Imam Tirmidzi : 361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فَسَهَا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَشَهَّدَ ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَهُوَ عَمُّ أَبِي قِلَابَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ أَيْضًا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَهُشَيْمٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِطُولِهِ وَهُوَ حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ مِنْ الْعَصْرِ فَقَامَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْخِرْبَاقُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي التَّشَهُّدِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يَتَشَهَّدُ فِيهِمَا وَيُسَلِّمُ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ فِيهِمَا تَشَهُّدٌ وَتَسْلِيمٌ وَإِذَا سَجَدَهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَا إِذَا سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ
[முஹம்மது பின் யஹ்யா அன் நைஸாபூரி] அவர்கள் நமக்கு அறிவித்துள்ளார்கள்; [முஹம்மது பின் அப்துல்லாஹ் அல் அன்ஸாரி] அவர்கள் நமக்கு அறிவித்துள்ளார்கள்; நபிகள் நாயகம் (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் தம் தோழர்களுடன் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் அதை மறந்துவிட்டார்கள் என்றும், அதன் பிறகு இரண்டு முறை ஸஜ்தா செய்தார்கள் என்றும், அதன்பிறகு தஷ்யஹுத் மற்றும் ஸலாம் கூறினார்கள் என்றும் [இப்னு ஸீரின்], [காலிது அல் ஹஜ்தா] அவர்கள், [அபூ ஸீரா] அவர்கள், [அபூ அல் முஹல்லப்] அவர்கள், [இம்ரான் பின் ஹுஷைன்] அவர்கள் எனக்கு [அஷ்அத்] அறிவித்துள்ளார்கள். அபூ ஈஸா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்; 'இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் கரீப் (மிகவும் பிரபலமானது) ஆகும்.' முஹம்மது பின் ஸீரின் அவர்கள் அபூ அல் முஹல்லப் அவர்களிடமிருந்து வேறு ஒரு ஹதீஸை அறிவித்தார்; அவர் அபூ ஸீராபாவின் மாமா ஆவார். இதற்கிடையில், [முஹம்மது] அவர்கள் இந்த ஹதீஸை [காலிதுல் ஹஜ்தா`] அவர்களிடமிருந்து, [அபூ கியாபா] அவர்களிடமிருந்து, [அபூ அல் முஹல்லப்] அவர்களிடமிருந்து அறிவித்தார்கள். அபூ அல் முஹல்லப் அவர்களின் பெயர் அப்துர்ரஹ்மான் பின் அம்ரு, இவர் முஆவியா பின் அம்ரு என்றும் அழைக்கப்பட்டார். [அப்துல் வஹாப் அத்ஸ் ஸகாஃபி], [ஹுசைம்] மற்றும் சிலரும் இந்த ஹதீஸை [காலிதுல் ஹஜ்தா`] அவர்களிடமிருந்து, [அபூ கியாபா] அவர்களிடமிருந்து மிகச் சரியான உச்சரிப்புடன் அறிவித்தார்கள். இம்ரான் பின் ஹுஷைன் அவர்களின் ஹதீஸ் என்னவென்றால், நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் ஃஜ்ரத் தொழுகையின் மூன்றாவது ரக்அத்தில் ஸலாம் கூறினார்கள். பின்னர் ஹிர்பக் என்ற மனிதர் எழுந்து நின்றார். மறதியின் காரணமாக ஏற்படும் இரண்டு ஸஜ்தாக்களில் தஷஹ்ஹுத் கூறுவது குறித்து அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடு இருந்தது. அவர்களில் சிலர், 'இரண்டு ஸஜ்தாக்களிலும் தஷஹ்ஹுத் கூறிவிட்டு, பின்னர் ஸலாம் கூற வேண்டும்' என்று கூறினார்கள். மற்றவர்களோ, 'இந்த இரண்டு ஸஜ்தாக்களில் தஷஹுதும் ஸலாமும் இல்லை; ஸலாமுக்கு முன் ஸஜ்தா செய்தால், அவர் தஷஹுத் செய்ய வேண்டியதில்லை' என்று கூறினர். இது அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகிய இருவரும் கொண்ட கருத்தாகும். அவர்கள் இருவரும், 'ஒருவர் ஸலாமுக்கு முன் ஸஹ்விக்காக இரண்டு ஸஜ்தாக்களைச் செய்தால், அவர் தஷஹுத் செய்யத் தேவையில்லை' என்று கூறினர்.
Imam Tirmidzi : 362
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍأَحَدُنَا يُصَلِّي فَلَا يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلَاثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ
[அஹ்மத் பின் மனி] அவர்கள் நமக்கு அறிவித்தார்கள்; [இஸ்மாயில் பின் இப்ராஹீம்] அவர்கள் நமக்கு அறிவித்தார்கள்; [ஹிஸ்யாம் அத் தஸ்துவாயி] அவர்கள் [யஹ்யா பின் அபூ கதிர்] அவர்களிடமிருந்து [இயாத்] - அதாவது இப்னு ஹிலால் - அவர்களிடமிருந்து நமக்கு அறிவித்தார்கள் - அவர் கூறினார்; 'நான் [அபூ ஸயீத்] அவர்களிடம் கேட்டேன்; எங்களில் ஒருவர் தொழுகிறார், ஆனால் அவர் எத்தனை ரக்அத்துகள் தொழுதார் என்று அவருக்குத் தெரியவில்லையா?' அதற்கு அவர் பதிலளித்தார், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'உங்களில் ஒருவர் தொழுது கொண்டிருக்கும்போது, அவர் எத்தனை ரக்அத்துகள் தொழுதார் என்று அவருக்குத் தெரியாவிட்டால், அவர் அமர்ந்திருக்கும்போதே இரண்டு முறை ஸஜ்தா செய்யட்டும்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் உஸ்மான், இப்னு மஸ்ஊத், ஆயிஷா மற்றும் அபூ ஹுரைரா ஆகியோரிடமிருந்தும் ஒரு ஹதீஸ் உள்ளது'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அபூ ஸயீத்தின் இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது. இந்த ஹதீஸ் அபூ ஸயீத்திடமிருந்து மற்றொரு விதத்திலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது'. நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: 'உங்களில் ஒருவருக்கு ஒன்று அல்லது இரண்டு ரக்அத்துகள் குறித்து சந்தேகம் ஏற்பட்டால், ஒரு ரக்அத் எண்ணுங்கள்; இரண்டு அல்லது மூன்று ரக்அத்துகள் குறித்து சந்தேகம் ஏற்பட்டால், இரண்டு ரக்அத்துகள் எண்ணி, ஸலாம் சொல்வதற்கு முன் இருமுறை ஸஜ்தா செய்யுங்கள்.' இந்த ஹதீஸ் நமது நண்பர்களால் பின்பற்றப்படுகிறது. அதே சமயம், வேறு சில அறிஞர்களின் கருத்துப்படி, ஒருவர் தனது தொழுகையில் எத்தனை ரக்அத்துகள் தொழுதார் என்று தெரியாத அளவிற்கு சந்தேகம் கொண்டால், அவர் அதை மீண்டும் செய்ய வேண்டும்.
Imam Tirmidzi : 363
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي أَحَدَكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَيَلْبِسُ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[குதைபா] அவர்கள் நமக்கு அறிவித்ததாவது; [அல் லைட்ஸ்] அவர்கள் [இப்னு ஷிஹாப்], [அபூ ஸலமா], [அபூ ஹுரைரா] ஆகியோரிடமிருந்து நமக்கு அறிவித்ததாவது: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நிச்சயமாக உங்களில் ஒருவர் தொழும்போது ஷைத்தான் அவரிடம் வந்து, அவர் எத்தனை ரக்அத்துகள் தொழுதார் என்பதை அறியாத அளவுக்கு அவரைக் குழப்பிவிடுவான். எனவே, உங்களில் ஒருவர் அதுபோன்ற ஒன்றைக் கண்டால், அவர் ஸஜ்தா நிலையில் இருக்கும்போது இரண்டு முறை ஸஜ்தா செய்யட்டும்'.' அபூ ஈஸா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்; 'இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் ஆதாரப்பூர்வமானது.'
Imam Tirmidzi : 364
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ وَاحِدَةً صَلَّى أَوْ ثِنْتَيْنِ فَلْيَبْنِ عَلَى وَاحِدَةٍ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثِنْتَيْنِ صَلَّى أَوْ ثَلَاثًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثِنْتَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثَلَاثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثَلَاثٍ وَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
எங்களுக்குக் கூறினார்கள் [முஹம்மது பின் பஸிஷர்]; எங்களுக்குக் கூறினார்கள் [முஹம்மது பின் காலித் பின் அத்ஸமா அல் பஷ்ரி]; எங்களுக்குக் கூறினார்கள் [இப்ராஹீம் பின் ஸஅத்]; எனக்கு [முஹம்மது பின் இஷாக்], [மகுல்], [குரைப்], [இப்னு அப்பாஸ்], [அப்துர்ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப்] வழியாகக் கூறினார்கள்; 'நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'உங்களில் ஒருவர் தனது தொழுகையில், தான் தொழுத ஒரு ரக்அத் அல்லது இரண்டு ரக்அத்துகள் எதுவென்று தெரியாத அளவிற்குச் சந்தேகம் கொண்டால், அவர் ஒரு ரக்அத் எண்ண வேண்டும். தான் தொழுத இரண்டு அல்லது மூன்று ரக்அத்துகள் எதுவென்று தெரியாவிட்டால், அவர் இரண்டு ரக்அத்துகள் எண்ண வேண்டும். மேலும், தான் தொழுத மூன்று அல்லது நான்கு ரக்அத்துகள் எதுவென்று தெரியாவிட்டால், அவர் மூன்று ரக்அத்துகள் எண்ணட்டும். அதன்பிறகு, ஸலாம் சொல்வதற்கு முன் இரண்டு முறை ஸஜ்தா செய்யட்டும்.' அபூ ஈஸா கூறினார்கள்; இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் கரீப் உண்மையானது. இந்த ஹதீஸ் அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஔஃப் அவர்களிடமிருந்தே இன்னொரு வகையிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. [அஸ் ஸுஹ்ரி] நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடமிருந்து [அப்துர்ரஹ்மான் பின் அவுஃப்] அவர்களிடமிருந்து [உபைதுல்லாஹ் பின் அப்துல்லாஹ் பின் உத்பா] அவர்களிடமிருந்து விவரித்தார்.
Imam Tirmidzi : 365
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ وَهُوَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَابْنِ عُمَرَ وَذِي الْيَدَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِذَا تَكَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَوْ مَا كَانَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَاةَ وَاعْتَلُّوا بِأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ كَانَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْكَلَامِ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَأَمَّا الشَّافِعِيُّ فَرَأَى هَذَا حَدِيثًا صَحِيحًا فَقَالَ بِهِ و قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّائِمِ إِذَا أَكَلَ نَاسِيًا فَإِنَّهُ لَا يَقْضِي وَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَفَرَّقَ هَؤُلَاءِ بَيْنَ الْعَمْدِ وَالنِّسْيَانِ فِي أَكْلِ الصَّائِمِ بِحَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنْ تَكَلَّمَ الْإِمَامُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاتِهِ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ قَدْ أَكْمَلَهَا ثُمَّ عَلِمَ أَنَّهُ لَمْ يُكْمِلْهَا يُتِمُّ صَلَاتَهُ وَمَنْ تَكَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ عَلَيْهِ بَقِيَّةً مِنْ الصَّلَاةِ فَعَلَيْهِ أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْفَرَائِضَ كَانَتْ تُزَادُ وَتُنْقَصُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّمَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ وَهُوَ عَلَى يَقِينٍ مِنْ صَلَاتِهِ أَنَّهَا تَمَّتْ وَلَيْسَ هَكَذَا الْيَوْمَ لَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَتَكَلَّمَ عَلَى مَعْنَى مَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ لِأَنَّ الْفَرَائِضَ الْيَوْمَ لَا يُزَادُ فِيهَا وَلَا يُنْقَصُ قَالَ أَحْمَدُ نَحْوًا مِنْ هَذَا الْكَلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا الْبَابِ
[அல் அன்ஷார்] கூறினார்; [மான்] கூறினார்; [மாலிக்] அவர்கள் [அய்யூப் பின் அபூ தமீமா] - அதாவது அய்யூப் அஸ் சக்தியானி - அவர்களிடமிருந்து, [முஹம்மது பின் ஸிரீன்] அவர்களிடமிருந்து, [அபூ ஹுரைரா] அவர்களிடமிருந்து நமக்கு அறிவித்ததாவது: நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுத பிறகு மரணமடைந்தார் - மறைந்தார். எனவே துல் யதைனி அவரிடம், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, நீங்கள் தொழுகையைச் சுருக்கினீர்களா அல்லது அதை மறந்துவிட்டீர்களா?' என்று கேட்டார். அதற்கு ரசூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள், 'துல் யதைனி கூறியது உண்மையா?' என்று கேட்டார்கள். மக்கள், 'ஆம்' என்று பதிலளித்தனர். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) எழுந்து நின்று இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதுவிட்டு, பிறகு ஸலாம் கூறினார்கள். அதன்பிறகு அவர் தக்பீர் கூறி, முன்பு ஸஜ்தா செய்தது போலவே அல்லது அதைவிட நீண்ட நேரம் ஸஜ்தா செய்தார், பின்னர் தக்பீர் கூறித் தன் தலையை உயர்த்தினார். அதன்பிறகு அவர் முன்பு ஸஜ்தா செய்தது போலவே அல்லது அதைவிட நீண்ட நேரம் ஸஜ்தா செய்தார்.' அபூ ஈஸா கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் இம்ரான் பின் ஹுசைன், இப்னு உமர் மற்றும் துல் யதைனி ஆகியோரிடமிருந்தும் ஒரு வரலாறு உள்ளது'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அபூ ஹுரைராவின் இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது.' இந்த ஹதீஸ் குறித்து அறிஞர்கள் மத்தியில் கருத்து வேறுபாடு இருந்தது, கூஃபாவின் சில குடியிருப்பாளர்கள் கூறினர்; 'யாராவது மறதியாலோ, முட்டாள்தனத்தாலோ அல்லது வேறு ஏதேனும் காரணத்தினாலோ தொழுகையின் போது பேசினால், அவர் தனது தொழலை மீண்டும் செய்யட்டும்.' தொழுகையில் பேசுவது தடை செய்யப்படுவதற்கு முன்பே இந்த ஹதீஸ் தோன்றியதாக அவர்கள் வாதிடுகின்றனர். இமாம் ஷாஃபிஈ இந்த ஹதீஸை நம்பகத்தன்மை வாய்ந்ததாகக் கருதுகிறார், மேலும் அவர் இந்த ஹதீஸைப் பின்பற்றுகிறார். இமாம் ஷாஃபிஈ மீண்டும் கூறினார், 'நோன்பு நோற்பவர்களைப் பற்றி நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்ட ஹதீஸை விட இந்த ஹதீஸ் அதிக நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது;' 'அவர் மறதியின் காரணமாக உண்டால், அதை ஈடு செய்ய வேண்டிய அவசியமில்லை, ஏனெனில் அது அல்லாஹ் அவருக்கு வழங்கிய அருட்கொடையாகும்'. ஷாஃபிஈ கூறினார், 'நோன்பு நோற்பவர்கள், அபூ ஹுரைராவின் ஹதீஸின் அடிப்படையில், உளமறிந்து உண்பவர்களுக்கும் உண்ணாதவர்களுக்கும் இடையில் வேறுபாடு காண்கிறார்கள்'. அதே சமயம், அபூ ஹுரைராவின் இந்த ஹதீஸுக்கு விளக்கமளிக்கும்போது இமாம் அஹ்மத் கூறினார்; 'ஒரு இமாம் தனது தொழுகையிலிருந்து எதையாவது பற்றிப் பேசி, அதைத் தான் பரிபூரணமாகத் தொழுதுவிட்டோம் என்று உறுதியாக இருந்து, பின்னர் அதைத் தான் பரிபூரணமாகத் தொழவில்லை என்பதை உணர்ந்தால், அவர் தனது தொழுகையை நிறைவு செய்ய வேண்டும். மேலும், இமாமுக்குப் பின்னால் பேசுபவர், தான் இன்னும் தொழாத ஒரு தொழுகை மீதம் உள்ளது என்பதை அறிந்திருந்தால், அவர் அதை மீண்டும் தொழ வேண்டும்.' நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களின் காலத்தில் கடமையான வணக்கங்கள் சில சமயங்களில் அதிகமாகவும் சில சமயங்களில் குறைவாகவும் இருந்தன என்று இமாம் அஹ்மத் வாதிட்டார். துல்யதைனி தனது தொழுகை பரிபூரணமானது என்பதில் உறுதியாக இருந்ததால் பேசினார், இது இன்றைய நிலையிலிருந்து வேறுபட்டது. துல் யதைனி கூறிய அதே பொருளில் ஒருவர் பேசக்கூடாது, ஏனெனில் இன்றைய கட்டாய வணக்கத்தை கூட்டவோ குறைக்கவோ முடியாது'. இந்த அத்தியாயத்தில் இமாம் அஹ்மத் கூறியதையே இஷாக் கூறினார்.
Imam Tirmidzi : 366
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْهِ قَالَ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَأَوْسٍ الثَّقَفِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَطَاءٍ رَجُلٍ مِنْ بَنِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது [அலி பின் ஹுஜ்ர்] கூறினார்; எங்களுக்கு அறிவித்துள்ளார் [இஸ்மாயில் பின் இப்ராஹிம்], [ஸயீத் பின் யஜீத்] அவர்களிடமிருந்து. அபூ ஸலாமா கூறினார்; நான் [அனஸ் பின் மாலிக்] அவர்களிடம், 'ரஸூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் எப்போதாவது இரண்டு செருப்புகளை அணிந்து தொழுதுள்ளார்களா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், 'ஆம்' என்று பதிலளித்தார். அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத், அப்துல்லாஹ் பின் அபூ ஹபீபா, அப்துல்லாஹ் பின் அம்ரு மற்றும் அம்ரு ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.' அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அனஸ் அவர்களிடமிருந்து வரும் இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது. மேலும் இந்த ஹதீஸ் அறிஞர்களால் பின்பற்றப்படுகிறது.'
Imam Tirmidzi : 367
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْنُتُ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ وَالْمَغْرِبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَخُفَافِ بْنِ أَيْمَاءَ بْنِ رَحْضَةَ الْغِفَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْقُنُوتَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يُقْنَتُ فِي الْفَجْرِ إِلَّا عِنْدَ نَازِلَةٍ تَنْزِلُ بِالْمُسْلِمِينَ فَإِذَا نَزَلَتْ نَازِلَةٌ فَلِلْإِمَامِ أَنْ يَدْعُوَ لِجُيُوشِ الْمُسْلِمِينَ
[குதைபா] மற்றும் [முஹம்மது பின் அல் முத்ஸன்னா] இருவரும் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது; [குந்தர் முஹம்மது பின் ஜஃபர்] அவர்கள், [ஷுஃபா] அவர்களிடமிருந்து, [அம்ரு பின் முர்ரா] அவர்களிடமிருந்து, [அப்துர்ரஹ்மான் பின் அபூ லைலா] அவர்களிடமிருந்து, [அல் பரா பின் அஜீப்] அவர்கள் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது: 'நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் காலை மற்றும் மாலை தொழுகைகளில் குனூத் செய்தார்கள்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் அலி, அனஸ், அபூ ஹுரைரா, இப்னு அப்பாஸ் மற்றும் கஃபாஃப் பின் ஆயிமா பின் ரஹ்தலா அல் கிஃபாரி ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அல் பரா ஹதீஸ்' ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது. காலைத் தொழுகையில் குனூத் செய்வது குறித்து அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடு உள்ளது, நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களின் தோழர்களில் சில அறிஞர்களும் மற்றவர்களும் காலைத் தொழுகையில் குனூத் செய்ய அனுமதிக்கின்றனர். இந்தக் கருத்தை இமாம் மாலிக் மற்றும் ஷாஃபிஈ ஆகியோர் கொண்டிருந்தனர். இமாம் அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'முஸ்லிம்களுக்கு ஆபத்து ஏற்படும் சமயத்தைத் தவிர, காலைத் தொழுகையின் போது குனூத் செய்வது அனுமதிக்கப்பட்டதல்ல. முஸ்லிம்களுக்கு ஒரு பேரழிவு ஏற்பட்டால், இமாம் முஸ்லிம் படைக்காகப் பிரார்த்திக்க வேண்டும்.'
Imam Tirmidzi : 368
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِييَا أَبَةِ إِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَا هُنَا بِالْكُوفَةِ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ سِنِينَ أَكَانُوا يَقْنُتُونَ قَالَ أَيْ بُنَيَّ مُحْدَثٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ إِنْ قَنَتَ فِي الْفَجْرِ فَحَسَنٌ وَإِنْ لَمْ يَقْنُتْ فَحَسَنٌ وَاخْتَارَ أَنْ لَا يَقْنُتَ وَلَمْ يَرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ الْقُنُوتَ فِي الْفَجْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ طَارِقِ بْنِ أَشْيَمَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
[அஹ்மத் பின் மனி'] அவர்கள் நமக்கு அறிவித்தார்கள்; [யஜீத் பின் ஹாரூன்] அவர்கள் [அபூ கியாபஹ் அல் அஸ்ஜாயி] அவர்களிடமிருந்து நமக்கு அறிவித்தார்கள்; அவர் கூறினார்: 'நான் ஒருமுறை [என் தந்தையிடம்], 'தந்தையே, உண்மையில் நீங்கள் கூஃபாவில் சுமார் ஐந்து ஆண்டுகளாக ரசூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம், அபூபக்கர், உமர், உஸ்மான் மற்றும் அலி ஆகியோருக்குப் பின்னால் தொழுதிருக்கிறீர்கள், அப்படியென்றால் அவர்கள் குனூத் ஓதினார்களா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், 'என் மகனே, அது ஒரு புதிய விஷயம்' என்று பதிலளித்தார்.' அபூ ஈஸா கூறினார்கள்; 'இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது. மேலும் இந்த ஹதீஸ் பல அறிஞர்களால் பின்பற்றப்படுகிறது.' ஸுஃப்யான் அத்ஸ் ஸவ்ரீ கூறினார்கள்; 'யாராவது காலைத் தொழுகையில் குனூத் செய்தால் அது நல்லது, செய்யாவிட்டாலும் அதுவும் நல்லது'. மேலும் ஸுஃப்யான் அத்ஸ் ஸவ்ரீ குனூத் செய்ய வேண்டாம் என்று முடிவு செய்தார். அதுபோலவே, இப்னு அல் முபாரக் காலைத் தொழுகையில் குனூத் செய்யவில்லை.' அபூ ஈஸா கூறினார்கள்; அபூ மாலிக் அல் அஸ்யாயி அவர்களின் பெயர் ஸஅத் பின் தாரிக் பின் அஸ்யாம் என்பதாகும். [ஸாலிஹ் பின் அப்துல்லாஹ்] அவர்கள் கூறினார்கள் என்று எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது; இந்த ஸனதுடன் கூடிய இந்த ஹதீஸின் பொருளை [அபூ மாலிக் அல் அஸ்யாயி] அவர்களிடமிருந்து [அபூ அவானா] அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்துள்ளார்கள்.
Imam Tirmidzi : 369
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ عَمِّ أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لِأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ
[குதைபா] எங்களிடம் கூறினார்; [ரிஃபா'ஆ பின் யஹ்யா பின் அப்துல்லாஹ் பின் ரிஃபா'ஆ அஸ் ஸுராகி] அவர்கள், தம் தந்தையின் மாமா [முஅத்ஸ் பின் ரிஃபா'ஆ] அவர்களிடமிருந்து எங்களிடம் கூறினார்கள்; அவர் கூறினார்: 'நான் ஒருமுறை ரசூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களுக்குப் பின்னால் தொழுதேன், பின்னர் நான் தும்மிவிட்டு, 'அல்ஹம்துலில்லாஹி ஹம்தான் கத்ஸீரன் தய்யிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி, முபாரக்கன் அலைஹி கமா யுஹிப்பு ரப்புனா வ யர்த்ல - அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும், மிகப் புகழும், நன்மையும், அருளும், அருளும் உண்டாகட்டும், நம்முடைய ரப்பு திருப்தியடைந்து, ரித்ல-' என்று கூறினேன்.' பின்னர் ரசூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் தொழுது முடித்ததும், எங்களை நோக்கித் திரும்பி, 'தொழுகையின் போது யார் பேசுவார்கள்?' என்று கேட்டார்கள். யாரும் பதிலளிக்கவில்லை, பின்னர் அவர் இரண்டாவது முறையாக மீண்டும் கேட்டார்; 'தொழுகையின் போது யார் பேசுவார்கள்?' யாரும் பதிலளிக்காததால், அவர் மூன்றாவது முறையாகக் கேட்டார்: 'தொழுகையின் போது யார் பேசுவார்கள்?' அதற்கு ரிஃபாஆ பின் ராஃபி பின் அஃப்ரா பதிலளித்தார், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, நான்தான்.' அவர் கேட்டார்: 'நீங்கள் சற்று முன்பு என்ன சொன்னீர்கள்?' ரிஃபாஆ பதிலளித்தார், 'நான் கூறுகிறேன்; அல்ஹம்துலில்லாஹி ஹம்தான் கத்ஸீரன் தய்யிபன் முபாரக்கன் ஃபீஹி, முபாரக்கன் அலைஹி கமா யுஹிப்பு ரப்புனா வ யர்த்ல - நமது ரப்பு திருப்தியடைந்ததாலும், அதில் திருப்தியடைந்ததாலும், அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும், மிகுந்த புகழுடன், நல்லதும், அதில் அருளப்பட்டதும், அதன் மீது அருளப்பட்டதுமான அனைத்தும் அவருக்கே உரியது-'. எனவே நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'என் உயிர் எவனுடைய கையில் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக, இந்த வாக்கியத்தைக் கொண்டுவருவதற்காக மேலும் முப்பது வானவர்கள் ஒருவருக்கொருவர் சண்டையிட்டுக் கொண்டிருக்கிறார்கள்'.
Imam Tirmidzi : 370
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنَّا نَتَكَلَّمُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ مِنَّا صَاحِبَهُ إِلَى جَنْبِهِ حَتَّى نَزَلَتْ{ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ }فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَكَلَّمَ الرَّجُلُ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَوْ نَاسِيًا أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا تَكَلَّمَ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَجْزَأَهُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ
[அஹ்மத் பின் மனி] அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்; [ஹுசைம்] அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்; [இஸ்மாயில் பின் அபூ காலித்] அவர்கள் [அல் ஹாரித் பின் ஷுபைல்] அவர்களிடமிருந்தும், [அபூ அம்ரு அஸ் ஷுபைனி] அவர்களிடமிருந்தும், [ஸைத் பின் அர்கம்] அவர்களிடமிருந்தும் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள். அவர் கூறினார்; 'நாங்கள் தொழும்போது ரசூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களுக்குப் பின்னால் பேசிக்கொண்டிருந்தோம். எங்களில் ஒருவர், அவர் அருகில் இருந்த ஒரு நண்பரிடம் பேசிக்கொண்டிருந்தார். இறுதியில் இந்த வசனம் அருளப்பட்டது: -உங்கள் தொழுகையில் அல்லாஹ்வுக்காகப் பணிவுடன் நில்லுங்கள்'-. பின்னர் நாங்கள் மௌனமாக இருக்கக் கட்டளையிடப்பட்டோம், மேலும் தொழுகையில் பேசுவதற்குத் தடை விதிக்கப்பட்டோம்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் இப்னு மஸ்ஊத் மற்றும் முஆவியா பின் அல் ஹகம் ஆகியோரிடமிருந்தும் ஒரு வரலாறு உள்ளது'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'ஸைத் பின் அர்கம் அவர்களின் ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது. பல அறிஞர்கள் இந்த ஹதீஸைப் பின்பற்றுகிறார்கள், அவர்கள் கூறுகிறார்கள், 'யாராவது தொழுகையின் போது வேண்டுமென்றோ அல்லது மறதியின் காரணமாகவோ பேசினால், அவர் தனது தொழுகையை மீண்டும் தொழ வேண்டும்.' இந்தக் கருத்தை சுஃப்யான் அத்ஸ் த்ஸவ்ரீ, பின் அல் முபாரக் மற்றும் கூஃபா மக்கள் கொண்டிருந்தனர். அவர்களில் சிலர் கூறினார்கள், 'தொழுகையின் போது ஒருவர் வேண்டுமென்றே பேசினால், அவர் தனது தொழுதலை மீண்டும் செய்ய வேண்டும்; ஆனால் அவர் மறதியாலோ அல்லது முட்டாள்தனத்தாலோ பேசினால், அவரது தொழுகையே போதுமானது - அதை மீண்டும் செய்யத் தேவையில்லை.' இந்தக் கருத்தை இமாம் ஷாஃபி அவர்கள் கொண்டிருந்தார்.
Imam Tirmidzi : 371
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَمُعَاذٍ وَوَاثِلَةَ وَأَبِي الْيَسَرِ وَاسْمُهُ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَرَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ فَرَفَعُوهُ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ فَأَوْقَفَاهُ وَلَمْ يَرْفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مِسْعَرٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَرْفُوعًا أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا مَرْفُوعًا إِلَّا هَذَا
[குதைபா] எங்களிடம் கூறினார்; [அபூ அவானா] அவர்கள் [உஸ்மான் பின் அல் முகீரா] அவர்களிடமிருந்தும், [அலி பின் ரபீஆ] அவர்களிடமிருந்தும், [அஸ்மா பின் அல் ஹகம் அல் ஃபஸரி] அவர்களிடமிருந்தும் எங்களிடம் கூறினார்கள்; '[அலி] அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்; 'நிச்சயமாக நான், அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடமிருந்து ஒரு ஹதீஸைக் கேட்டால், அதன் மூலம் அல்லாஹ் தனது விருப்பத்தின்படி எனக்கு நன்மைகளை வழங்குவான். மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதரின் தோழர்களில் ஒருவர் எனக்கு ஒரு ஹதீஸைக் கூறினால், நான் அவரைச் சத்தியம் செய்யச் சொல்வேன், அவர் சத்தியம் செய்திருந்தால் நான் அவரை நம்புவேன். [அபூபக்கர்] - அவர் ஒரு நேர்மையான மனிதர் - ஒருமுறை என்னிடம் கூறினார், அவர் சொன்னார்; அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'ஒருவன் பாவம் செய்துவிட்டு, பிறகு எழுந்து தொழுது, பின்னர் அல்லாஹ்விடம் மன்னிப்புக் கேட்டால், அல்லாஹ் நிச்சயமாக அவனை மன்னிப்பான்'. பிறகு அவர் இந்த வசனத்தை ஓதினார்: 'மேலும், எவர்கள் கொடிய செயல்களைச் செய்தாலும் அல்லது தங்களுக்குத் தாங்களே அநீதி இழைத்தாலும், அவர்கள் அல்லாஹ்வை நினைவுகூர்ந்து, பின்னர் தங்கள் பாவங்களுக்கு மன்னிப்புக் கேட்கிறார்களோ - இந்த வசனத்தின் இறுதி வரை'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் இப்னு மஸ்ஊத், அபூ தர்தா, அனஸ், அபூ உமாமா, முஅத்ஸ் மற்றும் வத்ஸிலா ஆகியோரின் அறிவிப்புகளும் உள்ளன. அபூ அல் யஸரின் பெயர் கஅஅப் பின் அம்ரு என்பதாகும்'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அலியின் ஹதீஸ் ஹஸன் தகுதியுடையது, மேலும் உஸ்மான் பின் அல் முகீராவின் ஹதீஸைத் தவிர இந்த வம்சாவளியிலிருந்து நாம் அதைப் பற்றி அறியவில்லை'. [ஷுஃபா] மற்றும் பிறர் இந்த ஹதீஸை [உஸ்மான் பின் அல் முக்ரா] அவர்களிடமிருந்து அறிவித்தனர்; பின்னர் அவர்கள் இதை அபூ அவானாவின் ஹதீஸ் என்று பொருள் கொண்டனர். [சுஃப்யான் அத்ஸ் த்ஸௌரி] மற்றும் [மிஸர்] ஆகியோரும் இதை அறிவித்தனர், ஆனால் அவர்கள் இருவரும் இதை மஃகூஃப் (தவறான) முறையில் மட்டுமே அறிவித்து, நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடம் கொண்டு சேர்க்கவில்லை. மேலும் இந்த ஹதீஸ், மிஸ்ஸரிடமிருந்தும் மர்ஃபூஃ (தவறான) முறையில் அறிவிக்கப்பட்டது. அஸ்மா பின் அல் ஹகம் இந்த ஹதீஸைத் தவிர வேறு மர்ஃபூஃ ஹதீஸைக் கொண்டிருந்தார் என்பதை நாங்கள் ஒருபோதும் அறிந்திருக்கவில்லை.
Imam Tirmidzi : 372
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمُوا الصَّبِيَّ الصَّلَاةَ ابْنَ سَبْعِ سِنِينَ وَاضْرِبُوهُ عَلَيْهَا ابْنَ عَشْرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا مَا تَرَكَ الْغُلَامُ بَعْدَ الْعَشْرِ مِنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُعِيدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَبْرَةُ هُوَ ابْنُ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيُّ وَيُقَالُ هُوَ ابْنُ عَوْسَجَةَ
எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டது; [அலி பின் ஹுஜ்ர்] கூறினார்; [ஹர்மலா பின் அப்துல் அஜீஸ் பின் அர் ரபீ' பின் ஷ்யாப்ரா அல் ஜுஹானி] அவர்கள் [அப்துல் மாலிக் பின் அர் ரபீ' பின் ஸப்ரா] அவர்களிடமிருந்து, [அவரது தந்தை] அவர்களிடமிருந்து, [அவரது தாத்தா] அவர்களிடமிருந்து எங்களுக்குத் தெரிவித்தார்கள்; அவர் கூறினார்; 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'குழந்தைகளுக்கு ஏழு வயதில் தொழக் கற்றுக் கொடுங்கள், பத்து வயதில் அவர்கள் தொழுகையை விடும்போது அவர்களை அடியுங்கள்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் அப்துல்லாஹ் பின் அம்ருவிடமிருந்தும் ஒரு வரலாறு உள்ளது.' அபூ ஈஸா கூறினார்; 'ஸப்ரா பின் மஅபத் அல் ஜுஹானியின் ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகமானது.' சில அறிஞர்கள் இந்த ஹதீஸைப் பின்பற்றுகிறார்கள். மேலும் இது அஹ்மத் மற்றும் இஷாக் ஆகியோரால் எடுக்கப்பட்ட கருத்தாகும். இருவரும் கூறினார்கள்; 'பத்து வயதுக் குழந்தை தவறவிடும் தொழுகையை, அது மீண்டும் தொழ வேண்டும்'. அபூ ஈஸா கூறினார்; ஸப்ரா என்பவர் இப்னு மஅபத் அல் ஜுஹானி ஆவார், அவர் இப்னு அவ்ஸஜா என்ற பெயராலும் அழைக்கப்படுகிறார்.
Imam Tirmidzi : 373
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمُلَقَّبُ مَرْدُوَيْهِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ رَافِعٍ وَبَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْدَثَ يَعْنِي الرَّجُلَ وَقَدْ جَلَسَ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ جَازَتْ صَلَاتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ اضْطَرَبُوا فِي إِسْنَادِهِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا جَلَسَ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ وَأَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يَتَشَهَّدَ وَقَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ إِذَا لَمْ يَتَشَهَّدْ وَسَلَّمَ أَجْزَأَهُ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ وَالتَّشَهُّدُ أَهْوَنُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اثْنَتَيْنِ فَمَضَى فِي صَلَاتِهِ وَلَمْ يَتَشَهَّدْ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ إِذَا تَشَهَّدَ وَلَمْ يُسَلِّمْ أَجْزَأَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ حِينَ عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فَقَالَ إِذَا فَرَغْتَ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْأَفْرِيقِيُّ وَقَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَأَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ
[அஹ்மத் பின் முஹம்மது பின் மூஸா அல் முலக்கப் மர்துவைஹ்] அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவிக்கிறார்கள்; [இப்னு அல் முபாரக்] அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்; [அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஸியாத் பின் அன்ஊம்] அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்ததாவது: [அப்துர்ரஹ்மான் பின் ராஃபி] மற்றும் [பக்ர் பின் ஸவாதா] ஆகிய இருவரும், [அப்துல்லாஹ் பின் அம்ரு] அவர்களிடமிருந்து அவரிடம் அறிவித்தார்கள்; அவர் கூறினார்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஒருவர் தனது தொழுகையின் இறுதியில் ஸலவாத்துக்கு முன் அமர்ந்திருந்து ஹதத் செய்தால், அவருடைய தொழுகை செல்லுபடியாகும்'.' அபூ ஈஸா கூறினார்; 'இந்த ஹதீஸ் மிகவும் வலுவானதல்ல, மேலும் அதன் இஸ்னாத்தில் ஒரு முரண்பாடு உள்ளது. சில அறிஞர்கள் இந்த ஹதீஸை உறுதியாக நம்புகிறார்கள், அவர்கள் கூறுகிறார்கள்; 'ஒருவர் தஷ்யஹுத்துக்காக மட்டும் அமர்ந்து, பின்னர் ஸலவாத்துக்கு முன் ஹதத் செய்தால், அவருடைய தொழுகை செல்லுபடியாகும்'. வேறு சிலரோ கூறுகிறார்கள்; தஷஹுதுக்கு முன்பும், ஸலாமுக்கு முன்பும் ஒருவர் ஹதத்துகளைச் செய்தால், அவர் தனது தொழுகையை மீண்டும் தொழ வேண்டும். இது இமாம் ஷாஃபி அவர்கள் கொண்ட கருத்தாகும். இமாம் அஹ்மத் அவர்கள் கூறினார்கள்; 'ஒருவர் தஷஹுது செய்யவில்லை என்றால், ஸலாமு அலைக்கும் தொழுகை செல்லுபடியாகும். இது நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறியது போலாகும், 'தொழுகை - ஹலால் என்பது ஸலாம்'. அதே சமயம், தஷஹுது இலகுவானது, ஏனெனில் நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் ஒருமுறை இரண்டாவது ரக்அத்தில் எழுந்து நின்று, தஷஹுது செய்யாமலேயே தனது தொழுகையைத் தொடர்ந்தார்கள்'. அதே சமயம், இமாம் இஷாக் பின் இப்ராஹிம் அவர்கள் கூறினார்கள்; 'யாராவது தஷ்யஹுத் செய்துவிட்டு, பின்னர் ஸலாம் கூறினால், அந்தத் தொழுகை செல்லுபடியாகும்,' என்று இப்னு மஸ்ஊத் அவர்களின் ஹதீஸை வைத்து இஸ்ஹாக் வாதிட்டார். நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் தஷ்யஹுத் செய்யக் கற்றுக் கொடுத்தபோது, அவர் கூறினார்: 'நீங்கள் இந்த தஷ்யஹுத் செய்து முடித்துவிட்டால், உங்களின் கடமை நிறைவேற்றப்பட்டுவிட்டது'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஸியத் பின் அன்ஊம் அவர்கள் அல் அஃப்ரீகி ஆவார், மேலும் யஹ்யா பின் ஸயீத் அல் கத்தாத் மற்றும் அஹ்மத் பின் ஹன்பல் போன்ற சில ஹதீஸ் வல்லுநர்களால் அவர் பலவீனப்படுத்தப்பட்டுள்ளார்.'
Imam Tirmidzi : 374
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَصَابَنَا مَطَرٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ فَلْيُصَلِّ فِي رَحْلِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُعُودِ عَنْ الْجَمَاعَةِ فِي الْمَطَرِ وَالطِّينِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ رَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ لَمْ نَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ وَأَبُو الْمَلِيحِ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
[அபூ ஹஃப்ஷ் அம்ரு பின் அலி அல் பஷ்ரி] எங்களிடம் கூறினார்; [அபூ தாவூத் அத் தயாலிஸி] எங்களிடம் கூறினார்; [ஸுஹைர் பின் முஆவியா] [அபூ அஸ் ஸுபைர்] வழியாக [ஜாபிர்] எங்களிடம் கூறினார்; அவர் கூறினார்; 'நாங்கள் ஒருமுறை நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம், பின்னர் நாங்கள் மழையில் சிக்கிக்கொண்டோம். அப்போது நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் விரும்புகிறாரோ அவர் தனது கூடாரத்தில் தொழலாம்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் இப்னு உமர், ஸம்ரா, அபூ அல் மாலிஹ் அவரது தந்தை வழியாக, மற்றும் அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஸம்ரா ஆகியோரிடமிருந்தும் ஒரு வரலாறு உள்ளது'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அபூ ஸுர்ஆ கூறுவதை நான் கேட்டேன்; 'அஃபான் பின் முஸ்லிம், அம்ரு பின் அலியிடமிருந்து ஒரு ஹதீஸை அறிவித்தார்'. அபூ ஸுர்ஆ கூறினார்; 'பஸ்ராவில் இவரைப் போல் மனனம் செய்த ஒருவரை நாங்கள் கண்டதில்லை; அலி பின் அல் மதீனி, இப்னு அஸி சியாட்ஸகுனி மற்றும் 'அம்ரு பின் அலி'. அபு அல் மலிஹ்வின் பெயர் அமீர், மேலும் அவர் ஜைத் பின் உசாமா பின் உமைர் அல் ஹுட்ஸாலி' என்றும் அழைக்கப்பட்டார்.
Imam Tirmidzi : 375
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ الْبَصْرِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ وَعِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ الْفُقَرَاءُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْأَغْنِيَاءَ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ أَمْوَالٌ يُعْتِقُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ قَالَ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَقُولُوا سُبْحَانَ اللَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَشْرَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكُمْ تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَلَا يَسْبِقُكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب أَيْضًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ خَصْلَتَانِ لَا يُحْصِيهِمَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ عَشْرًا وَيَحْمَدُهُ عَشْرًا وَيُكَبِّرُهُ عَشْرًا وَيُسَبِّحُ اللَّهَ عِنْدَ مَنَامِهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ
[இஷாக் பின் இப்ராஹீம் பின் ஹபீப் பின் அஸ்ஸீ ஷஹீத் அல் பஷ்ரி] மற்றும் [அலி பின் ஹுஜ்ர்] ஆகிய இருவரும் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது; [குஷைஃப்], [முஜாஹித்] மற்றும் [இக்ரிமா], [இப்னு அப்பாஸ்] ஆகியோரிடமிருந்து [அத்தாப் பின் பஸீர்] எங்களுக்கு அறிவித்துள்ளார்; அவர் கூறினார்: 'ஏழைகள் அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடம் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! செல்வந்தர்கள் எங்களைப் போலவே தொழுது நோன்பு நோற்கிறார்கள், மேலும் அடிமைகளை விடுவிக்கவும் தர்மம் செய்யவும் பயன்படுத்தக்கூடிய செல்வத்தைக் கொண்டுள்ளனர்!' என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர், 'நீங்கள் தொழுதால், சுப்ஹானல்லாஹ் முப்பத்து மூன்று முறையும், அல்ஹம்துலில்லாஹ் முப்பத்து மூன்று முறையும், அல்லாஹு அக்பர் முப்பத்து நான்கு முறையும், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு பத்து முறையும் கூறுங்கள். உங்களுக்கு முன்னிருந்தவர்களை நீங்கள் விஞ்சிவிடுவீர்கள், உங்களுக்குப் பின்னிருப்பவர்களால் நீங்கள் விஞ்சப்பட மாட்டீர்கள்' என்றார்.' இந்த அத்தியாயத்தில் கஅப் பின் உஜ்ரா, அனஸ், அப்துல்லாஹ் பின் அம்ரு, ஸைத் பின் தாபித், அபூ தர்தா, இப்னு உமர் மற்றும் அபூ தர்ஸ் ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'இப்னு அப்பாஸின் ஹதீஸ் ஹஸன் கரீப் பட்டத்தில் உள்ளது. மேலும் இந்த அத்தியாயத்தில் அபூ ஹுரைரா மற்றும் அல் முகீராவிடமிருந்தும் ஒரு வரலாறு உள்ளது. நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் அறிவித்ததாவது: 'இரண்டு விஷயங்கள், ஒரு முஸ்லிம் சுவர்க்கத்தில் நுழையாத வரையில் கணக்கில் வராது; ஒவ்வொரு தொழுகைக்குப் பிறகும் பத்து முறை அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்து பேசுங்கள், பத்து முறை தஹ்மீது துதியுங்கள், பத்து முறை தக்பீர் செய்யுங்கள். மேலும் உறங்கச் செல்வதற்கு முன் முப்பத்து மூன்று முறை தொழுங்கள், முப்பத்து மூன்று முறை தஹ்மீது துதியுங்கள் மற்றும் முப்பத்து நான்கு முறை தக்பீர் செய்யுங்கள்'.
Imam Tirmidzi : 376
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ فَانْتَهَوْا إِلَى مَضِيقٍ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَمُطِرُوا السَّمَاءُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَالْبِلَّةُ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَأَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَقَامَ أَوْ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَصَلَّى بِهِمْ يُومِئُ إِيمَاءً يَجْعَلُ السُّجُودَ أَخْفَضَ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ لَا يُعْرَفُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ صَلَّى فِي مَاءٍ وَطِينٍ عَلَى دَابَّتِهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
யஹ்யா பின் மூஸா (ரலி) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவிக்கிறார்கள்; ஷபாபா பின் ஸவ்வர் (ரலி) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவிக்கிறார்கள்; உமர் பின் அர் ரம்மா அல் பகீல் (ரலி) அவர்கள், கத்ஸீர் பின் ஸியாத் (ரலி), அம்ரு பின் உஸ்மான் பின் யஃலா பின் முர்ரா (ரலி), அவருடைய தந்தை, அவருடைய தாத்தா ஆகியோரிடமிருந்து எங்களுக்கு அறிவிக்கிறார்கள்: அவர்கள் நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் (ரலி) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தார்கள். அவர்கள் ஒரு குறுகிய சாலையை அடையும் வரை, வானம் மழையைப் பொழிந்து கொண்டிருந்தும், நிலம் வெள்ளத்தில் மூழ்கியிருந்தும் தொழுகை நேரம் வந்தது. ரஸூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் (ரலி) அவர்கள் தமது வாகனத்தில் தொழுகைக்கு அழைப்பு விடுத்தார்கள், பின்னர் இகாமத் எடுத்துக்கொண்டு முன்னோக்கிச் சென்றார்கள். அதன்பிறகு, அவர்கள் தமது நண்பர்களுடன் ருகூ செய்து தொழுதார்கள்; ருகூ செய்வதை விடத் தாழ்வான ஒரு ஸஜ்தாவை அவர்கள் செய்தார்கள். அபூ ஈஸா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்; 'இந்த ஹதீஸ் ஹஸன் கரீப் (மிகவும் மோசமான) தகுதியுடையது.' உமர் இப்னு அர் ரம்மான் அல் பகீல் (ரலி) அவர்கள் மட்டுமே இந்த ஹதீஸை அறிவித்தார்கள்.' அவருடைய ஹதீஸைத் தவிர வேறு ஹதீஸ்கள் உள்ளன என்பது அறியப்படவில்லை, மேலும் ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட அறிஞர்கள் அவரிடமிருந்து இதை அறிவித்துள்ளனர். இதேபோல், அனஸ் இப்னு மாலிக் ஒருமுறை சேற்று நிலத்தில் தனது மலையின் மீது தொழுதார் என்று அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த ஹதீஸ் அறிஞர்களால் பின்பற்றப்படுகிறது, மேலும் இந்தக் கருத்தை அஹ்மத் மற்றும் இஸ்ஹாக் ஆகியோரும் ஏற்றுக்கொண்டனர்.
Imam Tirmidzi : 377
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَفَخَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَتَتَكَلَّفُ هَذَا وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[குதைபா] மற்றும் [பிஸிர் பின் முஅத்ஸ் அல் அகாதி] இருவரும் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது; [அபூ அவானா] அவர்கள் [ஸியாத் பின் இக்காலா] வழியாக [அல் முகீரா பின் ஸுஃபா]விடமிருந்து எங்களுக்கு அறிவித்ததாவது: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் தமது இரு பாதங்களும் வீங்கும் வரை தொழுதார்கள். பின்னர் அவர்களிடம், 'உமது கடந்தகால மற்றும் எதிர்காலப் பாவங்கள் மன்னிக்கப்பட்டிருந்தபோதிலும், ஏன் உமக்குச் சிரமத்தை ஏற்படுத்திக்கொள்கிறீர்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், 'நான் நன்றியுள்ளவனாக இருந்தால் நன்றாக இருக்குமல்லவா?' என்று பதிலளித்தார்கள்.' அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் அபூ ஹுரைரா மற்றும் ஆயிஷாவிடமிருந்தும் ஒரு வரலாறு உள்ளது.' அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அல் முகீரா பின் ஸுஃபாவின் ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது.'
Imam Tirmidzi : 378
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلَاتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنْ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنْ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا
எங்களுக்கு அறிவிக்கப்பட்டது [அலி பின் நஸ்ர் பின் அலி அல் ஜஹ்தலாமி] கூறினார்; எங்களுக்கு அறிவித்தார் [ஸஹ்ல் பின் ஹம்மாத்] கூறினார்; எங்களுக்கு அறிவித்தார் [ஹம்மாம்] கூறினார்; எனக்கு [கதாதா] அறிவித்தார் [அல் ஹஸன்] வழியாக, [ஹுரைத் பின் கபிஷா] கூறினார்; அவர் கூறினார்; 'நான் மதீனாவுக்கு வந்தேன், பின்னர் நான் பிரார்த்தனை செய்தேன், 'யா அல்லாஹ், நல்ல நண்பர்களைக் கண்டடைவதை எனக்கு எளிதாக்குவாயாக'. ஹுரைத் பின் கபிஷா கூறினார்; 'பின்னர் நான் [அபூ ஹுரைரா] உடன் நண்பரானேன், பின்னர் நான் அவரிடம் கூறினேன், 'நிச்சயமாக நான் அல்லாஹ்விடம் எனக்கு ஒரு நல்ல நண்பரின் நற்பேற்றை வழங்குமாறு கேட்டுள்ளேன், எனவே அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடமிருந்து நீங்கள் கேட்ட ஹதீஸை எனக்கு ஓதிக் காட்டுங்கள், அல்லாஹ் எனக்கு நன்மைகளை வழங்குவானாக'. எனவே அபூ ஹுரைரா கூறினார்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'மறுமை நாளில், ஒரு அடியானின் செயல்களுக்கு அல்லாஹ் முதலில் கணக்கிடும் விஷயம் அவனது தொழுகையாகும். அவனது தொழுகை நல்லதாக இருந்தால், அவன் பாக்கியசாலியாகவும் பாதுகாப்பாகவும் இருப்பான்; அவனது தொழுகை குறையுள்ளதாக இருந்தால், அவன் நஷ்டமடைந்து துரதிர்ஷ்டசாலியாக இருப்பான். அவனது கடமையான செயல்களில் ஏதேனும் குறை இருந்தால், அளவற்ற அருளாளனாகிய இறைவன் கூறுவான்: "சோதித்துப் பார், என் அடியானிடம் அவனது குறையுள்ள கடமையான வணக்கத்தை நிறைவு செய்யக்கூடிய ஏதேனும் சுன்னத்தான வணக்கம் உள்ளதா?" பின்னர் ஒவ்வொரு செயலும் அவ்வாறே கருதப்படும்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் தமீம் அத் தாரியிடமிருந்தும் ஒரு அறிவிப்பு உள்ளது'. அபூ ஈஸா கூறினார்; 'அபூ ஹுரைராவின் ஹதீஸ் இவ்புறமிருந்து ஹஸன் கரீப் ஆகும். இந்த ஹதீஸ் அபூ ஹுரைராவிடமிருந்து மற்ற வழிகளிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. அல்-ஹஸனின் தோழர்களில் சிலரும் அல்-ஹஸனிடமிருந்து, கபீஷா பின் ஹுரைத் வழியாக மற்றொரு ஹதீஸை அறிவித்துள்ளனர்'. மேலும் மிகவும் பிரபலமானவர் கபிஷா பின் ஹுரைத் ஆவார். இது போன்ற ஒரு ஹதீஸ், நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடமிருந்து [அனஸ் பின் ஹகீம்], [அபூ ஹுரைரா] அவர்களிடமிருந்தும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
Imam Tirmidzi : 379
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ثَابَرَ عَلَى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْ السُّنَّةِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
[முஹம்மது பின் ராஃபி அன் நைஸாபூரி] எங்களிடம் கூறினார்; [இஷாக் பின் சுலைமான் அர் ராஸி] எங்களிடம் கூறினார்; [அத்தா]விடமிருந்து [ஆயிஷா] என்னிடம் [அல் முகீரா பின் ஸியாத்] கூறினார்; அவர் கூறினார்; 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் சுன்னத்தான தொழுகையில் பன்னிரண்டு ரக்அத்துகளைத் தொழுகிறாரோ, அவருக்கு அல்லாஹ் வானத்தில் ஒரு வீட்டைக் கட்டுவான், அதாவது நண்பகல் தொழுகைக்கு முன் நான்கு ரக்அத்துகள், நண்பகல் தொழுகைக்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்துகள், மஃக்ரிப் தொழுகைக்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்துகள், மாலைத் தொழுகைக்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்துகள் மற்றும் விடியலுக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்துகள்'. அவர் கூறினார்; 'இந்த அத்தியாயத்தில் உம்மு ஹபீபா, அபூ ஹுரைரா, அபூ மூஸா மற்றும் இப்னு உமர் ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன'. அபூ ஈஸா கூறினார்; இந்தக் கண்ணோட்டத்தில் ஆயிஷாவின் ஹதீஸ் ஹஸன் கரீப் ஆகும், அதேசமயம் முகீரா பின் ஸியாத் அறிஞர்களால் மனப்பாடக் கண்ணோட்டத்தில் விவாதிக்கப்பட்டுள்ளார்.
Imam Tirmidzi : 380
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى فِي يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَنْبَسَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَنْبَسَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
[மஹ்மூத் பின் கைலான்] நமக்கு அறிவித்திருக்கிறார்; [முஅம்மல்] - அதாவது இப்னு இஸ்மாயில் - நமக்கு அறிவித்திருக்கிறார்; [சுஃப்யான் அத்ஸ் த்ஸௌரி], [அபூ இஸ்ஹாக்], [அல் முஸய்யிப் பின் ராஃபி], [அன்பஸா பின் அபூ சுஃப்யான்], [உம்மு ஹபீபா] ஆகியோரிடமிருந்து நமக்கு அறிவித்திருக்கிறார்; அவர் கூறினார்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் ஒரு பகல் மற்றும் இரவு முழுவதும் பன்னிரண்டு ரக்அத் சுன்னத் தொழுகைகளைத் தொழுகிறாரோ, அவருக்கு அல்லாஹ் வானத்தில் ஒரு வீட்டைக் கட்டுவான்; லுஹருக்கு முன் நான்கு ரக்அத்கள், லுஹருக்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்கள், மஃக்ரிபிற்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்கள், இஷாவிற்குப் பின் இரண்டு ரக்அத்கள் மற்றும் விடியலுக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்கள்'. அபூ ஈஸா கூறினார்; இந்த அத்தியாயத்தில் உம்மு ஹபீபாவிடமிருந்து அன்பஸா அறிவித்த ஹதீஸ் ஹஸன் நம்பகத்தன்மை வாய்ந்தது. மேலும், இந்த ஹதீஸ் அன்பஸாவிடமிருந்து மற்றொரு விதத்திலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.