Imam Tirmidzi : 461
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَدُّوَيْهِ قَالَا حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ قُبَاءَ عَنْ أَبِيهِ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَشْهَدَ الْجُمُعَةَ مِنْ قُبَاءَوَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ آوَاهُ اللَّيْلُ إِلَى أَهْلِهِ وَهَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ إِنَّمَا يُرْوَى مِنْ حَدِيثِ مُعَارِكِ بْنِ عَبَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ وَضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ فِي الْحَدِيثِ فَقَالَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى مَنْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ قَالَ بَعْضُهُمْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ آوَاهُ اللَّيْلُ إِلَى مَنْزِلِهِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَجِبُ الْجُمُعَةُ إِلَّا عَلَى مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ كُنَّا عِنْدَ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَذَكَرُوا عَلَى مَنْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ فَلَمْ يَذْكُرْ أَحْمَدُ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ فَقُلْتُ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْمَدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ حَدَّثَنَا مُعَارِكُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ آوَاهُ اللَّيْلُ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ فَغَضِبَ عَلَيَّ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَالَ لِي اسْتَغْفِرْ رَبَّكَ اسْتَغْفِرْ رَبَّكَ قَالَ أَبُو عِيسَى إِنَّمَا فَعَلَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هَذَا لِأَنَّهُ لَمْ يَعُدَّ هَذَا الْحَدِيثَ شَيْئًا وَضَعَّفَهُ لِحَالِ إِسْنَادِهِ
Esan digu [Abd bin Humaid] eta [Muhammad bin Madduwaih] biek esan zutela, esan digu [Al Fadll bin Dukain] esan digula [Isra'il] [Tsuwair]-etik [Quba'-ko gizon batengandik] [bere aita] Profeta sallaahu 'alaihi wa sallam-en lagunetako bat zela, esan zuen, Profeta sallaahu 'alaihi wa sallam-ek ostiraleko otoitzetara Quban joateko agindu zigula. Eta Abu Hurairah-ek, sallallaahu 'alaihi wa sallam-ek, kontatu du gai honetan, baina - narrazioa - ez da benetakoa. Abu Isak esan zuen, ez dugula hadith hau ezagutzen bide honetatik izan ezik, eta kapitulu honetan ere ez dago ezer baliozkorik -transmisio bidetik-. Abu Hurairah-ek, sallallaahu 'alaihi wa sallam-ek, kontatu du esan zuela: 'Ostiraleko betebeharra beren familiekin gaua pasatzen dutenentzat da'. Hadith honek sanad ahula du, Mu'arik bin 'Abbad Abdullah bin Sa'id Al Maqburi-ren hadithetik kontatua. Yahya bin Sa'id Al Qatthanek ahuldu egin du Abdullah bin Sa'id Al Maqburi hadithen auzian. -perawi-k esan zuen, adituek iritzi desberdinak dituzte ostiraleko otoitzak nork egin behar dituen, batzuek argudiatzen dute ostirala derrigorrezkoa dela gaua familiekin pasa dezaketen pertsonentzat, eta beste batzuek, berriz, ostirala ez dela derrigorrezkoa, deia entzun dezaketen pertsonentzat izan ezik, hau da Imam Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia, -perawi-k esan zuen- Ahmad bin Al Hasanek esaten entzun dut, Ahmad bin Hambalen alde gaude, gero jendeak ostiraleko otoitzak egin behar dituzten pertsonei buruz hitz egiten du, Ahmadek ez zuen gai honetan hadith bakar bat ere aipatu Profeta sallahu 'alaihi wa sallam-etik, Ahmad bin Al Hasanek esan zuen, beraz, Ahmad bin Hambali esan nion, antza denez, gai honetan Abu Hurairah-ren narrazio bat dago Profeta sallahu 'alaihi wa sallam-etik. Beraz, Ahmadek galdetu zuen, Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam-etik? Nik erantzun nuen, baietz. Ahmad bin Al Hasanek esan zuen Hajjaj bin Nushair-ek Mu'arik bin 'Abbadek Abdullah bin Sa'id Al Maqburi-k esan zigula bere aitagandik Abu Hurairah-ek esan zigula, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetak esan zuela: 'Ostirala derrigorrezkoa da familiarekin gaua pasa dezaketenentzat'. Ahmad bin Al Hasanek esan zuen, orduan Ahmad bin Hambal berehala haserretu zen nirekin eta esan zidan: egin istighfar zure Maisuari, egin istighfar zure Maisuari. Abu Isak esan zuen, Ahmad bin Hambalek hau egin zuela hadith hau batere kontuan hartu ez zuelako, izan ere, ahuldu egin zuen bere sanad-agatik.
Imam Tirmidzi : 462
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْجُمُعَةَ حِينَ تَمِيلُ الشَّمْسُحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَجَابِرٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي أَجْمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ وَقْتَ الْجُمُعَةِ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ كَوَقْتِ الظُّهْرِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ صَلَاةَ الْجُمُعَةِ إِذَا صُلِّيَتْ قَبْلَ الزَّوَالِ أَنَّهَا تَجُوزُ أَيْضًا و قَالَ أَحْمَدُ وَمَنْ صَلَّاهَا قَبْلَ الزَّوَالِ فَإِنَّهُ لَمْ يَرَ عَلَيْهِ إِعَادَةً
[Ahmad bin Mani'-k] esan digu [Suraij bin Nu'man-ek] esan digu [Fulaih bin Sulaiman-ek] [Uthman bin Abdurrahman At Taimi-tik] [Anas bin Malik]-etik esan digula sallaahu 'alaihi wa sallam profetak ostiraleko otoitzak egiten zituela eguzkia okertzen hasi zenean. Esan digu [Yahya bin Musa]-k [Abu Daud At Thayalisi-k] esan digu [Fulaih bin Sulaiman-ek] [Utman bin Abdurrahman At Taimi-tik] [Anas]-etik esan digula sallaahu 'alaihi wa sallam profetaren eskutik, goiko hadith-ean bezala. -Narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Salamah bin Al Akwa', Jabir eta Zubair bin 'Awwam-en narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen Anasen haditha hasan sahih hadith bat dela, hadith hau jakintsuek ere oinarri gisa erabiltzen dute ostiraleko ordua eguzkia jaisten hasten den unea dela esateko, baita dhuhr ordua ere, Syafi'ik, Ahmadek eta Ishaqek adierazi bezala. Beste batzuek uste dute ostiraleko otoitzak eguzkia jaisten hasi baino lehen egin daitezkeela, Ahmadek ere esan zuen ostiraleko otoitzak eguzkia jaisten hasi baino lehen egiten dituenak ez dagoela behartuta errepikatzera.
Imam Tirmidzi : 463
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ الصَّيْرَفِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَيَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ الْعَلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ فَلَمَّا اتَّخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمِنْبَرَ حَنَّ الْجِذْعُ حَتَّى أَتَاهُ فَالْتَزَمَهُ فَسَكَنَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَجَابِرٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَمُعَاذُ بْنُ الْعَلَاءِ هُوَ بَصْرِيٌّ وَهُوَ أَخُو أَبِي عَمْرِو بْنِ الْعَلَاءِ
[Abu Hafsh Amru bin Ali Al Fallas As Shairafik] esan digu ['Uthman bin Umarrek] eta [Yahya bin Katsir Abu Ghatsan Al Anbari] biek esan dutela, [Mu'adz bin 'Ala'] esan digu [Nafi'-tik] [Ibn Umar]-etik, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetak datila palmondo zurtoinak erabiliz predikatu zuela, Shallahu 'alaihi wa sallam profetak minbar erabiltzera aldatu zenean, hostoa negarrez ari zen, beraz, hurbildu eta eutsi egin zion baretu arte. -narratzaileak- esan zuen kapitulu honetan Anas, Jabir, Sahl bin Sa'd, Ubay bin Ka'ab, Ibnu Abbas eta Umm Salamah-ren narrazioak ere badaudela. Abu Isak esan zuen Ibn Umarren haditha hasan gharib hadith autentikoa dela. Mu'adz bin 'Ala' Bashri da, Amru bin 'Ala'-ren anaia.
Imam Tirmidzi : 464
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ يَجْلِسُ ثُمَّ يَقُومُ فَيَخْطُبُ قَالَ مِثْلَ مَا تَفْعَلُونَ الْيَوْمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي رَآهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ يَفْصِلَ بَيْنَ الْخُطْبَتَيْنِ بِجُلُوسٍ
[Humaid bin Mas'adah Al Bashri]-k esan digu [Khalid bin Harith-ek] ['Ubaidullah bin Umar]-ek [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar-engandik] esan digu. Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam-ek ostiralean sermoi bat eman zuela, gero eseri eta zutitu egin zela sermoiarekin jarraitzeko. Ibn Umarrek esan zuen, gaur egiten ari zaren bezala. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Ibn 'Abbas, Jabir bin Abdullah eta Jabir bin Samrah-ren narrazioak ere badaudela -pentsatuak-. Abu Isak esan zuen, Ibn Umar-en haditha hasan hadith autentikoa dela, hadith hau zientziako adituen iritzia ere bada, hots, bi sermoi eserita bereizi behar direla.
Imam Tirmidzi : 465
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَكُنْتُ أُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَتْ صَلَاتُهُ قَصْدًا وَخُطْبَتُهُ قَصْدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Qutaibah] eta [Hannad] biek esan ziguten, [Abu Al Ahwash] esan zigun [Simak bin Harb]-engandik [Jabir bin Samrah]-engandik esan zuen, Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam-ekin otoitz egin nuen, antza denez otoitza sinplea zen eta sermoia ere sinplea zen -ez luzea-. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Ammar bin Yasir eta Ibnu Abu Aufa-ren narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen, Jabir bin Samrah-ren haditha hasan hadith autentikoa dela.
Imam Tirmidzi : 466
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ عَلَى الْمِنْبَرِ{ وَنَادَوْا يَا مَالِكُ }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَهُوَ حَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَقْرَأَ الْإِمَامُ فِي الْخُطْبَةِ آيًا مِنْ الْقُرْآنِ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِذَا خَطَبَ الْإِمَامُ فَلَمْ يَقْرَأْ فِي خُطْبَتِهِ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِ أَعَادَ الْخُطْبَةَ
Esan digu [Qutaibah]-k [Sufyan bin 'Uyainah]-k [Amru bin Dinar]-engandik [Atha'-rengandik] [Shafwan bin Ya'la bin 'Umaiyah]-rengandik [bere aita]-rengandik esan duela: Entzun dut Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam pulpituan 'WANAADAU YAA MAALIKU' irakurtzen. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Abu Hurairah eta Jabir bin Samrah-ren narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen, Ya'la bin 'Umaiyah-ren haditha Hasan Sahih Gharib-en haditha dela, Ibn Uyainah-ren haditha bat da, jakintsu batzuek imamak Koraneko bertsoak irakurri behar dituela sermoian. Imam Shafi'ik esan zuen, imam batek sermoia ematen badu, eta ez badu Koraneko bertsorik irakurtzen bere sermoian, orduan sermoia errepikatu behar duela.
Imam Tirmidzi : 467
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَوَى عَلَى الْمِنْبَرِ اسْتَقْبَلْنَاهُ بِوُجُوهِنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَحَدِيثُ مَنْصُورٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ ضَعِيفٌ ذَاهِبُ الْحَدِيثِ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَسْتَحِبُّونَ اسْتِقْبَالَ الْإِمَامِ إِذَا خَطَبَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ
[Abbad bin Ya'qub Al Kufik] esan digu [Muhammad bin Al Fadlal bin 'Athiyah]-engandik [Mansur]-engandik [Ibrahim]-engandik [Alqamah]-engandik [Abdullah bin Mas'ud-engandik] esan duela, Allahren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wa salam, pulpituan dagoenean, aurpegi guztiekin aurrez aurre jartzen garela. Abu Isak esan zuen, kapitulu honetan, Ibn Umar-en historia laburtua ere badagoela. Ez dakigu Mansurren haditha, Muhammad bin Al Fadll bin 'Athiyah-ren haditha izan ezik, Muhammad bin Al Fadll bin 'Athiyah ahula den bitartean. Dzahibul haditha gure lagunaren arabera. Hadith hau Sahalallahu 'alaihi wa salam profetaren eta beste batzuen lagunen artean dauden jakintsuek ere praktikatzen dute, imamari begira egotea gustatzen zaielako sermoi bat ematean, hadith hau Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere bada. Abu Isak esan zuen ez dagoela kapitulu honetan sallaahu 'alaihi wa sallam profetaren hadith bakar bat ere.
Imam Tirmidzi : 468
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَلَّيْتَ قَالَ لَا قَالَ قُمْ فَارْكَعْقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ
[Qutaibah]-k [Hammad bin Zaid]-ek [Amru bin Dinar]-engandik [Jabir bin Abdullah]-k esan zigun, ostiralean sallallaahu 'alaihi wa sallam profeta sermoi bat ematen ari zela, bat-batean gizon bat etorri zen, eta orduan sallallaahu 'alaihi wa sallam profetak galdetu zion: "Otoitz egin al duzu?", erantzun zion, oraindik ez. "Jaiki eta otoitz egin", esan zuen. Abu Isak esan zuen hau Hasan hadith autentikoa dela, kapitulu honetan autentikoagoa.
Imam Tirmidzi : 469
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّدَخَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمَرْوَانُ يَخْطُبُ فَقَامَ يُصَلِّي فَجَاءَ الْحَرَسُ لِيُجْلِسُوهُ فَأَبَى حَتَّى صَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ أَتَيْنَاهُ فَقُلْنَا رَحِمَكَ اللَّهُ إِنْ كَادُوا لَيَقَعُوا بِكَ فَقَالَ مَا كُنْتُ لِأَتْرُكَهُمَا بَعْدَ شَيْءٍ رَأَيْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ أَنَّ رَجُلًا جَاءَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي هَيْئَةٍ بَذَّةٍ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَأَمَرَهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُقَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ كَانَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ إِذَا جَاءَ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَكَانَ يَأْمُرُ بِهِ وَكَانَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ يَرَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت ابْنَ أَبِي عُمَرَ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ ثِقَةً مَأْمُونًا فِي الْحَدِيثِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا دَخَلَ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَإِنَّهُ يَجْلِسُ وَلَا يُصَلِّي وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ خَالِدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ رَأَيْتُ الْحَسَنَ الْبَصْرِيَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ إِنَّمَا فَعَلَ الْحَسَنُ اتِّبَاعًا لِلْحَدِيثِ وَهُوَ رَوَى عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ
Esan digu [Muhammad bin Abu Umarrek] [Sufyan bin 'Uyainah] esan digu [Muhammad bin 'Ajlanek] ['Iyadl bin Abdullah bin Abu Sarh-ek] esan digunez [Abu Sa'id Al Khudri] ostiralean meskitan sartu zela, Marwan predikatzen ari zela, gero -Abu Sa'id- zutitu zela otoitz egiteko, gero bere bizkartzainak etorri eta esertzeko esan zioten, baina uko egin zion otoitz egin arte. -Marwan- ostiraleko otoitzetatik irten zenean, harengana joan eta esan genion: Ala-k erruki izan dezala zutaz. Ia zerbait egin dizutenean, Abu Sa'idek esan zuen: Ez ditut bi rak'ah horiek betiko utziko Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wa sallam, ikusi ondoren. Gero, aipatu zuen ostiralean gizon bat etorri zela ile nahasian, Profeta, sallallaahu 'alaihi wa sallam, sermoi bat ematen ari zen bitartean, eta gero bi rak'ah otoitz egiteko esan zion, sermoi bat ematen ari zen arren. Ibn Abu Umarrek esan zuen, Sufyan bin 'Uyainahk bi rak'ah otoitz egiten zituela, imama sermoi bat ematen ari zen arren eta otoitza egiteko agindu ere egin zuen, Abu Abdurrahman Al Muqrik ikusi bazuen ere. Abu Isak esan zuen, Ibn Abu Umar entzun nuen esaten, Sufyan bin 'Uyainahk esan zuen, Muhammad bin Ajlan tsiqah eta fidagarria dela hadith-aren narrazioan. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Jabir, Abu Hurairah eta Sahl bin Sa'aden narrazioak ere badaudela-. Abu Isak esan zuen, Abu Sa'id Al Khudriren haditha hasan hadith autentikoa dela, hadith hau jakintsu batzuek ere praktikatzen dutela. Hau da Imam Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Bien bitartean, beste zientzialari batzuek uste dute norbait meskitara sartzen bada eta imama sermoi bat ematen ari bada, eseri eta ez otoitz egin behar duela, hau da Sufyan Ats Tsauri eta Kufako bizilagunen iritzia. Bitartean, lehenengo iritzia da baliozkoena. Qutaibah-ek Al 'la bin Khalid Al Qurasyi-ri buruz esan digu, esan zuen, Hasan Al Bashri meskitara sartzen ikusi nuen ostiralean imamak sermoi bat ematen ari zela, gero bi rak'ah otoitz egin zituen eta gero eseri egin zen, Hasanek bakarrik egin zuen hori haditha jarraitu zuelako, eta hadith hau Jabir-engandik kontatu du sallaahu 'alaihi wa sallam profetarengandik.
Imam Tirmidzi : 470
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ أَنْصِتْ فَقَدْ لَغَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا لِلرَّجُلِ أَنْ يَتَكَلَّمَ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَقَالُوا إِنْ تَكَلَّمَ غَيْرُهُ فَلَا يُنْكِرْ عَلَيْهِ إِلَّا بِالْإِشَارَةِ وَاخْتَلَفُوا فِي رَدِّ السَّلَامِ وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي رَدِّ السَّلَامِ وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
Esan digute [Qutaibah-k] ['Uqail-ek] [Az Zuhri-k] [Sa'id bin Al Musayyib-ek] [Abu Hurairah-ek] esan digutela, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetak esan zuela: 'Ostiralean 'isildu' esaten duenak, imama sermoia ematen ari den arren, ekintza alferrikakoa egin du'. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan, Ibn Abi Aufa eta Jabir bin Abdullah-en historia bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen, Abu Hurairah-en haditha hasan hadith autentikoa dela eta zientziako adituek ere praktikatzen dutela, gorroto dutela imama sermoia ematen ari den bitartean hitz egiten duen norbait, esaten dute, norbaitek hitz egiten badu, hobe dela ez abisatzea, seinale batekin baizik. Ez zeuden ados agurrei erantzuteari eta imama predikatzen ari zen bitartean doministiku egiten zuten pertsonentzat otoitz egiteari buruz, hau zen Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Tabi'ineko jakintsu batzuek eta beste batzuek gorroto zuten hori, Syafi'i-k esan zuen bezala.
Imam Tirmidzi : 471
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَبَّانَ بْنِ فَائِدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ اتَّخَذَ جِسْرًا إِلَى جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَتَخَطَّى الرَّجُلُ رِقَابَ النَّاسِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَشَدَّدُوا فِي ذَلِكَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ وَضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
[Abu Kuraibek] esan digu [Risydin bin Sa'adek] [Zabban bin Faid]-engandik [Sahl bin Mu'adz bin Anas Al Juhani]-engandik [bere aita] esan duela, Rasulullah shallahu 'alaihi wa sallamek esan zuen: 'Ostiraletako sermoietan beste pertsonen sorbalden gainetik pasatzen denak, Jahannam-eko infernura zubia hartu du'. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Jabir-en narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen, Sahl bin Mu'adz bin Anas Al Juhani-ren haditha gharib hadith bat dela, ez dakigu horri buruz baina Rasydin bin Sa'aden hadithetik. Jakintsuek ere hadith hau praktikatzen dute, ostiraletako sermoietan beste pertsona baten sorbalden gainetik pasatzen den norbait gorrotatzen dutela, oso zorrotzak dira gai honetan, eta jakintsu batzuek Risydin bin Sa'aden narrazioari buruzko iruzkinak ere egiten dituzte, memorizazioari dagokionez ahulduz.
Imam Tirmidzi : 472
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ وَعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو مَرْحُومٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْحِبْوَةَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو مَرْحُومٍ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ مَيْمُونٍ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْحِبْوَةَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ مِنْهُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَرَيَانِ بِالْحِبْوَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ بَأْسًا
[Muhammad bin Humaid Ar Razi] eta [Abbas bin Muhammad Ad Duri] biek esan ziguten, [Abu Abdurrahman Al Muqri'-k] [Sa'id bin Abu Ayyub-ek] esan zigun eta [Abu Marhum-ek] [Sahl bin Mu'adz-ek] [bere aita]-rengandik esan zidan Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam-ek debekatu zuela ihba' esertzea -bi belaunak bularrean jarrita- ostiralean -khutbah- egunean, imamak sermoia ematen duenean. Abu Isak esan zuen hau hasan hadith bat dela, Abu Marhum-en izena 'Abdur Rahim bin Maimun' da, zientzietako pertsona batzuek gorroto dute ihab' esertzea ostiraleko sermoietan, imamak bere sermoia ematen duenean, eta beste batzuek barkamena ematen dute -rukhsah- gai honetan, horien artean Abdullah bin Umarrek eta beste batzuek, Ahmadek eta Ishaq-ek esan zuten biek ez daudela ados ihba' esertzearekin imama predikatzen ari denean.
Imam Tirmidzi : 473
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ قَالَسَمِعْتُ عُمَارَةَ بْنَ رُوَيْبَةَ الثَّقَفِيَّ وَبِشْرُ بْنُ مَرْوَانَ يَخْطُبُ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فِي الدُّعَاءِ فَقَالَ عُمَارَةُ قَبَّحَ اللَّهُ هَاتَيْنِ الْيُدَيَّتَيْنِ الْقُصَيَّرَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا يَزِيدُ عَلَى أَنْ يَقُولَ هَكَذَا وَأَشَارَ هُشَيْمٌ بِالسَّبَّابَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ahmad bin Mani'-k esan zigun [Husyaim]-k esan zigun [Hushain]-ek esan zigun: [Umarah bin Ruwaibah At Tsaqafi] entzun nuen Bisyr bin Marwan sermoi bat ematen ari zela, gero bi eskuak altxatu zituen otoitz egiten ari zela, eta Umarah-ek esan zuen: Ala-k lotsa ditzala zuen esku laburrak, egia esan ikusi dut Ala-ren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wa sallam, ez zuen horrela esanez gehiago esan, eta gero Husyaim-ek keinu egin zuen hatz erakuslearekin. Abu Isak esan zuen: hau Hasan hadith autentikoa da.
Imam Tirmidzi : 474
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَكَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ إِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ وَإِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا كَانَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ النِّدَاءَ الثَّالِثَ عَلَى الزَّوْرَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Kontatu digute [Ahmad bin Mani'-k], esan digute [Hammad bin Khalid Al Khayyath-ek] [Ibn Abu Dzi'bek] [Az Zuhri-k] [As Sa'ib bin Yazid-ek] esan zuen, sallallaahu 'alaihi wa sallam, Abu Bakr eta Umar-en garaian otoitzerako deia egin zela, hau da, imama meskitarantz irten zenean eta iqamat-a ezarri zenean. Hala ere, Uthmanek hirugarren otoitzerako dei bat gehitu zuen meskitatik urrun dagoen leku batean. Abu Isak esan zuen hau benetako Hasan hadith bat dela.
Imam Tirmidzi : 475
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكَلَّمُ بِالْحَاجَةِ إِذَا نَزَلَ عَنْ الْمِنْبَرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ وَهِمَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ رَجُلٌ بِيَدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا زَالَ يُكَلِّمُهُ حَتَّى نَعَسَ بَعْضُ الْقَوْمِ قَالَ مُحَمَّدٌ وَالْحَدِيثُ هُوَ هَذَا وَجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ رُبَّمَا يَهِمُ فِي الشَّيْءِ وَهُوَ صَدُوقٌ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهِمَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ فِي حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي قَالَ مُحَمَّدٌ وَيُرْوَى عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ فَحَدَّثَ حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي فَوَهِمَ جَرِيرٌ فَظَنَّ أَنَّ ثَابِتًا حَدَّثَهُمْ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek] esan digu [Abu Daud At Thayalisik] [Jarir bin Hazimek] [Tsabitetik] [Anas bin Maliketik] esan digu, sallaahu 'alaihi wa sallam profeta izan zela bere nahiak adierazi zituena pulpitutik jaitsi zenean. Abu Isak esan zuen, ez dakigu hadith hau, baina haditharen -narraziotik- Jarir bin Hazimek esan zuen, Jarir bin Hazimek zalantzak zituen hadith honi buruz, eta benetakoa dena Thabitek Anasengandik kontatu zuena da, esan zuen, otoitza hastear zegoela, bat-batean gizon batek sallaahu 'alaihi wa sallam profetaren eskua heldu zuen, gizonak berarekin hitz egiten jarraitu zuen jende batzuk lokartu arte. Muhammadek esan zuen goiko hadithak hadith hau esan nahi zuela, eta Jarir bin Hazimek ziurrenik esan zuen suduk zela -fidagarria- zerbaiti buruz zalantzan jartzen bazuen. Muhammadek esan zuen Jarir bin Hazimek zalantzak zituela Anasengandik (Mahayla eta Jainkoaren ...
Imam Tirmidzi : 476
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا تُقَامُ الصَّلَاةُ يُكَلِّمُهُ الرَّجُلُ يَقُومُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَمَا يَزَالُ يُكَلِّمُهُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ بَعْضَنَا يَنْعَسُ مِنْ طُولِ قِيَامِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Al Hasan bin Ali Al Khallal]-ek esan digu [Abdurrazaq]-ek [Ma'marrek] [Tsabit-etik] [Anas-etik] esan digu, otoitza egiten ari zela, sallaahu 'alaihi wa sallam profeta ikusi nuela Qiblaren eta haren artean zegoen gizon batekin hizketan, gizonak berarekin hitz egiten jarraitu zuen, gero batzuk logura ikusi genituen sallaahu 'alaihi wa profeta hainbeste denbora egon zelako berarekin. Abu Isak esan zuen hadith hau benetakoa dela.
Imam Tirmidzi : 477
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ اسْتَخْلَفَ مَرْوَانُ أَبَا هُرَيْرَةَ عَلَى الْمَدِينَةِ وَخَرَجَ إِلَى مَكَّةَ فَصَلَّى بِنَا أَبُو هُرَيْرَةَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَرَأَ سُورَةَ الْجُمُعَةِ وَفِي السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَأَدْرَكْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ تَقْرَأُ بِسُورَتَيْنِ كَانَ عَلِيٌّ يَقْرَأُ بِهِمَا بِالْكُوفَةِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَأَبِي عِنَبَةَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ كَاتِبُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Esan digu [Qutaibah]-k [Hatim bin Isma'il]-ek [Ja'far bin Muhammad]-engandik [bere aita]-rengandik ['Ubaidullah bin Abu Rafi'-rengandik] bere esklabo Rasulullah sallaahu 'alaihi wa sallam-ek esan zuen, Marwanek Abu Hurairah Medinako gobernadore izendatu zuen, eta Mekara joan zen, beraz, Abu Hurairah-ek ostiraleko otoitza gurekin egin zuen eta Al Jumu'ah sura irakurri zuen eta bigarren prostrazioan Idza ja'akal Munafiqun-en gutuna irakurri zuen, 'Ubaidullah-ek esan zuen, beraz, Abu Hurairah-ekin elkartu nintzen eta galdetu nion, Ali-k Kufan irakurri zituen bi gutunak irakurri zenituen?, [Abu Hurairah-ek] erantzun zuen, egia esan, entzun ditut Rasulullah sallaahu 'alaihi wa sallam-ek biak irakurtzen. -narratzaileak- esan zuen, eta kapitulu honetan -Ibn Abbas, An Nu'man bin Basyir eta Abu 'Inabah Al Khqulani-ren narrazioak ere badaude -pentsatuak-. Abu Isak esan zuen: Abu Hurairah-en hadith-a benetako hadith bat da, eta sallallaahu 'alaihi wa sallam profetak kontatu du ostiraleko otoitzetan irakurri zuela SABBIHISMA RABBIKAL 'A'LA eta HAL ATAAKA HADIITSUL GHAASYIYAH-ekin. 'Ubaidullah bin Abu Rafi' Ali bin Abu Talib-en idazkaria zen, Ala pozik egon dadila berarekin.
Imam Tirmidzi : 478
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُخَوَّلِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ الم تَنْزِيلُ السَّجْدَةَ وَهَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَشُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُخَوَّلٍ
[Ali bin Hujr]-ek esan digu [Sharik]-ek [Mukhawwal bin Rasyid-engandik] [Muslim Al Bathin-engandik] [Sa'id bin Jubair-engandik] [Ibn Abbas-engandik] esan duela, Rasulullah shallahu 'alaihi wa sallam-ek ostiraleko egunsentiko otoitza egin zuela 'ALIF LAM MIM TANZIILU.... irakurriz As Sajdah gutunean, eta HAL ATAA 'ALAL INSAN'. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan -Sa'd, Ibn Mas'ud eta Abu Hurairah-ren narrazioak ere badaudela. Abu Isak esan zuen, Ibn Abbas-en haditha hadith autentikoa dela eta [Sufyan Ats Tsauri] eta [Syu'bah]-ek eta beste batzuek [Mukhawwal-etik] ere kontatu dutela.
Imam Tirmidzi : 479
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَيْضًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ
Esan digute [Ibn Abu Umarrek] [Sufyan bin Uyainahk] [Amru bin Dinarrengandik] [Az Zuhrirengandik] [Salim]engandik [bere aita] Profeta sallallaahu 'alaihi wa sallamengandik esan zigula ostiraleko otoitzaren ondoren bi rak'ah otoitz egin zituela. -narratzaileak- esan zuen, kapitulu honetan Jabirren narrazio bat ere badagoela. Abu Isak esan zuen, Ibn Umarren haditha benetakoa dela, [Nafi'rengandik] [Ibn Umarrengandik] ere kontatua izan da, hadith hau jakintsu batzuek ere praktikatzen dute, baita Shafi'ik eta Ahmadek ere.
Imam Tirmidzi : 480
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ إِذَا صَلَّى الْجُمُعَةَ انْصَرَفَ فَصَلَّى سَجْدَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Qutaibah]-ek [Nafi'-k] [Ibn Umar-ek] esan digunez, ostiraleko otoitza amaitu ondoren, bi rak'ah errezatzera joan zen bere etxera, eta gero esan zuen, Rasulullah Sallaahu 'alaihi wa sallam izan zela hori egin zuena. Abu Isak esan zuen hau benetako Hasan hadith bat dela.