Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 21

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ

gblɔ na mí [Ali bin Hajar] kple [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] wo ame evea siaa gblɔ be; ka nya ta na mí [Abdullah Ibnul Mubarak] tso [Ma’mar] gbɔ tso [Ash’ath bin Abdullah] gbɔ tso [Al Hasan] gbɔ tso [Abdullah bin Mughaffal] gbɔ gblɔ be, Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Sallam xe mɔ na ame aɖe be wòagaɖe aɖuɖɔ le eƒe tsileƒe o, eye wògblɔ hã be: ‘Zi geɖe la, dzimaɖitsitsi tsoa egbɔ’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, hadith aɖe hã li tso Nyagblɔɖila sallaahu 'alaihi wa Sallam ƒe zɔhɛwo dometɔ ɖeka gbɔ'. Abu Isa gblɔ be, 'Hadith sia nye gharib -dutatɔ-, míenya be hadith la nye marfu o negbe hadith si tso Asy'ats bin Abdullah gbɔ ko, eye woyɔnɛ hã be Asy'ats Al A'ma'. Wogblɔ be dzɔdzɔmeŋutinunyala aɖewo gbe aɖuɖɔɖɔɖɔ le tsileƒewo; 'Zi geɖe la, ɖikekeawo tso egbɔ'. Eye dzɔdzɔmeŋutinunyala aɖewo na gbɔdzɔe le nya sia me, eye Ibnu Sirin hã nɔ wo dome. Eye esi wogblɔ nɛ be, ‘Nyateƒee, dzimaɖitsitsi tsoa egbɔ zi geɖe la, eɖo eŋu be, ‘Míaƒe Rabb enye Allah, zɔhɛ aɖeke mele esi o’. Ibnul Mubarak gblɔ be; 'Woɖe mɔ ɖe aɖuɖɔtoe ŋu le tsileƒewo ne tsia le sisim'. Abu Isa gblɔ be; 'Ahmad bin Abdah Al Amuli, tso Hibban, tso Abdullah bin Al Mubarak gbɔ gblɔ nya sia na mí'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 22

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى

gblɔ na mí [Abu Kuraib] gblɔ, egblɔ na mí [Abdah bin Sulaiman] tso [Muhammad bin ‘Amru] gbɔ tso [Abu Salamah] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ egblɔ be, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam gblɔ be: ‘Ne menye agbae wònye na nye amewo o la, maɖe gbe na wo ŋutɔŋutɔ be woawɔ siwak la ɣesiaɣi si wodo gbe ɖa’. Abu Isa gblɔ be; '[Muhammad bin Ishaq] ye gblɔ hadith sia tso [Muhammad bin Ibrahim] gbɔ, tso [Abu Salamah gbɔ,] tso [Zaid bin Khalid] gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ'. Eye Abu Salamah ƒe hadith si Abu Hurairah kple Zaid bin Khalid gblɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Sallam gbɔ, le nye nukpɔsusu nu la, wo ame evea siaa nye nyateƒe. Elabena menye mɔ ɖeka dzi koe wogblɔ hadith la o, si nye tso Abu Hurairah gbɔ tso Nyagblɔɖila Shallahu ‘alaihi wa Sallam gbɔ, ke boŋ tso mɔ bubuwo dzi, eyata hadith si Abu Hurairah gblɔ la nye nyateƒe. Togbɔ be Muhammad bin Isma’il gblɔ be Abu Salamah ƒe hadith si wogblɔ tso Zaid bin Khalid gbɔ la nye nyateƒe wu hã. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Abu Bakr Ash Shiddiq, Ali, Aisha, Ibn Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin 'Amru, Ibn Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Watsilah Al Asqa' kple Abu Musa gbɔ'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 23

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

egblɔ na mí [Hannad] gblɔ, egblɔ na mí [Abdah bin Sulaiman] tso [Muhammad bin Ishaq] gbɔ tso [Muhammad bin Ibrahim] gbɔ tso [Abu Salamah] gbɔ tso [Zaid bin Khalid Al Juhani] gbɔ egblɔ; Mese Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Ne menye agbae wònye na nye ummah o la, anye ne mede se na wo be woawɔ siwak ɣesiaɣi si wodo gbe ɖa, eye mawu Isha gbedodoɖa hã nu hena zã ƒe akpa etɔ̃lia’. Egblɔ be; 'Zaid bin Khalid de gbedodoɖa le gbedoxɔ me, esime eƒe siwak nɔ eƒe to me abe alesi nuŋlɔti nɔa agbalẽŋlɔla ƒe to me ɣesiaɣi ene la, mefɔ be yeado gbe ɖa o vaseɖe esime wòwɔ siwak la gbã. Le ema megbe la, egatsɔe ɖo eteƒe’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 24

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا

Míegblɔ na [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] be ame aɖe gblɔ be yenye Busr bin Artha`ah, si nye Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam xɔlɔ̃. Egblɔ be; gblɔ na mí [Al Walid bin Muslim] tso [Al Auza’i] gbɔ tso [Az Zuhri] tso [Sa’id Ibnul Musayyab] gbɔ kple [Abu Salamah] tso [Abu Hurairah] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ, egblɔ be: ‘Ne mia dometɔ ɖeka nyɔ tso alɔ̃ me la ekema migatsɔ eƒe asi ade nugo me o vaseɖe esime wòkɔ tsi ɖe eƒe asi me zi eve alo zi etɔ̃, elabena ewɔe menya afisi eƒe asi nɔ zã bliboa o’. Le ta sia me la, ŋutinya siwo tso Ibn Umar, Jabir kple Aisyah gbɔ hã li. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Ash Syafi'i gblɔ be; "Edzɔa dzi nam be amesiame si nyɔ tso alɔ̃ me, eɖanye alɔ̃dɔdɔ alo nu bubu aɖe o, be wòagatsɔ eƒe asi ade tsia me hena tsilele o vaseɖe esime wòklɔe kple tsi gbã, eye melɔ̃na be ame aɖeke natsɔe ade eme hafi aklɔe gbã o. Togbɔ be ema megblẽa tsi la ƒe dzadzɛnyenye me o zi alesi ɖiƒoƒo aɖeke mele eƒe asi me o hã." Ahmad bin Hanbal gblɔ be: "Ne ame aɖe fɔ le zã me eye wòtsɔ eƒe asi de tsia me hena tsilele hafi klɔe la, awɔ nuku nam ne etsɔ tsi la ƒu gbe." Eye Ishaq gblɔ hã be: "Ne ame fɔ le zã me alo le ŋkeke me la, mele be wòatsɔ eƒe asi ade tsia me hena tsilele o vaseɖe esime wòklɔe."

Hadith

Imam Tirmidzi : 25

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

gblɔ na mí [Nashr bin Ali Al Jahdlami] kple [Bisyr bin Mu’adz Al Aqadi] yewogblɔ be; gblɔ na mí [Bisyr Ibnul Mufadldlal] tso [Abdurrahman bin Harmalah] gbɔ tso [Abu Tsifal Al Murri] gbɔ tso [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] gbɔ tso [Etɔgbuia] gbɔ tso [Fofoa] gbɔ egblɔ be; Mese Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Tsilele aɖeke meli na amesiwo meyɔ Allah ƒe ŋkɔ o -ne wole tsilele wɔm-’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Aisyah, Abu Sa'id, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd kple Anas gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; ‘Imam Ahmad bin Hambal gblɔ be; 'Nyemenya le ta sia me be hadith aɖeke si me jayyid sanad -nyui-' le o. Ishaq gblɔ be; 'Ne eɖoe koŋ gblẽ basmalah xexlẽ ɖi la ekema ele be wòagbugbɔ eƒe tsilele ake, gake ne eŋlɔ be alo le gɔmeɖeɖe ta la ekema eƒe tsilelea gakpɔtɔ le dɔ wɔm'. Muhammad bin Isma’il gblɔ be; 'Hadith nyuitɔ kekeake le ta sia me enye Rabah bin Abdurrahman ƒe hadith'. Abu Isa gblɔ be; 'Rabah bin Abdurrahman gblɔe tso tɔgbuia gbɔ, tso fofoa gbɔ. Togbɔ be fofoa ŋkɔe nye Sa’id bin Zaid bin ‘Amru bin Nufail hã la, Abu Tsifal Al Murri ŋkɔe nye Tsumamah bin Hushain, eye Rabah bin Abdurrahman ŋkɔe nye Abu Bakr bin Huwaithib. Wo dometɔ ɖeka nɔ anyi si gblɔ hadith sia, emegbe egblɔ be; ‘Tso Abu Bakr bin Huwaithib gbɔ,’ emegbe egblɔ be tɔgbuia gbɔe wòtso’. Egblɔ na mí [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] gblɔ, egblɔ na mí [Yazid bin Harun] tso [Yazid bin Iyadl] gbɔ tso [Abu Tsifal Al Murri] gbɔ tso [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] gbɔ tso [E tɔgbui bint Sa’id bin Zaid] gbɔ tso [Eƒe fofo] gbɔ tso Nyagblɔɖila shallallahu 'alaihi gbɔ kple amesi sɔ kplii hadith’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 26

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ

egblɔ na mí [Qutaibah bin Sa’id] gblɔ, egblɔ na mí [Hammad bin Zaid] kple [Jarir] tso [Mansur] gbɔ tso [Hilal bin Yasaf] gbɔ tso [Salamah bin Qais] gbɔ egblɔ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Ne èwɔ tsilele la ekema tsɔ tsi de wò ŋɔti me, eye ne èwɔ istijmar la ekema wɔe kple xexlẽdzesi si mesɔ o’. Le ta sia me la, ŋutinyawo hã li tso Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr kple Abu Hurairah' gbɔ. Abu Isa gblɔ be; 'Salamah bin Qais ƒe hadith nye hasan nyateƒe.' Eye dzɔdzɔmeŋutinunyalawo ƒe nukpɔsusu to vovo le se si ku ɖe amesiwo ɖea asi le tsidzadza kple istinsyaq ŋu ŋu. Ƒuƒoƒo aɖewo gblɔna be; ‘Ne ame aɖe gblẽe ɖi va se ɖe esime wòwu gbedodoɖaa nu la, ekema ele be wòagbugbɔ gbedodoɖaa agblɔ. Woʋlia nya be eku ɖe tsilele kple ghusl ŋu le janabah megbe. Amesiwo lé nukpɔsusu sia ɖe asi enye Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad, kple Ishaq. Le ɣeyiɣi ma ke me la, Ahmad ʋlia nya be wotea gbe ɖe istinshaq wɔwɔ dzi wu le tsilele me. Abu Isa gblɔ be: ‘Eye agbalẽnyala bubu aɖewo ƒe susue nye be ewɔa dɔ le junub ƒe nɔnɔme me, ke menye le tsilele me o.’ Esia nye Sufyan Ats Tsauri kple Kufatɔ aɖewo ƒe nukpɔsusu. Eye agbalẽnyala bubu aɖewo gblɔ be meku ɖe tsilele kple junub ŋu o, elabena wo ame evea siaa nye sunnah nyawo, eyata agba aɖeke meli be woagbugbɔ wo agblɔ na amesi gblẽ wo ɖi o. Esia nye Malik, Ash-Shafi'i ƒe nukpɔsusu ku ɖe qaul jadid' ŋu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 27

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا

egblɔ na mí [Yahya bin Musa] gblɔ, egblɔ na mí [Ibrahim bin Musa Ar Razi] gblɔ, egblɔ na mí [Khalid bin Abdullah] tso [Amru bin Yahya] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Abdullah bin Zaid] gbɔ egblɔ; 'Mekpɔ Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam wònɔ eƒe nu ƒom eye wònɔ tsi dem eƒe ŋɔti me tso asibidɛ ɖeka me, ewɔ esia zi etɔ̃'. Eye le ta sia me la, ŋutinya aɖe tso Abdullah bin Abbas gbɔ. Abu Isa gblɔ be; 'Abdullah bin Zaid ƒe hadith nye hadith si ƒe hasan gharib ƒe ɖoƒe.' Hadith sia hãe [Malik] kple [Ibn Uyainah] kpakple [Amru bin Yahya] gblɔ, gake womeyɔ lafadz o, ‘Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam tsɔ tsi ƒo eƒe nu eye wòtsɔ tsi de eƒe ŋɔti me tso asi ɖeka ƒe asibidɛ me’. Gake amesi gblɔ nya mae nye Khalid bin Abdullah. Le hadith ŋuti nunyalawo ƒe nya nu la, Khalid bin Abdullah nye ŋutsu si dzi woka ɖo eye wòléa nu geɖe ɖe tame. Agbalẽnyala aɖewo ƒe susue nye be tsi sisi kple tsi si wogbɔna ɖe ŋɔti me tso asi ɖeka dzi sɔ. Ke hã, ame bubuwo gblɔna be, "Eveawo mama nyo wu mí." Ash-Shafi'i gblɔ be, "Ne eƒo wo nu ƒu ɖe asi ɖeka me la, esɔ, gake ne ema wo dome la, ema nyo wu mí."

Hadith

Imam Tirmidzi : 28

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ

egblɔ na mí [Ibn Abu Umar] gblɔ, egblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] tso [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] gbɔ tso [Hassan bin Hilal] gbɔ egblɔ be; ‘Mekpɔ [‘Amar bin Yasir] wònɔ tsilele wɔm esime wònɔ eƒe ɖa ƒom, emegbe mebiae be, alo egblɔ be; Mebiae be, ‘nukatae nèle wò ɖa ƒom?’ eɖo eŋu be, 'Nukae le mɔ xem nam, togbɔ be mekpɔ Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam wònɔ eƒe ɖa ƒom hã'. Egblɔ na mí [Ibn Abu Umar] gblɔ, egblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] tso [Sa’id bin Abu Arubah] gbɔ tso [Qotadah] gbɔ tso [Hassan bin Hilal] gbɔ tso [’Ammar] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ abe hadith la ene. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa kple Abu Ayyub gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; Mese Ishaq bin Mansur gblɔ be; Mese Ahmad bin Hanbal gblɔ be; Ibn Uyainah gblɔ be; 'Abdul Karim mese nu tso Hassan bin Bilal gbɔ tso tahlil hadith -eƒe ɖa lãɖeɖe-' ŋu o.

Hadith

Imam Tirmidzi : 29

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ

gblɔ na mí [Yahya bin Musa] gblɔ, egblɔ na mí [Abdurrazaq] tso [Israil] tso [’Amir bin Shaqiq] tso [Abu Wa`il] gbɔ tso [Uthman bin ‘Affan] gbɔ be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam lã eƒe ɖa’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Muhammad bin Isma’il gblɔ be; 'Hadith si nye nyateƒetɔ kekeake le ta sia mee nye hadith 'Amir bin Syaqq, tso Abu Wa`il gbɔ tso Uthman gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Nukpɔsusu sia nye esi dzɔdzɔmeŋutinunya ŋuti nunyala akpa gãtɔ xɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam ƒe zɔhɛwo kple ame siwo gblɔe le wo megbe la gbɔ.' Imam Syafi'i hã xɔ nukpɔsusu sia. Imam Ahmad gblɔ be; 'Ne eŋlɔ be be yeatso yeƒe ɖa la, ekema enyo'. Esi Ishaq gblɔ be; "Ne egblẽe ɖi le ŋkuɖoɖonudzi alo gɔmeɖeɖe totro ta la, ekema esɔ nɛ. Ke hã, ne eɖoe koŋ gblẽe ɖi la, ele be wòagbugbɔe awɔ."

Hadith

Imam Tirmidzi : 30

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

gblɔ na mí [Ishaq bin Musa Al Ansari] gblɔ, gblɔ na mí [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] gblɔ, egblɔ na mí [Malik bin Anas] tso ['Amru bin Yahya] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Abdullah bin Zaid] gbɔ be Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam tsɔ asi eveawo ƒo ta, eʋuʋu asi eveawo yi ŋgɔ kple megbe, dze egɔme tso eƒe ta ƒe ŋgɔgbe emegbe wo ame evea siaa ƒu du va ɖo kɔ ƒe akɔta, emegbe wotrɔ gbɔ wo ame evea wotrɔ yi woƒe nɔƒe gbãtɔ, le ema megbe la, woklɔ woƒe afɔwo.’ Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe tso Mu'awiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib kple Aisyah gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Abdullah bin Zaid ƒe hadith nye hadith si nye nyateƒetɔ kple nyuitɔ kekeake le ta sia me.' Nukpɔsusu sia nye esi Ash Syafi'i, Ahmad kple Ishaq' xɔ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 31

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ

[Qutaibah bin Sa’id] gblɔ be, [Bisyr Ibnul Mufadldlal] gblɔ na mí tso [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] gbɔ tso [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] gbɔ be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam tutu eƒe ta zi eve; edze egɔme tso megbe, emegbe eʋu yi ŋgɔgbe. Azɔ hã to eveawo siaa, gota kple eme’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan, esime hadith si Abdullah bin Zaid gblɔ la nye nyateƒe wu eye eƒe kaka ƒe kɔsɔkɔsɔ nyo wu. Eye Kufatɔ aɖewo wɔa hadith sia, wo dometɔ aɖewoe nye Waki’ Ibnul Jarrah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 32

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ

[Qutaibah] gblɔ be, [Bakr bin Mudlar] gblɔ na mí tso [Ibn ‘Ajlan] gbɔ tso [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] gbɔ tso [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] gbɔ be yekpɔ Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam wònɔ tsilele wɔm, eye wògblɔ be; 'Etutu eƒe ta zi ɖeka tso ŋgɔgbe kple megbe, eƒe akɔta siaa, kple to eveawo siaa'. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Ali kple Talhah bin Musharrif bin 'Amru' tɔgbui gbɔ.' Abu Isa gblɔ be; 'Ar Rabi ƒe hadith sia' nye hasan sahih. Eye womegblɔ hadith sia tso mɔ ɖeka dzi yi Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ ko o, be etutu ta zi ɖeka’. Hadith sia nye esi zɔhɛ akpa gãtɔ kple amesiwo va emegbe la wɔna le afisiafi. Ja’far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad kple Ishaq ƒe susue nye be zi ɖeka koe tatutu. Egblɔ na mí be Muhammad bin Manshur Al Makki gblɔ be; Mese Sufyan bin Uyainah gblɔ be; Mebia Ja’far bin Muhammad tso se si ku ɖe tatutu ŋu be, ɖe wòsɔ gbɔ na tatutu zi ɖeka koa?’ eɖo eŋu be, ‘Ẽ, to Allah dzi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 33

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا

[Ali bin Khasyram] gblɔ na mí, [Abdullah bin Wahb] gblɔ na mí, [Amr Ibn al-Harith] tso [Habban bin Wasi’] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Abdullah bin Zaid] gbɔ be yekpɔ Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam wònɔ tsilele wɔm, tsɔ tsi si megbɔ eme tso eƒe asiwo me o tutu eƒe ta’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan sahih'. [Ibn Lahi’ah] gblɔ hadith sia tso [Habban bin Wasi’] gbɔ, tso [fofoa] gbɔ, tso [Abdullah bin Zaid] gbɔ, be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam si le tsilele wɔm la tutu eƒe ta kple tsi si megbɔ eme tso eƒe asiwo me o’. Eye hadith si ‘Amr Ibn al-Harith gblɔ tso Habban la nye nyateƒe wu, elabena wogblɔe tso mɔ siwo wu ɖeka dzi. Hadith sia tso Abdullah bin Zaid gbɔ eye menye ema o, be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam tsɔ tsi yeye be yeatutu ta. Hadith sia nye esi dzɔdzɔmeŋutinunyala akpa gãtɔ wɔna le afisiafi, woƒe susue nye be etsɔ tsi yeye tsɔ tutu ta.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 34

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا

[Hannad] gblɔ be, [Abdullah bin Idris] gblɔe na mí tso [Muhammad bin ‘Ajlan] gbɔ tso [Zaid bin Aslam] gbɔ tso [‘Atho` bin Yasar] gbɔ tso [Ibn Abbas] gbɔ; be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam tutu eƒe ta kple eƒe to gota kple ememe siaa. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, hadith aɖe hã li si Ar Rabi gblɔ'. Abu Isa gagblɔ ake be, ‘Ibn Abbas ƒe hadith nye hasan sahih. Eye hadith sia nye esi sidzedzetɔwo wɔna le afisiafi, woƒe susue nye be to eveawo tutu le gota kple ememe.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 35

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ

egblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ, egblɔ na mí [Hammad bin Zaid] tso [Sinan bin Rabi’ah] gbɔ tso [Syahr bin Hausyab] gbɔ tso [Abu Umamah] gbɔ egblɔ; Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam wɔ tsilele, eklɔ mo zi etɔ̃ eye wòklɔ eƒe asiwo zi etɔ̃, emegbe etutu ta esime wònɔ gbɔgblɔm be: ‘To eveawo nye ta ƒe akpa aɖe’. Abu Isa gblɔ be; Qutaibah gblɔ be; be Hammad gblɔ be; 'Nyemenya nenye be nya siawo nye Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam ƒe nyawo alo tso Abu Umamah gbɔ o'. Abu Isa gblɔ be; ‘Le ta sia me la, hadith aɖe hã li tso Anas gbɔ,’ egagblɔ ake be, ‘hadith sia mesɔ kple eƒe wɔwɔme o.’ Eye hadith sia nye esi agbalẽnyala akpa gãtɔ wɔna tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe zɔhɛwo kple amesiwo kplɔe ɖo gbɔ, be to eveawo nye ta ƒe akpa aɖe. Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad, kple Ishaq hã nɔ nukpɔsusu sia si. Gake agbalẽnyala bubuwo ya gblɔ be to ƒe ŋgɔgbe nye mo ƒe akpa aɖe, evɔ to ƒe megbe nye ta ƒe akpa aɖe. Ishaq gblɔ be, "Melɔ̃na be matsɔ nye mo atutu to ƒe ŋgɔgbe eye matsɔ ta atutu to ƒe megbe." Syafi'i ya gblɔ be, "Wo ame evea siaa nye sunnah, abe alesi wòtutu wo kple tsi nyui ene."

Hadith

Imam Tirmidzi : 36

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ

wogblɔ na mí [Qutaibah] kple [Hannad] wogblɔ be; gblɔ na mí [Waki’] tso [Sufyan] gbɔ tso [Abu Hasyim] gbɔ tso [‘Ashim bin Laqith bin Shabirah] gbɔ tso [fofoa] gbɔ egblɔ be; Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Ne miewɔ tsilele la ekema mitso miaƒe asibidɛwo’. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Ibn Abbas, Al Mustaurid, si nye Ibn Syaddad Al Fihri, kple Abu Ayyub Al Ansari gbɔ'. Abu Isa gagblɔ ake be, ‘Hadith sia nye hasan nyateƒe, eye dzɔdzɔmeŋutinunya ŋuti nunyalawo wɔa hadith sia, si nye afɔbidɛwo tsɔtsɔ de wo nɔewo me ne wole tsilele wɔm. Nukpɔsusu sia nye esi Ahmad kple Ishaq hã xɔ. Ishaq gblɔ be; 'Ne ele tsilele wɔm la, etsoa eƒe asibidɛwo kple afɔbidɛwo'. Le ɣeyiɣi sia me la, Abu Hasyim ƒe ŋkɔ ŋutɔŋutɔe nye Isma’il bin Katsir Al Makki’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 37

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

gblɔ na mí [Ibrahim bin Sa'id] - si nye Aljauhari - gblɔ, gblɔ na mí [Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] gblɔ, gblɔ na mí [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] tso [Musa bin Uqbah] gbɔ tso [Salih] si nye kluvi tsãtɔ le At Tau`amah gbɔ, tso [Ibn Abbas] gbɔ be Allah ƒe dɔla sallahu 'alaihi wasallam gblɔ be: ' Ne èɖe tsi la ekema nɔ wò asi eveawo ƒe asibidɛwo kple wò afɔ eveawo dome'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia le hasan gharib ƒe dzidzeme me'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 38

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ

egblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ, egblɔ na mí [Ibn Lahi’ah] tso [Yazid bin ‘Amru] gbɔ tso [Abu Abdurrahman Al Hubuli] gbɔ tso [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] gbɔ egblɔ; 'Mekpɔ Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam wònɔ tsilele wɔm, eye wòva dze be enɔ eƒe afɔbidɛwo ƒom to eƒe asibidɛ suea zazã me'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia le hasan gharib ƒe ɖoƒe me, eye míenyae o negbe tso Ibn Lahi'ah ƒe hadith me ko'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 39

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ

gblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ be; gblɔ na mí [Abdul Aziz bin Muhammad] tso [Suhail bin Abu Salih] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Baba na afɔkpodziwo - siwo womeklɔna kple tsileletsi o - tso dzomavɔ ƒe dzo me’. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Abdullah bin 'Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith gbɔ, siwo nye Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, 'Amru Ibnul 'Ash kple Yazid bin Abu Sufyan'. Abu Isa gblɔ be; 'Abu Hurairah ƒe hadith nye hasan nyateƒe.' Wogblɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ, be egblɔ be: ‘Baba na afɔkpodzi kple afɔkpodzi ememetɔwo - siwo metsɔa tsilele tsi o - tso dzomavɔ ƒe dzo me’. Abu Isa gblɔ be; ‘Senya si le hadith sia me enye; womeɖe mɔ be nàtutu wò afɔkpodzi ne wo ame evea siaa medo khuf alo sox o’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 40

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

gblɔ na mí [Abu Kuraib], [Hannad] kple [Qutaibah] wogblɔ be; gblɔe na mí [Waki’] tso [Sufyan] gbɔ. Eye tso mɔ bubu si woyɔ dzi; Egblɔ na mí [Muhammad bin Basysyar] gblɔ, egblɔ na mí [Yahya bin Sa’id] gblɔ be; gblɔ na mí [Sufyan] tso [Zaid bin Aslam] gbɔ tso [‘Atho` bin Yasar] gbɔ tso [Ibn Abbas] gbɔ gblɔ be; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam wɔ tsilele zi ɖeka le ɣeyiɣi ɖeka me'. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, hadith siwo tso Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi' kple Ibnul Fakihi gbɔ hã li'. Abu Isa gagblɔ ake be, ‘Eye hadith si Ibn Abbas gblɔ lae nye nyuitɔ kekeake kple nyateƒetɔ wu le ta sia me. Risydin bin Sa'd kple ame bubuwo gblɔ hadith sia tso Adl Dlahak bin Syurahbil gbɔ, tso Zaid bin Aslam gbɔ, tso fofoa gbɔ, tso Umar bin Khaththab gbɔ gblɔ be; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam wɔ tsilele zi ɖeka le ɣeyiɣi ɖeka me'. Tete Abu Isa gblɔ be; 'Ke hã, hadith sia menye nyateƒe o, gake nyateƒetɔ ya nye hadith si [Ibn 'Ajlan], [Hisyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] kple [Abdul Aziz bin Muhammad] gblɔ, tso [Zaid bin Aslam] gbɔ, tso ['Atho` bin Yasar] gbɔ, tso [Ibn Abbas] gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi gbɔ wasallam’.