Imam Tirmidzi : 461
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَدُّوَيْهِ قَالَا حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ قُبَاءَ عَنْ أَبِيهِ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَشْهَدَ الْجُمُعَةَ مِنْ قُبَاءَوَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ آوَاهُ اللَّيْلُ إِلَى أَهْلِهِ وَهَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ إِنَّمَا يُرْوَى مِنْ حَدِيثِ مُعَارِكِ بْنِ عَبَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ وَضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ فِي الْحَدِيثِ فَقَالَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى مَنْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ قَالَ بَعْضُهُمْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ آوَاهُ اللَّيْلُ إِلَى مَنْزِلِهِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَجِبُ الْجُمُعَةُ إِلَّا عَلَى مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ كُنَّا عِنْدَ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَذَكَرُوا عَلَى مَنْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ فَلَمْ يَذْكُرْ أَحْمَدُ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ فَقُلْتُ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْمَدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ حَدَّثَنَا مُعَارِكُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ آوَاهُ اللَّيْلُ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ فَغَضِبَ عَلَيَّ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَالَ لِي اسْتَغْفِرْ رَبَّكَ اسْتَغْفِرْ رَبَّكَ قَالَ أَبُو عِيسَى إِنَّمَا فَعَلَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هَذَا لِأَنَّهُ لَمْ يَعُدَّ هَذَا الْحَدِيثَ شَيْئًا وَضَعَّفَهُ لِحَالِ إِسْنَادِهِ
Беҙгә [Ғәбд бин Хөмәйет] һәм [Мөхәммәт бин Мәҙдүәйх] икеһе лә әйтте, беҙгә [Әл Фадл бин Дүкәйен] беҙгә [Исраил] [Цүәйерҙән] [Ҡубанан килгән кешенән] [атаһынан] ул пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренең береһе булған, тип әйтте: сәләм беҙгә Ҡубаға йома намаҙына йөрөргә ҡушты. Әбү Һөрәйрәнән был мәсьәләлә пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән, әммә - риүәйәт - дөрөҫ түгел. Әбү Иса әйткән, беҙ был хәҙисте был юлдан башҡа белмәйбеҙ, был сүрәлә лә дөрөҫ бер нәмә лә юҡ -тапшырыу юлы-. Әбү Һөрәйрәнән пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: «Йома көнө ғаиләләре менән төн үткәргәндәргә фарыз». Был хәҙистә көсһөҙ сәнәд бар, ул Ғабдуллаһ бин Сәғит Әл Мәҡбүриҙән Мөғәрик бин Ғәббәд хәҙисенән риүәйәт ителгән. Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡаттан хәҙис мәсьәләһендә Абдулла бин Сәғит Әл-Мәҡбүриҙе көсһөҙләндергән. -перауи- тигән, ғалимдар йома намаҙын кемдән уҡыу талап ителгәне тураһында төрлө фекерҙә, ҡайһы берәүҙәр йома көнөн ғаиләһе менән төн үткәрә алған кешеләргә фарыз тип раҫлай, ә икенселәр йома көнөн саҡырыуҙы ишетә алған кешеләрҙән башҡа фарыз түгел тип раҫлай, был имам Сяфиғии һәм Әхмәрд-хәүдтең фекере. Әл Хәсән әйтә, беҙ Әхмәт бин Хәмбал яғында, һуңынан кешеләр йома намаҙҙарын уҡыу талап ителгән кешеләр тураһында һөйләй, Әхмәт был мәсьәләлә пәйғәмбәребеҙҙән бер генә хәҙис тә телгә алманы, Әхмәт бин Әл Хәсән әйтте, шуға күрә мин был Әхмәт бин Хәмбәлдең әбүрәтлеһенә әйттем. Пәйғәмбәр саллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән хөрәйрә. Шулай итеп, Әхмәт һораған, пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм? Мин, эйе, тип яуап бирҙем. Әхмәт бин Әл Хәсән әйтте, беҙгә һөйләне Хаджаж бин Нушәир беҙгә һөйләне Мөғәрик бин Ғәббәд Абдулла бин Сәғит Әл Маҡбуриҙан атаһынан Әбү Һүрәйрәнән Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм, ул әйтте: «Йома көнө үҙ ғаиләһе менән төн үткәрә алғандар өсөн фарыз». Әхмәт бин Әл Хәсән әйтте, шунан Әхмәт бин Хәмбал шунда уҡ миңә асыуланып, миңә: Раббиңа истиғфар ит, Раббиңа истиғфар ит, тине. Әбү Иса әйткән, Әхмәт бин Хәмбал быны был хәҙисте бөтөнләй ҡарамағанға эшләгән, ысынында уны сәнәде арҡаһында көсһөҙләндергән.
Imam Tirmidzi : 462
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْجُمُعَةَ حِينَ تَمِيلُ الشَّمْسُحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَجَابِرٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي أَجْمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ وَقْتَ الْجُمُعَةِ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ كَوَقْتِ الظُّهْرِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ صَلَاةَ الْجُمُعَةِ إِذَا صُلِّيَتْ قَبْلَ الزَّوَالِ أَنَّهَا تَجُوزُ أَيْضًا و قَالَ أَحْمَدُ وَمَنْ صَلَّاهَا قَبْلَ الزَّوَالِ فَإِنَّهُ لَمْ يَرَ عَلَيْهِ إِعَادَةً
[Әхмәт бин Мәни] беҙгә [Сүрәйж бин Нуғман] [Фөләйх бин Сөләймән] [Усман бин Абдуррахман Әт Тәймиҙән] [Әнәс бин Мәликтән] һөйләне, пәйғәмбәребеҙ саллаһу ғәләйһи үә сәлләм ҡояш эйелә башлағас йома намаҙын уҡыған. Беҙгә [Яхъя бин Муса] һөйләне [Әбү Дауыт Әт Сәйәлиси] беҙгә [Фөләйх бин Сөләймән] [Ғосман бин Абдуррахман Әт Тәймиҙән] [Әнәстән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаһу ғәләйһи үә сәлләм өҫтәге хәҙистәге кеүек һөйләне. -риүәйәтсе- әйткән, был бүлектә -шулай уҡ Сәләмә бин Әл Әкүә, Джәбир һәм Зөбәйер бин Әүүәмдән -пент- риүәйәт бар. Әбү Иса әйткән, Әнәс хәҙисе хәсән сахих хәҙис, был хәҙисте лә ғалимдар нигеҙ итеп ҡуллана, тип йома ҡояш эйелә башлаған ваҡыт, шулай уҡ юғарылыҡ ваҡыты, тип әйткән Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ. Икенселәр йома намаҙын ҡояш байыр алдынан уҡырға мөмкин тигән фекерҙә. Әхмәт шулай уҡ, кем ҡояш байыр алдынан йома намаҙын уҡый, уға уны ҡабатлау фарыз түгел, тигән.
Imam Tirmidzi : 463
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ الصَّيْرَفِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَيَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ الْعَلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ فَلَمَّا اتَّخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمِنْبَرَ حَنَّ الْجِذْعُ حَتَّى أَتَاهُ فَالْتَزَمَهُ فَسَكَنَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَجَابِرٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَمُعَاذُ بْنُ الْعَلَاءِ هُوَ بَصْرِيٌّ وَهُوَ أَخُو أَبِي عَمْرِو بْنِ الْعَلَاءِ
Һөйләне беҙгә [Әбү Хафш Әмру бин Ғәли Әл Фәлләс Шәйрәфи кеүек] беҙгә [Ғосман бин Ғүмәр] һәм [Йәхиә бин Кацир Әбү Ғатсан Әл Әнбәри] икеһе лә әйтте, беҙгә [Мөғәҙ бин Ғәлә] [Нәфиҙән] [Ибн Ғүмәр сәләләһүт ғәләйһиүәһүттән] әйтте. һабаҡтары, ҡасан пәйғәмбәр Шаллаһу ғәләйһи үә сәлләм минбар ҡулланыуға күсте, ул саҡта фронт илай ине, шуға күрә ул уның янына килеп, уны тынысланғансы тотто. -риүәйәтсе- әйтте, был сүрәлә -Әнәс, Джәбир, Сәхл бин Сәғд, Өбәй бин Ҡәғб, Ибнү Ғаббас һәм Өммө Сәләмәнән дә -пент- риүәйәттәр бар. Әбү Ғиса әйткән, Ибн Ғүмәрҙең хәҙисе - хәсән ғәриб сахих хәҙис. Муғәҙ бин Ғәлә — Бәшри, ул Әмру бин Ғәләнең ағаһы.
Imam Tirmidzi : 464
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ يَجْلِسُ ثُمَّ يَقُومُ فَيَخْطُبُ قَالَ مِثْلَ مَا تَفْعَلُونَ الْيَوْمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي رَآهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ يَفْصِلَ بَيْنَ الْخُطْبَتَيْنِ بِجُلُوسٍ
Һөйләне беҙгә [Хөмәйд бин Мәсғәҙә Әл Бәшри] беҙгә һөйләне [Хәлид бин Харис] беҙгә һөйләне ['Ғөбәйҙуллаһ бин Ғүмәр] [Нәфи] нан [Ибн Ғүмәр], тип, пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм йома көнө вәғәз һөйләне, һуңынан ултырҙы, тип дауам итте, stoodie. Ибн Ғүмәр, бөгөн һеҙҙең кеүек, тигән. -риүәйәтсе- әйтте, был сүрәлә -шулай уҡ Ибн Ғәббәс, Джәбир бин Абдулла һәм Джәбир бин Самра риүәйәттәре -пент- бар. Әбү Ғиса әйткән, Ибн Ғүмәрҙең хәҙисе хәсән сахих хәҙис, был хәҙис тә фән белгестәренең фекере, атап әйткәндә, ике вәғәзде ултырып айырырға кәрәк.
Imam Tirmidzi : 465
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَكُنْتُ أُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَتْ صَلَاتُهُ قَصْدًا وَخُطْبَتُهُ قَصْدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйба] һәм [Ханнад] икеһе лә әйтте, һөйләне беҙгә [Әбү Әл Әхүәш] [Симаҡ бин Харб] [Джәбир бин Самра] ул әйтте, мин пәйғәмбәр менән намаҙ уҡыным саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм, күрәһең, намаҙ ябай булды һәм вәғәз дә ябай булды -оҙон түгел-. -риүәйәтсе- әйтте, был сүрәлә -шулай уҡ Ғәммәр бин Йәсир һәм Ибнү Әбү Әүфәнең -пент- риүәйәте бар. Әбү Иса әйткән, Джәбир бин Самраның хәҙисе хәсән сахих хәҙис.
Imam Tirmidzi : 466
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ عَلَى الْمِنْبَرِ{ وَنَادَوْا يَا مَالِكُ }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَهُوَ حَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَقْرَأَ الْإِمَامُ فِي الْخُطْبَةِ آيًا مِنْ الْقُرْآنِ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِذَا خَطَبَ الْإِمَامُ فَلَمْ يَقْرَأْ فِي خُطْبَتِهِ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِ أَعَادَ الْخُطْبَةَ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Әмру бин Динарҙан] [Әтһә] [Шәфүән бин Йәғлә бин Ғөмәйә] [атаһынан] һөйләне, ул әйтте: Мин пәйғәмбәребеҙҙең саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмде минбәрҙә уҡығанын ишеттем. -риүәйәтсе- әйткән, был сүрәлә -Әбү Һүрәйрә һәм Джәбир бин Самраның -пент- риүәйәте лә бар. Әбү Ғиса әйткән, Йәғлә бин Ғөмәйә хәҙисе Хәсән Сәхих Ғариб хәҙисе, ул Ибн Өйәйнә хәҙисе, ҡайһы бер ғалимдар имам вәғәздә Ҡөрьәндән аяттарҙы уҡырға тейеш тип һайлай. Имам Шәфиғи әйткән, әгәр имам вәғәз һөйләй икән, һуңынан вәғәзендә Ҡөрьәндән бер аят уҡымай икән, тимәк, ул вәғәзде ҡабатларға тейеш.
Imam Tirmidzi : 467
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَوَى عَلَى الْمِنْبَرِ اسْتَقْبَلْنَاهُ بِوُجُوهِنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَحَدِيثُ مَنْصُورٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ ضَعِيفٌ ذَاهِبُ الْحَدِيثِ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يَسْتَحِبُّونَ اسْتِقْبَالَ الْإِمَامِ إِذَا خَطَبَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ
Һөйләне беҙгә [Ғаббад бин Яҡуп Әл Куфи] беҙгә һөйләне [Мөхәммәт бин Әл Фәҙлал бин Әтхиә] [Мансур] [Ибраһим] [Әлҡәмә] [Ғабдуллаһ бин Мәсғүд] ул әйтте, ҡасан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи йөҙө сәләм беҙҙең менән бөтә өҫтөндә. Әбү Иса әйткән, был сүрәлә - Ибн Ғүмәрҙән дә - пент - тарих бар. Беҙ Мансур хәҙистәрен Мөхәммәт бин Әл Фәҙл бин Әтхиә хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ, ә Мөхәммәт бин Әл Фәҙл бин Әтхиә көсһөҙ». Дзаһибул хәҙис' беҙҙең дуҫыбыҙ буйынса. Был хәҙисте шулай уҡ ғалимдар пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ғәмәлгә ашыра, улар -хөтбә һөйләгәндә имамға йөҙ менән ҡарап торорға ярата, - был хәҙис - шулай уҡ Суфьян Ац Цаури, Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Әбү Ғиса әйткән, был сүрәлә пәйғәмбәребеҙҙән бер генә хәҙис тә юҡ.
Imam Tirmidzi : 468
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَلَّيْتَ قَالَ لَا قَالَ قُمْ فَارْكَعْقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Хәммәд бин Зәид] [Әмру бин Динарҙан] [Джәбир бин Абдулла]нан [Джәбир бин Абдулла] ул әйтте, пәйғәмбәребеҙ йома көнө хөтбә уҡығанда, ҡапыл бер кеше килде, шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм һеҙгә әйтте? — тип яуап бирҙе ул, әлегә юҡ. Ул: «Тор ҙа намаҙ уҡы», — тине. Әбү Иса әйтте, был дөрөҫ Хәсән хәҙисе, был сүрәлә дөрөҫөрәк.
Imam Tirmidzi : 469
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّدَخَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمَرْوَانُ يَخْطُبُ فَقَامَ يُصَلِّي فَجَاءَ الْحَرَسُ لِيُجْلِسُوهُ فَأَبَى حَتَّى صَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ أَتَيْنَاهُ فَقُلْنَا رَحِمَكَ اللَّهُ إِنْ كَادُوا لَيَقَعُوا بِكَ فَقَالَ مَا كُنْتُ لِأَتْرُكَهُمَا بَعْدَ شَيْءٍ رَأَيْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ أَنَّ رَجُلًا جَاءَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي هَيْئَةٍ بَذَّةٍ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَأَمَرَهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُقَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ كَانَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ إِذَا جَاءَ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَكَانَ يَأْمُرُ بِهِ وَكَانَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ يَرَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت ابْنَ أَبِي عُمَرَ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ ثِقَةً مَأْمُونًا فِي الْحَدِيثِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا دَخَلَ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَإِنَّهُ يَجْلِسُ وَلَا يُصَلِّي وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ خَالِدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ رَأَيْتُ الْحَسَنَ الْبَصْرِيَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ إِنَّمَا فَعَلَ الْحَسَنُ اتِّبَاعًا لِلْحَدِيثِ وَهُوَ رَوَى عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Әбү Ғүмәр] беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Мөхәммәт бин Әжлән] [Иядл бин Абдулла бин Әбү Сәрх] мәсеткә [Әбү Сәғит Әл Худри] йома көндө мәсеткә ингән, ә Мәрүән ул Сабуйд намаҙ уҡыған. Һаҡсылары килеп, уға ултырырға ҡушты, әммә ул намаҙ уҡып бөткәнсе баш тартты, ул -Мәрүән- -йома намаҙынан- киткәс, беҙ уның янына барып, Аллаһ һиңә рәхмәтле булһын, тип әйттек, тиерлек, улар һиңә нимәлер эшләгәндә, Әбү Сәғит әйтте, Мин шул ике рәҡәғәтте мәңгелеккә ҡалдырмайым, уларҙы мәңгелеккә ҡалдырмайым. сәләм'. һуңынан бер кешенең йома көнө тарҡау хәлдә килгәнен, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм вәғәз уҡығанда килгәнен телгә алды, шунан уға, вәғәз уҡыһа ла, ике рәҡәғәт намаҙ уҡырға ҡушты. Ибн Әбү Ғүмәр әйткәнсә, Суфьян бин Ғөйәйнә ике рәҡәғәт намаҙ уҡый торғайны, хатта имам вәғәз уҡыһа ла, ул да намаҙҙы уҡырға ҡуша, хатта Әбү Абдуррахман Әл Мөҡри уны күрһә лә. Әбү Ғиса әйтте, мин Ибн Әбү Ғүмәрҙең әйткәнен ишеттем, Суфьян бин Ғөйәйнә әйтте, Мөхәммәт бин Әжлән циҡа һәм хәҙис риүәйәтендә ышаныслы. -риүәйәтсе- әйтте, был сүрәлә -шулай уҡ Джәбир, Әбү Һүрәйрә һәм Сәхл бин Сәғәттән -пент- риүәйәттәр бар. Әбү Иса әйтте, Әбү Сәғит Әл Худри хәҙисе хәсән сахих хәҙис, был хәҙисте ҡайһы бер ғалимдар ҙа ғәмәлдә ҡуллана. Был имам Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Шул арала башҡа ҡайһы бер ғалимдар ҙа шундай фекерҙә: әгәр ҙә кемдер мәсеткә инеп, имам вәғәз уҡый икән, тимәк, ул ултырырға тейеш, намаҙ уҡымаһын, был Суфьян Ац Цаури һәм Көфө халҡының фекере. Шул арала беренсе фекер иң дөрөҫө. Ҡутайба беҙгә Әл-лә бин Халид Әл-Ҡураси тураһында һөйләне, ул әйтте, мин Хәсән Әл-Бәшриҙең йома көндө имам вәғәз уҡығанда мәсеткә ингәнен күрҙем, һуңынан ул ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны ла ултырҙы, тик Хәсән генә шулай эшләне, сөнки ул хәҙискә эйәрҙе, һәм ул был хәҙисте йәһүрәттән риүәйәт итте.
Imam Tirmidzi : 470
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ أَنْصِتْ فَقَدْ لَغَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا لِلرَّجُلِ أَنْ يَتَكَلَّمَ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَقَالُوا إِنْ تَكَلَّمَ غَيْرُهُ فَلَا يُنْكِرْ عَلَيْهِ إِلَّا بِالْإِشَارَةِ وَاخْتَلَفُوا فِي رَدِّ السَّلَامِ وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي رَدِّ السَّلَامِ وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
Беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Әл-Ләйет] [Ғүкәил] [Әз Зөһри] [Сәғит бин Әл-Мөсәййиб] [Әбү Һүрәйрә]-нән [Әбү Һүрәйрә]-нән [Әбү Хөрәйрә]-нән әйтелгән, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйткән: «Кем йома көнө «тын бул» тиһә, йома көндө имаҡ биргән булһа ла. -һөйләүсе- әйткән, был бүлектә, -шулай уҡ Ибн Әби Әүфә һәм Джәбир бин Абдулланың -пент- тарихы бар. Әбү Иса әйтте, Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре хәсән сахих хәҙис һәм шулай уҡ фән белгестәре тарафынан ғәмәлгә ашырыла, улар имам вәғәз уҡығанда һөйләгән кешене нәфрәт итә, улар әйтә, әгәр кемдер һөйләһә, иҫкәртмәү яҡшыраҡ, ә ишара менән. Имам вәғәз һөйләгәндә сөскөргән кешеләр өсөн сәләмгә яуап биреү, доға ҡылыу тураһында фекер айырымлыҡтары бар ине, Әхмәт менән Исхаҡтың фекере шулай ине. Тәбиғиҙәр араһынан ҡайһы бер фән белгестәре һәм башҡалар быны нәфрәт итә, Сәфиғи әйтмешләй.
Imam Tirmidzi : 471
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَبَّانَ بْنِ فَائِدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ اتَّخَذَ جِسْرًا إِلَى جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَتَخَطَّى الرَّجُلُ رِقَابَ النَّاسِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَشَدَّدُوا فِي ذَلِكَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ وَضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Һөйләне беҙгә [Әбү Ҡурайб] беҙгә һөйләне [Рисидин бин Сәғәт] [Заббан бин Фәйет] [Сәхл бин Мөғәҙ бин Әнәс Әл Джуһани] [атаһы] ул әйтте, Рәсүлуллаһ шәллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйтте: «Кем башҡа кешеләрҙең елкәһенә баҫа, ул йома көнө вәғәзгә баҫа. Джаһаннам'. -хикәйәләүсе- әйтте, был бүлектә -Жәбирҙән дә -пент- хикәйәләү бар. Әбү Ғиса әйтте, Сәхл бин Мөғәҙ бин Әнәс Әл Джуһани хәҙисе ғәриб хәҙис, беҙ был хаҡта Рәсидин бин Сәғәт хәҙисенән генә белмәйбеҙ. Ғалимдар ҙа был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, йома вәғәздәрендә башҡалар елкәһенән баҫҡан кешене нәфрәт итәләр, был мәсьәләлә бик ҡаты ҡарайҙар, ҡайһы бер ғалимдар Рисыдин бин Сәғәттең тарихына ла комментарий бирә, ятлау йәһәтенән уны көсһөҙләндерәләр.
Imam Tirmidzi : 472
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ وَعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو مَرْحُومٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْحِبْوَةَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو مَرْحُومٍ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ مَيْمُونٍ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْحِبْوَةَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ مِنْهُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَرَيَانِ بِالْحِبْوَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ بَأْسًا
Беҙгә [Мөхәммәт бин Хөмәйд Әр Рази] һәм [Ғаббас бин Мөхәммәт Әд Дури] икеһе лә әйткән, беҙгә [Әбү Абдуррахман Әл Мөҡри] [Сәғит бин Әбү Әйүб] миңә [Әбү Мәрхүм] [Сәхл бин Мөғәзүлләм сәләһилләһүҙ] атаһы өсөн әйткән. ихбағ -ике тубыҡты күкрәккә ҡуйып ултырыу- -хөтбә- йома көнөндә, имам хөтбә һөйләгән ваҡытта. Әбү Иса әйтте, был хәсән хәҙис, Әбү Мәрхүмдең исеме 'Ғабдүр Рәхим бин Мәймүн, ҡайһы бер фәндәр кешеләре нәфрәт ултырыу ихаб' йома вәғәздәрендә, ҡасан имам үҙенең вәғәзен һөйләй, һәм ҡайһы бер башҡа бирә йәлләү -рухсах- был мәсьәләлә, улар араһында Абдулла бин Әбүшәд һәм уларҙан, тип, имам вәғәзләгәндә ихбағ ултырыу менән килешмәү.
Imam Tirmidzi : 473
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ قَالَسَمِعْتُ عُمَارَةَ بْنَ رُوَيْبَةَ الثَّقَفِيَّ وَبِشْرُ بْنُ مَرْوَانَ يَخْطُبُ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فِي الدُّعَاءِ فَقَالَ عُمَارَةُ قَبَّحَ اللَّهُ هَاتَيْنِ الْيُدَيَّتَيْنِ الْقُصَيَّرَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا يَزِيدُ عَلَى أَنْ يَقُولَ هَكَذَا وَأَشَارَ هُشَيْمٌ بِالسَّبَّابَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һөйләне [Әхмәт бин Мәни] беҙгә [Хөсйәим] һөйләне беҙгә [Хөшәйен] ул әйтте, мин ишеттем [Ғүмәрә бин Рувайба Цаҡафиҙа], ә Бисыр бин Мәрүән вәғәз уҡығанда, һуңынан ул ике ҡулын күтәреп, доға ҡылғанда күрҙе, һуңынан Ғүмәрә әйтте, Аллаһ ҡыҫҡа булһын ҡулығыҙҙы кәмһетһен. ғәләйһи үә сәлләм, ул былай тип әйтеп күбәймәне, шунан Хөсәйем күрһәткес бармағы менән ишара итте. Әбү Иса әйтте, был дөрөҫ Хәсән хәҙисе.
Imam Tirmidzi : 474
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَكَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ إِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ وَإِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا كَانَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ النِّدَاءَ الثَّالِثَ عَلَى الزَّوْرَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Әхмәт бин Маниға] әйтелгән, беҙгә [Хәммәт бин Халид Әл-Хәйәт] [Ибн Әбү Дзиғбтан] [Әз Зөхриҙән] [Әс Сәғиб бин Йәзидтән] ул әйтте, пәйғәмбәребеҙ ваҡытында саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм, тип әйтте. имам -мәсеткә табан сығып киткән һәм иҡәт ҡоролған. Әммә Усман мәсеттән алыҫ урында өсөнсө аҙан өҫтәй. Әбү Иса әйтте, был дөрөҫ Хәсән хәҙисе.
Imam Tirmidzi : 475
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكَلَّمُ بِالْحَاجَةِ إِذَا نَزَلَ عَنْ الْمِنْبَرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ وَهِمَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ رَجُلٌ بِيَدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا زَالَ يُكَلِّمُهُ حَتَّى نَعَسَ بَعْضُ الْقَوْمِ قَالَ مُحَمَّدٌ وَالْحَدِيثُ هُوَ هَذَا وَجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ رُبَّمَا يَهِمُ فِي الشَّيْءِ وَهُوَ صَدُوقٌ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهِمَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ فِي حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي قَالَ مُحَمَّدٌ وَيُرْوَى عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ فَحَدَّثَ حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي فَوَهِمَ جَرِيرٌ فَظَنَّ أَنَّ ثَابِتًا حَدَّثَهُمْ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] һөйләне беҙгә [Әбү Дауыт Әт Сәйәлиси] һөйләне беҙгә [Джарир бин Хәзим] [Цабиттан] [Әнәс бин Мәликтән] ул әйтте, был пәйғәмбәр саллаһу ғәләйһи үә сәлләм, минбәрҙән төшкәндә үҙенең теләктәрен белдергән. Әбү Ғайса әйтте, беҙ был хәҙисте белмәйбеҙ, әммә хәҙистән -риүәйәт- Джарир бин Хәзим, ул әйтте, Джарир бин Хәзим был хәҙискә шикләнде, һәм нимә дөрөҫ булғаны шул, нимә риүәйәт ителгән Сабиттан Әнәс ул әйтте, намаҙ ҡорорға йыйынған ине, ҡапыл ғына кешенең сәйәхиәһүтте ул, ҡайһы бер кешеләр йоҡлап киткәнсе һөйләшеүен дауам итте. Мөхәммәт өҫтәге хәҙистә нимә күҙ уңында тотола, был хәҙис, тип әйткән, ә Джарир бин Хәҙим, моғайын, әгәр ҙә нимәгәлер шикләнһәм, мин судуҡ – ышаныслы – тип әйткәндер. Мөхәммәт әйтте, Джарир бин Хәзим хәҙискә ҡарата шикләнгән -риүәйәт- Әнәстең Пәйғәмбәребеҙ саллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән килгән Сабит, ул әйтте: «Намаҙ уҡылғандан һуң, мине күргәнсе тормағыҙ». Мөхәммәт әйтте, һәм был хәҙис шулай уҡ Хәммәт бин Зиядтан риүәйәт ителгән, ул әйтте, беҙ Сабит Әл Банани менән булдыҡ, һуңынан Хаджаж Шәүәф әйткәнсә, уны Яхъя бин Әбү Ҡацирҙан Абдулла бин Әбү Ҡатадахтан атаһынан пәйғәмбәребеҙҙән саллаһу ғәләйһи үә сәлләм ул әйтте: «Әгәр ҙә һеҙ ғәләйһис-сәләм булмаған. мине'. Шул саҡта Джарир шикләнеп китте, Сабит уларҙы Әнәстең Пәйғәмбәребеҙ саллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән һөйләгәндер тип уйланы.
Imam Tirmidzi : 476
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا تُقَامُ الصَّلَاةُ يُكَلِّمُهُ الرَّجُلُ يَقُومُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَمَا يَزَالُ يُكَلِّمُهُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ بَعْضَنَا يَنْعَسُ مِنْ طُولِ قِيَامِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл] һөйләне беҙгә [Әбдурразәҡ] һөйләне беҙгә [Мәғмәр] [Цабит] [Әнәс] ул әйтте, ҡасан намаҙ уҡыла, мин күрҙем, пәйғәмбәребеҙ саллаһу ғәләйһи үә сәлләм һөйләшкән кеше, уның араһында торған һәм ҡайһы бер кеше беҙгә ҡибла, йоҡоға талған, сөнки пәйғәмбәребеҙ саллаһу ғәләйһи үә шул тиклем оҙаҡ сәләм уның менән торҙо. Әбү Ғиса был хәҙисте дөрөҫ тип әйткән.
Imam Tirmidzi : 477
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ اسْتَخْلَفَ مَرْوَانُ أَبَا هُرَيْرَةَ عَلَى الْمَدِينَةِ وَخَرَجَ إِلَى مَكَّةَ فَصَلَّى بِنَا أَبُو هُرَيْرَةَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَرَأَ سُورَةَ الْجُمُعَةِ وَفِي السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَأَدْرَكْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ تَقْرَأُ بِسُورَتَيْنِ كَانَ عَلِيٌّ يَقْرَأُ بِهِمَا بِالْكُوفَةِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَأَبِي عِنَبَةَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ كَاتِبُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйба] беҙгә һөйләне [Хәтим бин Исмәғил] [Джафәр бин Мөхәммәт] [уның атаһы] ['Ғөбәйҙулла бин Әбү Рафи'] уның ҡоло Рәсүлуллаһ саллаһу ғәләйһи үә сәлләм ул әйтте, Мәрүән тәғәйенләнде Әбү Һүрәйрә хаким булып ул Мәҙинә өҫтөнлөк итә. беҙҙең менән намаҙ уҡып, сүрә Әл-Жөмүә уҡып, икенсе сәждәлә ул Идза йәғәкәл Мөнәфиҡундың хатын уҡыны, Ғөбәйҙуллаһ әйтте, шулай итеп, мин Әбү Һөрәйрә менән осраштым, шунан мин унан һораным, һеҙ уҡыған ике хатты уҡынығыҙмы, тип Али Куфала уҡыған?, [Әбү Һөрәйләһ] яуап бирҙе, ысынында мин сәләһүллаһ ғәләйһис-сәләм бар уларҙы. -риүәйәтсе- әйткән, һәм был сүрәлә -шулай уҡ Ибн Ғәббәс, Ән Нуғман бин Басыйыр һәм Әбү Ғинаба Әл Хҡулани риүәйәттәре -пент- бар. Әбү Ғиса әйткән, Әбү Һүрәйрәнең хәҙисе хәсән сахих хәҙис, һәм ул Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән, ул йома намаҙында СӘББИХИСМА РӘББИКӘЛ ҒӘЛЛӘ һәм ХӘЛ АТАҠА ХӘДИИТСУЛ ҒӘСИЙӘ менән уҡыған. Ғөбәйҙуллаһ бин Әбү Рәфи Ғәли бин Әбү Талиптың, Аллаһ унан риза булһын, сәркәтибе булған.
Imam Tirmidzi : 478
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُخَوَّلِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ الم تَنْزِيلُ السَّجْدَةَ وَهَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَشُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُخَوَّلٍ
Һөйләне беҙгә [Әли бин Хөжр] беҙгә һөйләне [Шәрик] [Мөхәүүәл бин Рәсид] [Мөслим Әл Батин] [Сәғит бин Джүбәйер] [Ибн Ғәббәс] ул әйтте, Рәсүлуллаһ шәллаһу ғәләйһи үә сәлләм йома көнө таң намаҙын уҡыны.... LIFALIIZAM уҡып ' Сәждә, һәм ХӘЛ АТА 'ӘЛӘЛ ИНСАН'. -риүәйәтсе- әйтте, был сүрәлә -Сәғд, Ибн Мәсғүт һәм Әбү Һүрәйрәнән -пент- риүәйәттәр ҙә бар. Әбү Ғайса әйткән: «Ибн Ғәббәстың хәҙисе хәҙисле хәҙис һәм шулай уҡ [Суфьян Ац Цаури] һәм [Сыуба] һәм башҡалар [Мөхәүүәл] риүәйәт иткән.
Imam Tirmidzi : 479
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَيْضًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] [Суфьян бин Өйәйнә] [Әмру бин Динарҙан] [Әз Зөһриҙән] [Сәлимдән] [атаһынан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән йома намаҙынан һуң ике рәҡәғәт намаҙ уҡығанын һөйләгән. -хикәйәләүсе- әйтте, был бүлектә -Жәбирҙән дә -пент- хикәйәләү бар. Әбү Ғиса әйтте, Ибн Ғүмәрҙең хәҙисе хәсән сахих, ул [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] дә риүәйәт ителгән, был хәҙисте ҡайһы бер ғалимдар ҙа ҡуллана, уның менән бергә Шәфиғи һәм Әхмәт тә әйтте.
Imam Tirmidzi : 480
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ إِذَا صَلَّى الْجُمُعَةَ انْصَرَفَ فَصَلَّى سَجْدَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Әл-Ләйтс] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләгән: йома намаҙын тамамлағандан һуң, ул үҙенең өйөнә ике рәҡәғәт намаҙ уҡырға барған, шунан ул, был Рәсүлуллаһ саллаһу ғәләйһи үә сәлләм, тип әйткән. Әбү Иса әйтте, был дөрөҫ Хәсән хәҙисе.