Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 21

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ

hi byerile [Ali bin Hajar] na [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] havumbirhi bya vona va te; u vikile eka hina [Abdullah Ibnul Mubarak] ku suka eka [Ma’mar] ku suka eka [Ash’ath bin Abdullah] ku suka eka [Al Hasan] ku suka eka [Abdullah bin Mughaffal] u te, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa Sallam u yirise munhu ku chulula eku hlambeni ka yena, naswona u tlhele a ku: ‘Hi ntolovelo ku vilela ku huma eka yena’. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na hadith leyi humaka eka un'wana wa vanghana va Muprofeta sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Abu Isa u te, ‘Hadith leyi i gharib -ya matiko mambe-, a hi swi tivi leswaku hadith i marfu’ handle ka hadith leyi humaka eka Asy’ats bin Abdullah, naswona u tlhela a vuriwa Asy’ats Al A’ma’. Vativi van’wana va sayense va ala ku chulula etindhawini to hlambela, va vula tano; 'Hi ntolovelo ku kanakana a ku huma eka yena'. Naswona swidyondzi swin’wana swa sayense swi nyikele ku ntshunxeka emhakeni leyi, exikarhi ka swona a ku ri na Ibnu Sirin. Naswona loko ku vuriwa leswaku, ‘Hakunene, ku vilela hi ntolovelo ku huma eka yena,’ u hlamurile, ‘Rabbu wa hina i Allah, A nga na munghana’. Ibnul Mubarak u te; 'Ku na allowance ya ku chulula eka swihambukelo loko mati ya ri karhi ya khuluka'. Abu Isa u te; 'Leswi swi hi byeriwile hi Ahmad bin Abdah Al Amuli, kusuka e Hibban, kusuka eka Abdullah bin Al Mubarak'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 22

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى

hi byerile [Abu Kuraib] u te, u hi byerile [Abdah bin Sulaiman] ku suka eka [Muhammad bin ‘Amru] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam u te: ‘Loko a ku nga ri ndzhwalo eka vanhu va mina, hakunene a ndzi ta va lerisa ku endla siwak nkarhi wun’wana na wun’wana loko va khongela’. Abu Isa u te; 'Hadith leyi yi hlamuseriwe hi [Muhammad bin Ishaq] ku suka eka [Muhammad bin Ibrahim], ku suka eka [Abu Salamah,] ku suka eka [Zaid bin Khalid], ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam'. Naswona hadith ya Abu Salamah leyi hlamuseriweke hi Abu Hurairah na Zaid bin Khalid ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa Sallam, hi ku vona ka mina havumbirhi bya yona i ya ntiyiso. Hikuva hadith a yi hlamuseriwanga hi ndlela yin’we ntsena, ku nga ku suka eka Abu Hurairah ku suka eka Muprofeta Shallahu ‘alaihi wa Sallam, kambe ku suka eka tindlela tin’wana, hikwalaho hadith leyi hlamuseriweke hi Abu Hurairah i ya ntiyiso. Loko Muhammad bin Isma’il a vula leswaku hadith ya Abu Salamah leyi hlamuseriweke ku suka eka Zaid bin Khalid i ya ntiyiso swinene. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Abu Bakr Ash Shiddiq, Ali, Aisha, Ibn Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin 'Amru, Ibn Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Watsilah Al Asqa' na Abu Musa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 23

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

hi byerile [Hannad] u te, u hi byerile [Abdah bin Sulaiman] ku suka eka [Muhammad bin Ishaq] ku suka eka [Muhammad bin Ibrahim] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Zaid bin Khalid Al Juhani] u te; Ndzi twe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Loko a ku nga ri ndzhwalo eka ummah ya mina, a ndzi ta va ndzi va lerisile ku endla siwak nkarhi wun’wana na wun’wana loko va khongela, naswona a ndzi ta tlhela ndzi heta xikhongelo xa Isha ku ringana n’we xa nharhu xa vusiku’. U te; 'Zaid bin Khalid a a ya eka xikhongelo emosque, loko siwak ya yena yi ri endleveni ya yena ku fana na peni yi tshama yi ri endleveni ya mutsari, a nga pfukanga ku khongela ku kondza a endla siwak ku sungula.' Endzhaku ka sweswo u yi tlherisele endhawini ya yona'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 24

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا

Hi byerile [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] leswaku un’wana u vule leswaku i n’wana wa Busr bin Artha`ah, munghana wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. U te; u hi byerile [Al Walid bin Muslim] ku suka eka [Al Auza’i] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Sa’id Ibnul Musayyab] na [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Loko un’wana wa n’wina a pfuka evurhongweni kutani u nga nghenisi voko ra yena exibyeni ku kondza a chela mati evokweni ra yena kambirhi kumbe kanharhu, hikuva wa swi endla a nga tivi leswaku voko ra yena ri hete kwihi vusiku byebyo'. Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na matimu lama humaka eka Ibn Umar, Jabir na Aisyah. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.' Ash Syafi'i u te; "Ndzi swi tsakela leswaku un'wana na un'wana loyi a pfukaka evurhongweni, hambi ku ri ku etlela kumbe swin'wana, a nga nghenisi voko ra yena ematini leswaku a ta hlamba ku kondza a rhanga a ri hlamba hi mati, naswona a ndzi swi tsakeli leswaku munhu a ri nghenisa a nga si ri hlamba ku sungula. Hambileswi sweswo swi nga onhiki ku basa ka mati ntsena loko ku nga ri na thyaka evokweni ra yena." Ahmad bin Hanbal u te: "Loko munhu a pfuka nivusiku a veka voko ra yena ematini leswaku a ta hlamba a nga si ri hlamba, swi nga ndzi hlamarisa loko a lahla mati lawa." Naswona Ishaq u tlhele a ku: "Loko munhu a pfuka nivusiku kumbe ninhlikanhi, a nga fanelanga ku nghenisa voko ra yena ematini leswaku a ta hlamba ku kondza a ri hlamba."

Hadith

Imam Tirmidzi : 25

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

hi byerile [Nashr bin Ali Al Jahdlami] na [Bisyr bin Mu’adz Al Aqadi] va te; u hi byerile [Bisyr Ibnul Mufadldlal] ku suka eka [Abdurrahman bin Harmalah] ku suka eka [Abu Tsifal Al Murri] ku suka eka [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] ku suka eka [Kokwana wa yena wa xisati] ku suka eka [Tata wa yena] u te; Ndzi twe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘A ku na ku hlamba eka lava va nga boxi vito ra Allah -loko va hlamba-’. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Aisyah, Abu Sa'id, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd na Anas'. Abu Isa u te; ‘Imam Ahmad bin Hambal u te; 'A ndzi tivi eka ndzima leyi hadith leyi nga na jayyid sanad -good-'. Ishaq u te; 'Loko a tshika ku hlayiwa ka basmalah hi vomu kutani u fanele ku phindha ku hlamba ka yena, kambe loko a rivala kumbe hikwalaho ka nhlamuselo kutani ku hlamba ka yena ka ha tirha'. Muhammad bin Isma’il u te; 'Hadith ya kahle swinene eka ndzima leyi i hadith ya Rabah bin Abdurrahman'. Abu Isa u te; 'Rabah bin Abdurrahman u hlamuserile ku suka eka kokwa wa yena wa xisati, ku suka eka tata wa yena. Loko vito ra tata wakwe a ku ri Sa’id bin Zaid bin ‘Amru bin Nufail, vito ra Abu Tsifal Al Murri a ku ri Tsumamah bin Hushain, naswona vito ra Rabah bin Abdurrahman a ku ri Abu Bakr bin Huwaithib. Exikarhi ka vona a ku ri na un’wana loyi a hlamuseleke hadith leyi, kutani a ku; ‘Kusuka eka Abu Bakr bin Huwaithib,’ kutani a vula leswaku swi huma eka kokwa wa yena’. U hi byerile [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] u te, u hi byerile [Yazid bin Harun] ku suka eka [Yazid bin Iyadl] ku suka eka [Abu Tsifal Al Murri] ku suka eka [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] ku suka eka [Kokwana wa yena wa xisati bint Sa'id bin Zaid] ku suka eka [Tata wa yena] ku suka eka Muprofeta shallallahu 'alaihi wasallam na loyi a fanaka hadith'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 26

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ

hi byerile [Qutaibah bin Sa’id] u te, u hi byerile [Hammad bin Zaid] na [Jarir] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Hilal bin Yasaf] ku suka eka [Salamah bin Qais] u te; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko u endla ablution kutani u chela mati enon’wini wa wena, naswona loko u endla istijmar kutani u endla hi nomboro leyi nga tolovelekangiki’. Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na matimu lama humaka eka Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr na Abu Hurairah'. Abu Isa u te; 'Hadith ya Salamah bin Qais i hasan ya ntiyiso.' Naswona vativi va sayense va hambana hi mavonelo ya vona malunghana ni nawu wa vanhu lava tshikaka ku gargling ni istinsyaq. Mintlawa yin’wana yi ri; 'Loko munhu a yi siya kukondza a endla xikhongelo, kutani u fanele ku phindha xikhongelo.' Va vula leswaku swi tirha eka ku hlamba na ghusl endzhaku ka janabah. Lava va nga ni vonelo leri i Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad na Ishaq. Hi nkarhi wolowo, Ahmad u vula leswaku ku endla istinshaq swi kandziyisiwa ngopfu eka ku hlamba. Abu Isa u te: ‘Naswona swidyondzi swin’wana swi na vonelo ra leswaku swi tirha eka xiyimo xa junub, ku nga ri eka ku hlamba.’ Leri i vonelo ra Sufyan Ats Tsauri ni van’wana va vanhu va le Kufa. Naswona swidyondzi swin’wana swi vula leswaku a swi tirhi eka ku hlamba na junub, hikuva havumbirhi bya swona i timhaka ta sunnah, hikwalaho a ku na vutihlamuleri byo ti phindha eka munhu loyi a ti siyaka ehandle. Leri i vonelo ra Malik, Ash-Shafi'i mayelana na qaul jadid'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 27

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا

hi byerile [Yahya bin Musa] u te, u hi byerile [Ibrahim bin Musa Ar Razi] u te, u hi byerile [Khalid bin Abdullah] ku suka eka [Amru bin Yahya] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abdullah bin Zaid] u te; 'Ndzi vone Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a ri karhi a gargler nomu wa yena a nghenisa mati enon'wini wa yena ku suka eka voko rin'we, u endle leswi kanharhu'. Naswona eka ndzima leyi ku na matimu lama humaka eka Abdullah bin Abbas’. Abu Isa u te; 'Hadith ya Abdullah bin Zaid i hadith ya hasan gharib degree.' Hadith leyi yitlhele yi hlamuseriwa hi [Malik] na [Ibn Uyainah] xikan’we na [Amru bin Yahya], kambe ava boxi lafadz, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u gargled nomu wa yena kutani a nghenisa mati enon’wini kusuka eka voko rin’we’. Hambiswiritano, munhu loyi a vuleke sweswo a ku ri Khalid bin Abdullah. Hi ku ya hi swidyondzi swa hadith, Khalid bin Abdullah a a ri wanuna la tshembekaka loyi a a ri ni nhlayo leyikulu ya ku nhlokohata. Swidyondzi swin’wana swi ni vonelo ra leswaku ku gargler ni ku hefemula mati enon’wini hi voko rin’we swa lulamile. Kambe van'wana va ri, "Ku hambanyisa leswimbirhi swa antswa eka hina." Ash-Shafi'i u te, "Loko a va hlengeleta hi voko rin'we, swa tirha, kambe loko a va hambanisa, sweswo swa antswa eka hina."

Hadith

Imam Tirmidzi : 28

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ

hi byerile [Ibn Abu Umar] u te, u hi byerile [Sufyan bin Uyainah] ku suka eka [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] ku suka eka [Hassan bin Hilal] u te; ‘Ndzi vone [‘Amar bin Yasir] a ri karhi a hlamba loko a ri karhi a tumbeta malebvu yakwe, kutani ndzi n’wi vutisa, kutani a ku; Ndzi n'wi vutisile ndzi ku, 'ha yini u tsemeta malebvu?' u hlamurile, 'I yini lexi ndzi sivelaka, hambi leswi ndzi voneke Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a ri karhi a rhurhumela malebvu ya yena'. U hi byerile [Ibn Abu Umar] u te, u hi byerile [Sufyan bin Uyainah] ku suka eka [Sa'id bin Abu Arubah] ku suka eka [Qotadah] ku suka eka [Hassan bin Hilal] ku suka eka ['Ammar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam tanihi hi hadith. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa na Abu Ayyub'. Abu Isa u te; Ndzi twe Ishaq bin Mansur a ku; Ndzi twe Ahmad bin Hanbal a ku; Ibn Uyainah u te; 'Abdul Karim anga twanga eka Hassan bin Bilal hi tahlil hadith -ku tsema malebvu ya yena-'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 29

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ

hi byerile [Yahya bin Musa] u te, u hi byerile [Abdurrazaq] ku suka eka [Israil] ku suka eka ['Amir bin Shaqiq] ku suka eka [Abu Wa`il] ku suka eka [Uthman bin 'Affan] leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tseme malebvu ya yena'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.' Muhammad bin Isma’il u te; 'Hadith ya ntiyiso swinene eka ndzima leyi i hadith ya 'Amir bin Syaqiq, kusuka eka Abu Wa`il kusuka eka Uthman'. Abu Isa u te; 'Mavonelo lawa ya tekiwile hi swidyondzeki swotala swa sayense kusuka eka vanghana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na vanhu lava endzhaku ka vona va vuleke tano.' Mavonelo lawa ya tlhele ya tekiwa hi Imam Syafi'i. Imam Ahmad u te; 'Loko a rivala ku tsemeta malebvu, kutani sweswo swi kahle'. Loko Ishaq a ku; "Loko a swi tshika hi ku rivala kumbe ku hlamusela hi ndlela yo biha, kutani swa tirha eka yena. Kambe loko a swi tshika hi vomu, u fanele ku swi phindha."

Hadith

Imam Tirmidzi : 30

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

hi byerile [Ishaq bin Musa Al Ansari] u te, u hi byerile [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] u te, u hi byerile [Malik bin Anas] ku suka eka ['Amru bin Yahya] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abdullah bin Zaid] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u tswontswe nhloko hi mavoko mambirhi, u rhurhise mavoko hamambirhi emahlweni na le ndzhaku, ku sungula hi emahlweni ka nhloko ya yena kutani a tsutsuma havumbirhi bya vona ku ya fika exikarhi ka nhamu, ivi a tlhelela havumbirhi bya vona va tlhelela endhawini ya vona yo sungula, endzhaku ka sweswo va hlamba milenge ya vona.’ Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi kuna matimu kusuka eka Mu'awiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib na Aisyah'. Abu Isa u te; 'Hadith ya Abdullah bin Zaid i hadith ya ntiyiso swinene na ya kahle swinene eka ndzima leyi.' Mavonelo lawa ya tekiwile hi Ash Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 31

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ

[Qutaibah bin Sa’id] u te, [Bisyr Ibnul Mufadldlal] u hi hlamuserile ku suka eka [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] ku suka eka [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u n’wi sula nhloko kambirhi; u sungule hi le ndzhaku, ivi a rhurhela emahlweni. Nakambe tindleve timbirhi, ehandle nale ndzeni'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan, kasi hadith leyi hlamuseriweke hi Abdullah bin Zaid i ya ntiyiso swinene naswona yi na nxaxamelo wo antswa wa ku hundziseriwa ku tlula hadith yoleyo.' Naswona van’wana va vanhu va Kufa va endla hadith leyi, exikarhi ka vona ku na Waki’ Ibnul Jarrah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 32

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ

[Qutaibah] u te, [Bakr bin Mudlar] u hi byerile ku suka eka [Ibn ‘Ajlan] ku suka eka [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] ku suka eka [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] leswaku u vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri karhi a hlamba, kutani a ku; 'U sula nhloko ya yena kan'we kusuka emahlweni nale ndzhaku, ti temples havumbirhi bya tona, na tindleve timbirhi'. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na xitlhokovetselo lexi humaka eka Ali na kokwa wa Talhah bin Musharrif bin 'Amru'.' Abu Isa u te; 'Hadith leyi ya Ar Rabi' i hasan sahih. Naswona hadith leyi a yi hlamuseriwanga ntsena ku suka eka ndlela yin’we ku ya eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u sula nhloko ya yena kan’we’. Hadith leyi a yi tirhisiwa ngopfu hi vunyingi bya vanghana na lava va teke endzhaku ka yena. Ja’far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad na Ishaq va na vonelo ra leswaku ku tswontswa nhloko kan’we ntsena. U hi byerile leswaku Muhammad bin Manshur Al Makki u te; Ndzi twe Sufyan bin Uyainah a ku; Ndzi vutisile Ja'far bin Muhammad hi nawu wo tswontswa nhloko, xana wu ringanerile ku sula kan'we ntsena?' a hlamula a ku, ‘Ina, hi Allah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 33

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا

[Ali bin Khasyram] u hi hlamuserile, [Abdullah bin Wahb] u hi hlamuserile, [Amr Ibn al-Harith] ku suka eka [Habban bin Wasi’] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abdullah bin Zaid] leswaku u vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri karhi a hlasela, a sula nhloko ya yena hi mati lawa a ya nga hundzeleti emavokweni ya yena’. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan sahih'. [Ibn Lahi’ah] u hlamusele hadith leyi ku suka eka [Habban bin Wasi’], ku suka eka [tata wa yena], ku suka eka [Abdullah bin Zaid], leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam loyi a endlaka ablution u sula nhloko ya yena hi mati lawa ya nga hundzeriwiki emavokweni ya yena’. Naswona hadith leyi hlamuseriweke hi ‘Amr Ibn al-Harith ku suka eHabban i ya ntiyiso swinene, hikuva yi hlamuseriwa ku suka eka tindlela to tlula yin’we. Hadith leyi yi huma eka Abdullah bin Zaid na swin’wana handle ka sweswo, leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u teke mati lamantshwa ku sula nhloko ya yena. Hadith leyi yi tirhisiwa ngopfu hi vativi vo tala va sayense, va ni vonelo ra leswaku u teke mati lamantshwa leswaku a sula nhloko yakwe.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 34

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا

[Hannad] u te, [Abdullah bin Idris] u hi byerile ku suka eka [Muhammad bin ‘Ajlan] ku suka eka [Zaid bin Aslam] ku suka eka [‘Atho` bin Yasar] ku suka eka [Ibn Abbas]; leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u sula nhloko ya yena na tindleve ta yena ta le handle na ta le ndzeni. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na hadith leyi hlamuseriweke hi Ar Rabi'. Abu Isa u tlhele a ku, ‘Hadith ya Ibn Abbas i hasan sahih. Naswona hadith leyi yi tirhisiwa ngopfu hi vanhu va vutivi, va na mavonelo ya leswaku ku sula tindleve ha timbirhi swi le handle na le ndzeni.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 35

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ

hi byerile [Qutaibah] u te, u hi byerile [Hammad bin Zaid] ku suka eka [Sinan bin Rabi’ah] ku suka eka [Syahr bin Hausyab] ku suka eka [Abu Umamah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u endlile ku hlamba, u hlambile xikandza kanharhu na mavoko kanharhu, kutani a tswontswa nhloko loko a ri karhi a ku: ‘Tindleve timbirhi i xiphemu xa nhloko’. Abu Isa u te; Qutaibah u te; leswaku Hammad u te; 'A ndzi tivi leswaku lawa i marito ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam kumbe ya huma eka Abu Umamah'. Abu Isa u te; ‘Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na hadith leyi humaka eka Anas,’ u tlhele a vula, ‘Hadith leyi a yi fambelani na vumbiwa bya yona.’ Naswona hadith leyi yi endliwa hi swidyondzi swo tala ku suka eka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na lava nga endzhaku ka vona, leswaku tindleve ha timbirhi i xiphemu xa nhloko. Mavonelo lawa a ma tlhela ma khomiwa hi Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Hambiswiritano, swidyondzi swin’wana a swi vula leswaku tlhelo ra le mahlweni ra ndleve i xiphemu xa xikandza, kasi endzhaku ka ndleve i xiphemu xa nhloko. Ishaq u te, "Ndzi tsakela ku sula emahlweni ka ndleve hi xikandza xa mina na le ndzhaku ka ndleve hi nhloko ya mina." Syafi'i, hi hala tlhelo, u te, "Havumbirhi bya swona i sunnah, tani hi leswi a swi sula hi mati yo tenga."

Hadith

Imam Tirmidzi : 36

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ

va hi byerile [Qutaibah] na [Hannad] va te; u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Sufyan] ku suka eka [Abu Hasyim] ku suka eka [‘Ashim bin Laqith bin Shabirah] ku suka eka [tata wa yena] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko u endla ku hlamba kutani u hlanganisa tintiho ta wena’. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Ibn Abbas, Al Mustaurid, kunga Ibn Syaddad Al Fihri, na Abu Ayyub Al Ansari'. Abu Isa u tlhele a ku, ‘Hadith leyi i hasan ya ntiyiso, naswona vativi va sayense va tirhisa hadith leyi, ku nga ku hlanganisa swikunwana loko va endla ablution. Mavonelo lawa ya tlhele ya tekiwa hi Ahmad na Ishaq’. Ishaq u te; 'Loko a endla ablution u hlanganisa tintiho na swikunwana swa yena'. Hi nkarhi wolowo, vito ra xiviri ra Abu Hasyim i Isma’il bin Katsir Al Makki’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 37

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

hi byerile [Ibrahim bin Sa'id] - ku nga Aljauhari - u vule, u hi byerile [Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] u te, u hi byerile [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] ku suka eka [Musa bin Uqbah] ku suka eka [Salih] khale ka hlonga ra At Tau`amah, ku suka eka [Ibn Abbas] leswaku Murhumiwa wa Allah sallahu 'alaihi wasallam u te: ' Loko u endla ablution kutani tshama exikarhi ka tintiho ta mavoko ya wena mambirhi na milenge ya wena hi vumbirhi bya wena'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi yi le ka degree ya hasan gharib'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 38

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ

u hi byerile [Qutaibah] u te, u hi byerile [Ibn Lahi’ah] ku suka eka [Yazid bin ‘Amru] ku suka eka [Abu Abdurrahman Al Hubuli] ku suka eka [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] u te; 'Ndzi vone Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a endla ablution, naswona swi tikomba a ri karhi a rhurhumela hi swikunwana hi ku tirhisa rintiho ra yena lerintsongo'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi yi le ka degree ya hasan gharib, naswona a hi yi tivi handle ka ku suka eka hadith ya Ibn Lahi'ah'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 39

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ

hi byerile [Qutaibah] u te; u hi byerile [Abdul Aziz bin Muhammad] ku suka eka [Suhail bin Abu Salih] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Khombo eka swirhendze - leswi nga hlantswiwiki hi mati yo hlamba - ku suka endzilweni wa tihele’. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Abdullah bin 'Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, ku nga Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, 'Amru Ibnul 'Ash na Yazid bin Abu Sufyan'. Abu Isa u te; 'Hadith ya Abu Hurairah i hasan ya ntiyiso.' Ku hlamuseriwe eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u te: ‘Khombo eka swirhendze na swirhendze swa le ndzeni swa milenge - leswi nga hlangana na mati yo hlamba - ku suka endzilweni wa tihele’. Abu Isa u te; 'Vutivi bya nawu bya hadith leyi hi lebyi; a swi pfumeleriwi ku tswontswa milenge ya wena loko havumbirhi bya yona yi nga ambalanga khuf kumbe masokisi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 40

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

hi byerile [Abu Kuraib], [Hannad] na [Qutaibah] va te; u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Sufyan]. Naswona ku suka eka ndlela yin’wana leyi boxiweke; U hi byerile [Muhammad bin Basysyar] u te, u hi byerile [Yahya bin Sa’id] u te; u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Zaid bin Aslam] ku suka eka ['Atho` bin Yasar] ku suka eka [Ibn Abbas] u te; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u endle ku hlamba nkarhi wun'we hi nkarhi'. Abu Isa u te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na ti hadith leti humaka eka Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi' na Ibnul Fakihi'. Abu Isa u tlhele a ku, ‘Naswona hadith leyi hlamuseriweke hi Ibn Abbas hi yona leyinene no va ya ntiyiso eka ndzima leyi. Risydin bin Sa'd na van'wana va hlamusele hadith leyi ku suka eka Adl Dlahak bin Syurahbil, ku suka eka Zaid bin Aslam, ku suka eka tata wa yena, ku suka eka Umar bin Khaththab va ku; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u endle ku hlamba nkarhi wun'we hi nkarhi'. Kutani Abu Isa a ku; 'Hambiswiritano, hadith leyi a hi ntiyiso, kasi ya ntiyiso i hadith leyi hlamuseriweke hi [Ibn 'Ajlan], [Hisyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] na [Abdul Aziz bin Muhammad], ku suka eka [Zaid bin Aslam], ku suka eka ['Atho` bin Yasar], ku suka eka [Ibn Abbas], ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi.' wasallam'.