Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
min hrilh tawh [Ali bin Hajar] leh [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] an pahnih chuan an ti a; has reported to us [Abdullah Ibnul Mubarak] from [Ma’mar] from [Ash’ath bin Abdullah] from [Al Hasan] from [Abdullah bin Mughaffal] said, Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wa Sallam chuan a inbualnaah mi pakhat zun a khap a, heti hian a sawi bawk: ‘A tlangpuiin lungkhamna hi a hnen atangin a lo chhuak thin’ a ti bawk. Ani chuan; 'He bung-ah hian zawlnei sallaahu 'alaihi wa Sallam-a ṭhian pakhat hnen aṭanga hadith a awm bawk'. Abu Isa chuan, ‘He hadith hi gharib -foreign- a ni a, Asy’ats bin Abdullah hnen atanga hadith tih loh chu hadith hi marfu’ a ni tih kan hre lo a, Asy’ats Al A’ma’ an ti bawk. Scientist thenkhat chuan inbualnaah zun hi an hnawl niin an sawi a; 'A tlangpuiin rinhlelhna chu a hnen atanga lo chhuak a ni'. Tin, scientific scholar thenkhat chuan he thubuaiah hian chhanchhuahna an pe a, chung zingah chuan Ibnu Sirin pawh a tel. Tin, a hnenah, ‘Tih tak zetin, lungkhamna hi a tlangpuiin a hnen atanga lo chhuak a ni,’ an tih chuan, ‘Kan Rabb hi Allah a ni a, kawppui a nei lo’ tiin a chhang a ni. Ibnul Mubarak chuan; 'Tui a luang chuan inbualnaah zun chhuah phalna a awm'. Abu Isa chuan a ti a; ‘Hei hi Ahmad bin Abdah Al Amuli, Hibban atanga lo kal, Abdullah bin Al Mubarak hnen atanga min hrilh a ni’.
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
min hrilh tawh [Abu Kuraib] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Abdah bin Sulaiman] hnen atangin [Muhammad bin ‘Amru] hnen atangin [Abu Salamah] hnen atangin [Abu Hurairah] a ti a, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Sallam chuan: ‘Ka mite tan phurrit ni lo se chuan an tawngtai apiangin siwak hi ti turin ka ti tak zet ang’ a ti. Abu Isa chuan a ti a; ‘He hadith hi [Muhammad bin Ishaq] chuan [Muhammad bin Ibrahim] hnen atangin a sawi a, [Abu Salamah hnen atangin,] [Zaid bin Khalid] hnen atangin, Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atangin’ a sawi a ni. Tin, Abu Salamah hadith Abu Hurairah leh Zaid bin Khalid-a te’n zawlnei sallallaahu ‘alaihi wa Sallam hnen atanga an sawi kha, ka ngaihdan chuan an pahnih hian a dik vek a ni. A chhan chu hadith hi kawng khat chauh hmanga sawi a nih loh avangin, chu chu Abu Hurairah atanga Prophet sallaahu ‘alaihi wa Sallam hnen atanga sawi a ni a, kawng dang atanga sawi a nih avangin Abu Hurairah-a sawi hadith hi a dik a ni. Hetihlai hian Muhammad bin Isma’il chuan Zaid bin Khalid hnen atanga Abu Salamah hadith an sawi chu a dik zawk niin a sawi. Abu Isa chuan a ti a; ‘He bung ah hian Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin ‘Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Watsilah Al Asqa’ leh Abu Musa te hnen atanga thusawi a awm bawk’.
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
min hrilh tawh [Hannad] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Abdah bin Sulaiman] hnen atangin [Muhammad bin Ishaq] hnen atangin [Muhammad bin Ibrahim] hnen atangin [Abu Salamah] hnen atangin [Zaid bin Khalid Al Juhani] hnen atangin a ti a; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam-a’n a sawi ka hre ta a: ‘Ka ummah-ah phurrit ni lo se chuan an tawngtai apiangin siwak ti turin thu ka pe ang a, zan hmun thuma ṭhena hmun khat chhung chu Isha tawngtai pawh ka titawp ang’. Ani chuan; ‘Zaid bin Khalid-a chu mosque-ah tawngtai a kal a, a siwak chu pen chu ziaktu beng bulah a awm reng ang maiin a beng bulah a awm laiin, siwak a tih hmasak hma loh chuan tawngtai turin a tho lo. Chumi hnuah chuan a hmunah a dah leh ta a ni'. Abu Isa chuan a ti a; 'He hadith hi hasan dik tak a ni.'
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
[Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] hnenah mi pakhatin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam ṭhian Busr bin Artha`ah fapa a nih thu a sawi tih kan hrilh tawh a. Ani chuan; min hrilh tawh [Al Walid bin Muslim] chu [Al Auza’i] hnen atangin [Az Zuhri] hnen atangin [Sa’id Ibnul Musayyab] hnen atangin leh [Abu Salamah] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atangin, heti hian a sawi: ‘In zinga pakhatin mut atanga a harh chuan a kut chu a kut ah vawi hnih emaw vawi thum emaw tui a leih hma loh chuan bawm chhungah dah suh u, a chhan chu a leih a ni a kut chuan khawiah nge zan a riah tih pawh a hre lo’. He bung ah hian Ibn Umar, Jabir leh Aisyah te hnen atanga history te pawh a awm bawk. Abu Isa chuan a ti a; ‘He hadith hi hasan authentic a ni. Ash Syafi'i chuan a ti a; ‘Muthilh atanga harh chhuak apiang, muthilh emaw, thil dang emaw pawh nise, tuiin a sil hmasak hma loh chuan a ablution tuiah chuan kut dah loh hi ka duh a, a sil hmasak hmaa miin a dah luh chuan ka huat em em bawk. Hei hian a kuta thil bawlhhlawh a awm loh chhung chuan tui thianghlimna a tichhe lo nachungin. Ahmad bin Hanbal chuan a sawi a; 'Mi pakhatin zanah a harh a, a kut a sil hmain ablution tuiah a dah a nih chuan tui chu a paih chhuak a nih chuan mak ka ti hle ang'. Tin, Ishaq pawhin; 'Mi pakhat chu zan emaw nitin emaw a harh chuan a kut chu a sil hma loh chuan ablution tuiah dah suh'.
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
min hrilh tawh [Nashr bin Ali Al Jahdlami] leh [Bisyr bin Mu’adz Al Aqadi] an ti a; min hrilh tawh [Bisyr Ibnul Mufadldlal] hnen atangin [Abdurrahman bin Harmalah] hnen atangin [Abu Tsifal Al Murri] hnen atangin [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] hnen atangin [A pi] hnen atangin [A pa] hnen atangin a sawi a; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam-a’n: ‘Allah hming lam lo tan chuan -hhutna an tih hian-’ a tih ka hre ta. Ani chuan; 'He bung-ah hian Aisyah, Abu Sa'id, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd leh Anas-a te hnen atanga sawina a awm bawk'. Abu Isa chuan a ti a; ‘Imam Ahmad bin Hambal chuan a ti a; 'He bung ah hian hadith jayyid sanad -tha- nei ka hre lo'. Ishaq chuan a ti a; 'A tumruh taka basmalah chhiar a tih loh chuan a wudlu chu a sawi nawn leh a ngai a, mahse a theihnghilh emaw, mentakwil a nih vang emaw chuan a wudlu chu a dik reng a ni'. Muhammad bin Isma’il-a chuan; 'He bung chhunga hadith tha ber chu Rabah bin Abdurrahman hadith hi a ni'. Abu Isa chuan a ti a; ‘Rabah bin Abdurrahman chuan a pi hnen atangin a sawi a, a pa hnen atangin a sawi a ni. Hetih lai hian a pa hming chu Sa’id bin Zaid bin ‘Amru bin Nufail a ni a, Abu Tsifal Al Murri hming chu Tsumamah bin Hushain a ni a, Rabah bin Abdurrahman hming chu Abu Bakr bin Huwaithib a ni. An zingah hian he hadith hi sawitu pakhat a awm a, chutah chuan a sawi a; 'Abu Bakr bin Huwaithib hnen atangin, 'chumi hnuah a pi leh pu hnenah a innghat a ni'. Min hrilh tawh [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Yazid bin Harun] hnen atangin [Yazid bin Iyadl] hnen atangin [Abu Tsifal Al Murri] hnen atangin [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] hnen atangin [a pi bint Sa’id bin Zaid] hnen atangin [a pa] hnen atangin Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam with a hadith inang chiah chiah'.
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
min hrilh tawh [Qutaibah bin Sa’id] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Hammad bin Zaid] leh [Jarir] chu [Mansur] hnen atangin [Hilal bin Yasaf] hnen atangin [Salamah bin Qais] hnen atangin a ti a; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Ablution i tih chuan i hnar ah tui dah la, istijmar i tih chuan odd number hmangin ti rawh’ a ti. He bung hian Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma’di Karib, Wa`il bin Hujr leh Abu Hurairah’ te hnen atanga chanchin te pawh a awm bawk. Abu Isa chuan a ti a; 'Salamah bin Qais-a hadith hi hasan dik tak a ni. Tin, scientific expert-te chuan gargling leh istinsyaq kalsantute chungchanga dan chungchangah an ngaihdan a inang lo hle bawk. Pawl thenkhat chuan; ‘Miin tawngtaina a tih zawh hma loh chuan a kalsan a nih chuan a tawngtai nawn leh tur a ni. Hei hi ablution leh janabah inbualnaah a hman theih niin an sawi. Chutianga ngaitute chu Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad leh Ishaq te an ni. Hetihlai hian Ahmad chuan istinsyaq tih hian ablution a ngaih pawimawh zawk niin a ngai. Abu Isa chuan a ti a; 'Tin, mithiam dang thenkhat chuan hei hi junub state-ah a hman theih niin an ngai a, ablution-ah pawh hman a ni lo'. Hei hi Sufyan Ats Tsauri leh Kufa khuaa cheng thenkhatte ngaihdan a ni. Tin. Hei hi Malik, Ash Syafi’i in qaul Jadid’ ngaihdan a ni.
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
min hrilh tawh [Yahya bin Musa] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Ibrahim bin Musa Ar Razi] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Khalid bin Abdullah] hnen atangin [Amru bin Yahya] hnen atangin [a pa] hnen atangin [Abdullah bin Zaid] hnen atangin a sawi a; 'Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam chuan a hmui a garg a, a kutphah pakhat atanga a hnar chhungah tui a dah ka hmu a, hetiang hian vawi thum a ti a ni'. Tin, he bung-ah hian Abdullah bin Abbas-a chanchin a awm bawk. Abu Isa chuan a ti a; 'Abdullah bin Zaid-a hadith hi hasan gharib degree nei hadith a ni. He hadith hi [Malik] leh [Ibn Uyainah] bakah [Amru bin Yahya] te pawhin an sawi a, mahse lafadz, ‘Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a hmui a gargled a, a kut pakhat atanga a hnar chhungah tui a dah’ tih hi an sawi lo. Mahse, chutianga sawitu chu Khalid bin Abdullah a ni. Hadith lama mithiamte sawi dan chuan Khalid bin Abdullah hi mi rintlak leh zir chhuak tam tak a ni. Scientist thenkhat chuan gargling leh kut pakhat atanga hnar chhunga tui dah hi dan anga tih niin an ngai. Mahse, mi dangte chuan; 'An pahnih inthen hi kan aiin a tha zawk'. Ash Syafi'i chuan a ti a; 'Kut khata a khawlkhawm chuan chu chu a dik a, mahse a pahnih a then chuan chu chu kan duh zawk a ni'.
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
min hrilh tawh [Ibn Abu Umar] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Sufyan bin Uyainah] hnen atangin [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] hnen atangin [Hassan bin Hilal] hnen atangin a ti a; ‘[‘Amar bin Yasir] chu a hmul tuck laiin ablution a tih lai ka hmu a, chutah chuan ka zawt a, a nih loh leh a ti a; ‘Engvangin nge i hmul i tan?’ tiin ka zawt a. a chhang a, ‘Eng thilin nge min titawp, Allah tirhkoh sallallaahu ‘alaihi wasallam-a hmul a hrual lai ka hmu tawh chung pawhin’. Min hrilh tawh [Ibn Abu Umar] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Sufyan bin Uyainah] hnen atangin [Sa’id bin Abu Arubah] atanga [Qotadah] atanga [Hassan bin Hilal] hnen atangin [‘Ammar] hnen atangin Rasool sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atangin hadith chungchangah. Abu Isa chuan a ti a; ‘He bung ah hian Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa leh Abu Ayyub te hnen atanga thusawi pawh a awm bawk’. Abu Isa chuan a ti a; Ishaq bin Mansur-a thusawi ka hre ta a; Ahmad bin Hanbal-a thusawi ka hre ta a; Ibn Uyainah chuan; 'Abdul Karim hian Hassan bin Bilal hnen atangin tahlil hadith -a hmul tan- chungchang a hre lo.'
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
min hrilh tawh [Yahya bin Musa] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Abdurrazaq] atanga [Israil] atanga [‘Amir bin Shaqiq] atanga [Abu Wa`il] hnen atanga [Uthman bin ‘Affan] hnen atanga zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam’n a hmul a tan thu’. Abu Isa chuan a ti a; 'He hadith hi hasan dik tak a ni.' Muhammad bin Isma’il-a chuan; 'He bung chhunga hadith dik ber chu hadith 'Amir bin Syaqiq, Uthman hnen atanga Abu Wa`il hnen atanga' tih hi a ni. Abu Isa chuan a ti a; 'He ngaihdan hi scientific scholar tam zawk chuan zawlnei sallallaahu 'alaihi wasallam-a ṭhiante leh an hnua chutianga sawitute hnen aṭanga an lak a ni. He ngaihdan hi Imam Syafi’i pawhin a la a ni. Imam Ahmad chuan; 'A hmul a hrual theihnghilh a nih chuan a tha e'. Ishaq-a’n a sawi laiin; ‘A theihnghilh vang emaw, takwil vang emawa a kalsan a nih chuan chu chu a tan dan anga tih a ni. Mahse tumruh taka a kalsan chuan a tih leh a ngai a ni'.
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
min hrilh tawh [Ishaq bin Musa Al Ansari] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Ma’n bin Isa Al Qazzaz] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Malik bin Anas] hnen atangin [‘Amru bin Yahya] hnen atangin [a pa] hnen atangin [Abdullah bin Zaid] hnen atangin Allah tirhkoh sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a lu chu a kut pahnih hmangin a fawp a, a kut pahnih chu hmalam leh hnung lamah a sawn a, a bul tanna atang khan a lu hmalam chu chutah chuan an pahnih chuan a kawrfual thlengin a tlan phei a, chutah a kir leh a, an pahnih chuan an awmna hmunah an kir leh a, chu mi hnuah chuan an ke an sil ta a ni.' Abu Isa chuan a ti a; ‘He bung hian Mu’awiyah, Al Miqdam bin Ma’di Karib leh Aisyah te hnen atanga history a awm’. Abu Isa chuan a ti a; ‘Abdullah bin Zaid-a hadith hi he bung chhunga hadith dik ber leh tha ber a ni. He ngaihdan hi Ash Syafi’i, Ahmad leh Ishaq’ te chuan an la a ni.
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
min hrilh tawh [Qutaibah bin Sa’id] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Bisyr Ibnul Mufadldlal] hnen atangin [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] hnen atangin [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] hnen atangin, zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a lu vawi hnih a silfai tih; Hnunglam atangin a tan a, chutah hmalam pan chuan hna a thawk ta a. Tin, beng pahnih, pawn lam leh chhung lam pawh'. Abu Isa chuan a ti a; ‘He hadith hi Hasan degree-ah a awm a, Abdullah bin Zaid-a sawi hadith erawh chu a dik zawk a, he hadith aiin sanad tha zawk a nei bawk. Tin, Kufa khuaa cheng thenkhat chuan he hadith hi an hmang a, chung zingah chuan Waki’ Ibnul Jarrah’ pawh a tel.
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
min hrilh tawh [Qutaibah] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Bakr bin Mudlar] hnen atangin [Ibn ‘Ajlan] hnen atangin [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] hnen atangin [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] hnen atangin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam’n wudu a tih lai a hmuh thu a sawi bawk a; 'A lu hma leh hnung, a hmui pahnih leh a beng pahnih chu vawi khat a hrual a'. Ani chuan; ‘He bung hian Ali leh a pi Thalhah bin Musharrif bin ‘Amru’ te hnen atanga history a awm bawk. Abu Isa chuan a ti a; He ‘Ar Rabi Hadith’ hi hasan dik tak a ni. Tin, he hadith hi kawng khat atanga zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam thleng chauh ni lovin, a lu vawi khat a hrual tih sawi a ni lo’. He hadith hi a hnua lo kal ṭhian leh mi tam zawkte chuan an hmang nasa hle. Ja’far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad leh Ishaq te chuan lu vawi khat chauh hrual hi an ngaihdan a ni. Kan hrilh tawh Muhammad bin Manshur Al Makki chuan; Sufyan bin Uyainah-a’n a sawi ka hre ta a; Ja'far bin Muhammad-a hnenah lu hrual dan chungchang ka zawt a, wipe vawi khat chauh a tawk em?' ani chuan, ‘Ni e, Allah hmingin’ tiin a chhang a.
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
min hrilh tawh [Ali bin Khasyram] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Abdullah bin Wahb] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Amru Ibnul Harith] hnen atangin [Habban bin Wasi’] hnen atangin [a pa] hnen atangin [Abdullah bin Zaid] hnen atangin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam’n ablution a tih lai a hmuh thu a sawi a, a lu chu a pahnih aia tam lo tui hmangin a phihfai a ni kut a ni'. Abu Isa chuan a ti a; 'He hadith hi hasan dik tak a ni.' [Ibn Lahi’ah] chuan he hadith hi [Habban bin Wasi’] hnen atangin, [a pa] hnen atangin, [Abdullah bin Zaid] hnen atangin a sawi a, zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a kut pahnih atanga tui la awm lo hmanga a lu a hrufai a, a lu a hrufai a ni’. Tin, Habban atanga ‘Amru Ibnul Harith-a sawi Hadith hi a dik zawk a, a chhan chu kawng khat atanga sawi a nih vang chauh a ni lo. He hadith hi Abdullah bin Zaid leh chutiang ni lo, Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a lu silfai nan tui thar a la tih a ni. He hadith hi scientist tam zawk chuan an hmang nasa hle a, a lu silfai nan tui thar a la niin an ngai.'
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
min hrilh tawh [Hannad] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Abdullah bin Idris] hnen atangin [Muhammad bin ‘Ajlan] hnen atangin [Zaid bin Aslam] hnen atangin [‘Atho` bin Yasar] hnen atangin [Ibn Abbas] hnen atangin; Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam-a chhiahhlawhte chuan a lu leh pawn lam leh chhung lam beng te chu an fawp vek a. Abu Isa chuan a ti a; "He bung ah hian Ar Rabi-a sawi hadith pawh a awm bawk." Abu Isa chuan, ‘Ibn Abbas-a hadith hi hasan authentic a ni’ a ti leh a. Tin, he hadith hi science lama mithiamte chuan an hmang nasa hle a, pawn lam leh chhung lam beng pahnih phihfai hi an ti a ni.'
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
min hrilh tawh [Qutaibah] chuan a ti a, min hrilh tawh [Hammad bin Zaid] chu [Sinan bin Rabi’ah] hnen atangin [Syahr bin Hausyab] hnen atangin [Abu Umamah] hnen atangin a ti a; Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan wuduna a nei a, a hmai vawi thum a sil a, a kut pawh vawi thum a sil a, chutah chuan a lu a fawp a, heti hian a sawi a: ‘Beng pahnih hi lu chhunga tel ve an ni’ a ti. Abu Isa chuan a ti a; Qutaibah chuan; chu Hammad chuan a sawi a; ‘Hei hi zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam thusawi nge Abu Umamah hnen atanga thu a sawi ka hre lo’. Abu Isa chuan a ti a; ‘He bung ah hian Anas hnen atanga hadith a awm bawk a,’ a ti leh a, ‘He hadith hi a phuah nen a inmil lo’ a ti leh a. Tin, he hadith hi mithiam tam zawk chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam leh an hnu lama mite hnen atangin an hmang a, beng pahnih hi lu chhunga tel ve a ni tih hi. He ngaihdan hi Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad leh Ishaq te pawhin an la a ni. Hetih lai hian mithiam dangte chuan beng hmalam chu hmai ta a ni a, beng hnunglam chu lu ta a ni tih an sawi. Ishaq chuan a ti a; 'A hmalam chu hmai nen rub ka thlang a, hnunglam chu lu nen rub ka thlang bawk'. Shafi’i chuan; 'An pahnih hian sunnah an ni a, tui tharin a hrufai vek tih'.
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
min hrilh tawh [Qutaibah] leh [Hannad] an ti a; min hrilh tawh [Waki’] chu [Sufyan] hnen atangin [Abu Hasyim] hnen atangin [‘Ashim bin Laqith bin Shabirah] hnen atangin [a pa] hnen atangin a sawi a; Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘I wudu i tih hian i kut zungtangte chu inzawm khawm rawh’ a ti. Abu Isa chuan a ti a; 'He bung hian Ibn Abbas, Al Mustaurid, Ibn Syaddad Al Fihri, leh Abu Ayyub Al Ansari te hnen atanga history a awm bawk'. Abu Isa chuan, ‘He hadith hi hasan authentic a ni a, science lama mithiamte chuan he hadith hi an hmang a, chu chu ablution an tih hian ke ruhte inzawmkhawm hi a ni. He ngaihdan hi Ahmad leh Ishaq’ te pawhin an la a ni. Ishaq chuan a ti a; 'Ablution a tih hian a kut zungtang leh ke ruh a inzawm khawm thin'. Hetihlai hian Abu Hasyim hming dik tak chu Isma’il bin Katsir Al Makki’ a ni.
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
min hrilh tawh [Ibrahim bin Sa’id] - chu chu Aljauhari - a ti a, min hrilh tawh bawk [Sa’d bin Abdul Hamid bin Ja’far] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] hnen atangin [Musa bin Uqbah] hnen atangin [Salih] hnen atangin At Tau`amah bawih hlui hnen atangin, [Ibn Abbas] hnen atangin Allah tirhkoh chuan sallhu ‘alaihi wasallam chuan: ' Ablution i tih chuan i kut pahnih kut zungtang leh i ke pahnih inkarah dah rawh' a ti. Abu Isa chuan a ti a; 'He hadith hi hasan gharib degree-ah a awm a ni'.
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
min hrilh tawh [Qutaibah] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Ibn Lahi’ah] hnen atangin [Yazid bin ‘Amru] hnen atangin [Abu Abdurrahman Al Hubuli] hnen atangin [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] hnen atangin a ti a; ‘Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam’n ablution a tih lai ka hmu a, a kut zungtang te tak te hmangin a ke ruh a hrual tih a chiang ta’. Abu Isa chuan a ti a; ‘He hadith hi hasan gharib degree-ah a awm a, Ibn Lahi’ah hadith atang chauh lo chuan kan hre lo’.
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
min hrilh tawh [Qutaibah] chuan; min hrilh tawh [Abdul Aziz bin Muhammad] chu [Suhail bin Abu Salih] hnen atangin [a pa] hnen atangin [Abu Hurairah] hnen atangin, zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan: ‘Hremhmun mei atanga kekawr - hruihrual tui hmanga sil loh - chu a chung a pik e’ a ti a ni. Abu Isa chuan a ti a; ‘He bung chhungah hian Abdullah bin ‘Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu’aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, ‘Amru Ibnul ‘Ash leh Yazid bin Abu Sufyan’ te hnen atanga thuziak a awm bawk. Abu Isa chuan a ti a; 'Abu Hurairah-a hadith hi hasan dik tak a ni.' Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnen atangin heti hian a sawi a: ‘Ke kekawrte leh ke chhungril - ablution tui-a inhnamhnawih lo - hremhmun mei atanga lo chhuak chu a piang e’ a ti a ni. Abu Isa chuan a ti a; ‘He hadith-a jurisprudence chu; an pahnih hian khuf emaw socks emaw an ha lo a nih chuan i ke kephah chu hnawih phal a ni lo’.
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
min hrilh tawh [Abu Kuraib], [Hannad] leh [Qutaibah] an ti a; chuan [Sufyan] hnen atangin [Waki’] min hrilh tawh a ni. Tin, kawng dang sawi atang pawhin; Min hrilh tawh [Muhammad bin Basysyar] chuan a ti a, min hrilh tawh bawk [Yahya bin Sa’id] chuan a ti a; min hrilh tawh [Sufyan] hnen atangin [Zaid bin Aslam] hnen atangin [‘Atho` bin Yasar] hnen atangin [Ibn Abbas] hnen atangin a sawi a; 'Zawlnei sallallaahu 'alaihi wasallam chuan vawi khat khatah wudu a ti thin'. Abu Isa chuan a ti a; ‘He bung ah hian Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi’ leh Ibnul Fakihi te hnen atanga hadith te pawh a awm bawk’. Abu Isa chuan, ‘Tin, Ibn Abbas-a sawi hadith hi he bung chhunga tha ber leh dik ber a ni. Risydin bin Sa’d leh mi dangte chuan he hadith hi Adl Dlahak bin Syurahbil hnen atangin an sawi a, Zaid bin Aslam hnen atangin, a pa hnen atangin, Umar bin Khaththab hnen atangin heti hian an sawi a; 'Zawlnei sallallaahu 'alaihi wasallam chuan vawi khat khatah wudu a ti thin'. Tichuan Abu Isa chuan; 'Amaherawhchu, he hadith hi a dik lo a, a dik zawk erawh chu [Ibn 'Ajlan], [Hisyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] leh [Abdul Aziz bin Muhammad]-te sawi hadith, [Zaid bin Aslam] hnen atanga, ['Atho` bin Yasar] hnen atanga, [Ibn Abbas] hnen atanga, Prophet sallallaahu 'alaihi hnen atanga an sawi hadith a ni wasallam' tih a ni.