Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
misulti kanamo [Ali bin Hajar] ug [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] silang duha miingon; nagtaho kanamo [Abdullah Ibnul Mubarak] gikan sa [Ma'mar] gikan sa [Ash'ath bin Abdullah] gikan sa [Al Hasan] gikan sa [Abdullah bin Mughaffal] miingon, ang Propeta sallallaahu 'alaihi wa Sallam nagdili sa usa ka tawo sa pag-ihi sa iyang kaligoanan, ug siya usab miingon: 'Sa kinatibuk-an kabalaka nagagikan kaniya'. Siya miingon; 'Sa niini nga kapitulo adunay usab usa ka hadith gikan sa usa sa mga kauban sa Propeta sallaahu 'alaihi wa Sallam'. Si Abu Isa miingon, 'Kini nga hadith gharib -langyaw-, wala kita mahibalo nga ang hadith mao ang marfu' gawas sa hadith gikan sa Asy'ats bin Abdullah, ug siya usab gitawag Asy'ats Al A'ma'. Ang ubang mga siyentipiko nagdili sa pag-ihi sa mga kaligoanan, sila nag-ingon; 'Sa kasagaran ang mga pagduhaduha naggikan kaniya'. Ug ang pipila ka siyentipikong mga eskolar naghatag kahupayan sa kini nga kaso, lakip kanila si Ibnu Sirin. Ug sa diha nga kini miingon ngadto kaniya, 'Sa pagkatinuod, kabalaka kasagaran gikan kaniya,' siya mitubag, 'Ang atong Rabb mao si Allah, Siya walay kauban'. Si Ibnul Mubarak miingon; 'Adunay allowance sa pag-ihi sa mga kaligoanan kung nag-agas ang tubig'. Si Abu Isa miingon; 'Kini ang gisulti kanamo ni Ahmad bin Abdah Al Amuli, gikan sa Hibban, gikan sa Abdullah bin Al Mubarak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
misulti kanato [Abu Kuraib] miingon, misulti kanato [Abdah bin Sulaiman] gikan sa [Muhammad bin 'Amru] gikan sa [Abu Salamah] gikan sa [Abu Hurairah] siya miingon, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Sallam miingon: 'Kon kini dili usa ka palas-anon sa akong mga katawhan, Ako gayud sugoon sila sa pagbuhat sa siwak sa matag higayon nga sila mag-ampo'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith giasoy ni [Muhammad bin Ishaq] gikan [Muhammad bin Ibrahim], gikan sa [Abu Salamah,] gikan sa [Zaid bin Khalid], gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ug ang hadith sa Abu Salamah nga giasoy ni Abu Hurairah ug Zaid bin Khalid gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wa Sallam, sa akong opinyon ang duha tinuod. Tungod kay ang hadith dili lamang giasoy sa usa ka rota, nga mao ang gikan sa Abu Hurairah gikan sa Propeta sallaahu 'alaihi wa Sallam, apan gikan sa ubang mga rota, mao nga ang hadith giasoy sa Abu Hurairah mao ang tinuod. Samtang, si Muhammad bin Isma'il nag-angkon nga ang hadith ni Abu Salamah nga giasoy gikan sa Zaid bin Khalid mas tinuod. Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay mga asoy usab gikan sa Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin 'Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Watsilah Al Asqa' ug Abu Musa'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
misulti kanamo [Hannad] miingon, misulti kanamo [Abdah bin Sulaiman] gikan [Muhammad bin Ishaq] gikan [Muhammad bin Ibrahim] gikan [Abu Salamah] gikan [Zaid bin Khalid Al Juhani] siya miingon; Nakadungog ko sa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nag-ingon: 'Kon kini dili usa ka palas-anon sa akong ummah, ako unta nagsugo kanila sa pagbuhat sa siwak sa matag higayon nga sila mag-ampo, ug ako usab nga natapos sa Isha pag-ampo alang sa ikatulo nga sa gabii'. Siya miingon; Si 'Zaid bin Khalid mitambong sa pag-ampo sa mosque, samtang ang iyang siwak diha sa iyang dunggan sama sa usa ka pluma nga kanunay anaa sa dalunggan sa usa ka magsusulat, wala siya mobangon sa pag-ampo hangtud nga siya nakahimo sa siwak una. Human niana iyang gibalik kini sa iyang dapit'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith hasan tinuod.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Kami misulti [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] nga ang usa ka tawo miingon nga siya mao ang anak nga lalake ni Busr bin Artha`ah, usa ka higala sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Siya miingon; nagsulti kanato [Al Walid bin Muslim] gikan sa [Al Auza'i] gikan sa [Az Zuhri] gikan sa [Sa'id Ibnul Musayyab] ug [Abu Salamah] gikan sa [Abu Hurairah] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya miingon: 'Kon ang usa kaninyo nahigmata gikan sa pagkatulog unya ayaw ibutang ang iyang kamot ngadto sa usa ka sudlanan hangtud nga siya dili makabubo sa tubig ngadto sa iyang kamot sa duha o tulo ka mga higayon, tungod kay siya wala makahibalo sa tubig ngadto sa iyang kamot duha o tulo ka higayon. Niini nga kapitulo adunay mga kasaysayan usab gikan kang Ibn Umar, Jabir ug Aisyah. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith hasan tinuod. Si Ash Syafi'i miingon; 'Gusto ko ang matag usa nga momata gikan sa pagkatulog, bisan natulog o uban pa, nga dili ibutang ang iyang mga kamot sa tubig sa iyang paghugas hangtod nga mahugasan niya kini una sa tubig, ug dili ko gusto kung adunay magbutang niini sa wala pa kini hugasan una. Bisan tuod dili kini makadaot sa kaputli sa tubig basta walay mahugaw sa iyang mga kamot. Ahmad bin Hanbal miingon; 'Kung ang usa ka tawo makamata sa gabii ug ibutang ang iyang mga kamot sa tubig sa paghugas sa wala pa kini hugasan, matingala ako kung iyang ilabay ang tubig'. Ug si Ishaq usab miingon; 'Kung ang usa ka tawo makamata sa gabii o sa adlaw nan ayaw ibutang ang iyang mga kamot sa tubig sa ablution hangtod nga siya mahugasan kini'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
misulti kanamo [Nashr bin Ali Al Jahdlami] ug [Bisyr bin Mu'adz Al Aqadi] sila miingon; misulti kanamo [Bisyr Ibnul Mufadldlal] gikan [Abdurrahman bin Harmalah] gikan [Abu Tsifal Al Murri] gikan [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] gikan sa [Iyang lola] gikan sa [Iyang amahan] siya miingon; Nakadungog ko sa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nga nag-ingon: 'Walay ablution alang niadtong wala maghisgot sa ngalan sa Allah -sa pagbuhat sa ablution-'. Siya miingon; 'Niini nga kapitulo adunay mga asoy usab gikan sa Aisyah, Abu Sa'id, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd ug Anas'. Si Abu Isa miingon; 'Si Imam Ahmad bin Hambal miingon; 'Wala ko kahibalo niini nga kapitulo sa usa ka hadith nga adunay usa ka jayyid sanad -maayo-'. Si Ishaq miingon; 'Kon siya dili mobasa sa basmalah sa tuyo unya siya kinahanglan nga sublion ang iyang wudlu, apan kon siya makalimot o tungod kay siya mentakwil nan ang iyang wudlu nagpabilin nga balido'. Si Muhammad bin Isma'il miingon; 'Ang labing maayo nga hadith niini nga kapitulo mao ang hadith ni Rabah bin Abdurrahman'. Si Abu Isa miingon; Gisulti kini ni Rabah bin Abdurrahman gikan sa iyang lola, gikan sa iyang amahan. Samtang, ang ngalan sa iyang amahan mao si Sa'id bin Zaid bin 'Amru bin Nufail, ang ngalan ni Abu Tsifal Al Murri kay Tsumamah bin Hushain, ug ang ngalan ni Rabah bin Abdurrahman mao si Abu Bakr bin Huwaithib. Taliwala kanila adunay usa nga nagsaysay niini nga hadith, unya siya miingon; 'Gikan sa Abu Bakr bin Huwaithib, 'unya iyang gipasangil kini sa iyang apohan'. Gisultihan kami [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] miingon, nagsulti kanamo [Yazid bin Harun] gikan sa [Yazid bin Iyadl] gikan sa [Abu Tsifal Al Murri] gikan sa [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] gikan sa [iyang lola nga si bint Sa'id bin Zaid] gikan sa [iyang amahan] gikan sa usa ka Propeta sallallahu.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
misulti kanamo [Qutaibah bin Sa'id] miingon, misulti kanamo [Hammad bin Zaid] ug [Jarir] gikan sa [Mansur] gikan [Hilal bin Yasaf] gikan [Salamah bin Qais] siya miingon; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Kon kamo sa pagbuhat sa ablution unya ibutang sa tubig sa imong ilong, ug kon ikaw sa pagbuhat sa istijmar unya sa pagbuhat niini uban sa usa ka talagsaon nga gidaghanon'. Niini nga kapitulo adunay mga kasaysayan usab gikan kang Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr ug Abu Hurairah'. Si Abu Isa miingon; 'Ang hadith ni Salamah bin Qais kay hasan tinuod. Ug ang mga eksperto sa siyensya managlahi sa ilang mga opinyon bahin sa balaod sa mga tawo nga nagbiya sa gargling ug istinsyaq. Ang ubang mga grupo nag-ingon; 'Kon ang usa ka tawo mobiya niini hangtud nga siya makahimo sa pag-ampo, nan kinahanglan nga iyang balikon ang pag-ampo. Sila nangatarungan nga kini magamit sa ablution ug janabah bathing. Kadtong naghunahuna sa ingon mao sila si Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad ug Ishaq. Sa kasamtangan, si Ahmad nagtuo nga ang pagbuhat sa istinsyaq nagbutang ug dugang nga gibug-aton sa ablution. Si Abu Isa miingon; 'Ug ang uban nga mga eskolar adunay opinyon nga kini magamit sa kahimtang sa junub, dili sa ablution'. Kini ang opinyon ni Sufyan Ats Tsauri ug pipila sa mga residente sa Kufa. Ug ang uban nga mga eskolar nag-ingon nga kini dili magamit sa ablution ug junub, tungod kay ang duha sunnah nga mga butang, mao nga walay obligasyon sa pag-usab niini alang sa usa nga mibiya kanila. Kini ang opinyon ni Malik, Ash Syafi'i sa qaul Jadid'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
misulti kanato [Yahya bin Musa] miingon, misulti kanato [Ibrahim bin Musa Ar Razi] miingon, misulti kanato [Khalid bin Abdullah] gikan sa [Amru bin Yahya] gikan sa [iyang amahan] gikan [Abdullah bin Zaid] siya miingon; 'Akong nakita ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gargling sa iyang baba ug sa pagbutang sa tubig ngadto sa iyang ilong gikan sa usa ka palad, iyang gibuhat kini sa tulo ka mga higayon'. Ug niini nga kapitulo adunay usa ka kasaysayan gikan sa Abdullah bin Abbas'. Si Abu Isa miingon; 'Ang hadith ni Abdullah bin Zaid usa ka hadith sa hasan gharib degree. Kini nga hadith giasoy usab ni [Malik] ug [Ibn Uyainah] ingon man [Amru bin Yahya], apan sila wala maghisgot sa lafadz, 'Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gargled sa iyang baba ug gibutang sa tubig ngadto sa iyang ilong gikan sa palad sa usa ka kamot'. Apan, ang tawo nga miingon nga mao si Khalid bin Abdullah. Sumala sa mga eksperto sa hadith, si Khalid bin Abdullah usa ka tawo nga gisaligan ug daghan kaayog memorize. Ang ubang mga siyentista nagtuo nga legal ang paggargling ug pagbutang ug tubig sa ilong gikan sa palad sa usa ka kamot. Apan, ang uban nag-ingon; 'Ang pagbulag sa duha mas maayo sa amon'. Si Ash Syafi'i miingon; 'Kung iyang kolektahon sila sa usa ka kamot nan balido kana, apan kung gibulag niya ang duha nan labi pa kana sa among gusto'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
misulti kanato [Ibn Abu Umar] miingon, misulti kanato [Sufyan bin Uyainah] gikan [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] gikan [Hassan bin Hilal] siya miingon; 'Akong nakita ['Amar bin Yasir] nga naghimo sa ablution samtang gihigot ang iyang bungot, unya nangutana kaniya, o siya miingon; Gipangutana ko siya, 'nganong giputol nimo ang imong bungot?' siya mitubag, 'Unsa ang mihunong kanako, bisan tuod ako nakakita sa Sinugo sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ruffling sa iyang bungot'. Gisultihan kami [Ibn Abu Umar] miingon, nagsulti kanamo [Sufyan bin Uyainah] gikan sa [Sa'id bin Abu Arubah] gikan sa [Qotadah] gikan sa [Hassan bin Hilal] gikan sa ['Ammar] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ingon sa hadith. Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay mga asoy usab gikan kang Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa ug Abu Ayyub'. Si Abu Isa miingon; Nadungog ko si Ishaq bin Mansur nga nag-ingon; Nadungog ko si Ahmad bin Hanbal nga nag-ingon; Si Ibn Uyainah miingon; Si 'Abdul Karim wala makadungog gikan kang Hassan bin Bilal mahitungod sa tahlil hadith -pagputol sa iyang bungot-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
misulti kanato [Yahya bin Musa] miingon, misulti kanato [Abdurrazaq] gikan sa [Israil] gikan ['Amir bin Shaqiq] gikan [Abu Wa`il] gikan [Uthman bin 'Affan] nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam giputol ang iyang bungot'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith hasan tinuod.' Si Muhammad bin Isma'il miingon; 'Ang labing tinuod nga hadith niini nga kapitulo mao ang hadith 'Amir bin Syaqiq, gikan sa Abu Wa`il gikan sa Uthman'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga opinyon gikuha sa kadaghanan sa siyentipikanhong mga eskolar gikan sa mga kauban sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug sa mga tawo nga human kanila miingon sa ingon. Kini nga opinyon gikuha usab ni Imam Syafi'i. Si Imam Ahmad miingon; 'Kung nakalimtan niya ang pagputol sa iyang bungot, nan maayo kana'. Samtang si Ishaq miingon; 'Kon siya mobiya niini tungod kay siya nakalimot o tungod sa takwil, nan kana mao ang legal alang kaniya. Apan kon iya kining biyaan sa tuyo nan kinahanglan niyang buhaton kini pag-usab'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
misulti kanato [Ishaq bin Musa Al Ansari] miingon, misulti kanato [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] miingon, misulti kanato [Malik bin Anas] gikan sa ['Amru bin Yahya] gikan sa [iyang amahan] gikan sa [Abdullah bin Zaid] nga ang Sinugo sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mihaplas sa iyang ulo sa duha ka mga kamot, siya milihok sa duha ka kamot sa atubangan ug sa likod, siya milihok sa duha ka kamot sa atubangan ug sa likod. liog, unya mibalik silang duha mibalik sa ilang orihinal nga dapit, human niana sila nanghunaw sa ilang mga tiil.' Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay usa ka kasaysayan gikan sa Mu'awiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib ug Aisyah'. Si Abu Isa miingon; 'Ang hadith ni Abdullah bin Zaid mao ang labing tinuod ug labing maayo nga hadith niini nga kapitulo. Kini nga opinyon gikuha ni Ash Syafi'i, Ahmad ug Ishaq'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
misulti kanato [Qutaibah bin Sa'id] miingon, misulti kanato [Bisyr Ibnul Mufadldlal] gikan sa [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] gikan sa [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mipahid sa iyang ulo sa makaduha; Nagsugod siya sa likod, dayon mipaingon sa atubangan. Usab ang duha ka dalunggan, sa gawas ug sa sulod'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith anaa sa Hasan degree, samtang ang hadith nga giasoy ni Abdullah bin Zaid mas tinuod ug adunay mas maayo nga sanad kay niini nga hadith. Ug ang ubang mga lumulupyo sa Kufa nagpraktis niini nga hadith, lakip kanila mao ang Waki' Ibnul Jarrah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
misulti kanato [Qutaibah] miingon, misulti kanato [Bakr bin Mudlar] gikan sa [Ibn 'Ajlan] gikan sa [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] gikan sa [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] nga siya nakakita sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam sa pagbuhat sa ablution, siya miingon; 'Gipahid niya ang atubangan ug likod sa iyang ulo, ang duha ka templo ug ang duha ka dalunggan kausa'. Siya miingon; 'Niini nga kapitulo adunay usa usab ka kasaysayan gikan sa Ali ug apohan nga si Thalhah bin Musharrif bin 'Amru'. Si Abu Isa miingon; Kini nga 'Ar Rabi Hadith' kay hasan tinuod. Ug kini nga hadith nga giasoy dili lamang gikan sa usa ka rota ngadto sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, nga siya rubbed sa iyang ulo sa makausa'. Kini nga hadith kaylap nga gibuhat sa kadaghanan sa mga higala ug mga tawo nga nagsunod kaniya. Ja'far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad ug Ishaq mao ang sa opinyon nga rubbing sa ulo lamang sa makausa. Nagsulti kanamo si Muhammad bin Manshur Al Makki miingon; Nadungog ko si Sufyan bin Uyainah nga nag-ingon; Gipangutana nako si Ja'far bin Muhammad bahin sa balaod sa paghaplas sa ulo, igo na ba sa usa ka pagpahid?' siya mitubag, 'Oo, pinaagi sa Allah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
misulti kanato [Ali bin Khasyram] miingon, misulti kanato [Abdullah bin Wahb] miingon, misulti kanato [Amru Ibnul Harith] gikan sa [Habban bin Wasi'] gikan sa [iyang amahan] gikan sa [Abdullah bin Zaid] nga iyang nakita ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam sa pagbuhat sa ablution, iyang gipahiran ang iyang ulo sa tubig nga dili ang duha ka mga kamot' ex. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith hasan tinuod.' [Ibn Lahi'ah] nag-asoy niini nga hadith gikan sa [Habban bin Wasi'], gikan sa [iyang amahan], gikan sa [Abdullah bin Zaid], nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mihimo sa ablution pagpahid sa iyang ulo sa tubig nga wala mahibilin gikan sa iyang duha ka mga kamot'. Ug ang Hadith nga giasoy ni 'Amru Ibnul Harith gikan sa Habban mas tinuod, tungod kay kini giasoy dili lamang gikan sa usa ka ruta. Kini nga hadith gikan sa Abdullah bin Zaid ug sa uban nga mga kay sa nga, nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mikuha ug bag-ong tubig sa pagpahid sa iyang ulo. Kini nga hadith kaylap nga gibuhat sa kadaghanan sa mga siyentista, sila sa opinyon nga siya mikuha ug bag-ong tubig sa pagpahid sa iyang ulo.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
misulti kanamo [Hannad] miingon, misulti kanamo [Abdullah bin Idris] gikan [Muhammad bin 'Ajlan] gikan [Zaid bin Aslam] gikan ['Atho` bin Yasar] gikan [Ibn Abbas]; Ang mga alagad sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ni rubbed sa iyang ulo ug sa gawas ug sa sulod nga mga dalunggan. Si Abu Isa miingon; "Niini nga kapitulo adunay usa usab ka hadith nga giasoy ni Ar Rabi." Si Abu Isa miingon pag-usab, 'Ang hadith ni Ibn Abbas kay hasan tinuod. Ug kini nga hadith kaylap nga gibuhat sa mga eksperto sa siyensiya, sila sa opinyon nga pagpahid sa duha ka mga dalunggan sa gawas ug sa sulod.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
misulti kanamo [Qutaibah] miingon, misulti kanamo [Hammad bin Zaid] gikan sa [Sinan bin Rabi'ah] gikan [Syahr bin Hausyab] gikan [Abu Umamah] siya miingon; Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gihimo ablution, gihugasan niya ang iyang nawong sa tulo ka higayon ug ang iyang mga kamot sa tulo ka mga higayon, unya rubbed sa iyang ulo samtang nag-ingon: 'Ang duha ka mga dalunggan mao ang bahin sa ulo'. Si Abu Isa miingon; Si Qutaibah miingon; nga si Hammad miingon; 'Ako wala masayud kon kini mao ang mga pulong sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam o gikan sa Abu Umamah'. Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay usa usab ka hadith gikan kang Anas,' siya miingon pag-usab, 'Kini nga hadith dili motakdo sa iyang komposisyon.' Ug kini nga hadith gibuhat sa kadaghanan sa mga eskolar gikan sa mga kauban sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug sa mga human kanila, nga ang duha ka mga dalunggan mao ang bahin sa ulo. Kini nga opinyon gikuha usab ni Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad ug Ishaq. Samtang, ang ubang mga eskolar nangatarongan nga ang atubangan nga dalunggan iya sa nawong, samtang ang likod nga dalunggan iya sa ulo. Si Ishaq miingon; 'Gipili nako nga ihaplas ang atubangan kauban ang nawong ug ang likod kauban ang ulo'. Samtang si Shafi'i miingon; 'Ang duha mga sunnah, nga iyang gipahiran silang duha sa bag-ong tubig'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
misulti kanamo [Qutaibah] ug [Hannad] sila miingon; nagsulti kanamo [Waki'] gikan [Sufyan] gikan [Abu Hasyim] gikan ['Ashim bin Laqith bin Shabirah] gikan sa [iyang amahan] siya miingon; Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Sa diha nga ikaw sa pagbuhat sa ablution unya intersect sa imong mga tudlo'. Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay usa usab ka kasaysayan gikan sa Ibn Abbas, Al Mustaurid, nga mao si Ibn Syaddad Al Fihri, ug Abu Ayyub Al Ansari'. Abu Isa miingon pag-usab, 'Kini nga hadith hasan tinuod, ug ang mga eksperto sa siyensiya nagpraktis niini nga hadith, nga mao ang interlacing sa mga tudlo sa tiil sa diha nga sa pagbuhat sa ablution. Kini nga opinyon gikuha usab ni Ahmad ug Ishaq'. Si Ishaq miingon; 'Sa diha nga naghimo sa ablution siya intersects iyang mga tudlo ug tudlo sa tiil'. Samtang, ang tinuod nga ngalan ni Abu Hasyim kay Isma'il bin Katsir Al Makki'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
misulti kanato [Ibrahim bin Sa'id] - nga mao si Aljauhari - miingon, misulti kanato [Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] miingon, misulti kanato [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] gikan sa [Musa bin Uqbah] gikan sa [Salih] usa ka kanhi ulipon sa At Tau`amah, gikan sa [Ibn Abbas] nga ang Mensahero sa Allah sallaallahu miingon 'alaihi kon kamo sa pagbuhat sa usa ka tudlo sa duha ka. kamot ug imong duha ka tiil'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith anaa sa ang-ang sa hasan gharib'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
misulti kanato [Qutaibah] miingon, misulti kanato [Ibn Lahi'ah] gikan [Yazid bin 'Amru] gikan [Abu Abdurrahman Al Hubuli] gikan sa [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] siya miingon; 'Akong nakita ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam sa pagbuhat sa ablution, ug kini nahimo nga siya rubbing sa iyang mga tudlo sa tiil sa paggamit sa iyang gamay nga tudlo'. Si Abu Isa miingon; 'Kini nga hadith anaa sa ang-ang sa hasan gharib, ug kita wala mahibalo niini gawas gikan sa hadith ni Ibn Lahi'ah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
misulti kanamo [Qutaibah] miingon; misulti kanato [Abdul Aziz bin Muhammad] gikan sa [Suhail bin Abu Salih] gikan sa [iyang amahan] gikan sa [Abu Hurairah] nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Alaot sa mga tikod - nga dili mahugasan sa ablution tubig - gikan sa kalayo sa impyerno'. Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay mga asoy usab gikan sa Abdullah bin 'Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, nga mao si Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, 'Amru Ibnul 'Ash ug Yazid bin Abu Sufyan'. Si Abu Isa miingon; 'Ang hadith ni Abu Hurairah kay hasan tinuod.' Kini nga giasoy gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, nga siya miingon: 'Alaot sa mga tikod ug sulod nga mga lapalapa sa mga tiil - nga dili naladlad sa ablution tubig - gikan sa kalayo sa impyerno'. Si Abu Isa miingon; 'Ang hurisprudensya niini nga hadith mao; dili tugotan ang pagpahid sa mga lapalapa sa imong mga tiil kung silang duha walay khuf o medyas'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
misulti kanamo [Abu Kuraib], [Hannad] ug [Qutaibah] sila miingon; nagsulti kanamo [Waki'] gikan [Sufyan]. Ug gikan sa laing ruta nga gihisgutan; Nagsulti kanamo [Muhammad bin Basysyar] miingon, nagsulti kanamo [Yahya bin Sa'id] miingon; misulti kanamo [Sufyan] gikan [Zaid bin Aslam] gikan ['Atho` bin Yasar] gikan [Ibn Abbas] miingon; 'Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gihimo ablution sa usa ka higayon sa usa ka higayon'. Si Abu Isa miingon; 'Niini nga kapitulo adunay mga hadith usab gikan sa Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi' ug Ibnul Fakihi'. Si Abu Isa miingon pag-usab, 'Ug ang hadith nga giasoy ni Ibn Abbas mao ang labing maayo ug labing tinuod niini nga kapitulo. Si Risydin bin Sa'd ug uban pa nagsaysay niini nga hadith gikan sa Adl Dlahak bin Syurahbil, gikan sa Zaid bin Aslam, gikan sa iyang amahan, gikan kang Umar bin Khaththab nga nag-ingon; 'Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gihimo ablution sa usa ka higayon sa usa ka higayon'. Unya si Abu Isa miingon; 'Apan, kini nga hadith dili tinuod, samtang ang tinuod mao ang hadith nga giasoy ni [Ibn 'Ajlan], [Hisyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] ug [Abdul Aziz bin Muhammad], gikan [Zaid bin Aslam], gikan sa ['Atho` bin Yasar], gikan [Ibn Abbas'alaihi sa wasllalamahu.
