Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
nagsumat ha amon [hi Ali bin Hajar] ngan [hi Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] hira nga duha nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abdullah Ibnul Mubarak] tikang ha [Ma'mar] tikang ha [Ash'ath bin Abdullah] tikang ha [Al Hasan] tikang ha [Abdullah bin Mughaffal] nagsiring, an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Sallam nagdiri hin usa ka tawo nga mangihi ha iya karigoan, ngan hiya liwat nagsiring: 'General's comedity tikang him. Nagsiring hiya; 'Dida hini nga kapitulo mayda liwat usa nga hadith tikang ha usa han mga kaupod han Propeta sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Siring ni Abu Isa, ‘Ini nga hadith in gharib -langyaw-, diri kami maaram nga marfu an hadith’ gawas la han hadith tikang kan Asy’ats bin Abdullah, ngan gintatawag liwat hiya nga Asy’ats Al A’ma’. Gindidiri han iba nga syentista an pag-ihi ha mga kariguan, siring nira; 'Kasagaran an mga pagruhaduha tikang ha iya'. Ngan an iba nga mga eskolar ha syensya naghatag hin bulig hini nga kaso, upod ha ira hi Ibnu Sirin. Ngan han pagsiring ha iya, 'Tinuod, an kabaraka ha kabug-osan tikang ha iya,' hiya binaton, 'An aton Rabb amo hi Allah, Hiya waray kapadis'. Nagsering hi Ibnul Mubarak; 'Mayda allowance an pag-ihi ha mga kariguan kun nag-aawas an tubig'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini in ginsumat ha amon ni Ahmad bin Abdah Al Amuli, tikang ha Hibban, tikang kan Abdullah bin Al Mubarak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
nagsumat ha amon [Abu Kuraib] nagsiring, nagsumat ha amon [Abdah bin Sulaiman] tikang [Muhammad bin 'Amru] tikang [Abu Salamah] tikang [Abu Hurairah] nagsiring hiya, hi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Sallam nagsiring: 'Kon diri ito usa nga kabug-at ha akon katawhan, ako gud magsusugo ha ira ha kada oras nga mag-ampo hira'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith ginsaysay ni [Muhammad bin Ishaq] tikang [Muhammad bin Ibrahim], tikang [Abu Salamah,] tikang [Zaid bin Khalid], tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ug ang hadith ni Abu Salamah nga gisugad ni Abu Hurairah ug Zaid bin Khalid gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wa Sallam, sa akong pagkita parehong matuod. Tungod kay ang hadith dili lang gisugad sa usa ka ruta, nga mao gikan sa Abu Hurairah gikan sa Rasul sallaahu 'alaihi wa Sallam, kundi gikan sa ubang ruta, mao nga ang hadith nga gisugad ni Abu Hurairah matuod. Samtang, hi Muhammad bin Isma’il in nag-aangkon nga an hadith ni Abu Salamah nga iginsaysay tikang kan Zaid bin Khalid in mas tinuod. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin 'Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah, Umsimah Wat Sabulah' Handla Musa'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nagsumat ha amon [Hannad] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdah bin Sulaiman] tikang ha [Muhammad bin Ishaq] tikang ha [Muhammad bin Ibrahim] tikang ha [Abu Salamah] tikang ha [Zaid bin Khalid Al Juhani] nagsiring hiya; Nabatian ko si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsugad: 'Kon dili ini usa nga kabug-at sa akon ummah, ginsugo ko unta sira nga magbuhat sin siwak kada pag-ampo nira, ug gintatapos ko liwat unta an pag-ampo san Isha sa ikatulo nga bahin san gab-i'. Nagsiring hiya; ‘Natambong hi Zaid bin Khalid hin pag-ampo ha mosque, samtang an iya siwak aada ha iya talinga sugad hin bolpen nga pirme aada ha talinga han manunurat, waray hiya bumangon pag-ampo tubtob nga waray pa niya anay buhata an siwak. Katapos hito iya ito iginbalik ha iya lugar’. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Amon ginsumatan [kan Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] nga may nagyakan nga anak hiya ni Busr bin Artha`ah, usa nga sangkay han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Nagsiring hiya; nagsumat ha aton [Al Walid bin Muslim] tikang [Al Auza'i] tikang [Az Zuhri] tikang [Sa'id Ibnul Musayyab] ngan [Abu Salamah] tikang [Abu Hurairah] tikang ha Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, hiya nagsiring: 'Kon an usa ha iyo magmata tikang ha pagkaturog niyan ayaw niya ibutang an iya duha nga kamot ngadto ha mga panahon, kay diri hiya maaram kon diin nagpalabay an iya kamot’. Hini nga kapitulo mayda liwat mga kaagi tikang kan Ibn Umar, Jabir ngan Aisyah. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadis hasan tinuod. Ash Syafi’i miingon; ‘Naruruyag ako nga an ngatanan nga nagmamata tikang ha katurog, nag-uukoy man o iba pa, nga diri ibutang an iya mga kamot ha tubig han iya ablusyon tubtob nga diri pa niya ito ginhugasan anay hin tubig, ngan nangangalas ako kon may-ada magbutang hito antes anay ito hugasan. Bisan kun diri ini nakakadaot han kaputli han tubig basta waray mahugaw ha iya mga kamot. Nagsering hi Ahmad bin Hanbal; 'Kun mayda magmata ha gab-i ngan magbutang han iya mga kamot ha tubig hin ablusyon antis hugasan, mahipapausa ako kun iya ilabog an tubig'. Ngan hi Isak nagsiring liwat; 'Kun mayda magmata ha gab-i o ha adlaw niyan ayaw ibutang an iya mga kamot ha tubig han ablusyon tubtob nga diri pa niya ini mahugasan'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
nagsugid sa amon [Nashr bin Ali Al Jahdlami] ug [Bisyr bin Mu'adz Al Aqadi] miingon nila; nagsumat ha aton [Bisyr Ibnul Mufadldlal] tikang [Abdurrahman bin Harmalah] tikang [Abu Tsifal Al Murri] tikang [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] tikang [Iya lola] tikang [Iya amay] hiya nagsiring; Nabatian ko si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsugad: 'Waray ablusyon para sadton diri mag-unabi san ngaran ni Allah -kun nagbuhat hin ablusyon-'. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Aisyah, Abu Sa'id, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd ngan Anas'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Nagsiring hi Imam Ahmad bin Hambal; 'Waray ako maaram hini nga kapitulo hin hadith nga mayda jayyid sanad -maupay-'. Siring ni Ishaq; 'Kun tinuyo niya nga ginbabalewaray an pag-awit han basmalah niyan kinahanglan niya utruhon an iya wudlu, pero kon nahingalimot hiya o tungod kay mentakwil hiya niyan nagpapabilin nga balido an iya wudlu'. Nagsiring hi Muhammad bin Isma’il; 'An pinakamaupay nga hadith hini nga kapitulo amo an hadith ni Rabah bin Abdurrahman'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ginsumat ini ni Rabah bin Abdurrahman tikang ha iya lola, tikang ha iya amay. Samtang, an ngaran han iya amay amo hi Sa'id bin Zaid bin 'Amru bin Nufail, an ngaran ni Abu Tsifal Al Murri amo an Tsumamah bin Hushain, ngan an ngaran ni Rabah bin Abdurrahman amo hi Abu Bakr bin Huwaithib. Lakip ha ira mayda usa nga nagsumat hini nga hadith, katapos nagsiring hiya; 'Tikang kan Abu Bakr bin Huwaithib, 'katapos iya ini iginpahinungod ha iya lolo'. Nagsumat ha amon [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] nagsiring, nagsumat ha amon [Yazid bin Harun] tikang [Yazid bin Iyadl] tikang [Abu Tsifal Al Murri] tikang [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwailam] tikang [an iya lola bint Sa'id bin Ali Al Hulwaithib] tikang han [iya Pro pareho nga hadis'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
nagsumat ha amon [Qutaibah bin Sa’id] nagsiring, nagsumat ha amon [Hammad bin Zaid] ngan [Jarir] tikang ha [Mansur] tikang ha [Hilal bin Yasaf] tikang ha [Salamah bin Qais] nagsiring hiya; Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nag-ingon: 'Kon mag-ablusar ka dayon butangi hin tubig ha imo irong, ngan kon mag-istijmar ka dayon buhata ito hin diri-talagsaon nga numero'. Hini nga kapitulo mayda gihapon mga kaagi tikang kan Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr ngan Abu Hurairah'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Salamah bin Qais in hasan authentic.' Ngan magkaiba-iba an opinyon han mga eksperto ha syensya may kalabotan ha balaud ha mga tawo nga nabaya ha paggargar ngan istinsyaq. May mga grupo nga nasiring; ‘Kon may-ada magbaya hito tubtob nga diri niya nabuhat an pag-ampo, niyan kinahanglan utruhon niya an pag-ampo. Nangangatadongan hira nga aplikado ini ha pag-ablusyon ngan pagkarigo ha janabah. An mga naghuhunahuna hin sugad amo hira Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad ngan Ishaq. Samtang, nagapati si Ahmad nga ro paghimo it istinsyaq hay mas nagahatag it duon sa ablusyon. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ngan an iba nga mga eskolar in mayda opinyon nga ini in aplikado ha estado han junub, diri ha ablusyon'. Ini an opinyon ni Sufyan Ats Tsauri ngan pira nga mga residente han Kufa. Ngan an iba pa nga mga eskolar nasiring nga diri ini aplikado ha pag-ablusyon ngan junub, tungod kay pareho ito mga butang nga sunnah, salit waray obligasyon nga utruhon ito para ha usa nga nagbabaya hito. Amo ini an opinyon ni Malik, Ash Syafi'i ha qaul Jadid'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
nagsumat ha amon [hi Yahya bin Musa] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Ibrahim bin Musa Ar Razi] nagsiring, nagsumat ha amon [Khalid bin Abdullah] tikang kan [Amru bin Yahya] tikang ha [iya amay] tikang kan [Abdullah bin Zaid] hiya nagsiring; 'Nakita ko ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga naggargar sa iyang baba ug nagbutang og tubig sa iyang irong gikan sa isa ka palad, tulo ka beses niya ini gibuhat'. Ngan hini nga kapitulo mayda kasaysayan tikang kan Abdullah bin Abbas'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Abdullah bin Zaid usa nga hadith han hasan gharib degree.' Ini nga hadith ginsaysay gihapon ni [Malik] ngan [Ibn Uyainah] sugad man [Amru bin Yahya], pero waray nira ig-unabi an lafadz, 'An Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam naggargar han iya baba ngan nagbutang hin tubig ha iya irong tikang ha palad han usa nga kamot'. Kondi, an tawo nga nagyakan hito amo hi Khalid bin Abdullah. Sumala han mga eksperto ha hadith, hi Khalid bin Abdullah usa nga tawo nga gintatapuran ngan damo an iya namemorya. An pipira nga syentista natoo nga legal an paggargar ngan pagbutang hin tubig ha irong tikang ha palad han usa nga kamot. Kondi, an iba nasiring; 'Mas maupay ha aton an pagbulag han duha'. Ash Syafi’i miingon; 'Kun iya ini gintitirok ha usa nga kamot niyan balido iton, pero kun iya pagbubulagon an duha niyan mas ito an aton karuyag'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
nagsumat ha amon [hi Ibn Abu Umar] nagsiring, nagsumat ha amon [Sufyan bin Uyainah] tikang kan [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] tikang ha [Hassan bin Hilal] nagsiring hiya; ‘Nakit-an ko [‘Amar bin Yasir] nga nag-aablusyon samtang gintutusok an iya bungot, katapos nagpakiana ha iya, o nagsiring hiya; Ginpakianhan ko hiya, 'kay ano nga gin-uutod mo an imo bungot?' iya binaton, ‘Ano an nakakapugong ha akon, bisan kon nakita ko an Rasul han Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga nag-uuyag han iya bungot’. Nagsumat ha amon [hi Ibn Abu Umar] nagsiring, nagsumat ha amon [Sufyan bin Uyainah] tikang ha [Sa’id bin Abu Arubah] tikang ha [Qotadah] tikang ha [Hassan bin Hilal] tikang ha [‘Ammar] tikang ha Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam sugad han hadith. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa ngan Abu Ayyub'. Nagsiring hi Abu Isa; Nabatian ko si Ishaq bin Mansur nga nagsugad; Nabatian ko si Ahmad bin Hanbal nga nagsugad; Nagsiring hi Ibn Uyainah; 'Waray makabati hi Abdul Karim tikang kan Hassan bin Bilal mahitungod han tahlil nga hadith -pagputol han iya bungot-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
nagsumat ha amon [hi Yahya bin Musa] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdurrazaq] tikang ha [Israel] tikang ha [‘Amir bin Shaqiq] tikang ha [Abu Wa‘il] tikang ha [Uthman bin ‘Affan] nga an Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam nagputol han iya bungot’. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.' Nagsiring hi Muhammad bin Isma’il; 'An pinakamatuod nga hadith hini nga kapitulo amo an hadith nga 'Amir bin Syaqiq, tikang kan Abu Wa`il tikang kan Uthman'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga opinyon ginkuha han kadam-an nga mga eskolar ha syensya tikang ha mga kauban han Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ngan mga tawo nga katapos nira nagyakan hin sugad. Ini nga opinyon ginkuha gihapon ni Imam Syafi'i. Nagsiring hi Imam Ahmad; 'Kun mahikalimot hiya pag-utod han iya bungot, niyan maupay na'. Samtang hi Ishaq nagsiring; ‘Kun iya ito ginbabayaan tungod kay nahikalimot hiya o tungod han takwil, niyan legal ito para ha iya. Pero kun tinuyo niya ito nga bayaan kon sugad kinahanglan niya ito buhaton utro'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
nagsumat ha amon [Ishaq bin Musa Al Ansari] nagsiring, nagsumat ha amon [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] nagsiring, nagsumat ha amon [Malik bin Anas] tikang ['Amru bin Yahya] tikang [iya amay] tikang [Abdullah bin Zaid] nga an Rasul han Allah sallallaahu ngan 'alaihi iya kamot wasallam hiya nagkuskos para han ['Amru bin Yahya] balik, magtikang ha atubangan han iya ulo katapos dumalagan nga duha tubtob ha liog han liog, katapos pagbalik hira nga duha binalik ha ira orihinal nga lugar, katapos hito ira ginhugasan an ira mga tiil.’ Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda kasaysayan tikang ha Mu'awiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib ngan Aisyah'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Abdullah bin Zaid amo an labi nga matuod ngan pinakamaupay nga hadith hini nga kapitulo.' Ini nga opinyon ginkuha nira Ash Syafi'i, Ahmad ngan Ishaq'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
nagsumat ha amon [Qutaibah bin Sa'id] nagsiring, nagsumat ha amon [Bisyr Ibnul Mufadldlal] tikang kan [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] tikang kan [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] nga an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagkuskos han iya ulo hin duha ka beses; Nagtikang hiya ha luyo, katapos nagtrabaho hiya ngadto ha atubangan. Sugad man pareho nga talinga, gawas ngan sulod'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadith aada ha grado han Hasan, samtang an hadith nga iginsaysay ni Abdullah bin Zaid mas tinuod ngan mayda mas maupay nga sanad kaysa hini nga hadith. Ngan an iba nga mga molupyo han Kufa nagbubuhat hini nga hadis, lakip ha ira amo hi Waki’ Ibnul Jarrah’.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring, nagsumat ha amon [Bakr bin Mudlar] tikang [Ibn 'Ajlan] tikang [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] tikang [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] nga iya nakita an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagbubuhat hin ablution; 'Ginkuskosan niya hin makausa an atubangan ngan luyo han iya ulo, pareho nga temprano ngan pareho nga talinga'. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon kasaysayan tikang kan Ali ngan lolo nga hi Thalhah bin Musharrif bin 'Amru'. Nagsiring hi Abu Isa; Ini nga 'Ar Rabi Hadith' hasan tinuod. Ngan ini nga hadith in iginsaysay diri la tikang hin usa nga ruta ngadto han Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam, nga iya ginkuskosan an iya ulo hin makausa'. Ini nga hadith in haluag nga ginbubuhat han kadam-an han mga sangkay ngan mga tawo nga sumunod ha iya. Hi Ja’far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad ngan Ishaq may opinyon nga an pagkuskos ha ulo makausa la. Nagsumat ha amon hi Muhammad bin Manshur Al Makki nagsiring; Nabatian ko Sufyan bin Uyainah nga nagsugad; Ginpakianhan ko hi Ja’far bin Muhammad mahitungod han balaud han pagkuskos han ulo, igo ba ito para hin usa la nga pagpunas?’ siya mibaton, 'Oo, sa Allah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
nagsumat ha amon [hi Ali bin Khasyram] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Wahb] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Amru Ibnul Harith] tikang ha [Habban bin Wasi’] tikang ha [iya amay] tikang ha [Abdullah bin Zaid] nga nakita niya an Propeta sallallaahu ‘alaihilu wasallam nga diri hiya nagbubuhat hin abhead an iya duha nga kamot'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.' [Ibn Lahi'ah] nagsumat hini nga hadith tikang ha [Habban bin Wasi'], tikang ha [iya amay], tikang kan [Abdullah bin Zaid], nga an Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam nag-ablusar nga nagpupunas han iya ulo hin tubig nga waray nasalin tikang han iya duha nga kamot'. Ngan an Hadith nga gin-asoy ni 'Amru Ibnul Harith tikang ha Habban in mas tinuod, tungod kay ini in igin-aasoy diri la tikang hin usa nga ruta. Kini nga hadith gikan sa Abdullah bin Zaid ug lain pa niini, nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam kinuha og bag-ong tubig aron ipahid sa iyang ulo. Ini nga hadith kaylap nga ginbubuhat han kadam-an nga mga syentista, hira in may opinyon nga nagkuha hiya hin bag-o nga tubig para pahiran an iya ulo.’
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
nagsumat ha amon [Hannad] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Idris] tikang ha [Muhammad bin 'Ajlan] tikang ha [Zaid bin Aslam] tikang ha ['Atho` bin Yasar] tikang ha [Ibn Abbas]; Ang mga surugoon sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagkuskos sa iyang ulo ug pareho sa gawas ug sulod nga talinga. Nagsiring hi Abu Isa; "Hini nga kapitulo mayda gihapon hadith nga iginsaysay ni Ar Rabi." Siring utro ni Abu Isa, 'An hadith ni Ibn Abbas in hasan authentic.' Ngan ini nga hadith kaylap nga ginbubuhat han mga eksperto ha syensya, hira in may opinyon nga an pagpunas han duha nga talinga ha gawas ngan ha sulod.’
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring, nagsumat ha amon [Hammad bin Zaid] tikang [Sinan bin Rabi’ah] tikang [Syahr bin Hausyab] tikang [Abu Umamah] nagsiring hiya; Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nag ablusyon, naghugas siya sa iyang nawong makatulo ka beses ug ang iyang mga kamot makatulo ka beses, unya nagkuskos sa iyang ulo samtang nagsugad: 'Ang duha ka talinga parte sa ulo'. Nagsiring hi Abu Isa; Nagsering hi Qutaibah; nga ginsiring ni Hammad; 'Diri ako maaram kun ini ba an mga pulong han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam o tikang kan Abu Umamah'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Hini nga kapitulo may-ada liwat usa nga hadis tikang kan Anas,’ siring niya utro, ‘Ini nga hadis diri naangay han komposisyon hito.’ Ug kini nga hadith gibuhat sa kasagaran nga mga eskolar gikan sa mga kauban sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug sa mga sunod nila, nga ang duha ka talinga bahin sa ulo. Ini nga opinyon ginkuha gihapon nira Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad ngan Ishaq. Samtang, an iba nga mga eskolar nangangatadongan nga an prente nga talinga kanan nawong, samtang an luyo nga talinga kanan ulo. Siring ni Ishaq; 'Ginpili ko nga kuskoson an atubangan upod an nawong ngan an likod upod an ulo'. Samtang hi Shafi’i nagsiring; 'Pareho sunnah, nga iya hira ginpahid nga duha hin bag-o nga tubig'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
nagsumat ha amon [Qutaiba] ngan [Hanad] hira nagsiring; nagsumat ha aton [Waki’] tikang [Sufyan] tikang [Abu Hasyim] tikang [‘Ashim bin Laqith bin Shabirah] tikang [iya amay] hiya nagsiring; Ang Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Kon mag-ablusar ka dayon pag-utod sa imo mga tudlo'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon kasaysayan tikang kan Ibn Abbas, Al Mustaurid, nga amo hi Ibn Syaddad Al Fihri, ngan Abu Ayyub Al Ansari'. Nagsiring utro hi Abu Isa, ‘Ini nga hadith hasan authentic, ngan an mga eksperto han syensya nagbubuhat hini nga hadith, nga amo an pag-interlace han mga tudlo ha tiil kon nag-aablusyon. Ini nga opinyon ginkuha gihapon nira Ahmad ngan Ishaq'. Siring ni Ishaq; 'Kun nag-aablusar iya gin-uutod an iya mga tudlo ha tiil ngan tiil'. Samtang, an tinuod nga ngaran ni Abu Hasyim amo hi Isma'il bin Katsir Al Makki'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
nagsumat ha amon [hi Ibrahim bin Sa'id] - nga amo hi Aljauhari - nagsiring, nagsumat ha amon [hi Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] nagsiring, nagsumat ha amon [hi Abdurrahman bin Abu Az Zinad] tikang kan [Musa bin Uqbah] tikang kan [Salih] usa nga dati nga uripon ni At Taunger I`llallahus han [ 'alaihi wasallam nagsiring: ' Kun mag-ablusar ka niyan magtipig ha butnga han mga tudlo han imo duha nga kamot ngan duha han imo mga tiil'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith aada ha grado han hasan gharib'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring, nagsumat ha amon [Hi Ibn Lahi’ah] tikang ha [Yazid bin ‘Amru] tikang ha [Abu Abdurrahman Al Hubuli] tikang ha [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] nagsiring hiya; 'Nakita ko an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nag-aablusar, ngan nahitabo nga ginkukuskos niya an iya mga tudlo ha tiil gamit an iya gutiay nga tudlo'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadis aada ha grado han hasan gharib, ngan diri kita maaram hini labot la tikang han hadis ni Ibn Lahi’ah’.
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring; nagsumat ha aton [hi Abdul Aziz bin Muhammad] tikang ha [Suhail bin Abu Salih] tikang ha [iya amay] tikang ha [Abu Hurairah] nga an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Kairo han mga tikod - nga diri nahugasan hin tubig nga ablusyon - tikang ha kalayo han impyerno'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda liwat mga pagsaysay tikang kan Abdullah bin 'Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, nga amo hi Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, 'Amru Ibnul 'Ash ngan Yazid.' Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Abu Hurairah in hasan authentic.' Gin-asoy tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, nga hiya nagsiring: 'Kairo han mga tikod ngan sulod nga mga lapalapa han mga tiil - nga diri nabubutang ha tubig han ablusyon - tikang ha kalayo han impyerno'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘An hukom hini nga hadis amo an; diri pwede magkuskos han mga lapalapa han imo mga tiil kun hira nga duha waray khuf o medyas'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
nagsumat ha amon [hi Abu Kuraib], [Hannad] ngan [Qutaibah] nagsiring hira; nagsumat ha amon [Waki'] tikang kan [Sufyan]. Ngan tikang ha iba nga ruta nga gin-unabi; Nagsumat ha amon [ni Muhammad bin Basysyar] nga nagsiring, nagsumat ha amon [ni Yahya bin Sa’id] nga nagsiring; nagsugid sa atong [Sufyan] gikan [Zaid bin Aslam] gikan ['Atho` bin Yasar] gikan [Ibn Abbas] miingon; 'An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbuhat hin ablusyon hin usa ka beses ha usa ka beses'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga hadith tikang kan Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi' ngan Ibnul Fakihi'. Nagsiring utro hi Abu Isa, ‘Ug an hadith nga iginsaysay ni Ibn Abbas amo an pinakamaupay ngan pinakamatuod hini nga kapitulo. Risydin bin Sa’d ug uban pa gisugid kini nga hadith gikan sa Adl Dlahak bin Syurahbil, gikan sa Zaid bin Aslam, gikan sa iyang amay, gikan sa Umar bin Khaththab saying; 'An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbuhat hin ablusyon hin usa ka beses ha usa ka beses'. Niyan hi Abu Isa nagsiring; 'Bisan pa, ini nga hadith diri tinuod, samtang an matuod amo an hadith nga iginsumat ni [Ibn 'Ajlan], [Hysyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] ngan [Abdul Aziz bin Muhammad], tikang ha [Zaid bin Aslam], tikang ha ['Athobbat, biI] sallallaahu 'alaihi wasallam'.
