Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
cuɛ kɔn la̱r [Ali bin Ɣajar] kɛnɛ [Aɣmad bin Muɣamɛd bin Mutha Mardawih] kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ wee; cuɛ kɔn la̱r lär [Abdullah Ibnul Mubarak] kä [Ma'mar] kä [Ath'ath bin Abdullah] kä [Al Ɣathan] kä [Abdullah bin Mughaffal] cuɛ wee, ɛn gök ɛmɔ cuɛ raan pën ɣöö bɛ wä tɔ̱ɔ̱c rɛy tɔ̱ɔ̱cädɛ, kä jɛn bä cuɛ wee: 'Generally comety from'. Cuɛ wee i̱; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ɣadith mi̱ bä kä ram kɛl kä mäthni̱ göökni sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Abu Isa cuɛ wee, ''Ɣa̱dith ɛmɛ ɛ gharib -ram mi̱ dɔ̱ŋ-, /ci̱ kɔn ɛ ŋäc ɛn ɣöö ɛ ɣadith mi̱ marpu' ɛ ni̱ mi̱ ɛ ɣadith mi̱ bä kä Asy'ats bin Abdullah, kä jɛn bä cɔalɛ Asy'ats Al A'ma'. Tha̱a̱ŋ thanyti̱thni̱ lo̱k kɛn ɣöö /ca raan bi̱ moc kɛ pi̱w rɛy bathni̱, laar kɛnɛ; 'Kɛ thuɔ̱kdɛ ɛn diw cuɛ ben kä jɛ'. Kä tha̱a̱ŋ gɔ̱a̱a̱r thanytipik cukɛ luäk nööŋ rɛy kä nɛmɛ, rɛydiɛn Ibnu Thirin. Kä mëë ca jɛ jiök i̱, ''Ɛpuc, diɛɛr kɛɛliw bëë kä jɛ,' cuɛ loc i̱, ''Rabbdan ɛ Allah, /thiɛlɛ jɛ määth''. Ɛbnul Muba̱rak cuɛ wee; 'Tëë kɛ gua̱a̱th mi̱ dëë thöp ni̱ pi̱w rɛy bathni̱ mi̱ ci̱ pi̱w rɔ̱ yuɔr piny'. Abu Isa cuɛ wee; 'Nɛmɛ cua la̱r kɔn ɛ Aɣmad bin Abda Al Amuli, mi̱ bä kä Ɣi̱bban, mi̱ bä kä Abdullah bin Al Mubarak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
cuɛ kɔn la̱r [Abu Kuraib] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdah bin Thulaiman] kä [Muɣammad bin 'Amru] kä [Abu Thalamah] kä [Abu Ɣurairah] cuɛ wee, Rathulullah thallallaahu 'alaihi wa Thallam cuɛ wee: 'Mi /ciɛ jɛn riɛk kä nɛɛkä, ɣän bä kɛ la̱r lär kɛ gua̱a̱thni̱ diaal tin bi̱ kɛn ɛ la̱t'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ɣa̱dith ɛmɛ cua lat ɛ [Muɣammad bin I̱thɛk] ɛ jiɛn kä [Muɣammad bin Ibra̱him], ɛ jiɛn kä [Abu Thalamah,] ɛ jiɛn kä [Dhaid bin Khalid], ɛ jiɛn kä Göök sallallaahu 'alai̱hi wasallam'. Kä ɣadith Abu Thalamah min ca lat ɛ Abu Ɣuraira kɛnɛ Zaid bin Khalid kä göök tin ca lat ɛ ram in ca lat ɛ gök, kɛ ca̱rä kɛn da̱ŋ rɛw kɛ thuɔ̱ɔ̱k. Kɛ ɣöö ɛn ɣadith /ka̱nɛ lat kɛ duɔ̱ɔ̱p kɛl kärɔa, min lot ni̱ ɣöö bëë kä Abu Ɣurairah kä göök sallaahu 'alaihi wa Sallam, duŋdɛ ɣöö bëë kä dup kɔ̱kiɛn, kɛ kui̱c ɛmɔ ɛn ɣadith ëë ca lat ɛ Abu Ɣurairah ɛ mi̱ thuɔ̱k. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, Muɣammad bin I̱thma'il cuɛ ŋak i̱ ɣadith duŋ Abu Thalamah mëë ca lat ɛ Zaid bin Khalid ɛ jɛn min thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ruaacni̱ ti̱ ca lat ɛ Abu Bakar Ath Thiddik, Ali, Ai̱thyah, Ibnu Abbath, Ɣuddhaipa, Dhaid bin Khalid, Anath, Abdullah bin 'Amru, Ibnu Umar, Umm Ɣa̱bi̱ba, Abu Ayyub, Tammam bin Abbath, Abdullah bin Ɣa̱bullah Ɣa̱ndla, Mutha'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
cuɛ kɔn la̱r [Ɣannad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abda̱h bin Thulayman] kä [Muɣammad bin I̱thɛk] kä [Muɣammad bin Ibra̱him] kä [Abu Thala̱ma] kä [Zaid bin Khalid Al Juɣani̱] cuɛ wee; Ɣän cä Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam liŋ wëë i̱: 'Mi /ciɛ jɛn riɛk kä ummahdä, ɣän bä kɛ la̱r ɣöö ba siwak la̱t gua̱a̱thni̱ diaal tin palkɛ, kä bä pal Isha thuk bä kɛ diɔ̱ɔ̱kdiɛn kɛ wäär'. Cuɛ wee i̱; 'Zaid bin Khalid cuɛ wä palä rɛy muɔ̱thgi̱, kä siwakdɛ cuɛ te rɛy ji̱thdɛ ce̱tkɛ pen min te rɛy ji̱th raami̱ gɔ̱a̱r ni̱ ciaaŋ, jɛn /cɛ rɔ jiɛc kɛ ɣöö bɛ pal amäni mëë cɛ siwak la̱t kɛ nhiam. Kɛ kɔrɛ cuɛ jɛ nyɔk kɛ la̱th gua̱a̱thdɛ'. Abu Isa cuɛ wee; 'Ɣa̱dith ɛmɛ ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Cuɔ̱kɔ jɛ la̱r [Abul Walid Aɣmad bin Bakkar Ad Dimathki] ɛn ɣöö tëëkɛ ram mi ci jɛ lar ɛn ɣöö ɛ gat Buthr bin Artha`a, ɛ määth göökni tin ca lar i̱ bɛ la̱t. Cuɛ wee i̱; cuɛ kɔn la̱r [Al Walid bin Muthlim] kä [Al Auza'i] kä [Az Zuhri] kä [Thaid Ibnul Muthayyab] kɛnɛ [Abu Thalamah] kä [Abu Ɣuraira] kä göök sallallaahu 'alaihi wasallam, jɛn cuɛ wee: 'Mi ci ram kɛl kä yɛ jiɛc nhial kä tɔ̱ɔ̱c kɛ kɔrɛ /cuɛ tekɛ tetkɛ da̱ŋ diɔ̱k ti̱ ca la̱th rɛy tetdädɛ. gua̱thni, kɛ ɣöö /cɛ gua̱a̱th in ci tetdɛ wä thi̱n ŋäc'. Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Ibn Umar, Jabir kɛnɛ Aisyah. Abu Isa cuɛ wee; ''Hadith ɛmɛ ɛ ɣathaan mi̱ thuɔ̱k. Cu Ath Thyapi̱'i̱ ɛ lar; ‘Ɣän nhɔakä nɛy diaal tin jiɛc niɛɛn, a cäŋɛ mi cikɛ niɛɛn kiɛ mi cikɛ niɛɛn, /cikɛ tetkɛ bi la̱th rɛy pi̱i̱ni tin la lakkɛ niɛ amäni mi cɛ kɛ lak kɛ pi̱w kɛ nhiam, kä ɣän nhɔakä jɛ mi ci raan kɛ la̱th rɛydɛ a /kenɛ kɛ ni lak kɛ nhiam. Cieŋni̱ min nɛmɛ /cɛ gɔɔy pi̱i̱ni̱ bi ya̱r ɛ ni mi thilɛ mi jiäk tetdädɛ. Cu Aɣmad bin Ɣanbal ɛ lar; 'Mi ci raan jiɛc kɛ wäär kä cɛ tetkɛ la̱th rɛy pi̱i̱ni tin la lak kɛ naath ɛ ŋot /kenɛ ni lak, bɛ ɣä jakä ga̱a̱c mi cɛ pi̱w yuɔr piny'. Kä cu Ay-dhɛk wee. 'Mi ci raan jiɛc kɛ wäär kiɛ kɛ cäŋdäär /cu tetkɛ la̱th rɛy pi̱i̱ni lak amäni mi cɛ kɛ lak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
cuɛ kɔn la̱r [Nathr bin Ali̱ Al Jaɣdla̱mi] kɛnɛ [Bi̱thi̱r bin Mu’adh Al Aqadi] cukɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Bithyr Ibnul Mufadldlal] kä [Abdurrahman bin Ɣarmalah] kä [Abu Tthi̱pal Al Murri] kä [Rabath bin Abdurrahman bin Abu Thupian bin Ɣuwaittib] kä [Gua̱ndɛ] kä [Gua̱n] jɛn cuɛ wee; Ɣän cä Rathulullah sallallaahu 'alaihi wasallam liŋ wëë i̱: 'Thiɛlɛ abluciɔn kɛ kui̱ nɛɛni̱ tin /ci̱ ciöt Kuɔth lat -mi̱ lät kɛn abluciɔn-'. Cuɛ wee i̱; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tekɛ lääri̱ ti̱ ca lat bä kä Aisyah, Abu Tha̱id, Abu Ɣuraira, Tha̱hl bin Tha̱d kɛnɛ Anath'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ima̱m Aɣmad bin Ɣambal cuɛ wee; 'Ɣän /cä jɛ ŋäc rɛy cio̱tdä nɛmɛ ɛn ɣadith min tekɛ jayyid sanad -mi̱ gɔaa-'. Cu I-thaak ɛ jiök; 'Mi̱ cɛ basmalah päl kɛ luɔtdɛ bɛ wudludɛ dhil nyɔk kɛ lätni, duŋni̱ ɣöö mi̱ cɛ pa̱l ruëëc kiɛ kɛ ɣöö ɛ mentakwil kɛ kɔrɛ bɛ wudludɛ ŋot kɛ mi̱ lätdɛ'. Muɣammad bin I̱thma̱il cuɛ wee; 'Kä ɣadith in gɔaa ni̱ jɛn rɛy cio̱tdä nɛmɛ ɛ ɣadith Raba̱ bin Abdurrahman'. Abu Isa cuɛ wee; ''Rabah bin Abdurrahman cuɛ jɛ lat kä manthudɛ, kä gua̱n. Kä ɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ciöt gua̱n ɛ Thai̱d bin Dhaid bin 'Amru bin Nupail, kä ciöt Abu Tthi̱pal Al Murri ɛ Thumamah bin Ɣuthain, kä ciöt Raba̱ bin Abdurrahman ɛ Abu Bakr bin Ɣuwai̱thib. Rɛydiɛn cuɛ tekɛ ram kɛl mi̱ cu ɣadith ɛmɛ lat, kɛ kɔrɛ cuɛ wee; 'Kä Abu Bakr bin Ɣuwaithib, 'kɛ kɔrɛ cuɛ jɛ la̱th kä gua̱ndɔɔŋdɛ'. Cuɛ kɔn la̱r [Al Ɣa̱than bin Ali̱ Al Ɣulwani̱] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Yadhid bin Ɣa̱run] kä [Yadhi̱d bin Iyadl] kä [Abu Tthi̱pal Al Murri] kä [Raba̱h bin Abdurrahman bin Abu Thupian bin Ɣuwai̱lathib] kä [manthudɛ bin Thai̱d bin Ɣa̱yla̱la̱thɛr a Dhai̱d] kä [Pröba̱yd bin Ɣai̱llaalɛ ' thayi̱llaɣi̱] ɣadith mi̱ cäät'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaiba bin Thai̱d] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱mmad bin Dhaid] kɛnɛ [Jarir] mi̱ bä kä [Mansur] kä [Ɣilal bin Yathap] kä [Thalamah bin Kai̱th] cuɛ wee; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: 'Mi̱ ci̱ ji̱n abluciɔn la̱t kɛ kɔrɛ biɛ la̱th rɛy jicdu, kä mi̱ ci̱ ji̱n istijmar la̱t kɛ kɔrɛ biɛ la̱t kɛ nämbär mi̱ /thiɛl luɔt'. Rɛy cio̱tdä nɛmɛ cuɛ tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Uthman, Lakith bin Cabra, Ibnu Abbath, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa'il bin Ɣujr kɛnɛ Abu Ɣurairah'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kä ɣadith duŋ Thalamah bin Qaith ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k.' Kä thanytipik ɣɛkpi̱rti̱thni̱ tekɛ dääk rɛy cärädiɛn kɛ kui̱ ŋuɔ̱tni̱ kɛ kui̱ nɛɛni̱ tin ba̱nykɛ gargling kɛnɛ istinsyaq. Tha̱a̱ŋ buni̱ laar kɛnɛ i̱; ‘Mi ci raan ɛ päl amäni mi cɛ pal thuk, kɛ kɔrɛ bɛ pal nyɔk kɛ loc. Cu kɛn ɛ ŋak ɛn ɣöö nɛmɛ lätdɛ kä ablution kɛnɛ lak janabah. Nɛy tin caar jɛ i̱nɔ kɛ Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Aɣmad kɛnɛ I̱thɛk. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, Ahmad ŋäthɛ jɛ ɛn ɣöö la̱t istinsyaq la jakɛ naath kä bi̱ rɔ̱ lak. Abu Isa cuɛ wee; 'Kä tha̱a̱ŋ gɔ̱a̱a̱r kɔ̱kiɛn kɛ cär i̱ nɛmɛ lätdɛ rɛy wec junub, /cɛ te rɛy ablution'. Ɛn nɛmɛ ɛ ruac Sufyan Ats Tsauri kɛnɛ tha̱a̱ŋ nath tin cieŋ kä Kufa. Kä tha̱a̱ŋ gɔ̱ɔ̱ri̱ kɔ̱kiɛn laar kɛnɛ ɛn ɣöö nɛmɛ /cɛ lät kä ablution kɛnɛ junub, kɛ ɣöö kɛn da̱ŋ rɛw kɛ nyin sunna, kɛ kui̱c ɛmɔ thiɛlɛ mi̱ ba la̱th lät kɛ kui̱ raam min ci̱ kɛ ba̱ny piny. Nɛmɛ ɛ jɛn cär Malik, Ash Thai̱pi̱'i rɛy qaul Jadid'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
cuɛ kɔn la̱r [Yahya bin Mutha] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ibra̱him bin Muth Ar Radhi̱] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Khalid bin Abdullah] kä [Amru bin Yahya] kä [gua̱n] kä [Abdullah bin Zaid] cuɛ wee; 'Cä göök sallallaahu 'alaihi wasallam nɛn wëë kɛ mi̱ ŋɛ̈thɛ thokdɛ kä cuɛ pi̱w la̱th rɛy jicdɛ kɛ tetdɛ kɛl, cuɛ nɛmɛ la̱t ni̱ kä diɔ̱k'. Kä rɛy cio̱tdä ɛmɛ tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Abdullah bin Abbas'. Abu Isa cuɛ wee; ''Kä ɣadith Abdullah bin Dhaid ɛ ɣadith duŋ ɣathan ghari̱b di̱gri̱i̱. Ɣa̱di̱th ɛmɛ cua lat bä ɛ [Malik] kɛnɛ [Ibn Uyainah] ɛ päär bä kɛ [Amru bin Yahya], duŋni̱ ɣöö /kän kɛn lapadz lat, 'Kä gök sallallaahu 'alaihi wassallam cuɛ thokdɛ moc kɛ thokdɛ kä cuɛ pi̱w la̱th rɛy jiɛcdɛ min te rɛy tetdä kɛl'. Duŋdɛ ɣöö ram ëë lat nɔmɔ ɛ Khalid bin Abdullah. Kä kɛ ruac nɛy tin ŋäc ŋɔak kä Hadith, ɛn Khalid bin Abdullah ɛ ram mi ŋa̱thkɛ kä ŋäc ŋɔak ti ŋuan rɛy cärädɛ. Tha̱a̱ŋ thanyti̱thni̱ ŋa̱th kɛnɛ ɛn ɣöö thɔ̱l kɛnɛ la̱th pi̱i̱ni̱ rɛy jic kɛ tet kɛl ɛ mi̱ tekɛ ŋuɔ̱t. Duŋdɛ ɣöö, nɛy kɔ̱kiɛn laar kɛnɛ; 'Da̱a̱k kɛn da̱ŋ rɛw ɛ mi̱ gɔaa kä kɔn'. Cu Ath Thyapi̱'i̱ ɛ lar; 'Mi̱ cɛ kɛ ruuli̱ kɛ tet kɛl ɛn nɔmɔ ɛ mi̱ lot rɔ, duŋni̱ ɣöö mi̱ cɛ kɛn da̱ŋ rɛw da̱a̱k ɛn nɔmɔ bɛ cu tekɛ nhökdan'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
cuɛ kɔn la̱r [Ibn Abu Umar] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Thu̱pyan bin Uyainah] kä [Abdul Karim bin Abu Al Mukärik Abu Umayyah] kä [Ɣathan bin Ɣi̱lal] cuɛ wee; 'Cä ['Amar bin Yasir] nɛn lätɛ ablution kä ŋotɛ kɛ mi̱ tɔ̱ɔ̱cɛ thokdɛ, kɛ kɔrɛ cua jɛ thiec, kiɛ cuɛ wee; Cuä jɛ thiec i̱, ‘ɛŋu ŋok ji̱n thokdu ɔ?’ Cuä jɛ thiec. cuɛ loc i̱, 'Ɛŋu mi gaŋ ɣä, cäŋ ni̱ mëë cä jääk Kuɔth nɛn sallallaahu 'alaihi wasallam ruffle thokdɛ'. Cuɛ kɔn la̱r [Ibn Abu Umar] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Thu̱pyan bin Uyainah] kä [Tha̱id bin Abu Arubah] kä [Kɔtadah] kä [Ɣathan bin Ɣi̱lal] kä ['Ammar] kä gök sallallaahu 'alaihi wasallam ce̱tkɛ min te rɛy ɣadith. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tekɛ lääri̱ ti̱ ca lat bä kä Uthman, Ai̱thya, Umm Thalamah, Anath, Ibn Abu Aupa kɛnɛ Abu Ayyub'. Abu Isa cuɛ wee; Ɣän cä I-thaak bin Mansur liŋ i̱; Ɣän cä Aɣmad bin Ɣanbal liŋ i̱; Ibn Uyaina cuɛ wee; 'Abdul Karim /känɛ liŋ kä Ɣaththan bin Bilal kɛ kui̱ tahlil ɣadith -cuɛ thokdɛ ŋok-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
cuɛ kɔn la̱r [Yahya bin Mutha] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdurrazaq] kä [I̱thɛruɛl] kä ['Amir bin Ca̱qiq] kä [Abu Wa`il] kä [Uthman bin 'Affan] ɛn ɣöö cu gök ëë ca la̱th nhiamdɛ ŋok'. Abu Isa cuɛ wee; 'Ɣa̱dith ɛmɛ ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k.' Muɣammad bin I̱thma̱il cuɛ wee; 'Kä ɣadith in thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ rɛy cio̱tdä nɛmɛ ɛ ɣadith 'Amir bin Thya̱kiq, mi̱ bä kä Abu Wa'il mi̱ bä kä Uthman'. Abu Isa cuɛ wee; 'Cär ɛmɛ cua naŋ ɛ gɔ̱a̱a̱r thanytipik ti̱ ŋuan kä ji̱ maarä göökä sallallaahu 'alaihi wasallam kɛnɛ nɛy tëë ci̱ kɛ kɔrɛ lar i̱ nɔ.'' Ɛn cär ɛmɛ cua naŋ bä ɛ Imam Syafi'i. Imäm Aɣmad cuɛ wee; 'Mi cɛ pa̱l ruëëc ɛn ɣöö bɛ thokdɛ ŋok, ɛn nɔmɔ gɔaaɛ'. Kä cu Ishaq wee; ‘Mi cɛ jɛ ba̱ny piny kɛ ɣöö cɛ pa̱l ruëëc kiɛ kɛ kui̱ takwil, ɛn nɔmɔ ɛ ŋuɔ̱t kɛ kui̱dɛ. Duŋni̱ ɣöö mi̱ cɛ jɛ ba̱ny piny kɛ ca̱rɛ bɛ nyɔk kɛ lätni̱'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
cuɛ kɔn la̱r [Ithaak bin Musa Al Anthari] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ma'n bin Isa Al Kazzadh] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Malik bin Anath] kä ['Amru bin Yahya] kä [gua̱n] kä [Abdullah bin Zaid] ɛn ɣöö cu Jaak Kuɔth nöŋ tetdɛ. jɔk, tuɔk kɛ nhiam wi̱cdɛ kä cuɛ riŋ kɛn da̱ŋ rɛw ɛ wä nhial kä thokdɛ, kɛ kɔrɛ cuɛ luny jɔk kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ luny gua̱a̱thdiɛn ëë nhiam, kɛ kɔrɛ cukɛ ciökkiɛn lak.' Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tëkɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Mu'awiyah, Al Mikdam bin Ma'di Karib kɛnɛ Ai̱thya'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kä ɣadith Abdullah bin Zaid ɛ jɛn ɣadith in thuɔ̱k kä gɔaa ni̱ jɛn rɛy ca̱p ɛmɛ. Ɛn cär ɛmɛ cua naŋ ɛ Ash Thai̱pi'i, Ahmad kɛnɛ Ithaak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaibah bin Tha̱id] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Bi̱thi̱r Ibnul Mufadldlal] kä [Abdullah bin Muɣa̱mɛd bin Aqil] kä [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Apra`] ɛn ɣöö cu gök sallallaahu 'alaihi wasallam wi̱cdɛ moc kɛ pɛ̈th kä rɛɛw; Cuɛ tok kɛ jɔk, kä cuɛ lät kɛ duɔ̱ɔ̱pdɛ min wä nhiam. Kä bä ji̱th da̱ŋ rɛw, raar kɛnɛ rɛydɛ'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ɣa̱dith ɛmɛ te rɛy di̱gri̱i̱ Hasan, kä ɣadith ëë ca lat ɛ Abdullah bin Zaid ɛ mi̱ thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ kä tekɛ sanad mi̱ gɔaa mi̱ läny ɣadith ɛmɛ. Kä tha̱a̱ŋ nath tin cieŋ kä Kupa la̱tkɛ ɣadith ɛmɛ, rɛydiɛn ɛ Waki' Ibnul Jarrah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaibah] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Bakr bin Mudlar] kä [Ibn 'Ajlan] kä [Abdullah bin Muɣa̱mɛd bin Aqil] kä [Ar Rabi' bin Mu'awwidz bin Apra`] ɛn ɣöö cɛ gök nɛn sallallaahu 'alaihi wasallam lätdɛ ablaam cuɛ wee; 'Cuɛ nhiam kɛnɛ jɔk wi̱cdɛ moc kɛ thok, kɛn thokdɛ kɛnɛ ji̱thkɛ da̱ŋ rɛw kɛɛl'. Cuɛ wee i̱; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ bä tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Ali kɛnɛ gua̱ndɔɔŋdɛ ni̱ Thalhah bin Musharrif bin 'Amru'. Abu Isa cuɛ wee; Nɛmɛ 'Ar Rabi Ɣa̱dith' ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k. Kä ɣadith ɛmɛ cua lat ɛ /ciɛɛ duɔ̱ɔ̱p kɛl kärɔa mi̱ wä kä göök sallallaahu 'alaihi wasallam, ɛn ɣöö cuɛ wi̱cdɛ moc kɛ pɛ̈th kä kɛɛl'. Ɛn Ɣa̱di̱th ɛmɛ caa jɛ la̱th lät ɛ ji̱ maarädɛ kɛnɛ nɛy tëë ci̱ ben kɛ kɔrɛ. Ja'par bin Muɣammad, Thupyan Atth Thauri̱, Ibnul Mubarak, Athi̱ Thai̱pi'i, Aɣmad kɛnɛ I̱thɛk kɛn kɛ nɛy ti̱ tekɛ cär ɛn ɣöö mi̱ ci̱ raan wi̱c ran moc kɛ tɔ̱ɔ̱c kä kɛɛl kärɔa. Cuɛ kɔn la̱r ɣöö Muɣammad bin Mancur Al Makki cuɛ wee; Cuä Thupyan bin Uyaina liŋ i̱; Ɣän cä Ja'far bin Muhammad thiec kɛ kui̱ ŋuɔ̱tni̱ tin la thöpkɛ wi̱c, derɛ ro̱ŋ kɛ wi̱c kɛl kärɔa?' cuɛ loc i̱, 'Ɣɔ̱ɔ̱n, ɛ Allah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
cuɛ kɔn la̱r [Ali bin Khasyram] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdullah bin Wahb] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Amru Ibnul Ɣari̱th] kä [Ɣabban bin Wathi'] kä [gua̱n] kä [Abdullah bin Zaid] ɛn ɣöö jɛn cuɛ gök nɛn kɛ kui̱dɛ min /cɛ lät. tetkɛ da̱ŋ rɛw'. Abu Isa cuɛ wee; 'Ɣa̱dith ɛmɛ ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k.' [Ibn Lahi'ah] cuɛ ɣadith ɛmɛ lat kä [Ɣabban bin Wathi̱'], kä [gua̱n], kä [Abdullah bin Zaid], ɛn ɣöö ci̱ gök sallallaahu 'alaihi wasallam lak kɛ wi̱cdɛ kɛ pi̱w ti̱ /kän duɔth kä tetkɛ da̱ŋ rɛw'. Kä Hadith min ca lat ɛ 'Amru Ibnul Harith kä Habban ɛ mi̱ thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ, kɛ ɣöö jɛn /ka̱nɛ lat kɛ duɔ̱ɔ̱p kɛl kärɔa. Ɛn ɣadith ɛmɛ ɛ mi̱ bëë kä Abdullah bin Zaid kɛnɛ tin kɔ̱kiɛn tin /ci tɔ̱a̱ jɛn, ɛn ɣöö cu gök pi̱i̱ni̱ ti̱ pay ben ka̱n kɛ ɣöö bɛ wi̱cdɛ lak. Ɣa̱di̱th ɛmɛ cua la̱t ɛlɔ̱ŋ ɛ thanyti̱thni̱ ti̱ ŋuan, kɛn cukɛ tekɛ cär i̱ jɛn cuɛ pi̱w ti̱ ji̱di̱t ka̱n kɛ ɣöö bɛ wi̱cdɛ lak.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
cuɛ kɔn la̱r [Ɣannad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdullah bin Idrith] kä [Muɣammad bin 'Ajlan] kä [Dhaid bin Athlam] kä ['Atho' bin Yathar] kä [Ibn Abbath]; Kä cu la̱a̱t göökni sallallaahu 'alaihi wasallam wi̱cdɛ moc kɛ pɛ̈th kɛnɛ ji̱thkɛ tin te raar kɛnɛ tin te rɛydiɛn. Abu Isa cuɛ wee; "Rɛy cio̱tdä nɛmɛ cuɛ tekɛ ɣadith mi̱ ca lat ɛ Ar Rabi." Abu Isa cuɛ nyɔk kɛ jiök i̱, ''Hadith duŋ Ibn Abbas ɛ hadith mi̱ thuɔ̱k.' Kä ɣadith ɛmɛ cua la̱t ɛlɔ̱ŋ ɛ ji̱ ŋäcä ŋɔaani̱ rɛy thaanyä, kɛn tekɛ cär i̱ ba ji̱th da̱ŋ rɛw lak raar kɛnɛ rɛydɛ.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaibah] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱mmad bin Dhaid] kä [Thinan bin Rabi̱’a] kä [Thyahr bin Ɣa̱thyab] kä [Abu Umamah] cuɛ wee; Kä gök sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ ablution la̱t, cuɛ nhiamdɛ lak ni kä diɔ̱k kä cuɛ tetkɛ lak ni kä diɔ̱k, kɛ kɔrɛ cuɛ wi̱cdɛ moc kɛ lak kä cuɛ wee: 'Ji̱th da̱ŋ rɛw kɛ tha̱a̱ŋ wi̱i̱dɛ'. Abu Isa cuɛ wee; Cu Kutayba ɛ lar; kä cu Ɣa̱mmad ɛ lar; 'Ɣän /cä jɛ ŋäc ɛn ɣöö nɛmɛ ɛ ruac ëë ca lat ɛ gök i̱ sallallaahu 'alaihi wasallam kiɛ ɛ ruac ëë ca lat ɛ Abu Umamah'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ɣadith mi̱ bä kä Anath,' jɛn cuɛ nyɔk kɛ lar, 'Ɣa̱dith ɛmɛ /cɛ päär kɛ ta̱a̱ in ca gɔ̱r thi̱n.' Kä ɣadith ɛmɛ ɛ mi̱ ca la̱t ɛ gɔ̱a̱a̱r ti̱ ŋuan ti̱ bä kä mäthni̱ göökä sallallaahu 'alaihi wasallam kɛnɛ nɛy tëë guɔ̱ɔ̱rkɛ kɛ, ɛn ɣöö ji̱th da̱ŋ rɛw kɛ tha̱a̱ŋ wi̱i̱cni̱. Ɛn cär ɛmɛ cua naŋ bä ɛ Thupian Atth Thauri̱, Ibnul Mubarak, Thai̱pi̱'i̱, Aɣmad kɛnɛ I̱thak. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, gɔ̱a̱a̱r kɔ̱kiɛn ŋakɛ jɛ ɛn ɣöö ji̱th nhiam ɛ duŋ nhiam, kä ji̱th jɔk ɛ duŋ wi̱c. Cu I-thaak ɛ jiök; 'Ɣän cä kuany i̱ bä nhiamdɛ moc kɛ nhiam kɛnɛ jɔkdɛ kɛɛl kɛ wi̱c'. Kä cu Shafi'i ɛ lar; 'Kɛn da̱ŋ rɛw kɛ sunna, ɛn ɣöö cɛ kɛ lak kɛn da̱ŋ rɛw kɛ pi̱w ti̱ pay ben'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
cukɛ kɔn la̱r [Kutayba] kɛnɛ [Ɣannad] cukɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Thufyan] kä [Abu Ɣathi̱im] kä ['Acim bin Lakith bin Cabirah] kä [gua̱n] cuɛ wee; Kä gök sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: 'Mi̱ ci̱ ji̱n ablution la̱t kɛ kɔrɛ biɛ mat kɛ yiɛtku'. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ cuɛ tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Ibn Abbath, Al Muthtaurid, ci̱ötdiɛn i̱ Ibn Thayaddad Al Piɣri̱, kɛnɛ Abu Ayyub Al Anthari̱'. Abu Isa cuɛ nyɔk kɛ lat i̱, ''Hadith ɛmɛ ɛ hadith mi̱ thuɔ̱k, kä nɛy tin ŋäc thaany la̱t kɛn hadith ɛmɛ, min lot ni̱ ɣöö ba ciök la̱th kam mi̱ la̱tkɛ ablution'. Ɛn cär ɛmɛ cua naŋ ɛ Ahmad kɛnɛ Ishaq'. Cu I-thaak ɛ jiök; 'Mi̱ lätdɛ ablution jɛn bɛ yiɛtkɛ kɛnɛ ciökkɛ ŋok'. Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ɛn ciöt Abu Ɣathyim in thuɔ̱k ɛ I̱thmai̱l bin Katsir Al Makki'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
cuɛ kɔn la̱r [Ibra̱him bin Thai̱d] - min cɔali̱ Aljauɣa̱ri̱ - cuɛ lar, cuɛ kɔn la̱r [Tha̱d bin Abdul Ɣa̱mid bin Ja’par] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdurrahman bin Abu Adh Dhi̱nad] kä [Mutha bin Uqba] kä [Thali̱] ɛ kuaany ëë wal kä At TauIllatha̱ɣäth duŋ [Allahtheɣaɣ] 'alaihi wasallam cuɛ wee: ' Mi ci ablution la̱t kɛ kɔrɛ biɛ tit kam yiɛtni tetku da̱ŋ rɛw kɛnɛ ciökku da̱ŋ rɛw'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ɣa̱dith ɛmɛ te rɛy di̱gri̱i̱ duŋ ɣathan gharib''.
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaiba] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ibn Laɣi’ah] kä [Yadhid bin ‘Amru] kä [Abu Abdurrahman Al Ɣubuli] kä [Al Muthtaurid bin Thiyaddad Al Piɣri̱] cuɛ wee; 'Cä gök sallallaahu 'alaihi wasallam nɛn lätdɛ ablution, kä cuɛ ben raar i̱ jɛn wëë kɛ mi̱ lak ciökkɛ kɛ la̱tdɛ kɛɛ yiɛtdɛ min tɔt'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ɣa̱dith ɛmɛ te rɛy di̱gri̱i̱ duŋ ɣa̱than gharib, kä /ci̱ kɔnɛ ŋäc ɛ ni̱ mi̱ ɛ ɣadith duŋ Ibn Laɣi'ah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
cuɛ kɔn la̱r lär [Kutaibah] cuɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Abdul Adhi̱dh bin Muɣa̱mɛd] kä [Thuɣai̱l bin Abu Thali̱h] kä [gua̱n] kä [Abu Ɣurairah] ɛn ɣöö ci̱ gök sallallaahu 'alaihi wasallam ɛ lar: 'Riɛk kä ciök - tin /ca lak kɛ pi̱w ti̱ lak - kä mac maac'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ruaacni̱ ti̱ ca lat ɛ Abdullah bin 'Amru, Aithya, Jabir bin Abdullah Ibnul Ɣa̱ri̱th, kɛn kɛ Ibn Jadh'i Adh Zubai̱di, Mu'ai̱kib, Khalid Ibnul Walid, Thyurahbil bin Ɣathana, 'Amru Ibnul 'Ath kɛnɛ Yadhid'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ɣa̱dith Abu Ɣuraira ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k.' Caa jɛ lat ɛ gök sallallaahu 'alaihi wasallam, ɛn ɣöö cɛ wee: 'Riɛk bɛ tekɛ ciök kɛnɛ ciök tin te rɛy ciökni̱ - tin /caa moc kɛ pi̱w ti̱ lak - kä mac maac'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kä ŋuɔ̱t kä ɣadith ɛmɛ ɛ; /Cɛ gɔaa ɛn ɣöö bi ciökku moc kɛ thɔ̱l mi /ci kɛn da̱ŋ rɛw rɔ̱ moc kɛ khuf kiɛ thɔ̱k'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
cuɛ kɔn la̱r [Abu Kuraib], [Ɣannad] kɛnɛ [Kutaiba] cukɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Thufyan]. Kä kɛ duɔ̱ɔ̱p dɔ̱diɛn mi̱ ca lat; Cuɛ kɔn jiök i̱ [Muɣammad bin Bathi̱yyar] cuɛ wee, cuɛ kɔn jiök i̱ [Yahya bin Tha̱id] cuɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Thu̱pyan] kä [Zaid bin Athlam] kä ['Athö` bin Yathar] kä [Ibn Abbath] cuɛ wee; 'Kä gök sallallaahu 'alaihi wathallam cuɛ abluciɔn la̱t kɛl kɛ thaak'. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tekɛ ɣadithni̱ bä ti̱ bä kä Umar, Jabir, Buraida, Abu Rapi' kɛnɛ Ibnul Paki̱hi'. Abu Isa cuɛ nyɔk kɛ lat i̱, 'Kä hadith ëë ca lat ɛ Ibn Abbas ɛ jɛn min gɔaa ni̱ jɛn kä ɛ jɛn min thuɔ̱k rɛy cio̱tdä ɛmɛ.' Rithi̱din bin Tha'd kɛnɛ nɛy kɔ̱kiɛn cukɛ ɣadith ɛmɛ lat kä Adl Dlahak bin Thyurahbil, kä Dhaid bin Athlam, kä gua̱n, kä Umar bin Kaththab cuɛ wee; 'Kä gök sallallaahu 'alaihi wathallam cuɛ abluciɔn la̱t kɛl kɛ thaak'. Kä cu Abu Isa wee; 'Duŋdɛ ɣöö, ɛn ɣadith ɛmɛ /ciɛɛ thuɔ̱k, kä min thuɔ̱k ɛ jɛn ɣadith ëë ca lat ɛ [Ibn 'Ajlan], [Ɣi̱thi̱am bin Tha̱d], [Thupian Atth Thauri̱] kɛnɛ [Abdul Adhi̱dh bin Muɣammad], mi̱ bä kä [Dhaid bin Athla̱m], mi̱ bä kä ['Athöb, bi] tha̱llallaahu 'alai̱hi wathalla̱m'.
