Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
дийцина вайга [Ӏали бин Хьаджара] а, [Ахьмад бин Мухьаммад бин Муса Мардавих] а цара шинне а аьлла; вайга [ӀабдуллахӀ Ибнул Мубарак] [МаӀмар] [АшӀат бин Ӏабдулла] [Аль-Хьасан] [ӀабдуллахӀ бин МугӀаффал] дийцина, Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи ва Саллам дихкина цхьанна шен лийчар чохь хьацар хьакха, цо иштта аьлла: «Generally comeity from him». Цо элира; 'ХӀокху декъехь иштта Пайхамаран асхьабех цхьаннан хьадис ду, саллаллахӀу ӀалайхӀи ва Саллам'. Абу Ӏийсас аьлла: «ХӀара хьадис гӀариб -хийра- ду, вайна ца хаьа и хьадис марфуъ дуйла, АсиӀатс бин ӀабдуллахӀера хьадис доцург, иштта цуьнах АсиӀатс Аль АӀмаъ а олу». Цхьаболчу Ӏилманчаша лийчар чохь хьацар лелор юкъарадоккху, боху цара; — Юкъарчу хьесапехь шеконаш цуьнгара схьаевлла яра. Ткъа цхьаболчу Ӏилманан Ӏилманчаша цу хьолехь паргӀато йина, царна юкъахь Ибну Сирин а волуш. Ткъа цуьнга аьлча: «Баккъалла а, сингаттам цуьнгара схьабогӀуш бу», цо жоп делира: «Тхан рабби АллахӀ ву, Цуьнца цхьа а накъост вац». Ибнул Мубарака аьлла; — Хи лелаш делахь, баннаш чохь хьацар хьакха пособи ю. Абу Ӏийсас элира; «ХӀара вайга дийцина Ахьмад бин ӀабдахӀ Аль-Амулис, Хьиббанера, ӀабдуллахӀ бин Аль-Мубаракера».
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
дийцина вайга [Абу Курайба] аьлла, дийцина вайга [Ӏабдах бин Сулайман] [Мухьаммад бин Ӏамру] [Абу Саламат] [Абу ХӀурайра] цо аьлла, РасулуллахӀ саллаллохӀу ӀалайхӀи ва Саллам аьлла: «Нагахь санна иза сан халкъана тӀехь дукъ ца хиллехь, ас баккъалла а сивайк омра дийр дара цаьрга хӀора ханна ламаз дан». Абу Ӏийсас элира; «ХӀара хьадис дийцина [Мухьаммад бин Исхьакъа] [Мухьаммад бин ИбрахӀимера], [Абу Саламатера,] [Зайд бин Халидера], Пайхамаре саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам». Ткъа Абу ХӀурайрас а, Зайд бин Халида а Пайхамарера саллаллохӀу ӀалайхӀи ва Саллам дийцина Абу Саламатан хьадис, суна хетарехь и шиъ а нийса ду. ХӀунда аьлча, хьадис цхьана некъаца дийцина ца Ӏаш, Абу ХӀурайрас пайхамарера саллаллахӀу ӀалайхӀи ва Саллам волчуьра, кхечу некъашца дийцина хиларна, цундела Абу ХӀурайрас дийцина хьадис нийса ду. Цу юкъана Мухьаммад бин ИсмаьӀила чӀагӀдо, Зайд бин Халидера дийцина Абу Саламатан хьадис нийса ду бохуш. Абу Ӏийсас элира; 'В этом главе есть также рассказы от Абу Бакара Аш Сиддика, Али, Айсии, Ибну Ӏаббаса, Худзайфа, Зайда бин Халида, Анаса, ӀабдуллахӀ бин Ӏамру, Ибну Ӏумара, Умм Хьабиба, Абу Айюба, Таммам бин Ӏаббаса, ӀабдуллахӀ, Умма Асимах Ват Албулах, ӀабдуллахӀ, Умма бин Сабулах а, Мусаъ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
дийцина вайга [Хьаннада] аьлла, дийцина вайга [Ӏабдах бин Сулайман] [Мухьаммад бин Исхьакъ] [Мухьаммад бин ИбрахӀим] [Абу Саламат] [Зайд бин Халид Аль-ДжухӀани] цо аьлла; Суна хезира РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам олуш: «Сан умматна тӀехь дукъ ца хиллехьара, хӀора ламаз деш сивак де аьлла омра дийр дара ас цаьрга, иштта буьйсанан кхоалгӀачу декъехь иша ламаз чекхдоккхур дара ас». Цо элира; — Зайд бин Халид маьждигехь ламазе воьдуш вара, ткъа цуьнан сивак лергахь дара, къолам даима а яздархочун лергахь санна, ламаз дан хьала ца гӀаьттира иза, хьалха сивак дина бен. Цул тӀаьхьа юха а шен метте дӀахӀоттийра цо иза'. Абу Ӏийсас элира; — ХӀара хьадис хьасан сахьих ду.
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Вай дийцина [Абул Валид Ахьмад бин Баккар Ад Димаскъийга], цхьаммо аьлла, иза Буср бин АртаӀахӀан кӀант ву, Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам доттагӀ ву аьлла. Цо элира; дийцина вайга [Ал Валид бин Муслим] [Аль-Аузай] тӀера [Аз Зухри] тӀера [СаӀид Ибнул Мусайаб] тӀера а, [Абу Саламат] тӀера [Абу ХӀурайрат] тӀера Пайхамарера саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам, цо аьлла: «Нагахь санна шух цхьаъ набарна самаваьлча, цо шен куьг чу кхаа пхьегӀе дӀа ма дилла. хан, хӀунда аьлча шен куьг буьйса мичахь яьккхина ца хаьа цунна'. ХӀокху декъехь иштта ду Ибн Ӏумарера а, Жабирера а, Ӏайсетера а дийцарш. Абу Ӏийсас элира; — ХӀара хьадис хьасан сахьих ду. Аш СяфиӀи аьлла; — Набарна самаваьллачу хӀора стага, наб кхетта велахь а, кхечу кепара, шен лийчаран хи чу куьйгаш хьалха хица диллалц ца дилла хазахеташ ду суна, ткъа хьалха хи дилале цхьаммо уьш чу диллича, хьагӀ хуьлу суна. Цу гӀуллакхо хин цӀеналла талхош яцахь а, цуьнан карахь боьха хӀума ца хилчахьана. Ахьмад бин Хьанбала аьлла; — Буьйсанна самаваьлла, шен куьйгаш лийчаран хи чу диллича, хи дӀакхоьссича, со цецвер вара. Исхьакъа а элира; «Нагахь санна цхьаъ буьйсанна я дийнахь самаваьлча, цуьнан куьйгаш лийчаран хи чу ма дилла, цо уьш дилича бен».
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
дийцина вайга [Нашр бин Ӏали Аль-Джахдлами] а, [Бисир бин МуӀадз Аль-Акъади] а цара аьлла; дийцина вайга [Бисир Ибнул Муфадллала] [Ӏабдуррахьман бин Хармалах] [Абу Цифал Аль-Мурри] [Рабах бин Ӏабдуррахьман бин Абу Суфьян бин Хьувайттиб] [Шен ненера] [Шен дега] цо аьлла; Суна хезира РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам олуш: «АллахӀан цӀе ца йоккхуш волчунна -лацӀор оьцуш- лийчар дац». Цо элира; «ХӀокху декъехь иштта Ӏайсатан а, Абу СаӀидан а, Абу ХӀурайран а, Сахьл бин СаӀдан а, Анасан а хьадисаш ду». Абу Ӏийсас элира; Имам Ахьмад бин Хьамбала аьлла; 'Суна ца девза хӀокху суратехь цхьа а хьадис, шена чохь жайид санад -дика- долуш'. Исхьакъа элира; 'Нагахь санна цо леррина басмала дешар дитахь тӀаккха цо шен удлу юха дан деза, амма нагахь санна дицделча я ша ментаквил хиларна тӀаккха цуьнан удлу нийса дуьсу'. Мухьаммад бин ИсмаьӀила аьлла; «ХӀокху декъехь уггаре а дика хьадис Рабахь бин Ӏабдуррахьманан хьадис ду». Абу Ӏийсас элира; — Рабахь бин Ӏабдуррохьмана шен ненан ненегара дийцина иза, шен дегара. Цу юкъана, цуьнан ден цӀе СаӀид бин Зайд бин Ӏамру бин Нуфайл ю, Абу Цифал Аль Муррин цӀе ЦӀумамат бин Хьушайн ю, Рабах бин Ӏабдуррохьманан цӀе Абу Бакр бин Хьувайтиб ю. Царна юкъахь цхьаъ хилла и хьадис дийцинарг, тӀаккха цо элира; «Абу Бакр бин Хьувайтибера, «тӀаккха цо иза шен дедеца дузу». Дийцина вайна [Аль Хьасан бин Ӏали Аль Хулвани] аьлла, дийцина вайна [Язид бин Харун] из [Язид бин Иядл] из [Абу Цифал Аль Мурри] из [Рабах бин Абдуррахман бин Абу Суфьян бин Хувайтиб] из [шен бабушки бин СаӀид бин фа Сайдил а Сайд] из [Прох. цунах тера хьадис'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
дийцина вайга [Къутайба бин СаӀида] аьлла, дийцина вайга [Хьаммад бин Заид] а, [Джарир] [Мансурера] [ХӀилал бин Ясафера] [Салама бин Къайсера] цо аьлла; РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Нагахь санна ахь лийчар дича хьайн хьаж чу хи дилла, нагахь санна ахь истижмар дича нечетный терахьца де иза». ХӀокху декъехь иштта Ӏусманера а, Лакъит бин Шабрарех а, Ибну Ӏаббасера а, Аль Мигдам бин МаӀди Карибера а, ВаӀил бин Хьужера а, Абу ХӀурайрара а дийцарш ду. Абу Ӏийсас элира; «Саламат бин Къайсан хьадис хьасан ду. Ткъа Ӏилманан говзанчашна хетарг къаьсташ ду гаргарш а, истинсякъ а дӀатесначу нахах лаьцна долчу низамах лаьцна. Цхьайолчу тобанаша боху; — Ламаз дина валлалц цхьаммо иза дитахь, тӀаккха и ламаз юха дан деза цо. Цара чӀагӀдо, и хьакхалуш ду лийчарца а, джанабаца лийчарца а бохуш. Иштта хетарш бу Ибн Абу Лайла а, ӀабдуллахӀ Ибнул Мубарак а, Ахьмад а, Исхьакъ а. Цу юкъана, истинсякъ даро лийчар алсам тидам тӀебохуьйту аьлла хета Ахьмадана. Абу Ӏийсас элира; «Ткъа цхьаболчу кхечу Ӏелам-нехан ойла ю, и лелаш ду джунубехь, лийчарехь а доцуш». Иштта хета Суфьян Ац Цаурина а, цхьаболчу Куфан бахархошна а. Ткъа цхьаболчу кхечу Ӏелам-наха и хӀума лийчарца а, джунубца а хьакхалуш дац аьлла, хӀунда аьлча и шиъ суннат гӀуллакх ду, цундела и шиъ дӀатесначунна юха дар важиб дац. Иштта ойла ю Маликан, Аш СяфиӀин къаул Джадидехь.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
дийцина вайга [Яхья бин Мусас] аьлла, дийцина вайга [ИбрахӀим бин Муса Ар Рази] аьлла, дийцина вайга [Халид бин ӀабдуллахӀ] [Амру бин Яхья] [шен де] [Ӏабдулла бин Заид] цо аьлла; «Суна гира Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен багахь гаргарш еш, цхьана пӀелга тӀера шен хьаж чу хи а доьттина, цо кхузза дина и». Ткъа хӀокху декъехь ӀабдуллахӀ бин Ӏаббасан истори ю. Абу Ӏийсас элира; — ӀабдуллахӀ бин Заидан хьадис хьасан гӀарибан дарж долу хьадис ду. ХӀара хьадис а дийцина [Малика] а, [Ибн Уйайната] а, иштта [Амру бин Яхьята] а, амма цара хьахийна дац лафадз, «Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен багахь гаргар йира, цхьана куьйган пӀелгара шен хьаж чу хи диллира». Амма и аьлларг Халид бин ӀабдуллахӀ вара. Хьадисийн говзанчаша дийцарехь, Халид бин ӀабдуллахӀ тешам болуш, дуккха а хӀума дагахь Ӏамош стаг ву. Цхьаболчу Ӏилманчашна хетарехь, цхьана куьйган пӀелга тӀера гаргарш лелор а, носта чу хи хьакхар а низамехь ду. Амма, вукхара боху; — И шиъ къастор вайна гӀоле ду». Аш СяфиӀи аьлла; 'Нагахь санна цо уьш цхьана куьйга гулдича тӀаккха иза нийса ду, амма нагахь санна цо и шиъ дӀасакъаьстича тӀаккха иза вайна товш дерг алсам ду'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
дийцина вайга [Ибн Абу Ӏумара] аьлла, дийцина вайга [Суфьян бин Уйайнах] [Ӏабдул Карим бин Абу Аль Мухарик Абу Умаййах] [Хьасан бин ХӀилал] цо аьлла; «Суна гира [Ӏамар бин Ясир] маж дӀа а хьекхош, лийчар деш, тӀаккха хаьттира ас цуьнга, я цо элира; Ас хаьттира цуьнга: «Хьайн маж хӀунда йоккху ахь?» цо жоп делира: «ХӀун ду со сацош дерг, суна АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам шен маж хьийзош гинехь а». Дийцина тхуна [Ибн Абу Ӏумара] аьлла, дийцина тхуна [Суфьян бин Уйайна] [СаӀид бин Абу Арубах] [Къотада] [Хьасан бин ХӀилал] [Ӏаммар] пайхамарера саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам хьадисехь санна. Абу Ӏийсас элира; «ХӀокху декъехь Ӏусманера а, Ӏайсатера а, Умму Саламатера а, Анасера а, Ибн Абу Ауфера а, Абу Аюбера а хьадисаш а ду». Абу Ӏийсас элира; Исхьакъ бин Мансура олуш хезира суна; Ахьмад бин Хьанбала олуш хезира суна; Ибн Уйайната аьлла; 'Ӏабдул-Каримна Хьасан бин Билалера ца хезира тахлил хьадисах лаьцна -шен маж хадор-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
дийцина вайга [Яхья бин Мусас] аьлла, дийцина вайга [Ӏабдурразак] [Исраилера] [Ӏамир бин Шакъикъ] [Абу ВаӀил] [Ӏусман бин Ӏаффан], Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен маж хадийна аьлла. Абу Ӏийсас элира; — ХӀара хьадис хьасан сахьих ду. Мухьаммад бин ИсмаьӀила аьлла; «ХӀокху декъехь уггаре а нийса хьадис ду «Амир бин Сякъикъ, Абу ВаӀилера Ӏусманера» боху хьадис. Абу Ӏийсас элира; — И ойла дукхахболчу Ӏилманан Ӏеламнаха схьаэцна Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам асхьабашкара а, царел тӀаьхьа иштта аьллачу нахера а. Иштта и ойла схьаэцна Имам СяфиӀийс а. Имам Ахьмада аьлла; — Нагахь санна маж дӀаяккха дицлахь, тӀаккха дика ду. Исхьакъа аьллачу хенахь; — Нагахь цо иза вицвелла аьлла, я таквилан бахьана долуш дитинехь, тӀаккха иза низамехь ду цунна. Амма нагахь санна цо леррина дитахь тӀаккха юха а дан деза иза'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
дийцина вайга [Исхьакъ бин Муса Аль Ансари] аьлла, дийцина вайга [МаӀн бин Ӏиса Аль Къаззаз] аьлла, дийцина вайга [Малик бин Анас] [Ӏамру бин Яхья] [шен дас] [ӀабдуллахӀ бин Заид] дуьйна [ӀабдуллахӀ бин Заид], АллахӀан Элча саллаллохӀу ӀалайхӀи бойс васаллам руббе юха а, коьртан хьалхарчу декъера дӀа а волавелла, тӀаккха ший а мерана тӀе кхаччалц ведда, тӀаккха юха а воьрзуш, шиъ шайн хьалхалерчу метте юхавирзира, цул тӀаьхьа когаш билира». Абу Ӏийсас элира; «ХӀокху декъехь МуӀавийатера а, Аль Микъдам бин МаӀди Карибера а, Ӏайсатера а истори ю». Абу Ӏийсас элира; — ӀабдуллахӀ бин Заидан хьадис уггар нийса а, уггар дика а хьадис ду хӀокху декъехь. И ойла эцна Аш СяфиӀис а, Ахьмада а, Исхьакъас а.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
дийцина вайга [Къутайба бин СаӀида] аьлла, дийцина вайга [Бисир Ибнул Муфадлллал] [ӀабдуллахӀ бин Мухьаммад бин Ӏакъил] [Ар РабиӀ бинт МуӀаввидз бин Афра`] дуьйна, Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен корта шозза хьаькхна аьлла; ТӀехьара дӀаволавелла, тӀаккха хьалха кхаччалц шен некъ къахьоьгуш вара иза. Иштта ший а лерг, арахьара а, чоьхьара а'. Абу Ӏийсас элира; «ХӀара хьадис «Хьасан» даржехь ду, ткъа ӀабдуллахӀ бин Зайда дийцина хьадис оцу хьадисал нийса а, дика санад а долуш ду. Ткъа цхьаболчу Куфан бахархоша лелош ду и хьадис, царна юкъахь ву ВакиӀ Ибнул ДжаррахӀ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
дийцина вайга [Къутайбас] аьлла, дийцина вайга [Бакр бин Мудлар] [Ибн Ӏажланера] [ӀабдуллахӀ бин Мухьаммад бин Ӏакъил] [Ар РабиӀ бин МуӀаввидз бин Афра`] дийцина, шена Пайхамар саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам гина аьлла, цо аблухӀат деш; — Коьртан хьалхара а, тӀехьара а агӀо, шина а хьаьжкӀашна а, шина а лергана а цкъа хьаькхира иза». Цо элира; — ХӀокху декъехь иштта ю Ӏалис а, дедех а Талхьах бин Мушарриф бин Ӏамрух а лаьцна истори. Абу Ӏийсас элира; ХӀара «Ар Раби» хьадис хьасан нийса ду. Ткъа хӀара хьадис цхьана некъа тӀера Пайхамаре саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам дийцина ца Ӏаш, цо цкъа шен корта хьаькхна аьлла». И хьадис шуьйра лелош ду дукхахболчу цул тӀаьхьа баьхкинчу доттагӀаша а, наха а. ДжаӀфар бин Мухьаммад а, Суфьян Ац Цаурий а, Ибнул Мубарак а, Асы СяфиӀий а, Ахьмад а, Исхьакъ а коьртах хьакхар цкъа бен дац аьлла хеташ бу. Хас вайга дийцина Мухьаммад бин Маншур Аль Макки аьлла; Суфьян бин Уйайна олуш хезира суна; Ас хаьттира ДжаӀфар бин Мухьаммаде корта хьакхаран низамах лаьцна, цхьана хьацарх тоьар дуй иза?» цо жоп делира: «ХӀаъ, ВаллахӀи».
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
дийцина вайга [Ӏали бин Хасирам] аьлла, дийцина вайга [ӀабдуллахӀ бин Вахб] аьлла, дийцина вайга [Амру Ибнул Хьарис] [Хьаббан бин ВасиӀ] [шен де] [ӀабдуллахӀ бин Заид] дуьйна, шена гина Элча саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллям шен абхед ца кхочуш деш хилар цуьнан ши куьг'. Абу Ӏийсас элира; — ХӀара хьадис хьасан сахьих ду. [Ибн ЛахӀиӀата] дийцина хӀара хьадис [Хьаббан бин ВасиӀера], [шен дегара], [ӀабдуллахӀ бин Заидера], Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен шина куьйгах дисина доцчу хица коьртах дӀа а хьокхуш лийчар дина аьлла». Ткъа Хьаббанера Ӏамру Ибнул Хьарис дийцина долу хьадис кхин а нийса ду, хӀунда аьлча иза цхьана некъа тӀера дийцина ца Ӏаш. ХӀара хьадис ӀабдуллахӀ бин Зайдера а, иза доцург а ду, Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен коьртах дӀадоккхуш керла хи эцна аьлла. И хьадис дукхахболчу Ӏилманчаша шуьйра лелош ду, царна хетарехь, цо шен корта дӀабаккха керла хи эцна».
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
дийцина вайга [Хьаннада] аьлла, дийцина вайга [ӀабдуллахӀ бин Идрис] [Мухьаммад бин Ӏажлан] [Зайд бин Аслам] [Ато` бин Ясар] [Ибн Ӏаббас]; Элчанан ялхоша цуьнан коьртах а, арахьара а, чоьхьара а лергаш а хьаькхира. Абу Ӏийсас элира; «ХӀокху декъехь Ар Рабис дийцина хьадис а ду». Абу Ӏийсас юха а элира: «Ибн Ӏаббасан хьадис хьасан нийса ду». Ткъа и хьадис шуьйра лелош ду Ӏилманан говзанчаша, царна хетарехь, ши лерг арахьара а, чуьра а дӀадоккхуш ду».
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
дийцина тхуна [Къутайбас] аьлла, дийцина тхуна [Хьаммад бин Зайде] [Синан бин РабиӀатера] [СяхӀр бин Хьаусябера] [Абу Умамат] тӀера цо аьлла; Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам лийчар дина, цо кхузза шен юьхь а, кхузза шен куьйгаш а дилина, тӀаккха шен корта хьаькхна, олуш: «Ши лерг коьртан дакъа ду». Абу Ӏийсас элира; Къутайба элира; Хьаммада аьлларг; «Суна ца хаьа, хӀара Пайхамаран дешнаш ду, йа Абу Умаматан дешнаш ду». Абу Ӏийсас элира; «ХӀокху декъехь Анасера хьадис а ду, – элира цо юха а, – хӀара хьадис шен хӀоттамца догӀуш дац». Ткъа хӀара хьадис дукхахболчу Ӏелам-наха лелош ду Пайхамаран асхьабашкара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам а, цул тӀаьхьа хиллачара а, ший а лерг коьртан дакъа ду аьлла. И ойла эцна Суфьян Ац Цаурис а, Ибнул Мубарак а, СяфиӀийс а, Ахьмада а, Исхьакъа а. Цу юкъана кхечу Ӏелам-наха чӀагӀдо, хьалхара лерг юьхь тӀера ду, ткъа тӀехьара лерг коьртан ду аьлла. Исхьакъа элира; — Ас хаьржира юьхьца цхьаьна хьалхара агӀо хьакха, букъ коьртаца цхьаьна хьакха». ШафиӀийс аьллачу хенахь; — И шиъ суннат ду, цо и шиъ керлачу хица дӀадаьккхина хилар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
дийцина тхуна [Къутайба], [Хьаннад] цара элира; дийцина вайга [Вакиъ] [Суфьянера] [Абу Хьасиймера] [Ӏашим бин Лакъит бин Шабиратера] [шен дегара] цо аьлла; Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Ахь лийчар деш хилча тӀаккха хьайн пӀелгаш вовшахтоха». Абу Ӏийсас элира; «ХӀокху декъехь иштта истори ю Ибн Ӏаббасера а, Аль-Мустаридера а, масала, Ибн Сяддад Аль-Фихригара а, Абу Айюб Аль-Ансаригара а». Абу Ӏийсас юха а аьлла: «ХӀара хьадис хьасан нийса ду, ткъа Ӏилманан говзанчаша леладо и хьадис, лийчар оьцуш когийн пӀелгаш вовшашца уьйр латтор ду». И ойла а эцна Ахьмада а, Исхьакъа а. Исхьакъа элира; — Ламаз оьцуш шен пӀелгаш а, когаш а дӀасадоькъу цо'. Цу юкъана Абу Хьасиман бакъйолу цӀе ИсмаьӀил бин Кацир Аль Маккиъ ю.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
дийцина вайга [ИбрахӀим бин СаӀида] - нийса аьлча, Алджаухарис - аьлла, дийцина вайга [СаӀд бин Ӏабдул Хьамид бин ДжаӀфара] аьлла, дийцина вайга [Ӏабдуррахьман бин Абу Аз Зинад] [Муса бин Укъбах] [Салихь] хилла лай хилла волу Ат ТауӀллаллахӀ ӀаббахӀас [ ӀалайхӀи васаллам аьлла: 'Нагахь санна ахь лийчар деш делахь, хьайн шина куьйган пӀелгашна а, шина когана а юккъехь латтаде'. Абу Ӏийсас элира; «ХӀара хьадис хьасан гӀарибан даржехь ду».
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
дийцина тхуна [Къутайбас] аьлла, дийцина тхуна [Ибн ЛахӀиӀата] [Язид бин Ӏамру] тӀера [Абу Ӏабдуррахьман Аль-Хьубули] тӀера [Ал МустӀарид бин Сяддад Аль-Фихри] тӀера цо аьлла; — Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам лийчар гира суна, шен жимачу пӀелгах пайда а оьцуш, кога пӀелгаш хьаькхна хилар гучуделира». Абу Ӏийсас элира; «ХӀара хьадис хьасан гӀарибан даржехь ду, Ибн ЛахӀиӀатан хьадисера бен ца хаьа вайна иза».
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
дийцина тхуна [Къутайбас] аьлла; дийцина вайга [Ӏабдул-Ӏазиз бин Мухьаммада] [Сухьайл бин Абу СалихӀера] [шен дега] [Абу ХӀурайратера], Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Маржа яӀ - лийчаран хица ца йилина йолу пӀелгаш - жоьжахатин цӀерах». Абу Ӏийсас элира; ХӀокху декъехь иштта ду ӀабдуллахӀ бин Ӏамру, Ӏайса, Джабир бин ӀабдуллахӀ Ибнул Хьарисера хьадисаш, масала, Ибн ЖазӀи Аз Зубайди, МуӀайкиб, Халид Ибнул Валид, Сюрахбил бин Хьасана, Ӏамру Ибнул БисӀаш, Язид. Абу Ӏийсас элира; «Абу ХӀурайран хьадис хьасан ду». Пайхамарера саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам дийцина ду, цо аьлла: «Маржа яӀ - лийчаран хи хьакхалуш йоцу пӀелгаш а, чоьхьара когаш а - жоьжахатин цӀерах». Абу Ӏийсас элира; — ХӀокху хьадисан фикъхӀ иштта ду; когашна тӀе хьакха мегар дац, нагахь санна шинне а хуф а, носкиш а ца лелош хилча'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
дийцина вайга [Абу Курайбе], [Хьаннада] а, [Къутайбас] а аьлла; дийцина вайга [Вакиъ] [Суфьянера]. Ткъа кхечу хьахийначу некъа тӀера; Дийцина тхуна [Мухьаммад бин Басысяр] аьлла, дийцина тхуна [Яхья бин СаӀида] аьлла; дийцина вайга [Суфьяна] [Заид бин Аслам] [Ато` бин Ясар] [Ибн Ӏаббаса] аьлла; 'Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам лийчар цхьацца ханна эцна'. Абу Ӏийсас элира; «ХӀокху декъехь иштта хьадисаш ду Ӏумарера а, Жабирера а, Бурайдатера а, Абу РафиӀера а, Ибнул ФакихӀиера а». Абу Ӏийсас юха а аьлла: «Ибн Ӏаббаса дийцина долу хьадис уггар диканиг а, нийсаниг а ду хӀокху декъехь». Рисыдин бин СаӀда а, кхечара а дийцина хӀара хьадис Ӏадл Длахьак бин Сюрахьбилера, Заид бин Асламера, цуьнан дегара, Ӏумар бин ХатсхӀабера аьлла; 'Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам лийчар цхьацца ханна эцна'. ТӀаккха Абу Ӏийсас элира; Амма и хьадис бакъ дац, ткъа нийса дерг [Ибн Ӏаджлана], [Хьисам бин СаӀда], [Суфьян Ац Цаурий], [Ӏабдул Ӏазиз бин Мухьаммада] дийцина хьадис ду, [Заид бин Аслам] тӀера, [Ӏасарб бин Аслам] тӀера, [Ӏасарбан тӀера] Атхо` тӀера [биӀ, тӀера]. саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам'.
