Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
sa tukuna vei keirau [o Ali bi Hajar] kei [Ama bi Muhamadi bi Musa Mardawih] erau kaya ruarua; sa ripotetaka vei keda [Abdullah Ibnul Mubarak] mai vei [Ma’mar] mai vei [Ash’ath bin Abdullah] mai vei [Al Hasan] mai vei [Abdullah bin Mughaffal] e kaya, na Parofita sa vakatabuya e dua na tamata me gunu ena nona taubale, ka kaya talega: ‘E dau lako mai vua e dua. E kaya; 'Ena wase oqo e tiko talega kina e dua na hadith mai vua e dua na itokani ni Parofita'. E kaya o Abu Isa, ‘Na hadith oqo e gharib -vanua tani-, eda sega ni kila ni hadith e marfu’ vakavo ga na hadith mai vei Asy’ats bin Abdullah, ka sa vakatokai talega o koya me Asy’ats Al A’ma’. Eso na saenitisi era vakatabuya na gunu ena vanua ni sili, era kaya; 'E dau lako mai vua na veivakatitiqa'. Ka so na vuku vakasaenisi era vakarautaka na veivuke ena kisi oqo, ka wili kina o Ibnu Sirin. Ka ni sa tukuni vua, ‘E dina sara, na lomaocaoca e dau lako mai vua,’ e sauma mai, ‘Na noda Rabb o Allah, e sega ni dua na nona itokani’. E kaya o Ibnul Mubarak; 'E tiko na ilavo ni gunu ena veivale ni sisili kevaka e drodro tiko na wai'. E kaya o Abu Isa; 'Oqo e sa tukuna vei keda o Amada bin Abda Al Amuli, mai Hibban, mai vei Abdullah bin Al Mubarak'.
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
sa tukuna vei keda [Abu Kuraib] kaya, sa tukuna vei keda [Abdah bin Sulaiman] mai vei [Muhammad bin Amru] mai vei [Abu Salama] mai [Abu Hurairah] e kaya, Rasulullah Sallallaahu Alaihi Wasallam e kaya: 'Kevaka e sega ni dua na icolacola vei ira na noqu tamata, au na vakaroti ira dina ena veigauna kece era cakava kina na siwayk'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e a tukuna o [Muhamadi bin Ishaq] mai vei [Muhamad bin Ibrahim], mai vei [Abu Salama,] mai vei [Zaid bin Khalid], mai vua na Parofita". Kei na hadith nei Abu Salamah ka rau tukuna o Abu Hurairah kei Zaid bin Khalid mai vua na Parofita, ena noqu nanuma erau dina ruarua. Baleta ni a sega walega ni tukuni na hadith ena dua na sala, oya mai vei Abu Hurairah mai vua na Parofita, ia mai na veisala tale eso, sa dina kina na hadith e tukuni mai vei Abu Hurairah. Ena gauna oqo, e kaya kina o Muhamadi bin Isma'il ni dina cake na hadith nei Abu Salamah ka tukuni mai vei Zaid bin Khalid. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko talega kina na itukutuku mai vei Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid Bin Khalid, Anas, Abdullah Bin Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam Bin Abbas, Abdullah Bin Watlalah, Abdullah, Abdullah, Abdullah Abdullah.
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
sa tukuna vei keimami [Hannad] e kaya, sa tukuna vei keimami [Abdah bin Sulaimani] mai vei [Muhamadi bin Ishaq] mai vei [Muhamad bin Iparaimi] mai vei [Abu Salama] mai vei [Zaid bin Khalid Al Juhani] e kaya; Au rogoca na nona kaya: 'Kevaka e sega ni dua na icolacola vei ira na noqu ummah, au na vakaroti ira vakaidina me ra cakava na siwak ena veigauna kece era masu kina, ka'u na vakaotia talega na masu ni Isha me dua na ikatolu ni bogi'. E kaya; 'E dau tiko ena masu o Zaid bin Khalid ena valenilotu, ni tiko ena daligana na nona siwak me vaka e dua na peni e dau tiko ena daligana e dua na dauvolaivola, e sega ni tucake me masu me yacova ni sa cakava taumada na siwak. Ni oti oya sa qai biuta tale ena kena vanua’. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e dina sara.'
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Eda sa tukuna vei [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] ni dua e kaya ni o koya na luve i Busr bin Artha`ah, e dua na itokani ni Parofita. E kaya; sa tukuna vei keda [Al Walid bin Musolomani] mai [Al Auza'i] mai [Az Zuhri] mai [E kaya o Ibnul Musayyab] kei [Abu Salama] mai vei [Abu Hurairah] mai vei [Abu Hurairah] mai vua na Parofita, e kaya o koya: 'Kevaka e dua vei kemuni e yadra mai na moce, me qai kakua ni biuta na ligana me rua se tolu na ligana ki na dua na gauna, baleta ni sega ni kila na vanua e vakayagataka kina na ligana na bogi’. Ena wase oqo e tiko talega kina na itukutuku mai vei Ibn Umar, Jabir kei Aisyah. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e dina sara. E kaya o Asi Siyafi’i; ‘Au taleitaka na tamata kece e yadra mai na moce, se moce se so tale, me kua ni biuta na ligana ena wai ni nona vakasavasavataki me yacova ni sa savata taumada ena wai, au cata tale ga kevaka e dua e biuta ni bera ni savata taumada. Dina ga ni oqo e sega ni vakaleqa na savasava ni wai me vaka ga ni sega ni dua na ka dukadukali e ligana. E kaya o Amati Bini Anbali; 'Kevaka e dua e yadra ena bogi ka biuta na ligana ena wai ni ablution ni bera ni savata, ena kurabui vei au kevaka e biuta laivi na wai'. A sa kaya talega ko Isake; 'Kevaka e dua e yadra ena bogi se ena siga me kakua ni biuta na ligana ena wai ni veivakasavasavataki me yacova ni sa savata oti'.
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
sa tukuna vei keitou [Nashr bin Ali Al Jahdlami] kei [Bisyr bin Mu’adz Al Aqadi] erau kaya; sa tukuna vei keda o [Bisyr Ibnul Mufadldlal] mai vei [Abdurrahman bin Harmalah] mai vei [Abu Tsifal Al Murri] mai vei [Raba bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] mai vei [Nona tubuna] mai vei [Tamana] e kaya; Au rogoca na nona kaya: 'E sega ni dua na veivakasavasavataki vei ira era sega ni cavuta na yaca i Allah -ni ra vakayacora na veivakasavasavataki-'. E kaya; 'Ena wase oqo e tiko talega kina na itukutuku mai vei Aisyah, Apu Said, Apu Uraira, Sahl bin Sa'd kei Anas'. E kaya o Abu Isa; E kaya o Imamu o Ema bini Hambali; 'Au sega ni kila ena wase oqo e dua na hadith e tiko kina e dua na sala -vinaka-'. E kaya o Isake; 'Kevaka e sega ni wilika na basmalah ena inaki sa dodonu me tokaruataka na nona wudlu, ia kevaka e guilecava se baleta ni sa vakasamataki koya sa dodonu tikoga na nona wudlu'. E kaya o Muhamadi bin Isimeli; 'Na hadith vinaka duadua ena wase oqo sai koya na hadith nei Raba bin Abdurrahman'. E kaya o Abu Isa; ‘E tukuna o Raba bin Abdurrahman mai vei tinana, mai vei tamana. Ena gauna oqo, na yacai tamana o Said bin Zaid bin Amru bin Nufail, na yaca i Abu Tsifal Al Murri o Tsumamah bin Hushain, kei na yaca i Raba bin Abdurrahman o Abu Bakr bin Huwaithib. Ena kedra maliwa e dua e tukuna na hadith oqo, sa qai kaya; 'Mai vei Abu Bakr bin Huwaithib, 'sa qai vakatokai koya me baleta na nona qase'. Sa tukuna vei keda [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] kaya, sa tukuna vei keda [Yazid bin Harun] mai [Yazid bin Iyadl] mai [Abu Tsifal Al Murri] mai [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] mai [nona tubuna bin Said bin Sahilar] mai na [nona parofita] hadisi'.
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
sa tukuna vei keimami [Qutaiba bin Said] kaya, sa tukuna vei keimami [Hammad bin Zaid] kei [Jarir] mai [Mansur] mai [Hilal bin Yasaf] mai [Salamah bin Qais] e kaya; E kaya o Rasula: 'Kevaka o cakava na ablution qai biuta na wai ena nomu iqaqalo, ka kevaka o vakayacora na istijmar qai cakava ena dua na naba sega ni vakatautauvata'. Ena wase oqo e tiko talega kina na itukutuku mai vei Usimani, Lakici bini Sapara, Ipinu Apasi, Ali Mikitami bini Ma'di Karibi, Wa'ili bini Hujr kei Abu Hurairah'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith nei Salama bini Qais e dina sara. Ka duidui na nodra nanuma na kenadau vakasaenisi me baleta na lawa me baleti ira na tamata era biuta na gunu kei na istinsyaq. Eso na ilawalawa era kaya; ‘Kevaka e dua e biuta me yacova ni sa vakayacora na masu, sa dodonu me qai tokaruataka na masu. Era kaya ni oqo e baleta na veivakasavasavataki kei na veivakasavasavataki ena janabah. O ira era nanuma vakakina o Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad kei Ishaq. Ena gauna oqo, e vakabauta o Ahmad ni kena caka na istinsyaq e vakabibitaka vakalevu cake na veivakasavasavataki. E kaya o Abu Isa; 'Kei na so tale na vuku era nanuma ni oqo e baleta na ituvaki ni junub, sega ni veivakasavasavataki'. Oqori na nodra nanuma o Sufyan Ats Tsauri kei na so na lewe ni koro mai Kufa. Ka so tale na vuku era kaya ni oqo e sega ni baleta na ablution kei na junub, baleta ni rau sa sunnah ruarua, sa sega kina ni dua na itavi me tokaruataki me baleta e dua e biuti rau. Oqo na vakasama nei Malik, o Ash Syafi’i ena qaul Jadid’.
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
sa tukuna vei keimami [Yahya bin Musa] kaya, sa tukuna vei keimami [Iparaimi bin Musa Ar Razi] kaya, sa tukuna vei keimami [Khalid bin Abdullah] mai vei [Amru bin Yahya] mai vei [tamana] mai vei [Abdullah bin Zaid] e kaya; 'Au a raica na Parofita ni sa vakasavasavataka na gusuna ka biuta na wai ki na nona iqaqalo mai na dua na iqaqalo ni liga, e cakava oqo vakatolu'. Na wase oqo e tiko kina e dua na itukutuku mai vei Abdullah bin Abbas’. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith nei Abdullah bin Zaid e dua na hadith ni diqiri ni hasan gharib. Na hadith oqo e a tukuni talega mai vei [Malik] kei [Ibn Uyainah] ka vakakina o [Amru bin Yahya], ia era sega ni cavuta na lafadz, 'Na Parofita sa vakabulabulataka na gusuna ka biuta na wai ki na nona iqaqalo mai na iqaqalo ni dua na ligana'. Ia, na tamata e tukuna oqori o Khalid bin Abdullah. Me vaka era kaya na kenadau ni hadith, o Khalid bin Abdullah e dua e nuitaki ka dau vulica vakatitobu e levu na ka. Era vakabauta eso na saenitisi ni vakalawataki na gargling kei na kena biu na wai ena iqaqalo ni dua na liga. Ia, eso tale era kaya; 'Na kena wasei na rua oqo e vinaka cake vei keda'. E kaya o Asi Siyafi’i; 'Kevaka e kumuni ira ena dua na liga sa dodonu oqori, ia kevaka e wasea na rua sa qai levu cake na noda taleitaka'.
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
sa tukuna vei keda [Ibn Abu Umar] e kaya, sa tukuna vei keda [Sufyan Bin Uyainah] mai vei [Abdul Karim Bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] mai vei [Hassan Bin Hilal] e kaya; ‘Au a raica [‘Amar bin Yasir] ni vakayacora tiko na veivakasavasavataki ni sa tuvanaka tiko na nona iqaqalo, au qai tarogi koya, se kaya; Au tarogi koya, 'na cava o sa musuka tiko kina na nomu iqaqalo?' e sauma mai, 'Na cava e tarovi au tiko, e dina ga niu sa raica o Rasulullah Salaalahu Alahi Wasallam ni sa vakaruguta na nona iqaqalo'. Sa tukuna vei keda [Ibn Abu Umar] kaya, sa tukuna vei keda [Sufyan bin Uyainah] mai vei [Said bin Abu Arubah] mai [Qotadah] mai [Hassan bin Hilal] mai ['Ammar] mai na Parofita sallallaahu alaihi Wasallam me vaka na hadith. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko talega kina na itukutuku mai vei Usimani, Aisia, Ummu Salama, Anasi, Ibn Abu Aufa kei Abu Ayyub'. E kaya o Abu Isa; Au rogoca ni kaya o Aisaki; Au rogoca ni kaya o Ema bini Hanbali; E kaya o Ibn Uyaina; 'A sega ni rogoca o Abdul Karim mai vei Hassan Bin Bilal me baleta na hadith ni tahlil - na kena musuki na nona iqaqalo-'.
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
sa tukuna vei keimami [Yahya bin Musa] e kaya, sa tukuna vei keimami [Abdurrazaq] mai [Isireli] mai vei [Amir bin Syaqiq] mai [Abu Wa`il] mai [Usimani bin 'Affan] ni Parofita sa musuka na nona iqaqalo'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e dina sara.' E kaya o Muhamadi bin Isimeli; 'Na hadith dina duadua ena wase oqo sai koya na hadith nei Amir bin Syaqiq, mai vei Abu Wa'il mai vei Usimani'. E kaya o Abu Isa; 'Na vakasama oqo era a taura e levu na vuku vakasaenisi mai vei ira na itokani ni Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam kei ira na tamata era a muri ira era kaya vakakina. Na vakasama oqo e a taura talega o Imam Syafi’i. E kaya o Imam Ema; 'Kevaka e guilecava me musuka na nona iqaqalo, sa vinaka sara oqori'. Ni kaya o Ishaq; ‘Kevaka e biuta baleta ni guilecava se baleta na takwil, sa qai vakalawataki koya oqori. Ia kevaka e biuta ena inaki sa dodonu me cakava tale'.
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
sa tukuna vei keda [Ishaq bin Musa Al Ansari] kaya, sa tukuna vei keda [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] kaya, sa tukuna vei keda [Malik bin Anas] mai vei [Amru bin Yahya] mai vei [tamana] tekivu mai vei [Abdullah bin Zaid] ni Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam erau a mokota na ligana ruarua me baleta na nona , kei na mua ni uluna qai cici ruarua cake ki na nape ni domona, qai lesu tale ruarua me yacova ni sa lesu tale ki na kena vanua taumada, ni oti oya sa savata na yavana ruarua’. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko kina e dua na itukutuku mai vei Muawiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib kei Aisyah'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith nei Abdullah bin Zaid sa ikoya na hadith dina duadua ka vinaka duadua ena wase oqo. Na vakasama oqo eratou a taura o Ash Siyafi'i, Amad kei Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
sa tukuna vei keimami [Qutaiba bin Said] e kaya, sa tukuna vei keimami [Bisyr Ibnul Mufadldlal] mai vei [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] mai vei [Ar Rabi’ bint Mu’awwidz bin Afra`] ni a vakamamacataka vakarua na uluna na Parofita; E tekivu mai na daku, qai cakacaka ena nona sala ki liu. Talega na daliga ruarua, e taudaku kei na loma'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e tiko ena diqiri ni Hasan, ia na hadith e tukuna o Abdullah bin Zaid e dina cake ka tiko kina e dua na sanad vinaka cake mai na hadith oqo. Ka so na lewenivanua e Kufa era vakayacora na hadith oqo, ena kedra maliwa o Waki' Ibnul Jarrah'.
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
sa tukuna vei keda [Qutaibah] e kaya, sa tukuna vei keda [Bakr bin Mudlar] mai vei [Ibnu 'Ajlan] mai vei [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] mai vei [Ar Rabi' bin Mu'awwidz bin Afra`] ni a raica na Parofita ni sa vakayacora tiko na veivakasavasavataki; 'E a ramusu na mua kei na daku ni uluna, ruarua na valetabu kei na daliga ruarua vakadua'. E kaya; 'Ena wase oqo e tiko talega kina e dua na itukutuku mai vei Ali kei na makubuna o Thala bin Musharrif bin Amru'. E kaya o Abu Isa; Na 'Hadith ni Ar Rabi' oqo e dina sara. Na hadith oqo e sa tukuni sega walega mai na dua na sala ki na Parofita Salaalahu Alahi Wasallam, ni a vakamamacataka vakadua na uluna'. Na hadith oqo e dau vakayagataki vakalevu mai vei ira e levu na itokani kei na tamata era muri koya mai. Era nanuma o Ja'far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Siyafi'i, Ahmad kei Ishaq ni kena vakamamacataki vakadua ga na ulu. Sa tukuna vei keda o Muhamadi bin Manshur Al Makki e kaya; Au rogoca ni kaya o Sufyani Bini Uyaina; Au a tarogi Ja'far bin Muhammad me baleta na lawa ni kena savati na ulu, e rauta beka me dua ga na savasava?' e sauma mai, ‘Io, mai vei Allah’.
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
sa tukuna vei keda [Ali bin Khasyram] kaya, sa tukuna vei keda [Abdullah bin Wahb] kaya, sa tukuna vei keda [Amru Ibnul Harith] mai vei [Habban bin Wasi’] mai vei [tamana] mai vei [Abdullah bin Zaid] ni a raica na Parofita Sallallahu Alaihi Wasalm ni a vakayacora tiko na nona ex rua na liga'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e dina sara.' E tukuna o [Ibn Lahi’ah] na hadith oqo mai vei [Habban bin Wasi’], mai vei [tamana], mai vei [Abdullah bin Zaid], ni a vakayacora na Parofita na veivakasavasavataki ka savata na uluna ena wai ka sega ni vo mai na ligana ruarua’. Na Hadith e tukuna o Amru Ibnul Harith mai Habban e dina cake, baleta ni sega walega ni tukuni mai na dua na sala. Na hadith oqo e mai vei Abdullah bin Zaid kei na so tale mai na kena oqori, ni a taura na Parofita na wai vou me savata kina na uluna. Na hadith oqo e dau vakayagataki vakalevu mai vei ira e levu na saenitisi, era nanuma ni a taura na wai vou me savata kina na uluna.'
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
sa tukuna vei keda [o Hanad] e kaya, sa tukuna vei keda [Abdullah bin Idris] mai vei [Muhamadi bin ‘Ajlan] mai vei [Zaid bin Aslam] mai vei [‘Atho` bin Yasar] mai vei [Ibn Abbas]; E a vakamamacataka na uluna kei na daligana e tautuba kei na daligana e loma na italai ni Parofita. E kaya o Abu Isa; "Ena wase oqo e tiko talega kina e dua na hadith e tukuna o Ar Rabi." E kaya tale o Abu Isa, ‘Na hadith nei Ibn Abasa e dina sara. Ka sa vakayagataki vakalevu na hadith oqo mai vei ira na kenadau ena saenitisi, era sa nanuma ni kena savati na daliga ruarua ena taudaku kei na loma.'
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
sa tukuna vei keimami [Qutaiba] e kaya, sa tukuna vei keimami [Hamad bin Zaid] mai vei [Sinan bin Rabi’a] mai vei [Syahr bin Hausyab] mai vei [Abu Umama] e kaya; Na Parofita sallallaahu alaihi wasallam e vakayacora na veivakasavasavataki, e savata na matana vakatolu kei na ligana vakatolu, qai savata na uluna ni kaya tiko: ‘Na daliga ruarua e tiki ni ulu’. E kaya o Abu Isa; E kaya o Qutaiba; na ka e kaya o Hamati; 'Au sega ni kila se oqo na vosa ni Parofita se mai vei Abu Umamah'. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko talega kina e dua na hadith mai vei Anasa,' e kaya tale, 'Na hadith oqo e sega ni salavata kei na kena itukutuku.' Ka sa vakayacori na hadith oqo mai vei ira e levu na vuku mai vei ira na itokani ni Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam kei ira era muri ira, ni daliga ruarua e tiki ni ulu. Na vakasama oqo era a taura talega o Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad kei Ishaq. Ena gauna oqo, era kaya eso tale na vuku ni daliga e liu e nona na mata, ia na daliga e muri e nona na ulu. E kaya o Isake; 'Au digitaka meu rub na mua vata kei na mata kei na daku vata kei na ulu'. Ni kaya o Shafi’i; 'E rua na sunnah, ni a savati rau ruarua ena wai vou'.
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
sa tukuna vei keimami [Kutaipa] kei [Anati] era kaya; sa tukuna vei keda o [Waki’] mai vei [Sufyani] mai vei [Abu Hasyim] mai vei [Asimi bin Lakici bin Sabira] mai vei [tamana] e kaya; E kaya na Parofita: 'Ni o vakayacora na veivakasavasavataki mo qai veicurumaki na nomu iqaqalo'. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko talega kina e dua na itukutuku mai vei Ibn Abbas, Al Mustaurid, oya o Ibn Syaddad Al Fihri, kei Abu Ayyub Al Ansari'. E kaya tale o Abu Isa, ‘Na hadith oqo e hasan dina, ka ra dau vakayacora na kenadau ni saenitisi na hadith oqo, oya na kena vakacurumi na iqaqalo ni yava ena gauna e vakayacori kina na veivakasavasavataki. Na vakasama oqo erau a taura talega o Ahmad kei Ishaq’. E kaya o Isake; 'Ni vakayacora na ablution e dau veicurumaki na nona iqaqalo kei na yavana'. Ena gauna oqo, na yaca dina nei Abu Hasyim o Isma'il bin Katsir Al Makki'.
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
sa tukuna vei keda [Iparaama bin Said] - oya o Aljauhari - e kaya, sa tukuna vei keda [Sa’d bin Abdul Hamid bin Ja’far] e kaya, sa tukuna vei keda [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] mai vei [Musa bin Uqbah] mai vei [Salih] e dua na bobula makawa ni At Taubahula Raba, mai [ E kaya o Wasallam: ' Kevaka o cakava na ablution qai biuta na nomu iqaqalo ena maliwa ni rua na ligamu kei na yavamu ruarua'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e tiko ena ivakatagedegede ni veivakavulici'.
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
sa tukuna vei keda [Qutaibah] e kaya, sa tukuna vei keda [Ibn Lahi’ah] mai vei [Yazid bin Amru] mai vei [Abu Abdurrahman Al Hubuli] mai vei [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] e kaya; 'Au a raica na Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam ni vakayacora tiko na veivakasavasavataki, ka qai laurai ni sa ramusu tiko na nona iqaqalo ni yavana ena nona vakayagataka na nona iqaqalo lailai'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith oqo e tiko ena ivakatagedegede ni hasan gharib, ka da sega ni kila vakavo ga mai na hadith nei Ibn Lahi'ah'.
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
sa tukuna vei keimami [Kutaipa] ni kaya; sa tukuna vei keda [Abdul Asiz bin Muhammad] mai vei [Suhail bin Abu Salih] mai vei [tamana] mai vei [Abu Hurairah] ni a kaya na Parofita: 'E ca vei ira na iqaqalo ni liga - ka sega ni savati ena wai ni veivakasavasavataki - mai na bukawaqa ni eli'. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko talega kina na itukutuku mai vei Abdullah bin Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, o ya o Ibn Jaz'i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurabil bin Hasanah, Amru Ibnul 'Ash kei Yazid bin Abu'. E kaya o Abu Isa; 'Na hadith nei Abu Uraira e dina sara.' E sa tukuni mai vua na Parofita o Sallallahu Alaihi Wasallam, ni a kaya: ‘E ca vei ira na iqaqalo ni yava kei na loma ni yava - ka sega ni vakaraitaki ki na wai ni veivakasavasavataki - mai na bukawaqa ni eli’. E kaya o Abu Isa; 'Na lawa ni hadith oqo e; e sega ni vakatarai me ramusu na yavamu kevaka erau sega ni daramaka ruarua na khuf se sote’.
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
sa tukuna vei keitou [Apu Kurepi], [Anati] kei [Kutaiva] erau kaya; sa tukuna vei keda o [Waki’] mai vei [Sufyani]. Na mai na dua tale na sala e tukuni; Sa tukuna vei keimami [Muhamadi bin Basiyar] kaya, sa tukuna vei keimami [Yahya bin Said] kaya; sa tukuna vei keda o [Sufyani] mai vei [Zaid bin Aslam] mai vei [‘Ato` bin Yasar] mai vei [Ibn Abbas] e kaya; 'E dau vakayacora na Parofita na veivakasavasavataki ena dua na gauna ena dua na gauna'. E kaya o Abu Isa; 'Ena wase oqo e tiko talega kina na hadith mai vei Umar, Jabir, Buraida, Abu Rafi' kei Ibnul Fakihi'. E kaya tale o Abu Isa, ‘Na hadith e tukuna o Ibn Abbas e vinaka duadua ka dina duadua ena wase oqo. Era a tukuna o Risydin bin Sa’d kei na so tale na hadith oqo mai vei Adl Dlahak bin Syurabil, mai vei Zaid bin Aslam, mai vei tamana, mai vei Umar bin Khaththab ka kaya; 'Na Parofita sa dau vakayacora na veivakasavasavataki vakadua ena dua na gauna'. Sa qai kaya o Abu Isa; 'Ia, na hadith oqo e sega ni dina, ni kena dina na hadith e tukuna o [Ibn 'Ajlan], [Hysyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] kei [Abdul Aziz bin Muhammad], mai vei [Zaid bin Aslam], mai vei ['Athob, 'bi] vakabulabulataki au.