi' edo Tabi'ah bat, eta berrogei behi bakoitzeko zakat bat Musinnah behi dela. Heldutasunera iristen den pertsona bakoitzeko jizyah hartzeaz gain, dinar bat edo dinar baten prezioa, hala nola ma'afir arropa - Ma'afirren egindako arropak, Yemengo eremu batean. Abu 'Isak esan zuen, hau hasan hadith bat da. Hadith jakintsu batzuek Sufyanengandik, A'amasyrengandik, Masruqeko Abu Wailengandik kontatu zuten, Sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Mu'adz bidali zuela Yemenera eta esan ziola... etab. eramateko; historia hau benetakoagoa da. Muhammad bin Basysyarrek, Muhammad Ja'farrek eta Kemi Syu'bah-ek Amru bin Murrah-engandik esan zigun. Abu 'Ubaidah bin Abdullah-ek galdetu nion, ea zerbait gogoratzen duen Abdullah-engandik. Ezetz erantzun zuen.
Imam Tirmidzi : 567
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا أَهْلَ كِتَابٍ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌوَفِي الْبَاب عَنْ الصُّنَابِحِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ اسْمُهُ نَافِذٌ
Esan digu [Abu Kuraibek] esan digu [Waki'-k] esan digu [Zakariya bin Ishaq Al Makkik] esan digu [Yahya bin Abdullah bin As Shaifi] [Abu Ma'bad]-engandik [Ibn 'Abbas]-engandik [esan digu] Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, Mu'adz bidali zuela Yemenera, eta gero esan zion: 'Egia esan, ahlul liburuko jendearengana etorriko zara, eta gero deituko dituzu Laa ilaaha illallaah kredora eta ni naiz Alaren Mezularia. Zuri obeditzen badizute, irakatsi iezaiezu Alak derrigorrezkoa egin duela egunean eta gauean bost aldiz otoitz egitea. Zuri obeditzen badizute, esan iezaiezu Alak derrigorrezkoa egin duela aberatsei kendutako aberastasunaren zakat ordaintzea, haien artean pobreen artean banatzeko. Zuri obeditzen badizute, ez hartu zakat haien aberastasunik onenetik eta kontuz ibili bidegabekeria jasaten dutenen otoitzekin, ez baitago oztoporik haien otoitzen eta Alaren artean. mustajab-'. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Al Shunaabihiren historia -pentsatu- bat ere badagoela. Abu 'Isak esan zuen, Ibn Abbasen haditha hasan hadith autentikoa dela. Abu Ma'bad Ibn Abbasen esklaboa zen, Nafidz izenekoa.
Imam Tirmidzi : 568
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ وَالْوَسْقُ سِتُّونَ صَاعًا وَخَمْسَةُ أَوْسُقٍ ثَلَاثُ مِائَةِ صَاعٍ وَصَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَثُلُثٌ وَصَاعُ أَهْلِ الْكُوفَةِ ثَمَانِيَةُ أَرْطَالٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَخَمْسُ أَوَاقٍ مِائَتَا دِرْهَمٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ يَعْنِي لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ وَفِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فِي كُلِّ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ
[Qutaibah]-ek esan digu [Abdul 'Aziz bin Muhammad] [Amru bin Yahya Al Mazini-rengandik] [bere aita]-rengandik [Abu Sa'id Al Khudri-rengandik] Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Ez dago zakat ordaintzeko betebeharrik bost gamelu baino gutxiago badaude, eta ez dago zakat ordaintzeko betebeharrik bost uqiyah baino gutxiagoko zilarrarengatik - uqiyah bat berrogei dirham da -, eta ez dago zakat ordaintzeko betebeharrik Lurreko produktuengatik bost wasaq baino gutxiagokoengatik - wasaq bat 60 sha'ren berdina da, hau da, 656 kg ale inguru'. Kapitulu honetan - Abu Hurairah, Ibn Umar, Jabir eta Abdullah bin Amru-ren narrazioak ere badaude -pentsatuak-. Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek] esan digu [Abdurrahman bin Mahdik] esan digu [Sufyan], [Syu'bah] eta [Malik bin Anas] esan dizkigula [Amru bin Yahyagandik] [bere aitagandik] [Abu Sa'id Al Khudrigandik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik, Abdul Aziz-en Amru bin Yahyagandik egindako Hadith-a bezala. Abu Isak esan zuen, Abu Sa'iden haditha hasan hadith autentiko bat dela, hadith hau hainbat kanaletatik kontatu da eta ahlul ilmi-k praktikatu ere egin du, ez dagoela Lurraren produktuen zakat ordaintzeko betebeharrik bost wasaq baino gutxiago direnean, wasaq bat 60 sha' da, bost wasaq hirurehun sha' diren bitartean, eta sha' sallallaahu 'alaihi wa salam Profetagandik, catty baten bost heren da - catty bat 8 ontza edo litro bat inguru da -. Bitartean, Kufako jendearentzat bushela zortzi katu da. Ez dago bost Uqiyah baino gutxiagoko zilarrezko zakat-ik, Uqiyah bat berrogei dirhamen baliokidea da, beraz, bost wasaq berrehun dirhamen baliokidea da. Ez dago zakat-ik bost gamelu baino gutxiagorentzat, hogeita bost gamelu badituzu, zakat-a bintu Makhadl bat da, bost gamelu baino gutxiago badituzu, zakat-a ahuntz bat da bost gamelu bakoitzeko.
Imam Tirmidzi : 569
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ وَشُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ فِي فَرَسِهِ وَلَا فِي عَبْدِهِ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَيْسَ فِي الْخَيْلِ السَّائِمَةِ صَدَقَةٌ وَلَا فِي الرَّقِيقِ إِذَا كَانُوا لِلْخِدْمَةِ صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَكُونُوا لِلتِّجَارَةِ فَإِذَا كَانُوا لِلتِّجَارَةِ فَفِي أَثْمَانِهِمْ الزَّكَاةُ إِذَا حَالَ عَلَيْهَا الْحَوْلُ
[Abu Kuraib Muhammad bin 'Ala'] eta [Mahmud bin Ghailan] biek esan ziguten, [Waki'] [Sufyan]-engandik eta [Syu'bah-engandik] [Abdullah bin Dinar]-engandik [Sulaiman bin Yasar]-engandik ['Irak bin Malik]-engandik [Abu Hurairah]-engandik esan zigun, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Musulman batek ez du zakat-a ordaintzeko beharrik zaldiz ibiltzeko zaldietan eta esklaboetan'. Kapitulu honetan, Ali eta Abdullah bin Amru-ren historia laburtua ere badago. Abu 'Isak esan zuen, Abu Hurairah-ren haditha hasan hadith autentikoa dela eta ahlul ilmi-ek praktikatzen dutela, esan zuten, ez dagoela zakat-a ordaintzeko betebeharrik saaimah zaldietan -berek elikatzen direnak-, baita nagusiei zerbitzatzeko erabiltzen diren esklaboetan ere, erosi eta saltzen ez badira behintzat. Erosten eta saltzen baduzu, zakat ordaindu behar duzu garraio baten ondoren.
Imam Tirmidzi : 570
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ التِّنِّيسِيُّ عَنْ صَدَقَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَسَلِ فِي كُلِّ عَشَرَةِ أَزُقٍّ زِقٌّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَيَّارَةَ الْمُتَعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْعَسَلِ شَيْءٌ وَصَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِحَافِظٍ وَقَدْ خُولِفَ صَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ نَافِعٍ
Esan digu [Muhammad bin Yahya An Naisaburi]-k [Amru bin Abu Salamah At Tinisiyu]-k [Shadaqah bin Abdullah-engandik] [Musa bin Yasar-engandik] [Nafi'-tik] [Ibn Umar-engandik] esan duela, Rasulullah Sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ezti hamar Ziq bakoitzeko zakat bat dago - hau da, eztia eta gantza gordetzeko larruzko ontzi bat -'. Kapitulu honetan, Abu Hurairah, Abu Sayyarah Al Muta'i eta Abdullah bin Amru-ren historia laburtua ere badago. Abu 'Isak esan zuen Ibn Umar-en haditha ahlul hadith-ek eztabaidatu zuela eta ez dagoela Allahren Mezulariaren eztiari buruzko hadith autentikorik, baina hadith hau ahlul ilmi-k praktikatzen du, hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere. Zientzialari batzuek diote ez dagoela eztiagatik zakat ordaintzeko betebeharrik. Bitartean, Sadaqah bin Abdullah ez zen hafizh bat, iritzi honek Sadaqah bin Abdullahren Nafi'ko historiaren kontraesanean dago.
Imam Tirmidzi : 571
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ صَدَقَةِ الْعَسَلِ قَالَ قُلْتُ مَا عِنْدَنَا عَسَلٌ نَتَصَدَّقُ مِنْهُ وَلَكِنْ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ أَنَّهُ قَالَلَيْسَ فِي الْعَسَلِ صَدَقَةٌفَقَالَ عُمَرُ عَدْلٌ مَرْضِيٌّ فَكَتَبَ إِلَى النَّاسِ أَنْ تُوضَعَ يَعْنِي عَنْهُمْ
Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek] esan digu [Abdul Wahhab At Tsaqafik] esan digu ['Ubaidullah bin Umar] [Nafiri' esan digula esan duela, Umar bin Abdul Azizek behin eztiaren zakat-ari buruz galdetu zidan, eta nik esan nion ez genuela eztirik zakat emateko, baina esan digu [Mughirah bin Hakimek] ez dagoela eztiaren zakat emateko obligaziorik. Orduan Umarrek esan zuen Mughirah pertsona justu eta errespetatua zela, eta gero jendeari iragarri zion ez zeudela eztiaren zakat ordaintzera behartuta.
Imam Tirmidzi : 572
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ صَالِحٍ الطَّلْحِيُّ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ عَلَيْهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِوَفِي الْبَاب عَنْ سَرَّاءَ بِنْتِ نَبْهَانَ الْغَنَوِيَّةِ
[Yahya bin Musak] esan digu [Harun bin Salih At Thalhi Al Madanik] [Abdurrahman bin Zaid bin Aslamek] [bere aitagandik] [Ibnu Umar-ek] esan digu, Rasullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Garraio baten erdian aktibo batzuk erabiltzen dituenari, ondasunen jabeari ez zaio zakat-ik emango garraio bat amaitu arte'. Kapitulu honetan, Sarra' bint Nabhan Al Ghanawiyyah-ren historia bat ere badago.
Imam Tirmidzi : 573
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ فِيهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى أَيُّوبُ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُهُمَا مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَهُوَ كَثِيرُ الْغَلَطِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا زَكَاةَ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ عِنْدَهُ مَالٌ تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ فَفِيهِ الزَّكَاةُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ سِوَى الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ مَا تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ لَمْ يَجِبْ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ زَكَاةٌ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنْ اسْتَفَادَ مَالًا قَبْلَ أَنْ يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنَّهُ يُزَكِّي الْمَالَ الْمُسْتَفَادَ مَعَ مَالِهِ الَّذِي وَجَبَتْ فِيهِ الزَّكَاةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ
Esan digutenez, [Muhammad bin Basysyarrek] esan digu [Abdul Wahhab At Tsaqafik] [Ayyubek] [Nafi'-k] esan digu [Ibn Umar-ek] esan digu, urtebetean zehar aktibo jakin batzuk erabiltzen dituenak, ez da zakat-a ordainduko elementu horrengatik, garraiatze bat amaitu arte. Abu 'Isak esan zuen, narrazio hau Abdurraham bin Zaid bin Aslamen haditha baino benetakoagoa dela. Abu 'Isak esan zuen, hadith hau [Ayyubek] eta ['Ubaidullah bin Umarrek] eta beste batzuek ere kontatu zutela [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar-engandik] mauquf eran, eta Abdurraham bin Zaid bin Aslam ahula izan zen haditha narratzerakoan. Ahmad bin Hanbalek eta Ali bin Al Madini-k, baita beste hadith jakintsu batzuek ere, goraipatu zuten, eta akats asko ere egin zituen. Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan izan daitezela) hainbat lagunek kontatu dute ez dela zakat ordaindu behar erabilitako aberastasunagatik urtebete igaro arte. Malik bin Anas, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere horixe da. Jakintsu batzuen ustez, pertsona batek zakat-a ordaintzeko derrigorrezkoa den aberastasuna badu, erabilitako aberastasuna zakat-aren menpe dago, baina mustafad aberastasunaz gain zakat-a ordaintzeko derrigorrezkoa den beste aberastasunik ez badu -erabilitakoa-, orduan ez dago mustafad aberastasunaren zakat-a ordaintzera behartuta urtebete igaro arte, izan ere, mustafad aberastasunaren zakat-a ordaintzen du zakat-a ordaintzeko derrigorrezkoa den aberastasunarekin batera, eta hori da Sufyan Ats Tsauri eta Kufako jendearen iritzia.
Imam Tirmidzi : 574
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَاحِدَةٍ وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ جِزْيَةٌحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَجَدِّ حَرْبِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ النَّصْرَانِيَّ إِذَا أَسْلَمَ وُضِعَتْ عَنْهُ جِزْيَةُ رَقَبَتِهِ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ جِزْيَةَ الرَّقَبَةِ وَفِي الْحَدِيثِ مَا يُفَسِّرُ هَذَا حَيْثُ قَالَ إِنَّمَا الْعُشُورُ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ
[Yahya bin Aktsam]-ek esan digu [Jarir]-ek [Qabus bin Abu Dlabyan]-engandik [bere aita]-rengandik [Ibn Abbas]-engandik esan duela, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan duela: 'Ez da baimenduta bi Qibla izatea eremu berean eta jizyah ordaintzeko betebeharra ez dago musulmanei'. Esan digu [Abu Kuraib]-ek esan digu [Jarir]-ek [Qabus]-engandik, goiko hadith-a bezala, sanad berarekin. Hadith esanguratsuena Sa'id bin Zaid-ek eta bere aitona Harb bin Ubaidillah Al Tsaqafi-k kontatu zuten. Abu 'Isak esan zuen Ibn Abbasen haditha Qabus bin Abu Dlabyanengandik kontatu zela bere aitagandik, sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, modu mursal batean, baina hadith hau ahlul ilmi gehienek praktikatzen dute, kristau bat Islamera bihurtzen bada, ez dagoela jizyah ordaintzera behartuta. Sallallaahu 'alaihi wa salam profetaren hitzen esanahia: 'Musulmanak ez daudela beren aberastasunaren hamarren bat ordaintzeko betebeharraren menpe' jizyah ordaintzea da beren segurtasunagatik, eta 'Usyur'-en interpretazioa haditharen editorialean aurkitzen da, hots, esan zuen: ''Usyur ordaintzeko betebeharra - hamarren bat - kristauen eta juduen gain bakarrik dago, eta ez musulmanen gain'.
Imam Tirmidzi : 575
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَتْخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ أَهْلِ جَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَهِمَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ إِبْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى فِي الْحُلِيِّ زَكَاةً وَفِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ مَقَالٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةَ مَا كَانَ مِنْهُ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَائِشَةُ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَيْسَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[Hannadek] esan digu [Abu Mu'awiyah] [Al A'masy]-rengandik [Abu Wa'il]-rengandik [Amru bin Al Harith bin Mushthaliq]-rengandik [bere anaia Zainab] Abdullah-en emaztearengandik [Zainab] Abdullah bin Mas'uden emaztearengandik, esan zuen: Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, emakumeei zuzendu zitzaien, esan zuen: 'Emakumeok, eman limosna, baita zuen bitxiekin ere, izan ere, Infernuko biztanle gehienak emakumeak dira'. [Mahmud bin Ghailanek] esan digu [Abu Daudek] [Syu'bah]-rengandik [A'mash] esan zuela: [Abu Wa`il]-ek hadith bat kontatzen entzun dut [Amru bin Al Harith]-engandik, bere iloba Zainab-engandik, [Zainab] Abdullah bin Mas'uden emaztearengandik, goiko haditharen antzekoa. Abu 'Isak esan zuen, narrazio hau Abu Mu'awiyah-ren haditha baino benetakoagoa dela, zalantza bat dagoelako Abu Mu'awiyah-ren hadith-ean, Amru bin Harith-engandik kontatu zuen bere iloba Zainab-engandik, baina zuzena Amru bin Harith-engandik da, bere iloba Zainab-en semea. Hadith hau Amru bin Shu'aib-engandik kontatu da bere aitagandik bere aitonagandik Shallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, hain zuzen ere, uste du bitxien zakat-a derrigorrezkoa dela, baina hadith honen sanad-ean akats bat dago. Adituek iritzi desberdinak dituzte, Shalallahu 'alaihi wa salam profetaren eta bere tabi'inen arteko jakintsu batzuek, hala nola Sufyan Ats Tsauri-k, uste dute urrezko eta zilarrezko bitxien zakat-a derrigorrezkoa dela, eta Shalallahu 'alaihi wa salam profetaren laguntzaile batzuek, hala nola Ibn Umar, Aisyah, Jabir bin Abdillah eta Malik bin Anas, baita Malik bin Anas, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq bezalako jurista batzuek ere, uste dute bitxien zakat-a ez dela derrigorrezkoa.
Imam Tirmidzi : 576
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ امْرَأَتَيْنِ أَتَتَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي أَيْدِيهِمَا سُوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ لَهُمَا أَتُؤَدِّيَانِ زَكَاتَهُ قَالَتَا لَا قَالَ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُحِبَّانِ أَنْ يُسَوِّرَكُمَا اللَّهُ بِسُوَارَيْنِ مِنْ نَارٍ قَالَتَا لَا قَالَ فَأَدِّيَا زَكَاتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ نَحْوَ هَذَا وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ
[Qutaibah]-ek esan digu [Ibn Lahi'ah]-ek [Amru bin Syu'aib-engandik] [bere aita]-rengandik [bere aitona]-rengandik] bi emakume etorri zirela Profetarengana, sallallaahu 'alaihi wasallam, bi urrezko lepoko eskuetan zituztela, eta gero biei galdetu zien: "Zakat-a ordaindu al duzue?". Haiek erantzun zuten, oraindik ez. Orduan, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wa salam-ek, biei esan zien: "Gustatzen al zaizue etorkizunean Allah-ek infernuko suko bi lepoko jartzea?". Biek berehala erantzun zuten, ezetz. Esan zuen: "Ordaindu zuen zakat-a". Abu 'Isak esan zuen, hadith hau [Al Mutsanna bin Shabbah-ek] kontatu zuela [Amru bin Syu'aib-engandik], Al Mutsanna bin Shabbah eta Ibn Lahi'ah, berriz, ez zirela kontuan hartu hadith-aren narrazioan eta ez dagoela gai honi buruz hitz egiten duen hadith bakar bat ere benetakoa denik.
Imam Tirmidzi : 577
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ مُعَاذٍأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُهُ عَنْ الْخَضْرَاوَاتِ وَهِيَ الْبُقُولُ فَقَالَ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى إِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِي الْخَضْرَاوَاتِ صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْحَسَنُ هُوَ ابْنُ عُمَارَةَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُهُ وَتَرَكَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ
Narratu digu [Ali bin Khusyram]-ek ['Isa bin Yunus]-ek [Al Hasan bin Umarah-ek] [Muhammad bin Abdurrahman bin 'Ubaid]-ek ['Isa bin Talhah]-ek [Mu'adz]-ek] jakinarazi digula Shalallahu 'alaihi wa sallam profetari barazkiei buruz, hain zuzen ere, aza-ri buruz, galdera bat idatzi ziola, eta hark erantzun zion: 'Ez dago inolako betebeharrik - zakat ordaintzea aza-'. Abu 'Isak esan zuen hadith honen katea ez dela benetakoa, eta ez dagoela kapitulu honetan benetakoa den hadith bakar bat ere, hadith hau bakarrik kontatu zen Musa bin Talhah-engandik Shalallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik mursal-en, baina hadith hau jakintza duten pertsonek praktikatzen dute barazkiak ez daudela zakat-aren betebeharraren menpe. Abu 'Isak esan zuen, Al Hasan Ibn 'Amarah zela eta Syu'bah-ek eta beste batek, Abdullah bin Mubarak-ek, ere bere hadith-a utzi zuela.
Imam Tirmidzi : 578
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ الْعُشْرُ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ وَعَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَكَأَنَّ هَذَا أَصَحُّ وَقَدْ صَحَّ حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ
[Abu Musa Al Ansarik] kontatu digu ['Ashim bin Abdul 'Aziz Al Madani] kontatu digu [Al Harith bin Abdurrahman bin Abu Dzubabek] [Sulaiman bin Yasar-engandik] eta [Busr bin Sa'id-engandik] [Abu Hurairah-engandik], esan zuen, Allahren Mezulariak, Shallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Euri-urarekin eta iturburuekin ureztatzen den lurraren produktuaren zakat-a hamarren bat da, eta norberak tresnekin ureztatzen duenaren zakat-a hogeiren bat'. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Anas bin Malik, Ibn Umar eta Jabir-en narrazio bat ere badago -pentsatua-. Abu 'Isak esan zuen, hadith hau Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj-engandik eta Sulaiman bin Yasar eta Busr bin Sa'id-engandik kontatu dela Shallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik mursal-en, badirudi narrazio hau benetakoagoa dela. Era berean, Ibn Umar-en hadith esanguratsua benetako hadith bat da eta jurista gehienek karitaterako oinarri gisa erabiltzen dute.
Imam Tirmidzi : 579
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَنَّ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرَ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفَ الْعُشْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ahmad bin Al Hasanek] esan digu [Sa'id bin Abu Maryamek] esan digu [Ibn Wahbek] esan didala [Yunusek] [Ibn Shihabek] [Salimek] [bere aita]gandik Alaren Mezulariarengandik (bakea eta Alaren bedeinkazioak berarengan) esan didala, euri-urarekin eta iturburuekin ureztatzen den lurraren produktuen edo euri-ur geldiarekin hazten diren datilen gaineko zakat-a hamarren bat dela agindu zuela. Tresnekin beraiek ureztatzen direnei dagokienez, zakat-a hogeiren bat da. Abu 'Isak esan zuen: Hau hasan saheeh hadith bat da.
Imam Tirmidzi : 580
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ أَلَا مَنْ وَلِيَ يَتِيمًا لَهُ مَالٌ فَلْيَتَّجِرْ فِيهِ وَلَا يَتْرُكْهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الصَّدَقَةُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ لِأَنَّ الْمُثَنَّى بْنَ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَرَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةً مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَشُعَيْبٌ قَدْ سَمِعَ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَقَالَ هُوَ عِنْدَنَا وَاهٍ وَمَنْ ضَعَّفَهُ فَإِنَّمَا ضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ يُحَدِّثُ مِنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَمَّا أَكْثَرُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فَيَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ فَيُثْبِتُونَهُ مِنْهُمْ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا
[Muhammad bin Isma'il]-ek [Ibrahim bin Musak] [Al Walid bin Muslim]-ek [Al Mutsanna bin Shabbah-engandik] [Amr bin Syu'aib-engandik] [bere aitagandik] [bere aitonagandik] kontatu digu, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak sermoi bat eman zuela esanez: "Umezurtz bat zaintzen duenak aberastasuna duen bitartean, merkataritzarako erabili behar du eta ez utzi agortzen bere zakat ordaintzeko". Abu 'Isak esan zuen, hadith honen sanadan akats bat dagoela, Al Mutsanna bin Shabbah-ek haditharen narrazioan ahuldu egin zelako. Hadith-eko pertsona batzuek hadith hau Amr bin Syu'aib-engandik kontatu zuten: "Egia esan, Umar bin Khattab..." gero goiko haditha kontatu zuen. Adituek iritzi desberdinak dituzte gai honi buruz. Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan izan daitezela) lagun batzuek, hala nola Umar, Ali, Aisha eta Ibn Umarrek, argudiatu zuten zakat-a derrigorrezkoa dela umezurtzen ondasunetan, eta Malik, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere horixe da. Bitartean, Sufyan Ats Tsauri-k, Abdullah bin Al Mubarak-ek eta Amru bin Syu'aib-ek, Muhammad bin Abdullah bin Amru bin 'Ash-en semeak, argudiatu zuten zakat-a ez dela derrigorrezkoa umezurtzen ondasunetan. Amru bin Syu'aib-ek haditha entzun zuen bere aitona Abdullah-engandik, baina Yahya bin Sa'id Al Qaththan-ek Amru bin Syu'aiben haditha kritikatu zuen, esanez: gure ustez, da'if da, hau da, bere aitona Abdullah bin Amruren Shahifah-etik - orrialdeetatik - kontatu zuelako. Bitartean, hadith-aren jakintsu gehienek, Ahmad eta Ishaq barne, Amru bin Syu'aiben haditha berretsi eta frogatzat onartu zuten.