Imam Tirmidzi : 481
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ كُنَّا نَعُدُّ سُهَيْلَ بْنَ أَبِي صَالِحٍ ثَبْتًا فِي الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَرُوِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الْجُمُعَةِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا أَرْبَعًا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ أَمَرَ أَنْ يُصَلَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَرْبَعًا وَذَهَبَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ إِلَى قَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ صَلَّى أَرْبَعًا وَإِنْ صَلَّى فِي بَيْتِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَحَدِيثُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ عُمَرَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَابْنُ عُمَرَ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّى بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ أَرْبَعًا حَدَّثَنَا بِذَلِكَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ صَلَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ أَرْبَعًا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنَصَّ لِلْحَدِيثِ مِنْ الزُّهْرِيِّ وَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا الدَّنَانِيرُ وَالدَّرَاهِمُ أَهْوَنُ عَلَيْهِ مِنْهُ إِنْ كَانَتْ الدَّنَانِيرُ وَالدَّرَاهِمُ عِنْدَهُ بِمَنْزِلَةِ الْبَعْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت ابْنَ أَبِي عُمَرَ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ كَانَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَسَنَّ مِنْ الزُّهْرِيِّ
[Ibn Abu Umarrek] esan zigun [Sufyanek] [Suhail bin Abu Salih-engandik] [bere aita]-rengandik [Abu Hurairah-engandik] esan zuela, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa sallam-ek esan zuen: 'Zuen artean ostiraleko otoitzaren ondoren otoitz egiten duenak lau rak'ah otoitz egin behar ditu'. Abu Isak esan zuen hau Hasan hadith autentikoa dela. Hasan bin Alik Ali bin Madini esan zigun Sufyan bin 'Uyainah-rengandik esan zigun, Suhail bin Salih hadith-ean tsabat dela uste dugu, hadith hau jakintsu batzuek ere praktikatzen dute. Abdullah bin Mas'udek kontatu zuen ostiraleko otoitzaren aurretik eta ondoren lau rak'ah otoitz egin zituela, lau rak'ah, eta Ali bin Abu Talibek kontatu zuen, Ala pozik egon dadila berarekin, ostiraleko otoitzaren ondoren bi rak'ah otoitz egiteko agindu zuela, eta gero lau rak'ah, Sufyan At Tsauri, Ibn Mubarak, Ibn Mas'udek esan zuen bezala. Ishaqek esan zuen, ostiralean meskitan otoitz egiten badu, lau rak'ah otoitz egiten dituela, etxean otoitz egiten badu, bi rak'ah otoitz egiten dituela, argudiatu zuen sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetak bi rak'ah otoitz egin zituela bere etxean ostiraleko otoitzaren ondoren, eta sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetaren hadithak dioen bitartean: "Zuen artean ostiraleko otoitzaren ondoren otoitz egiten duenak lau rak'ah otoitz egin behar ditu". Abu Isak esan zuen Ibn Umarrek, sallaahu 'alaihi wa sallam profetarengandik kontatu zuela ostiraleko otoitzen ondoren bi rak'ah otoitz egin zituela bere etxean, eta Ibn Umarrek, sallaahu 'alaihi wa sallam profetak meskitan bi rak'ah otoitz egin ondoren, lau rak'ah otoitz egin zituela. Ibn Abu Umarrek horrela esan digu, Sufyan bin 'Uyainah-ek Ibn Juraij-ek Atha-tik esan zigun, Ibn Umar bi rak'ah otoitz egiten ikusi nituen ostiraleko otoitzaren ondoren, eta ondoren lau rak'ah otoitz egin zituela. Sa'id bin Abdurrahman Al Mahzumik esan digu, Sufyan bin 'Uyainah-ek Amru bin Dinar-etik esan zigun, esan zigun, ez dut inoiz ikusi hadithak autentifikatzeko gai den inor Az Zuhri ez den beste, eta ez dut inoiz ikusi dianr eta dirham gorrotatzen duen inor bera ez den beste, haren arabera, dinarrak eta dinarrak astoak bezalakoak direla. Abu Isak esan zuen: Behin Ibn Abu Umar-ek esaten entzun nion, Sufyan bin 'Uyainah-k esaten entzun nion, Amru bin Dinar Az Zuhri baino zaharragoa zela.
Imam Tirmidzi : 482
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الصَّلَاةِ رَكْعَةً فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنْ الْجُمُعَةِ صَلَّى إِلَيْهَا أُخْرَى وَمَنْ أَدْرَكَهُمْ جُلُوسًا صَلَّى أَرْبَعًا وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Esan digute guri [Nashr bin Aliri] eta [Sa'id bin Abdurrahmanek] eta beste batzuek, esan zutenez, esan digute [Sufyan bin 'Uyainahk] [Az Zuhriri] [Abu Salamahri] [Abu Hurairahri] sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetak esan zuela: '-Ruku'- otoitzean raka'at bat lortzen duenak, gero -raka'at- otoitza jasotzen du'. Abu Isak esan zuen, hau benetako hasan hadith bat dela, eta sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetaren eta beste batzuen arteko jakintsu gehienek praktikatzen dutela, diotenez, ostiraleko otoitzean ruku' lortzen duenak, beste rak'ah bat gehitu behar du, eta eserita aurkitzen duenak, lau rak'ah otoitz egin behar ditu, hau da Sufyan Ats Tsauri, Ibn Al Mubarak, As Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia.
Imam Tirmidzi : 483
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَمَا كُنَّا نَتَغَذَّى فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَقِيلُ إِلَّا بَعْدَ الْجُمُعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Ali bin Hujr-ek] ['Abdul Aziz bin Abu Hazim] eta [Abdullah bin Ja'far]-ek [Abu Hazim-ek] esan digularik [Sahl bin Sa'ad radliallahu 'anhu]-ek esan duela ez genuela bazkaldu eta ez genuela eguerdia baino lehen lo egin Profetaren garaian, sallallaahu 'alaihi wa sallam, ostiraleko otoitzen ondoren izan ezik. -Narratzaileak- esan zuen kapitulu honetan Anas bin Malik radiallahu 'anhu-ren narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen Sahl Bin Sa'aden haditha hasan sahih hadith bat dela.
Imam Tirmidzi : 484
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَأَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلْيَتَحَوَّلْ مِنْ مَجْلِسِهِ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Abu Sa'id Al Asyajj-ek] ['Abdah bin Sulaiman] eta [Abu Khalid Al Ahmarrek] [Muhammad bin Ishaq-ek] [Nafi'-k] [Ibn Umar]-ek, sallaahu 'alaihi wa sallam profetak, esan zigun: 'Ostiralean logura badute zuetako batek -ostiraleko sermoian-, mugitu beharko luke bere eserlekutik'. Abu Isak esan zuen hau Hasan hadith autentikoa dela.
Imam Tirmidzi : 485
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فِي سَرِيَّةٍ فَوَافَقَ ذَلِكَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَغَدَا أَصْحَابُهُ فَقَالَ أَتَخَلَّفُ فَأُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ فَلَمَّا صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَآهُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَغْدُوَ مَعَ أَصْحَابِكَ فَقَالَ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ مَعَكَ ثُمَّ أَلْحَقَهُمْ قَالَ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَدْرَكْتَ فَضْلَ غَدْوَتِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ إِلَّا خَمْسَةَ أَحَادِيثَ وَعَدَّهَا شُعْبَةُ وَلَيْسَ هَذَا الْحَدِيثُ فِيمَا عَدَّ شُعْبَةُ فَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ لَمْ يَسْمَعْهُ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّفَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ بَأْسًا بِأَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي السَّفَرِ مَا لَمْ تَحْضُرْ الصَّلَاةُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَصْبَحَ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يُصَلِّيَ الْجُمُعَةَ
[Ahmad bin Mani'-k] esan zigun [Abu Mu'awiyah] [Hajjaj]-tik [Al Hakam]-etik [Miqsam]-etik [Ibn Abbas-etik] esan zigun, sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetak Abdullah bin Rawahah bidali zuela espedizio batean, garai hartan ostiralarekin bat egin zuen, gero bere lagunak goizean joan ziren, orduan esan zuen, irteera atzeratuko dut ostiralean Rasulullah sallaahu 'alaihi wa sallam-ekin otoitz egin ahal izateko, gero jarraituko diet, Rasulullah sallaahu 'alaihi wa sallam-ekin otoitz egiten ari zela, ikusi zuen, eta orduan esan zion: 'Zerk eragozten dizu zure lagunekin joatea?' erantzun zion, zurekin otoitz egin nahi dut, gero jarraituko diet -otoitzaren ondoren-. Gero esan zuen: 'Lurrean dena gastatzen baduzu ere, ezingo dituzu goizean joaten direnen bertuteak parekatu'. Abu Isak esan zuen, hau gharib hadith bat da, ez dakigu beste modu honetan izan ezik. Ali bin Madini-k esan zuen, esan zuen Yahya bin Sa'idek. Eta Syu'bah-ek ere esan zuen, Al Hakam-ek ez zuela inoiz Miqsam-engandik entzun bost hadith izan ezik, gero Syu'bah-ek zenbatu zituen - Al Hakam-ek Miqsam-etik memorizatutako hadith-ak -, hadith hau ez zen Syu'bah-ek zenbatutakoen artean sartu, beraz, badirudi Al Hakam-ek ez zuela hadith hau Miqsam-engandik entzun. Jakintsuek ere iritzi desberdinak dituzte ostiraletan bidaiatzeari buruz, batzuek ez dute uste zilegi denik ostiraletan bidaiatzea eta ostiraleko otoitzetara ez joatea. Beste batzuek diote, goizean badago, ez lukeela bidaian irten behar ostiraleko otoitza egin arte.
Imam Tirmidzi : 486
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو يَحْيَى إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَقٌّ عَلَى الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَغْتَسِلُوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلْيَمَسَّ أَحَدُهُمْ مِنْ طِيبِ أَهْلِهِ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَالْمَاءُ لَهُ طِيبٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَشَيْخٍ مِنْ الْأَنْصَارِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرِوَايَةُ هُشَيْمٍ أَحْسَنُ مِنْ رِوَايَةِ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ
[Ali bin Al Hasan Al Kufik] esan digu [Abu Yahya Isma'il bin Ibrahim At Taimi] [Yazid bin Abu Ziyad]-etik [Abdurrahman bin Abu Laila]-tik [Barra' bin 'Azib]-ek esan duela, Rasulullah sallaahu 'alaihi wa sallam-ek esan duela: 'Musulman batek ostiralean bainatzea eta bere familiaren usaina eramatea zuzena da, aurkitzen ez badu, nahikoa da ura erabiltzea'. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Abu Sa'id-en eta Ansar-eko xeik baten narrazio bat ere badagoela. [Ahmad bin Mani'-k] esan digu [Husyaim] [Yazid bin Abu Ziyad]-etik honelako isnad batekin. Abu Isak esan zuen Barra'-ren haditha hasan hadith bat dela, eta Husyaim-en narrazioa Isma'il bin Ibrahim At Taimi-rena baino hobea dela, Isma'il bin Ibrahim At Taimi haditha narratzean anbiguotasuna argitzeko egin baitzen.
Imam Tirmidzi : 487
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَمِنْ السُّنَّةِ أَنْ تَخْرُجَ إِلَى الْعِيدِ مَاشِيًا وَأَنْ تَأْكُلَ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ تَخْرُجَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يَخْرُجَ الرَّجُلُ إِلَى الْعِيدِ مَاشِيًا وَأَنْ يَأْكُلَ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ لِصَلَاةِ الْفِطْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُسْتَحَبُّ أَنْ لَا يَرْكَبَ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ
[Isma'il bin Musa Al Fazarik] esan digu [Sharik]-ek [Abu Ishaq-ek] [Al Harith-ek] [Ali bin Abu Talib-ek] esan duela, Sunnaren arabera, oinez irten behar dela Eid otoitzetara, eta zerbait jan etxetik irten aurretik. Abu Isak esan zuen, hadith hau hasan dela, eta jakintsu gehienek praktikatzen dutela norbaitek oinez irten behar duela Eid otoitzetara, eta zerbait jan Eid al-Fitr otoitzetara irten aurretik. Abu Isak esan zuen, eta maite direnek ere ez luketela gidatu behar aitzakiarik gabe.
Imam Tirmidzi : 488
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عُمَرَ بْنِ حَفْصِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يُصَلُّونَ فِي الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ يَخْطُبُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ صَلَاةَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ وَيُقَالُ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ خَطَبَ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ
Esan digu [Muhammad bin Al Mutsannak] [Abu Usamahk] ['Ubaidullahk, hau da, Ibn Umar bin Hafs bin 'Ashim bin Umar bin Al Khaththab]-ek [Nafi'-k] esan duela [Ibn Umar]-ek esan duela, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa sallam, Abu Bakr eta Umarrek Iedain otoitza -Eid al-Fitr eta Eid al-Adha- egin zutela predikatu aurretik, eta gero predikatzen zutela. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Jabir eta Ibn Abbasen narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen Ibn Umarren haditha benetako haditha dela, haditha hau jakintsuek praktikatzen dutela, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetaren eta beste batzuen lagunen artean, Iedain otoitza - Eid al-Fitr eta Eid al-Adha - sermoiaren aurretik egiten dela, eta esaten da otoitzaren aurretik sermoia lehen aldiz egin zuen pertsona Marwan bin Al Hakam izan zela.
Imam Tirmidzi : 489
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِيدَيْنِ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُ لَا يُؤَذَّنُ لِصَلَاةِ الْعِيدَيْنِ وَلَا لِشَيْءٍ مِنْ النَّوَافِلِ
[Qutaibah]-ek [Abu Al Ahwash]-ek [Simak bin Harb-ek] [Jabir bin Samrah-ek] esan zigun: Bi Eid otoitz egin nituen sallallaahu 'alaihi wa sallam profetarekin, ez behin edo bitan bakarrik, otoitzerako deiarekin eta iqamat-arekin hasi gabe. -narratzaileak- esan zuen kapitulu honetan Jabir bin Abdullah eta Ibnu Abbas-en narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen Jabir bin Samrah-en haditha hadith autentiko bat dela, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetaren lagunen artean dauden ezagutza adituek eta beste batzuek ere hadith hau praktikatzen dutela, ez dagoela otoitzerako deirik bi egun santuko otoitzetarako eta ezta sunnah otoitzetarako ere.
Imam Tirmidzi : 490
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْعِيدَيْنِ وَفِي الْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَا فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ فَيَقْرَأُ بِهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي وَاقِدٍ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَأَمَّا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ فَيُخْتَلَفُ عَلَيْهِ فِي الرِّوَايَةِ يُرْوَى عَنْهُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَا نَعْرِفُ لِحَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ رِوَايَةً عَنْ أَبِيهِ وَحَبِيبُ بْنُ سَالِمٍ هُوَ مَوْلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَرَوَى عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ أَحَادِيثَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ نَحْوُ رِوَايَةِ هَؤُلَاءِ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ بِقَافٍ وَاقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ
[Qutaibah]-ek esan digu [Abu 'Awanah-ek] [Ibrahim bin Muhammad bin Al Muntasyir-engandik] [bere aitagandik] [Habib bin Salim-engandik] [An Nu'man bin Basyir-engandik]. Esan zuen, sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetak SABBIHISMA RABBIKA eta HAL ATAAKA HADIITSUL GHAATSIAH irakurri zituela Iedain otoitzean -bi jaiegunetan- eta ostiraleko otoitzean, biak egun berean gertatzen badira, biak irakurtzen ditu. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Abu Wqaqid, Samrah bin Jundab eta Ibnu Abbas-en narrazioak ere badaudela. Abu Isak esan zuen, Nu'man bin Basyir-en haditha hasan hadith autentikoa dela. Era berean, [Sufyan Ats Tsauri] eta [Mis'ar] [Ibrahim bin Muhammad bin Al Muntasyir-engandik kontatuak, Abu 'Awanah-ek kontatutako haditharen antzera. Bitartean, Sufyan bin 'Uyainah-ren historia gai honi buruz oraindik eztabaidagarria da, hots, Ibrahim bin Muhammad bin Al Muntasyir-engandik kontatu zela bere aitagandik Habib bin Salim-engandik bere aitagandik Nu'man bin Basyir-engandik, baina ez dakigu Habib bin Salim-ek bere aitagandik historiarik zuenik. Habib bin Salim Nu'man bin Basyir-en esklabo bat zen, eta Nu'man bin Basyir-engandik asko kontatu zuen. Eta [Ibn Uyainah-rengandik] [Ibrahim bin Muhammad bin Al Muntasyir-engandik] kontatu zen, haien historia bezala. Profeta sallallaahu 'alaihi wa salam-engandik ere kontatzen da Iedain otoitzetan - bi jaiegunetan - QAF eta IQTARABATIS SAA'AH letrak irakurri zituela. Shafi'ik ere horrela pentsatzen du.
Imam Tirmidzi : 491
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِهِ فِي الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى قَالَ كَانَ يَقْرَأُ بِق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ وَاقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ عَوْفٍ
Kontatu digute [Ishaq bin Musa Al Ansari] [Ma'an bin Isa] kontatu digu [Malik bin Anas] [Dlamrah bin Sa'id Al Mazini]-tik ['Ubaidillah bin Abdullah bin 'Utbah] Umar bin Al Khaththab-ek [Abu Laseitsi] Al Shallahu Waqila Al Shallahu Singer-i galdetu ziotela. wa sallam irakurri gutuna otoitz garaian - Eid al-Fitr eta Eid al-Adha? Erantzun zuen, QAAF WAL QUR'ANIL MAJIID eta IQTARABITIS SAA'AH WAN SYAQQAL QAMAR irakurri zituen. Abu Isak esan zuen, hau hasan sahih hadith bat da, guri esan digute [Hannadek] [Sufyan bin 'Uyainah]-ek [Dlamrah bin Sa'id-ek] honelako isnad batekin, Abu Isak esan zuen, Abu Waqid Al Laitsiren izena Al Harith bin 'Auf da.
Imam Tirmidzi : 492
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ عَمْرٍو أَبُو عَمْرٍو الْحَذَّاءُ الْمَدِينِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ عَنْ كَثِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبَّرَ فِي الْعِيدَيْنِ فِي الْأُولَى سَبْعًا قَبْلَ الْقِرَاءَةِ وَفِي الْآخِرَةِ خَمْسًا قَبْلَ الْقِرَاءَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَدِّ كَثِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ أَحْسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَوْفٍ الْمُزَنِيُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ صَلَّى بِالْمَدِينَةِ نَحْوَ هَذِهِ الصَّلَاةِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ فِي التَّكْبِيرِ فِي الْعِيدَيْنِ تِسْعَ تَكْبِيرَاتٍ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى خَمْسًا قَبْلَ الْقِرَاءَةِ وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ يَبْدَأُ بِالْقِرَاءَةِ ثُمَّ يُكَبِّرُ أَرْبَعًا مَعَ تَكْبِيرَةِ الرُّكُوعِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ
Esan digute [Muslim bin Amru Abu Amru Al Hadzdza' Al Madini-k] [Abdullah bin Nafi' Ash Sha'igh-ek] [Katsir bin Abdullah-engandik] [bere aitagandik] [bere aitonagandik] esan digula, sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetak takbir esan zuela bi Eid otoitzetan, lehenengo rak'ahan zazpi aldiz bertsoa irakurri aurretik eta bigarren rak'ahan bost aldiz bertsoa irakurri aurretik. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -A'isyah, Ibnu Umar eta Abdullah bin Amru-ren narrazioak ere badaudela -pentsatuak-. Abu Isak esan zuen Kathirren aitonaren haditha Hasanen haditha zela eta hau dela Shallahu 'alaihi wa sallam profetarengandik kapitulu honetan kontatutako haditharik onena, bere izen osoa Amru bin 'Auf Al Muzani den bitartean, haditha hau Sallahu 'alaihi wa sallam profetaren eta beste batzuen arteko ezagutza aditu batzuek praktikatzen dute, beraz, Abu Hurairah-engandik kontatu zen Medinan otoitz hau egin zuela, hau da Medinako jendearen iritzia, eta baita Malik bin Anas, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere, 'Abdulloh bin Mas'ud-engandik kontatu da takbir-ari buruz esan zuela bi Eid otoitzetan, bederatzi aldiz takbir, lehenengo raka'at-ean bost aldiz bertsoa irakurri aurretik eta bigarren raka'at-ean bertsoa irakurriz hasita eta gero lau aldiz takbir makurtuz batera. Profeta sallaahu 'alaihi wa sallam hadith-en lagun askok kontatu dute, honen antzekoa dena, eta Kufako jendearen eta baita Sufyan Ats Tsauriren iritzia ere.
Imam Tirmidzi : 493
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَال سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رَأَى طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الصَّلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ وَقَبْلَهَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
[Mahmud bin Ghailan] esan digu [Abu Daud At Thayalisi] esan digu, esan digu [Syu'bah] ['Adi bin Thabit-engandik] jakinarazi digu. Entzun diot [Sa'id bin Jubair-i] [Ibn Abbas-engandik] esaten, sallallaahu 'alaihi wa sallam profeta Eid al-Fitr jaiegunean otoitz lekura joan zela, gero bi rak'ah otoitz egin zituela, ez zuela otoitza egin ez aurretik ez ondoren. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Abdullah bin Amru eta Abu Sa'iden narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen, Ibn Abbas-en haditha hadith autentikoa dela eta sallallaahu 'alaihi wa sallam profetaren eta beste batzuen arteko jakintsu batzuek praktikatzen dutela, hauekin batera Shafi'ik, Ahmadek eta Ishaq-ek ere esan zutenez. Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan) lagunen artean dauden jakintsu talde batzuek eta beste batzuek uste dute Eid otoitzaren ondoren eta aurretik otoitz egitea zilegi dela, lehenengo iritzia zuzenena den bitartean.
Imam Tirmidzi : 494
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ وَهُوَ ابْنُ عُمَرَ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ خَرَجَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَلَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا وَذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digutenez, [Abu 'Amar Al Husain bin Huraitsek] [Wakik] esan digu [Aban bin Abdullah Al Bajali-k] [Abu Bakar bin Hafsh-ek] esan digu bera Ibn Umar bin Sa'ad bin Abu Waqash dela, [Ibnu Umar]-ek esan dio Eid jaiegunean otoitz lekura joan zela, aurretik edo ondoren otoitz egin gabe. Aipatu zuen, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetak antzeko zerbait egin zuela. Abu Isak esan zuen, hau benetako hasab hadith bat da.
Imam Tirmidzi : 495
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخْرِجُ الْأَبْكَارَ وَالْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضَ فِي الْعِيدَيْنِ فَأَمَّا الْحُيَّضُ فَيَعْتَزِلْنَ الْمُصَلَّى وَيَشْهَدْنَ دَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ قَالَتْ إِحْدَاهُنَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ قَالَ فَلْتُعِرْهَا أُخْتُهَا مِنْ جَلَابِيبِهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ بِنَحْوِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أُمِّ عَطِيَّةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَرَخَّصَ لِلنِّسَاءِ فِي الْخُرُوجِ إِلَى الْعِيدَيْنِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَرُوِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَكْرَهُ الْيَوْمَ الْخُرُوجَ لِلنِّسَاءِ فِي الْعِيدَيْنِ فَإِنْ أَبَتِ الْمَرْأَةُ إِلَّا أَنْ تَخْرُجَ فَلْيَأْذَنْ لَهَا زَوْجُهَا أَنْ تَخْرُجَ فِي أَطْمَارِهَا الْخُلْقَانِ وَلَا تَتَزَيَّنْ فَإِنْ أَبَتْ أَنْ تَخْرُجَ كَذَلِكَ فَلِلزَّوْجِ أَنْ يَمْنَعَهَا عَنْ الْخُرُوجِ وَيُرْوَى عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لَوْ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَحْدَثَ النِّسَاءُ لَمَنَعَهُنَّ الْمَسْجِدَ كَمَا مُنِعَتْ نِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ أَنَّهُ كَرِهَ الْيَوْمَ الْخُرُوجَ لِلنِّسَاءِ إِلَى الْعِيدِ
Esan digu [Ahmad bin Mani'-k] esan digu [Husyaim'-ek] esan digu [Mansur'ek] Zadanen semea dela, [Ibn Sirin]-ena [Ummu 'Athiyah-koa] Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wa sallam-ek, birjinei, esklaboei, giltzapetuta zeuden emakumeei eta hilekoa duten emakumeei otoitz lekura ateratzeko agindu ziela bi jaiegunetan, emakumeen hilekoan, otoitz lekutik urrun egon eta musulmanen predikuak ikusi behar zituztela. Gutako batek esan zuen: Alaren Mezularia, zer gertatzen da hijabarik ez badute? Esan zuen: 'Utzi iezaiozu bere arrebak zapi bat uzten'. Esan digu [Ahmad bin Mani'-k [Husyaim'-ek] [Hisyam bin Hasan]-engandik [Hafshah bint Sirin]-engandik [Ummu 'Athiyah-tik] horrelako historia batekin esan digu. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Ibn Abbas eta Jabir-en narrazio bat ere badagoela -pent-. Abu Isak esan zuen Umm 'Athiyah-ren haditha hasan sahih hadith bat dela, eta jakintsu batzuek hadith honetatik eta rukhshah-etik -barkamenetik- hartzen dute iritzia hilekoa duten emakumeek otoitz lekura joatea Eid al-Fitr eta Eid al-Adla egunetan, eta beste batzuek makruhtzat hartzen dute. Eta Abdullah bin Mubarak-ek kontatu duenez, esan zuen: gaur gorroto ditut bi Eid-etan otoitz lekura ateratzen diren emakumeak. Emakume bat errezeloz badago eta oraindik irten nahi badu, senarrak utzi beharko lioke otoitz lekura arropa arruntak jantzita -arropa zaharrak- ateratzen eta ez diezaieke utzi behar apaintzen. Errezeloz badaude eta oraindik otoitz lekura joan nahi badute, senarrak debekatu egin beharko lieke otoitz lekura joatea. 'Aisyah-ek, Ala pozik egon bedi berarekin, esan zuen, Rasulullah Shallahu 'alaihi wa sallam-ek emakumeei orain gertatu zaiena ikusi izan balu, meskitara joatea debekatuko ziela, Bani Isra'il-eko emakumeentzat debekatuta zegoelako. Eta Sufyan At Tsauri-k kontatu zuen gaur egun gorroto dituela emakumeak Eid jaiegunean otoitz lekura joatea.
Imam Tirmidzi : 496
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ وَأَبُو زُرْعَةَ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ عَنْ فُلَيْحِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ يَوْمَ الْعِيدِ فِي طَرِيقٍ رَجَعَ فِي غَيْرِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى أَبُو تُمَيْلَةَ وَيُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ فُلَيْحِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَقَدْ اسْتَحَبَّ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلْإِمَامِ إِذَا خَرَجَ فِي طَرِيقٍ أَنْ يَرْجِعَ فِي غَيْرِهِ اتِّبَاعًا لِهَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَحَدِيثُ جَابِرٍ كَأَنَّهُ أَصَحُّ
['Abdul A'la bin Washil bin 'Abdil A'la Al Kufi] eta [Abu Zur'ah]-ek esan digute, [Muhammad bin Ash Shalt]-ek esan digute [Fulaih bin Sulaiman]-ek [Sa'id bin Al Harith]-ek [Abu Hurairah]-ek esan duela, sallallaahu 'alaihi wa sallam Profeta izan zen Eid-en otoitz lekura irteten zenean bide bat hartu zuela, eta etxera itzultzean beste bidea hartu zuela. Kapitulu honetan, Abdullah bin Umar eta Abu Rafi'-ren historia bat ere badago. Abu Isak esan zuen, Abu Hurairah-en haditha hasan gharib hadith bat dela. [Abu Tumailah] eta [Yunus bin Muhammad] hadith hau kontatu dute [Fulaih bin Sulaiman]-engandik [Sa'id bin Al Harith]-engandik [Jabir bin Abdullah]-engandik. Esan zuen, jakintsu batzuek gomendatzen dute - azpimarratzen dute - imam batentzat, otoitz lekura bide batetik irteten bada, beste bide bat hartuta itzuli behar dela, hadith honi jarraituz, Shafi'iren esaera da, badirudi Jabirren haditha dela hadith autentikoena.
Imam Tirmidzi : 497
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ ثَوَابِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَطْعَمَ وَلَا يَطْعَمُ يَوْمَ الْأَضْحَى حَتَّى يُصَلِّيَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ بْنِ حُصَيْبٍ الْأَسْلَمِيِّ حَدِيثٌ غَرِيبٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَا أَعْرِفُ لِثَوَابِ بْنِ عُتْبَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ اسْتَحَبَّ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَخْرُجَ يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَطْعَمَ شَيْئًا وَيُسْتَحَبُّ لَهُ أَنْ يُفْطِرَ عَلَى تَمْرٍ وَلَا يَطْعَمَ يَوْمَ الْأَضْحَى حَتَّى يَرْجِعَ
Esan digu [Al Hasan bin Shabah Al Bazzar Al Baghdadik] ['Abdush Shamad bin 'Abd Al Warits] [Tsawab bin 'Utbah-ek] [Abdullah bin Buraidah-ek] [bere aita]-k esan digu, sallallaahu 'alaihi wa sallam Profeta ez zela otoitz lekura irteten Eid al-Fitr-en lehenik jan arte, eta ez zuela lehenago jan Eid al-Fitr-en. Hori lehenik otoitz egin arte da. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Ali eta Anasen historia bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen Buraidah bin Hushaib Al Aslamiren haditha gharib hadith bat dela. Muhammadek esan zuen, eta ez dakit bere historiarik Tsawab bin 'Utbah-i buruz hadith honetatik aparte. Eta zientzialarien artean, Eid al-Fitr jaiegunean zerbait jateko otoitz lekura ez joatea gomendatzen dute, eta datilak jatea ere gomendatzen dute, eta Eid al-Fitr jaiegunean lehenik ez jatea otoitz lekura itzuli arte.
Imam Tirmidzi : 498
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُفْطِرُ عَلَى تَمَرَاتٍ يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ إِلَى الْمُصَلَّىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Qutaibah]-ek [Husyaim] esan digula [Muhammad bin Ishaq-ek] [Hafsh bin 'Ubaidillah bin Anas]-ek [Anas bin Malik]-ek esan digula, sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetak datila batzuk jan zituela Eid al-Fitr egunean otoitz lekura joan aurretik. Abu Isak esan zuen hau hasan gharib-en hadith autentikoa dela.
Imam Tirmidzi : 499
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْحَكَمِ الْوَرَّاقُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَافَرْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكَانُوا يُصَلُّونَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ لَا يُصَلُّونَ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَاو قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ كُنْتُ مُصَلِّيًا قَبْلَهَا أَوْ بَعْدَهَا لَأَتْمَمْتُهَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سُلَيْمٍ مِثْلَ هَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ آلِ سُرَاقَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَطَوَّعُ فِي السَّفَرِ قَبْلَ الصَّلَاةِ وَبَعْدَهَا وَقَدْ صَحَّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْصُرُ فِي السَّفَرِ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ صَدْرًا مِنْ خِلَافَتِهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا كَانَتْ تُتِمُّ الصَّلَاةَ فِي السَّفَرِ وَالْعَمَلُ عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ إِلَّا أَنَّ الشَّافِعِيَّ يَقُولُ التَّقْصِيرُ رُخْصَةٌ لَهُ فِي السَّفَرِ فَإِنْ أَتَمَّ الصَّلَاةَ أَجْزَأَ عَنْهُ
Esan digu ['Abdul Wahhab bin 'Abdul Hakam Al Warraq Al Baghdadik] [Yahya bin Sulaimek] ['Ubaidullah]-engandik [Nafi'-tik] [Ibn Umar-engandik] esan duela: Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam, Abu Bakr, Umar eta Uthmanekin bidaiatzen ari nintzen, beraz, eguerdiko eta Asr otoitzak bi rak'ah egin zituzten, ez zuten aurretik edo ondoren otoitz egin. Abdullah-ek esan zuen: aurretik edo ondoren otoitz egiten badut, nire otoitza osatuko dut. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Umar, Ali, Ibn Abbas, Anas, Imran bin Hushain eta A'isyah-ren narrazioak ere badaude. Abu Isak esan zuen: Ibn Umar-en haditha hasan gharib hadith bat da, ez dakigu horri buruz Yahya bin Sulaim-en haditha izan ezik, honelakoa dena. Muhammad bin Isma'ilek esan zuen hadith hau 'Ubaidullah bin Umarrengandik kontatu dela Abdullah bin Umarren Suraqah familiako gizon batetik, Abu Isak esan zuen, ['Athiyyah Al Aufi]-tik [Ibn Umar]-engandik kontatu dela sallaahu 'alaihi wa sallam Profetak sunnah tathawwu otoitza egin zuela otoitzaren aurretik eta ondoren bidaiatzen ari zela, eta sallaahu 'alaihi wa sallam Profetak egiaztatu du qashar -laburbilduz- bere otoitzak bidaiatzen ari zela, Abu Bakr, Umarrek eta Uthmanen kalifatuaren hasierak egin zuten bezala, hadith hau jakintsu gehienek praktikatzen zuten sallallaahu 'alaihi wa sallam Profetaren eta beste batzuen lagunen artean, A'ishah-k kontatu duela bere otoitzak safar -bidaiatzen ari zela- hobetu zituela, baina aplikatzen dena sallaahu 'alaihi wa sallam Profetak eta bere lagunek kontatu dutena da, hau da Imama. Shafi'iren iritzia, Ahmad eta Ishaq, baina Imam Syafi'ik esan zuen, qashar egitea - otoitza laburbiltzea - bidaiariarentzat arindua dela, otoitza osatzen badu orduan baliozkoa dela.
Imam Tirmidzi : 500
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَسُئِلَ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ عَنْ صَلَاةِ الْمُسَافِرِ فَقَالَ حَجَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِوَحَجَجْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُمَرَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُثْمَانَ سِتَّ سِنِينَ مِنْ خِلَافَتِهِ أَوْ ثَمَانِيَ ثَمَانِي فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
[Ahmad bin Mani'-k] esan digu [Husyaim'ek] esan digu [Ali bin Zaid bin Jud'an Al Qurasyi]-k [Abu Nadlrah-engandik] esan duela, [Imran bin Hushain] bidaiari baten otoitzari buruz galdetu zioten -bere bidean-, eta erantzun zuen: Hajj egin nuen Allahren Mezulariaren sallallaahu 'alaihi wa sallam-ekin, gero bi rak'ah otoitz egin zituen, gero Hajj egin nuen Abu Bakarrekin eta bi rak'ah otoitz egin zituen, eta Umarrekin ere bi rak'ah otoitz egin zituen, Uthmanekin batera sei edo zortzi urtez bere erregealdian zehar bi rak'ah otoitz egin zituen. Abu Isak esan zuen, hadith hau benetakoa da.