Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
ayebisi biso [Ali bin Hajar] mpe [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] bango mibale balobaki; ayebisi biso [Abdullah Ibnul Mubarak] uta na [Ma’mar] uta na [Ash’ath bin Abdullah] uta na [Al Hasan] uta na [Abdullah bin Mughaffal] alobaki, Ntoma sallallaahu ‘alaihi wa Sallam apekisaki moto azokisa makila na salle na ye, mpe alobaki mpe ete: ‘En général soucis ewutaka na ye’. Alobaki; 'Na mokapo oyo ezali pe na hadith moko ewutaki na moko ya baninga ya Ntoma sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Abu Isa alobaki, ‘Hadith oyo ezali gharib -ya poto-, toyebi te ete hadith ezali marfu’ longola se hadith oyo euti na Asy’ats bin Abdullah, mpe babengaka ye mpe Asy’ats Al A’ma’. Balobi ete bato mosusu ya siansi baboyaka kozoka makila na bisika ya kosukola; 'En général ba doutes ewutaki epayi na ye'. Mpe bato mosusu ya mayele na makambo ya siansi bapesaki lisungi na likambo yango, kati na bango Ibnu Sirin. Mpe ntango balobaki na ye ete, ‘Ya solo, mitungisi mingi mingi eutaka epai na ye,’ ayanolaki ete, ‘Rab na biso azali Allah, Azali na molongani te’. Ibnul Mubarak alobaki ete; 'Ezali na allowance ya kozoka na ba salles de bains soki mayi ezali koleka'. Abu Isa alobaki; 'Oyo eyebisami na biso na Ahmad bin Abdah Al Amuli, uta na Hibban, uta na Abdullah bin Al Mubarak'.
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
ayebisi biso [Abu Kuraib] alobi, ayebisi biso [Abdah bin Sulaiman] uta na [Muhammad bin ‘Amru] uta na [Abu Salamah] uta na [Abu Hurairah] alobaki, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam alobaki: ‘Soki ezalaki kilo te na bato na ngai, nalingaki mpenza kopesa mitindo ete básala siwak mbala nyonso oyo basambelaka’. Abu Isa alobaki; ‘Hadith oyo elobamaki na [Muhammad bin Ishaq] uta na [Muhammad bin Ibrahim], uta na [Abu Salamah,] uta na [Zaid bin Khalid], uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Mpe hadith ya Abu Salamah oyo elobamaki na Abu Hurairah na Zaid bin Khalid uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wa Sallam, na makanisi na ngai nyonso mibale ezali ya solo. Pamba te hadith elobamaki kaka na nzela moko te, elingi koloba uta na Abu Hurairah uta na Ntoma sallaahu ‘alaihi wa Sallam, kasi uta na banzela mosusu, yango wana hadith oyo Abu Hurairah alobelaki ezali ya solo. Pendant ce temps, Muhammad bin Isma’il alobi que hadith ya Abu Salamah oyo elobami na Zaid bin Khalid ezali authentique mingi. Abu Isa alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na masolo oyo euti na Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin ‘Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Watsilah Al Asqa’ mpe Abu Musa’.
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ayebisi biso [Hannad] alobi, ayebisi biso [Abdah bin Sulaiman] uta na [Muhammad bin Ishaq] uta na [Muhammad bin Ibrahim] uta na [Abu Salamah] uta na [Zaid bin Khalid Al Juhani] alobaki; Nayokaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Soki ezalaki kilo te na ummah na ngai, nalingaki kopesa bango mitindo ete básala siwak mbala nyonso oyo basambelaka, mpe nalingaki mpe kosilisa losambo ya Isha mpo na ndambo ya misato ya butu’. Alobaki; 'Zaid bin Khalid azalaki kokende na losambo na mosquée, tango siwak na ye ezalaki na litoi na ye lokola stylo ezalaka toujours na litoi ya mokomi, atelemaki te pona kosambela tii tango asala siwak liboso. Sima na yango azongisi yango na esika na yango'. Abu Isa alobaki; 'Hadith oyo ezali hasan ya solo.'
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Toyebisaki [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] ete moto moko alobaki ete azalaki mwana ya Busr bin Artha`ah, moninga ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam. Alobaki; ayebisaki biso [Al Walid bin Muslim] uta na [Al Auza’i] uta na [Az Zuhri] uta na [Sa’id Ibnul Musayyab] mpe [Abu Salamah] uta na [Abu Hurairah] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobi: ‘Soki moko kati na bino alamuki na pongi alors kotia loboko na ye na mbɛki te kino akosopa mai na loboko na ye mbala mibale to misato, mpo asali bongo koyeba te esika oyo lobɔkɔ na ye elalaki butu mobimba’. Na mokapo oyo ezali mpe na masolo ya Ibn Umar, Jabir mpe Aisyah. Abu Isa alobaki; ‘Hadith oyo ezali hasan authentique. Ash Syafi’i alobaki ete; ‘Nasepelaka na moto nyonso oyo alamuki na mpɔngi, ezala kolala mpɔngi to na ndenge mosusu, atya mabɔkɔ na ye te na mai ya wudu na ye tii ntango akosukola yango liboso na mai, mpe nayinaka yango soki moto akɔtisi yango liboso ya kosukola yango liboso. Atako yango ebebisaka bopɛto ya mai te soki eloko moko ya mbindo ezali te na mabɔkɔ na ye. Ahmad bin Hanbal alobaki ete; 'Soki moto alamuki na butu mpe atie maboko na ye na mayi ya ablution avant asukola yango, ekokamwisa ngai soki abwaki mayi'. Mpe Ishaq alobaki mpe; 'Soki moto alamuki na butu to na moyi alors kotia maboko na ye na mayi ya wudu te kino akosukola yango'.
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
ayebisi biso [Nashr bin Ali Al Jahdlami] na [Bisyr bin Mu’adz Al Aqadi] balobaki; ayebisi biso [Bisyr Ibnul Mufadldlal] uta na [Abdurrahman bin Harmalah] uta na [Abu Tsifal Al Murri] uta na [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] uta na [Nkoko na ye ya mwasi] uta na [Tata na Ye] alobaki; Nayokaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Osulu ezali te mpo na baye balobeli kombo ya Allah te -ntango bazali kosala wuduge-’. Alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na masolo oyo euti na Aisyah, Abu Sa’id, Abu Hurairah, Sahl bin Sa’d mpe Anas’. Abu Isa alobaki; ‘Imam Ahmad bin Hambal alobaki ete; 'Nayebi te na mokapo oyo hadith oyo ezali na jayyid sanad -malamu-'. Ishaq alobaki ete; 'Soki alongoli kotanga basmalah na nko alors il faut azongela wudlu na ye, kasi soki abosani to mpo azali mentakwil alors wudlu na ye etikali valide'. Muhammad bin Isma’il alobaki ete; 'Hadith ya malamu koleka na mokapo oyo ezali hadith ya Rabah bin Abdurrahman'. Abu Isa alobaki; ‘Rabah bin Abdurrahman ayebisaki yango epai ya nkɔkɔ na ye ya mwasi, epai ya tata na ye. Pendant ce temps, kombo ya tata na ye ezali Sa’id bin Zaid bin ‘Amru bin Nufail, kombo ya Abu Tsifal Al Murri ezali Tsumamah bin Hushain, mpe kombo ya Rabah bin Abdurrahman ezali Abu Bakr bin Huwaithib. Kati na bango ezalaki na moko oyo alobelaki hadith oyo, sima alobaki; 'Euti na Abu Bakr bin Huwaithib, 'na sima a attribuaki yango na koko na ye'. Ayebisaki biso [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] alobi, ayebisi biso [Yazid bin Harun] uta na [Yazid bin Iyadl] uta na [Abu Tsifal Al Murri] uta na [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] uta na [nkoko na ye bint Sa’id bin Zaid] uta na [tata na ye] uta na Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam na a hadith ya ndenge wana’.
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
ayebisi biso [Qutaibah bin Sa’id] alobaki, ayebisi biso [Hammad bin Zaid] mpe [Jarir] uta na [Mansur] uta na [Hilal bin Yasaf] uta na [Salamah bin Qais] alobaki; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Soki osali ablution alors tia mayi na zolo na yo, pe soki osali istijmar alors sala yango na nombre impair’. Na mokapo oyo ezali pe na masolo ya Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr na Abu Hurairah'. Abu Isa alobaki; 'Hadith ya Salamah bin Qais ezali hasan authentique. Mpe bato ya mayele na makambo ya siansi bakeseni na makanisi na bango na oyo etali mobeko oyo etali bato oyo batikaka kosala gargling mpe istinsyaq. Bituluku mosusu balobaka ete; ‘Soki moto atiki yango kino akosilisa libondeli, boye asengeli kozongela libondeli. Bazali koloba ete yango etaleli wudu mpe kosukola na janabah. Ba oyo bakanisaka bongo ezali Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad na Ishaq. Pendant ce temps, Ahmad andimi que kosala istinsyaq etie mingi accent na ablution. Abu Isa alobaki; 'Mpe bato mosusu ya mayele bazali na likanisi ete yango esalemaka na ezalela ya junub, kasi na wudu te'. Oyo ezali makanisi ya Sufyan Ats Tsauri na bavandi mosusu ya Kufa. Mpe bato mosusu ya mayele balobaka ete likambo yango etali wudu mpe junub te, mpo nyonso mibale ezali makambo ya sunna, yango wana mokumba ya kozongela yango ezali te mpo na moto oyo asundoli yango. Oyo ezali makanisi ya Malik, Ash Syafi'i na qaul Jadid'.
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
ayebisi biso [Yahya bin Musa] alobi, ayebisi biso [Ibrahim bin Musa Ar Razi] alobi, ayebisaki biso [Khalid bin Abdullah] uta na [Amru bin Yahya] uta na [tata na ye] uta na [Abdullah bin Zaid] alobaki; 'Namonaki Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam azali kosala gargler na monoko mpe kotia mayi na zolo na ye uta na loboko moko, asalaki boye mbala misato'. Mpe na mokapo oyo ezali na lisolo moko uta na Abdullah bin Abbas’. Abu Isa alobaki; 'Hadith ya Abdullah bin Zaid ezali hadith ya degré ya hasan gharib. Hadith oyo elobamaki pe na [Malik] na [Ibn Uyainah] lokola pe [Amru bin Yahya], kasi balobelaki lafadz te, ‘Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam a garglé monoko na ye pe akotisaki mayi na zolo na ye na loboko ya loboko moko’. Kasi, moto oyo alobaki bongo ezalaki Khalid bin Abdullah. Engebene bato ya mayele na makambo ya hadith, Khalid bin Abdullah azali moto oyo batyelaka motema mpe akangaka makambo mingi na motó. Bato mosusu ya siansi bakanisaka ete kosala gargler mpe kotya mai na zolo na lobɔkɔ moko ezali na mibeko. Nzokande, basusu balobi ete; 'Kokabola bango mibale ezali malamu koleka biso'. Ash Syafi’i alobaki ete; 'Soki asangisi bango na loboko moko alors wana ezali valide, kasi soki akabolaki bango mibale alors wana ezali mingi na bosepeli na biso'.
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
ayebisi biso [Ibn Abu Umar] alobaki, ayebisi biso [Sufyan bin Uyainah] uta na [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] uta na [Hassan bin Hilal] alobaki; ‘Namonaki [‘Amar bin Yasir] azali kosala wudu ntango azalaki kokanga mandefu na ye, na nsima natunaki ye, to alobaki; Natunaki ye ete, ‘mpo na nini ozali kokata mandefu?’. ayanolaki ete, ‘Nini ezali kopekisa ngai, atako namoni Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam azali kobalusa mandefu na ye’. Ayebisaki biso [Ibn Abu Umar] alobaki, ayebisi biso [Sufyan bin Uyainah] uta na [Sa’id bin Abu Arubah] uta na [Qotadah] uta na [Hassan bin Hilal] uta na [’Ammar] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam lokola na hadith. Abu Isa alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na masolo oyo euti na Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa mpe Abu Ayyub’. Abu Isa alobaki; Nayokaki Ishaq bin Mansur alobi; Nayokaki Ahmad bin Hanbal alobi; Ibn Uyainah alobaki ete; 'Abdul Karim ayokaki te na Hassan bin Bilal na ntina ya hadith ya tahlil -kokata mandefu na ye-'.
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
ayebisi biso [Yahya bin Musa] alobi, ayebisaki biso [Abdurrazaq] uta na [Israil] uta na [‘Amir bin Shaqiq] uta na [Abu Wa`il] uta na [Uthman bin ‘Affan] ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam akataki mandefu na ye’. Abu Isa alobaki; 'Hadith oyo ezali hasan ya solo.' Muhammad bin Isma’il alobaki ete; 'Hadith ya solo koleka na mokapo oyo ezali hadith 'Amir bin Syaqq, uta na Abu Wa`il uta na Uthman'. Abu Isa alobaki; ‘Likanisi oyo ezwamaki na bato mingi ya mayele ya siansi epai ya baninga ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam mpe bato oyo nsima na bango balobaki bongo. Likanisi oyo ezwamaki mpe na Imam Syafi’i. Imam Ahmad alobaki ete; 'Soki abosani kokata mandefu na ye, boye ezali malamu'. Ntango Ishaq alobaki ete; ‘Soki atiki yango mpo abosani to mpo na takwil, boye yango ezali na mibeko mpo na ye. Kasi soki atiki yango na nko alors il faut asala yango lisusu'.
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ayebisaki biso [Ishaq bin Musa Al Ansari] alobi, ayebisi biso [Ma’n bin Isa Al Qazzaz] alobi, ayebisi biso [Malik bin Anas] uta na [’Amru bin Yahya] uta na [tata na ye] uta na [Abdullah bin Zaid] ete Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam apakoli motó na ye na mabɔkɔ mibale, atambolisaki mabɔkɔ mibale liboso mpe nsima, kobanda na liboso ya motó na ye na nsima akimaki bango mibale tii na ntolo ya nkingo, na nsima azongaki bango mibale bazongaki na esika na bango ya ebandeli, nsima na yango basukolaki makolo.’ Abu Isa alobaki; 'Na mokapo oyo ezali na lisolo moko oyo euti na Mu'awiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib mpe Aisyah'. Abu Isa alobaki; ‘Hadith ya Abdullah bin Zaid ezali hadith ya solo mpe ya malamu koleka na mokapo oyo. Likanisi oyo ezwamaki na Ash Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
ayebisaki biso [Qutaibah bin Sa’id] alobi, ayebisi biso [Bisyr Ibnul Mufadldlal] uta na [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] uta na [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam apakoli motó na ye mbala mibale; Abandaki na nsima, na nsima asalaki nzela na ye tii na liboso. Lisusu matoyi nyonso mibale, ya libanda mpe ya kati'. Abu Isa alobaki; ‘Hadith oyo ezali na degré ya Hasan, nzoka nde hadith oyo Abdullah bin Zaid alobeli ezali ya solo mingi mpe ezali na sanad ya malamu koleka hadith oyo. Mpe bavandi mosusu ya Kufa basalaka hadith oyo, kati na bango ezali na Waki’ Ibnul Jarrah’.
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
ayebisaki biso [Qutaibah] alobi, ayebisi biso [Bakr bin Mudlar] uta na [Ibn ‘Ajlan] uta na [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] uta na [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] ete amonaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam kosala wudu, alobaki; 'Apakolaki liboso mpe nsima ya motó na ye, nyonso mibale temples mpe matoyi nyonso mibale mbala moko'. Alobaki; 'Na mokapo oyo ezali mpe na lisolo moko uta na Ali mpe koko Thalhah bin Musharrif bin 'Amru'. Abu Isa alobaki; 'Ar Rabi Hadith' oyo ezali hasan authentique. Mpe hadith oyo elobami kaka te uta na nzela moko kino na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, ete apangusamaki motó mbala moko’. Hadith oyo esalelamaka mingi na mingi ya baninga mpe bato oyo bayaki sima na ye. Ja’far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad na Ishaq bazali na likanisi ete kopangusa motó kaka mbala moko. Ayebisaki biso Muhammad bin Manshur Al Makki alobaki; Nayokaki Sufyan bin Uyainah alobi; Natunaki Ja’far bin Muhammad na ntina ya mobeko ya kopangusa motó, ekoki kaka mpo na kopangusa mbala moko?’. ayanolaki ete, ‘Ee, na nzela ya Allah’.
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
ayebisi biso [Ali bin Khasyram] alobi, ayebisi biso [Abdullah bin Wahb] alobi, ayebisi biso [Amru Ibnul Harith] uta na [Habban bin Wasi’] uta na [tata na ye] uta na [Abdullah bin Zaid] ete amonaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam kosala ablution, apangusi motó na ye na mai oyo ezalaki excès ya mibale na ye te maboko’. Abu Isa alobaki; 'Hadith oyo ezali hasan ya solo.' [Ibn Lahi’ah] alobelaki hadith oyo uta na [Habban bin Wasi’], uta na [tata na ye], uta na [Abdullah bin Zaid], ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam asalaki wudu kopangusa motó na ye na mai oyo etikalaki te na mabɔkɔ na ye mibale’. Mpe Hadith oyo elobami na ‘Amru Ibnul Harith oyo euti na Habban ezali ya solo mingi, mpo ete elobami kaka na nzela moko te. Hadith oyo ewuti na Abdullah bin Zaid et autre que wana, que Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam azuaki mayi ya sika pona kopangusa mutu na ye. Hadith oyo esalemaka mingi na bato mingi ya siansi, bazali na likanisi ete azwaki mai ya sika mpo na kopangusa motó na ye.’
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
ayebisi biso [Hannad] alobaki, ayebisi biso [Abdullah bin Idris] uta na [Muhammad bin ‘Ajlan] uta na [Zaid bin Aslam] uta na [‘Atho` bin Yasar] uta na [Ibn Abbas]; Basali ya Prophète sallallaahu 'alaihi wasallam ba frotter mutu na ye pe matoyi ya libanda pe ya kati. Abu Isa alobaki; "Na mokapo oyo ezali mpe na hadith moko oyo Ar Rabi alobeli." Abu Isa alobaki lisusu, ‘Hadith ya Ibn Abbas ezali hasan authentique. Mpe hadith oyo esalemaka mingi na bato ya mayele na makambo ya siansi, bazali na likanisi ete kopangusa matoi nyonso mibale na libándá mpe na kati.’
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
ayebisi biso [Qutaibah] alobaki, ayebisi biso [Hammad bin Zaid] uta na [Sinan bin Rabi’ah] uta na [Syahr bin Hausyab] uta na [Abu Umamah] alobaki; Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam asali wudu, asukolaki elongi mbala misato mpe maboko mbala misato, sima apangusi motó ntango azalaki koloba: ‘Matoi mibale ezali eteni ya motó’. Abu Isa alobaki; Qutaibah alobaki; ete Hammad alobaki; 'Nayebi te soki oyo ezali maloba ya Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam to ya Abu Umamah'. Abu Isa alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na hadith moko oyo euti na Anas,’ alobaki lisusu, ‘hadith oyo ekokani te na composition na yango.’ Mpe hadith oyo esalemi na bato mingi ya mayele uta na baninga ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam mpe baye bazali sima na bango, ete matoyi nyonso mibale ezali eteni ya motó. Likanisi oyo ezwamaki mpe na Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad mpe Ishaq. Na ntango yango, bato mosusu ya mayele balobaka ete litoi ya liboso ezali ya elongi, nzokande litoi ya nsima ezali ya motó. Ishaq alobaki ete; 'Naponaki kopangusa liboso elongo na elongi mpe nsima elongo na motó'. Tango Shafi’i alobaki; 'Bango mibale bazali sunnah, ete apangusi bango mibale na mayi ya sika'.
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
bayebisaki biso [Qutaibah] mpe [Hannad] balobaki; ayebisi biso [Waki’] uta na [Sufyan] uta na [Abu Hasyim] uta na [‘Ashim bin Laqith bin Shabirah] uta na [tata na ye] alobaki; Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Ntango ozali kosala wudu alors kokata misapi na yo’. Abu Isa alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na lisolo moko oyo euti na Ibn Abbas, Al Mustaurid, elingi koloba Ibn Syaddad Al Fihri, mpe Abu Ayyub Al Ansari’. Abu Isa alobaki lisusu ete, ‘Hadith oyo ezali hasan ya solo, mpe bato ya mayele ya siansi basalaka hadith oyo, elingi koloba kokangisa misapi ya makolo ntango bazali kosala wudu. Likanisi oyo ezwamaki mpe na Ahmad na Ishaq’. Ishaq alobaki ete; 'Ntango azali kosala ablution akataka misapi mpe misapi ya makolo'. Pendant ce temps, kombo ya solo ya Abu Hasyim ezali Isma’il bin Katsir Al Makki’.
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
ayebisi biso [Ibrahim bin Sa’id] - elingi koloba Aljauhari - alobi, ayebisi biso [Sa’d bin Abdul Hamid bin Ja’far] alobi, ayebisi biso [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] uta na [Musa bin Uqbah] uta na [Salih] moombo moko ya kala ya At Tau`amah, uta na [Ibn Abbas] ete Ntoma ya Allah sallhu ‘alaihi wasallam alobaki: ' Soki osali ablution alors bomba entre misapi ya maboko mibale na makolo na yo mibale'. Abu Isa alobaki; 'Hadith oyo ezali na degré ya hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
ayebisi biso [Qutaibah] alobaki, ayebisi biso [Ibn Lahi’ah] uta na [Yazid bin ‘Amru] uta na [Abu Abdurrahman Al Hubuli] uta na [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] alobaki; ‘Namonaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam azali kosala wudu, mpe emonanaki ete azalaki kopangusa misapi ya makolo na ye na kosalelaka mosapi na ye ya moke’. Abu Isa alobaki; ‘Hadith oyo ezali na degré ya hasan gharib, pe toyebi yango te longola se na hadith ya Ibn Lahi’ah’.
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
ayebisi biso [Qutaibah] alobaki; ayebisi biso [Abdul Aziz bin Muhammad] uta na [Suhail bin Abu Salih] uta na [tata na ye] uta na [Abu Hurairah] ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Mawa na bitambi - oyo esukolamaka na mayi ya wudu te - uta na moto ya lifelo’. Abu Isa alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na masolo oyo euti na Abdullah bin ‘Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, elingi koloba Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu’aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, ‘Amru Ibnul ‘Ash mpe Yazid bin Abu Sufyan’. Abu Isa alobaki; 'Hadith ya Abu Hurairah ezali hasan ya solo.' Elobami uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, ete alobaki: ‘Mawa na bitambi mpe makolo ya kati ya makolo - oyo ezali na mai ya wudu te - uta na moto ya lifelo’. Abu Isa alobaki; ‘Jurisprudence ya hadith oyo ezali; epesami nzela te ya kopakola makolo na yo soki bango mibale balati khuf to ba chaussettes te'.
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ayebisi biso [Abu Kuraib], [Hannad] na [Qutaibah] balobaki; ayebisi biso [Waki’] uta na [Sufyan]. Mpe uta na nzela mosusu oyo balobeli; Ayebisaki biso [Muhammad bin Basysyar] alobi, ayebisi biso [Yahya bin Sa’id] alobi; ayebisi biso [Sufyan] uta na [Zaid bin Aslam] uta na ['Atho` bin Yasar] uta na [Ibn Abbas] alobaki; 'Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam asalaki wudu mbala moko na mbala moko'. Abu Isa alobaki; ‘Na mokapo oyo ezali mpe na ba hadiths oyo euti na Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi’ mpe Ibnul Fakihi’. Abu Isa alobaki lisusu, ‘Mpe hadith oyo Ibn Abbas alobeli ezali oyo eleki malamu mpe ya solo na mokapo oyo. Risydin bin Sa’d na basusu balobelaki hadith oyo ewutaki na Adl Dlahak bin Syurahbil, ewutaki na Zaid bin Aslam, ewutaki na tata na ye, ewutaki na Umar bin Khaththab alobi; 'Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam asalaki wudu mbala moko na mbala moko'. Na nsima Abu Isa alobaki ete; ‘Nzokande, hadith oyo ezali ya solo te, nzokande oyo ya solo ezali hadith oyo elobami na [Ibn ‘Ajlan], [Hisyam bin Sa’d], [Sufyan Ats Tsauri] mpe [Abdul Aziz bin Muhammad], uta na [Zaid bin Aslam], uta na [’Atho` bin Yasar], uta na [Ibn Abbas], uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam’, oyo ezali na kati.