Imam Tirmidzi : 361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فَسَهَا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَشَهَّدَ ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَهُوَ عَمُّ أَبِي قِلَابَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ أَيْضًا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَهُشَيْمٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِطُولِهِ وَهُوَ حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ مِنْ الْعَصْرِ فَقَامَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْخِرْبَاقُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي التَّشَهُّدِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يَتَشَهَّدُ فِيهِمَا وَيُسَلِّمُ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ فِيهِمَا تَشَهُّدٌ وَتَسْلِيمٌ وَإِذَا سَجَدَهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَا إِذَا سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ
Yatubwiye [Muhammad bin Yahya An Naisaburi] yaravuze; yatubwiye [Muhammad bin Abdullah Al Ansari] yaravuze; Byaravuzwe [Ash'ath] bivuye kuri [Ibn Sirin] bivuye kuri [Khalid Al Hadzdza`] bivuye kuri [Abu Qilabah] bivuye kuri [Abu Al Muhallab] bivuye kuri [Imran bin Hushayin] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yasenze hamwe na bagenzi be hanyuma akibagirwa, hanyuma yunamira apfukama kabiri. Nyuma y'ibyo yatanze tasyahud na salamu. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi iri mu rwego rwa hasan gharib. Muhammad bin Sirin yavuze Hadithi itandukanye na Abu Al Muhallab, yari nyirarume wa Abu Qilabah. Hagati aho, [Muhammad] yavuze iyi Hadithi yavuye kuri [Khalid Al Hadzdza`] yavuye kuri [Abu Qilabah] yavuye kuri [Abu Al Muhallab] naho Abu Al Muhallab yitwaga Abdurrahman bin 'Amru, nanone witwa Mu'awiyah bin 'Amru. [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] na [Husyaim] ndetse hari n'abantu bavuze iyi Hadithi yavuye kuri [Khalid Al Hadzdza`] yavuye kuri [Abu Qilabah] mu buryo butunganye. Ni Hadithi ya Imran bin Hushayin ivuga ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yavuze salamu muri raka ya gatatu y'isengesho rya nyuma ya saa sita. Hanyuma umugabo witwa Hirbaq arahaguruka. Intiti zavugaga rumwe kuri tashahhud mu busujudu bubiri bwo kwibagirwa. Bamwe muri bo baravuze bati: 'Umuntu agomba kuvuga tashahhud mu busujudu bubiri hanyuma agasubiza salamu'. Mu gihe abandi bavugaga bati: 'Muri ubu busujudu bubiri nta tashahud n'indamukanyo bibaho, iyo asujudu mbere yo kuramutsa ntabwo agomba gukora tashahud'. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq, bombi bavuze bati: 'Niba umuntu asujudu kabiri kuri sahwi mbere yo kuramutsa ntabwo akeneye gukora tashahud'.
Imam Tirmidzi : 362
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍأَحَدُنَا يُصَلِّي فَلَا يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلَاثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Ibrahim] yaravuze; yatubwiye [Hisyam Ad Dastuwa`i] yavuye kuri [Yahya bin Abu Kathir] yavuye kuri [Iyadl] - ari we Ibn Hilal - yaravuze ati; 'Nabajije [Abu Sa'id]; Umwe muri twe arasenga, ariko ntazi raka zingahe yasenze?' Nuko asubiza ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Niba umwe muri mwe arimo gusenga ntazi raka zingahe yasenze, nimumureke apfukame kabiri yicaye'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Uthman, Ibn Mas'ud, 'Aisyah na Abu Hurairah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Abu Sa'id ni iy'ukuri. Iyi Hadithi yanavuzwe na Abu Sa'id mu bundi buryo.' Byavuzwe n'Intumwa y'Imana (saww) ati: 'Niba umwe muri mwe ashidikanya kuri raka imwe cyangwa ebyiri, mubare raka imwe, kandi niba mushidikanya kuri ebyiri cyangwa eshatu, mubare raka ebyiri, mupfukame kabiri mbere yo gusuhuza. Iyi Hadithi irakurikizwa n'inshuti zacu. Hagati aho, hari abandi bahanga bavuga ko niba umuntu yumva ashidikanya mu isengesho rye ku buryo atazi umubare w'iraka yasenze, agomba kuyisubiramo.'
Imam Tirmidzi : 363
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي أَحَدَكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَيَلْبِسُ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits] yavuye kuri [Ibn Shihab] yavuye kuri [Abu Salamah] yavuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri Shitani iza kuri umwe muri mwe arimo gusenga, hanyuma ikamubuza kugeza ubwo atazi umubare w'iraki yasenze. Niba rero umwe muri mwe abonye ikintu nk'icyo, ajye apfukama kabiri ari mu gihe cyo gupfukama'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 364
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ وَاحِدَةً صَلَّى أَوْ ثِنْتَيْنِ فَلْيَبْنِ عَلَى وَاحِدَةٍ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثِنْتَيْنِ صَلَّى أَوْ ثَلَاثًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثِنْتَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثَلَاثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثَلَاثٍ وَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yatubwiye [Muhammad bin Basysyar] yaravuze; yatubwiye [Muhammad bin Khalid bin Atsmah Al Bashri] yaravuze; yatubwiye [Ibrahim bin Sa'd] yaravuze; yambwiye [Muhammad bin Ishaq] kuri [Makhul] kuri [Kuraib] kuri [Ibn Abbas] kuri [Abdurrahman bin Auf] yaravuze; 'Numvise Intumwa sallallahu alaihi wasallam ivuga iti: 'Niba umwe muri mwe yumva ashidikanya mu isengesho rye kugeza aho atazi raka imwe cyangwa raka ebyiri yakoze, akwiye kubara raka imwe. Niba atazi raka ebyiri cyangwa eshatu yakoze, akwiye kubara raka ebyiri. Kandi niba atazi raka eshatu cyangwa enye yakoze, ajye abara raka eshatu. Nyuma y'ibyo, pfukama kabiri mbere yo gusuhuza. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.' Iyi Hadith nayo yavuzwe na Abdurrahman bin Auf mubundi buryo. [Az Zuhri] yabivuze kuri [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] avuye kuri [Abdurrahman bin Auf] avuye ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Tirmidzi : 365
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ وَهُوَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَابْنِ عُمَرَ وَذِي الْيَدَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِذَا تَكَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَوْ مَا كَانَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَاةَ وَاعْتَلُّوا بِأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ كَانَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْكَلَامِ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَأَمَّا الشَّافِعِيُّ فَرَأَى هَذَا حَدِيثًا صَحِيحًا فَقَالَ بِهِ و قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّائِمِ إِذَا أَكَلَ نَاسِيًا فَإِنَّهُ لَا يَقْضِي وَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَفَرَّقَ هَؤُلَاءِ بَيْنَ الْعَمْدِ وَالنِّسْيَانِ فِي أَكْلِ الصَّائِمِ بِحَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنْ تَكَلَّمَ الْإِمَامُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاتِهِ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ قَدْ أَكْمَلَهَا ثُمَّ عَلِمَ أَنَّهُ لَمْ يُكْمِلْهَا يُتِمُّ صَلَاتَهُ وَمَنْ تَكَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ عَلَيْهِ بَقِيَّةً مِنْ الصَّلَاةِ فَعَلَيْهِ أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْفَرَائِضَ كَانَتْ تُزَادُ وَتُنْقَصُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّمَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ وَهُوَ عَلَى يَقِينٍ مِنْ صَلَاتِهِ أَنَّهَا تَمَّتْ وَلَيْسَ هَكَذَا الْيَوْمَ لَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَتَكَلَّمَ عَلَى مَعْنَى مَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ لِأَنَّ الْفَرَائِضَ الْيَوْمَ لَا يُزَادُ فِيهَا وَلَا يُنْقَصُ قَالَ أَحْمَدُ نَحْوًا مِنْ هَذَا الْكَلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا الْبَابِ
Twabwiwe [Al Anshar] ati; yatubwiye [Ma'n] ati; yatubwiye [Malik] yavuye kuri [Ayyub bin Abu Tamimah] - ari we Ayyub As Sakhtiyani - yavuye kuri [Muhammad bin Sirin] yavuye kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yapfuye - yasize - amaze gukora raka ebyiri. Nuko Dzul Yadaini aramubaza ati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, wavuze muri make isengesho cyangwa waryibagiwe?' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam aramubaza ati: 'Ese ibyo Dzul Yadaini yavuze ni ukuri?' Abantu barasubiza bati: 'Yego,' hanyuma Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) irahaguruka isenga raka ebyiri hanyuma irasuhuza. Nyuma y'ibyo yakoze takbir arapfukama nk'uko yari yapfukamye mbere cyangwa igihe kirekire, hanyuma afata takbir arazamura umutwe. Nyuma y'ibyo arapfukama nk'uko yari yapfukamye mbere cyangwa igihe kirekire.' Abu Isa yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Imran bin Husain, Ibn Umar na Dzul Yadaini'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Abu Hurairah ni iy'ukuri. Abahanga ntibavugaga rumwe kuri iyi Hadithi, bamwe mu batuye Kufa bavuze bati: 'Niba umuntu avuga mu gihe cy'isengesho kuko yibagiwe, ari umuswa cyangwa ikindi kintu cyose, reka asubiremo isengesho rye. Bavuga ko iyi Hadithi yavuzwe mbere yuko bibujijwe kuvuga mu isengesho. Imamu Syafi'i abona iyi Hadithi ari iy'ukuri, kandi akurikiza iyi Hadithi. Imamu Shafi'i yongeye kuvuga ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri kuruta Hadithi yavuzwe n'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam ku bantu biyiriza ubusa; ko niba ariye kuko yibagiwe, ntagomba kubishyura, kuko ari umugisha Allah yamuhaye'. Syafi'i yaravuze ati: 'Ku biyiriza ubusa, batandukanya abarya nkana n'abatayirya, bashingiye kuri Hadithi ya Abu Hurairah'. Mu gihe Imamu Ahmad mu kuvuga kuri iyi Hadithi ya Abu Hurairah yagize ati: “Niba imamu avuze ikintu cyo mu isengesho rye kandi akaba yizeye ko yagitunganyije, hanyuma akamenya - akamenya - ko atagitunganyije, agomba kurangiza isengesho rye. Kandi umuntu wese uvugira inyuma ya imamu azi ko agifite isengesho atigeze akora, agomba kurisubiramo. Imamu Ahmad yavuze ko gusenga kw'itegeko mu gihe cy'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam rimwe na rimwe byabaga birenze urugero ndetse rimwe na rimwe bikaba bike. Dhul Yadaini yavuze kuko yari yizeye ko isengesho rye ryari ritunganye, ibi ntabwo ari kimwe n'uyu munsi. Umuntu ntagomba kuvuga afite ibisobanuro bimwe n'ibyo Dhul Yadaini yavuze, kuko gusenga kw'itegeko uyu munsi ntikongerwaho cyangwa ngo kugabanywe”. Muri iki gice Ishaq yavuze nk'uko Imamu Ahmad yabivuze.
Imam Tirmidzi : 366
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْهِ قَالَ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَأَوْسٍ الثَّقَفِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَطَاءٍ رَجُلٍ مِنْ بَنِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Twabwiwe [Ali bin Hujr] yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Ibrahim] kuva kuri [Sa'id bin Yazid Abu Salamah] yaravuze; nabwiye [Anas bin Malik] nti: 'Ese Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze asenga yambaye inkweto ebyiri?' arasubiza ati: 'Yego'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuzwe na Abdullah bin Mas'ud, Abdullah bin Abu Habibah, Abdullah bin 'Amru na 'Amru'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Anas ni iy'ukuri. Kandi iyi Hadithi ishyirwa mu bikorwa n'abahanga.'
Imam Tirmidzi : 367
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْنُتُ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ وَالْمَغْرِبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَخُفَافِ بْنِ أَيْمَاءَ بْنِ رَحْضَةَ الْغِفَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْقُنُوتَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يُقْنَتُ فِي الْفَجْرِ إِلَّا عِنْدَ نَازِلَةٍ تَنْزِلُ بِالْمُسْلِمِينَ فَإِذَا نَزَلَتْ نَازِلَةٌ فَلِلْإِمَامِ أَنْ يَدْعُوَ لِجُيُوشِ الْمُسْلِمِينَ
Twabwiwe ko [Qutaibah] na [Muhammad bin Al Mutsanna] bombi bavuze; yatubwiye [Ghundar Muhammad bin Ja'far] kuva kuri [Syu'bah] kuva kuri ['Amru bin Murrah] kuva kuri [Abdurrahman bin Abu Laila] kuva kuri [Al Bara` bin 'Azib] yavuze; 'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yakoraga qunut mu iswala za mu gitondo na nimugoroba'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Ali, Anas, Abu Hurairah, Ibn Abbas na Khaffaf bin Aima` bin Rahdlah Al Ghifari'. Abu Isa yaravuze ati: 'Al Bara Hadithi' ni iy'ukuri. Intiti ntizivuga rumwe kuri qunut mu iswala za mu gitondo, bamwe mu bahanga b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' n'abandi bemera qunut mu iswala za mu gitondo. Iki gitekerezo cyafashwe na Imam Malik na Syafi'i. Mu gihe Imam Ahmad na Ishaq bavuze bati: Ntibyemewe gukora qunut mu gihe cy'isengesho rya mugitondo keretse iyo hari akaga ku Bayisilamu. Iyo habaye ibyago ku Bayisilamu, imamu agomba gusabira ingabo z'Abayisilamu.
Imam Tirmidzi : 368
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِييَا أَبَةِ إِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَا هُنَا بِالْكُوفَةِ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ سِنِينَ أَكَانُوا يَقْنُتُونَ قَالَ أَيْ بُنَيَّ مُحْدَثٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ إِنْ قَنَتَ فِي الْفَجْرِ فَحَسَنٌ وَإِنْ لَمْ يَقْنُتْ فَحَسَنٌ وَاخْتَارَ أَنْ لَا يَقْنُتَ وَلَمْ يَرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ الْقُنُوتَ فِي الْفَجْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ طَارِقِ بْنِ أَشْيَمَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Yazid bin Harun] abikuye kuri [Abu Qilabah Al Asyja'i] yaravuze ati: 'Nigeze kubaza [data], 'Yewe data, mu by'ukuri wasenze inyuma ya Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, Abu Bakr, Umar, Uthman na Ali i Kufa mu gihe cy'imyaka igera kuri itanu, none se basomye qunut?' Arasubiza ati: 'Yewe mwana wanjye, icyo ni ikintu gishya'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Kandi iyi Hadithi ikorwa n'abahanga benshi. Sufyan Ats Tsauri yaravuze ati: 'Niba umuntu akora qunut mu iswala ya mu gitondo ni byiza, niba atari byo ni byiza'. Kandi Sufyan Ats Tsauri yahisemo kudakora qunut. Mu buryo nk'ubwo, Ibn Al Mubarak ntiyakoze qunut mu iswala ya mu gitondo. Abu Isa yaravuze ati: 'Izina rya Abu Malik Al Asyja'i ni Sa'd bin Tariq bin Asyyam. Twabwiwe [Salih bin Abdullah] ati; yatubwiye [Abu Awanah] abibwiwe na [Abu Malik Al Asyja'i] icyo iyi Hadithi isobanura kuri iyi sanad.
Imam Tirmidzi : 369
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ عَمِّ أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لِأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ
Yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Rifa'ah bin Yahya bin Abdullah bin Rifa'ah Az Zuraqi] abibwiwe na nyirarume wa se [Mu'adz bin Rifa'ah] abibwiwe na [se] yaravuze ati: 'Nigeze gusenga inyuma ya Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam hanyuma ndasamura nti: 'ALHAMDULILAAHI HAMDAN KATSIRAN THAYYIBAN MUBARAKAN FIHI, MUBARAKAN 'ALAIHI KAMA YUHIBBU RABBUNA WA YARDLA - Imana ishimwe cyane, nziza, ihirwe muri yo kandi ihirwe muri yo, nk'uko Imana yacu ibyishimiye kandi irabyishimira-'. Rero ubwo Rasulullah salllaahu 'alaihi wasallam yarangizaga gusenga, yaraduhindukiriye aravuga ati: 'Ni nde uvuga mu gihe cy'isengesho?' nta wasubije, yongera kubaza ubwa kabiri ati: 'Ni nde uvuga mu gihe cy'isengesho?' nta wasubije, hanyuma abaza ubwa gatatu ati: 'Ni nde uvuga mu gihe cy'isengesho?' hanyuma Rifa'ah bin Rafi' bin Afra` arasubiza ati 'Ndi we, yewe Ntumwa y'Imana,' aravuga ati: 'Wavuze iki ubu ngubu?' Rifa'ah arasubiza ati: 'Ndavuga; ALHAMDULILAAHI HAMDAN KATSIRAN THAYYIBAN MUBARAKAN FIHI, MUBARAKAN 'ALAIHI KAMA YUHIBBU RABBUNA WA YARDLA -Ibisingizo byose ni ibya Allah hamwe n'ishimwe ryinshi, ryiza, rihire muri ryo kandi rihire kuri ryo, nk'uko Imana yacu ibyishimira kandi ibyishimira-'. Nuko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Ku bw'Uwo roho yanjye iri mu kuboko kwe, hari abandi bamarayika mirongo itatu barwana kugira ngo bavuge iyi nteruro'.
Imam Tirmidzi : 370
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنَّا نَتَكَلَّمُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ مِنَّا صَاحِبَهُ إِلَى جَنْبِهِ حَتَّى نَزَلَتْ{ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ }فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَكَلَّمَ الرَّجُلُ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَوْ نَاسِيًا أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا تَكَلَّمَ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَجْزَأَهُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Husyaim] yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Abu Khalid] kuva kuri [Al Harith bin Syubail] kuva kuri [Abu Amru Asy Syaibani] kuva kuri [Zaid bin Arqam] yaravuze ati: 'Twaganiriye inyuma ya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' turimo gusenga. Umwe muri twe yaganiriye n'inshuti yari iruhande rwe, kugeza ubwo umurongo wavuzwe uti: -Kandi muhagarare ku ruhande rwa Allah mu isengesho ryanyu mwicishije bugufi'-. Hanyuma twategetswe guceceka kandi tubuzwa kuvuga -mu isengesho-'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Ibn Mas'ud na Mu'awiyah bin Al Hakam'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Zaid bin Arqam ni iy'ukuri. Abahanga benshi bashyira mu bikorwa iyi hadith, bavuga bati: 'Niba umuntu avuga mu isengesho nkana cyangwa kuko yibagiwe, agomba gusubiramo isengesho rye.' Iki gitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak n'abaturage ba Kufa. Kandi bamwe muri bo baravuze bati: 'Niba umuntu avuga mu gihe cy'isengesho abigambiriye, agomba gusubiramo isengesho rye, ariko niba avuga kuko yibagiwe cyangwa yari umuswa, isengesho rye rirahagije - nta mpamvu yo kurisubiramo.' Iki gitekerezo cyafashwe na Imamu Shafi'i.
Imam Tirmidzi : 371
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَمُعَاذٍ وَوَاثِلَةَ وَأَبِي الْيَسَرِ وَاسْمُهُ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَرَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ فَرَفَعُوهُ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ فَأَوْقَفَاهُ وَلَمْ يَرْفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مِسْعَرٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَرْفُوعًا أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا مَرْفُوعًا إِلَّا هَذَا
Yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Abu Awanah] yavuye kuri [Uthman bin Al Mughirah] yavuye kuri [Ali bin Rabi'ah] yavuye kuri [Asma` bin Al Hakam Al Fazari] yaravuze ati; 'Numvise [Ali] avuga ati: 'Mu by'ukuri, ndi umuntu, iyo numvise Hadithi ivuye ku Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, Imana izampa ibyiza hamwe n'ubushake bwa Allah bumpa ibyiza. Kandi iyo umwe mu basangirangendo b'Intumwa ya Allah ambwiye Hadithi, ndamusaba kurahira, niba yararahiye ndamwemera. [Abu Bakr] - yari inyangamugayo - yigeze kumbwira ati: 'Numvise Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Ntabwo ari umuntu ukora icyaha, hanyuma agahaguruka agasenga, hanyuma agasaba Imana imbabazi keretse Imana imubabariye rwose'. Hanyuma yasomye uyu murongo ugira uti: -Kandi -kandi- abantu, iyo bakoze ibikorwa bibi cyangwa bikoreye nabi, bibuka Allah, bagasaba imbabazi z'ibyaha byabo- kugeza ku mpera y'uyu murongo'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuzwe na Ibn Mas'ud, Abu Darda`, Anas, Abu Umamah, Mu'adz na Watsilah. Izina rya Abu Al Yasar ryari Ka'ab bin Amru'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Ali iri mu rwego rwa hasan, kandi ntaho tuzi kuri uyu murongo uretse Hadithi ya Uthman bin Al Mughirah. [Syu'bah] n'abandi bavuze iyi Hadithi kuri [Uthman bin Al Mughrah], hanyuma bayisobanura nk'iya Abu Awanah. [Sufyan Ats Tsauri] na [Mis'ar] nabo barayivuze, ariko bombi bayivuze gusa mu buryo bwa mauquf ntibayigeze ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam.' Kandi iyi Hadithi yavuzwe na Mis'ar muri marfu', kandi ntitwigeze tumenya ko Asma` bin Al Hakam yari afite indi Hadithi ya marfu' itari iyi Hadithi.
Imam Tirmidzi : 372
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمُوا الصَّبِيَّ الصَّلَاةَ ابْنَ سَبْعِ سِنِينَ وَاضْرِبُوهُ عَلَيْهَا ابْنَ عَشْرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا مَا تَرَكَ الْغُلَامُ بَعْدَ الْعَشْرِ مِنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُعِيدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَبْرَةُ هُوَ ابْنُ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيُّ وَيُقَالُ هُوَ ابْنُ عَوْسَجَةَ
Twabwiwe [Ali bin Hujr] yaravuze; yatumenyesheje [Harmalah bin Abdul Aziz bin Ar Rabi' bin Syabrah Al Juhani] kuva kuri [Abdul Malik bin Ar Rabi' bin Sabrah] kuva kuri [se] kuva kuri [sekuru] yaravuze ati; 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nimutoze abana gusenga bafite imyaka irindwi, kandi mubatsinde iyo bavuye gusenga bafite imyaka icumi'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Abdullah bin 'Amru'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Sabrah bin Ma'bad Al Juhani ni iy'ukuri.' Bamwe mu bahanga mu by'ubumenyi bashyira mu bikorwa iyi hadith. Kandi iki ni igitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq. Bombi bavuze bati: 'Isengesho umwana w'imyaka icumi abura, agomba kurisubiramo'. Abu Isa yaravuze ati: 'Sabrah ni Ibn Ma'bad Al Juhani, nawe yitwa Ibn Ausajah'.
Imam Tirmidzi : 373
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمُلَقَّبُ مَرْدُوَيْهِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ رَافِعٍ وَبَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْدَثَ يَعْنِي الرَّجُلَ وَقَدْ جَلَسَ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ جَازَتْ صَلَاتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ اضْطَرَبُوا فِي إِسْنَادِهِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا جَلَسَ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ وَأَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يَتَشَهَّدَ وَقَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ إِذَا لَمْ يَتَشَهَّدْ وَسَلَّمَ أَجْزَأَهُ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ وَالتَّشَهُّدُ أَهْوَنُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اثْنَتَيْنِ فَمَضَى فِي صَلَاتِهِ وَلَمْ يَتَشَهَّدْ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ إِذَا تَشَهَّدَ وَلَمْ يُسَلِّمْ أَجْزَأَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ حِينَ عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فَقَالَ إِذَا فَرَغْتَ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْأَفْرِيقِيُّ وَقَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَأَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ
Twabwiwe [Ahmad bin Muhammad bin Musa Al Mulaqqab Marduwaih] ati; yatumenyesheje [Ibn Al Mubarak] ati; yatumenyesheje [Abdurrahman bin Ziyad bin An'um] ko [Abdurrahman bin Rafi'] na [Bakr bin Sawadah] bombi bamubwiye, bivuye kuri [Abdullah bin 'Amru] ati: 'Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Niba umuntu afite hadith, mu gihe yicaye mu mpera z'isengesho rye mbere yo kuramutsa, isengesho rye riba rifite ishingiro'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ntabwo ikomeye cyane, kandi muri isnaad yayo harimo ibitagenda neza. Abahanga bamwe bashyigikiye iyi Hadithi, baravuga bati: 'Niba umuntu yicaye gusa kuri tasyahud hanyuma akagira hadith mbere yo kuramutsa, isengesho rye riba rifite ishingiro'. Mu gihe abandi bavuga bati: 'Niba akora hadith mbere ya tasyahud na mbere yo kuramutsa, agomba gusubiramo isengesho rye'. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Imamu Shafi'i. Imamu Ahmad yaravuze ati: 'Niba umuntu atarakora tashahhud, intashyo ni iy'ukuri, ibi ni nk'uko byavuzwe n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, '-Isengesho- halali ni intashyo'. Hagati aho tasyahud iraryoshye, kuko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' yigeze guhaguruka muri raka ya kabiri maze akomeza isengesho rye nubwo atakoze tasyahud'. Hagati aho, Imamu Ishaq bin Ibrahim yaravuze ati: 'Niba umuntu akora tasyahud hanyuma agasuhuza isengesho ni iy'ukuri,' Ishaq yavugishije Hadithi ya Ibn Mas'ud ubwo yigishwaga tasyahud n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Niba warangije gukora ibi -tasyahud-, inshingano zawe ni izihe?'. Abu Isa yaravuze ati; 'Abdurrahman bin Ziyad bin An'um ni Al Afriqi, kandi yaciwe intege n’inzobere zimwe na zimwe za Hadithi nka Yahya bin Sa'id Al Qaththan na Ahmad bin Hanbal.
Imam Tirmidzi : 374
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَصَابَنَا مَطَرٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ فَلْيُصَلِّ فِي رَحْلِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُعُودِ عَنْ الْجَمَاعَةِ فِي الْمَطَرِ وَالطِّينِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ رَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ لَمْ نَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ وَأَبُو الْمَلِيحِ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
Yatubwiye [Abu Hafsh Amru bin Ali Al Bashri] yaravuze; yatubwiye [Abu Dawud Ath Thayalisi] yaravuze; yatubwiye [Zuhair bin Mu'awiyah] kuva kuri [Abu Az Zubair] kuva kuri [Jabir] yaravuze ati: 'Twari kumwe n'Intumwa Sallallahu alaihi wasallam mu rugendo hanyuma dufatwa n'imvura. Nuko Intumwa Sallallahu alaihi wasallam aravuga ati: 'Ushaka wese asenge mu ihema rye'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Ibn Umar, Samrah, Abu Al Malih yavuye kuri se, na Abdurrahman bin Samrah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Numvise Abu Zur'ah avuga ati: 'Affan bin Muslim yavuze kuri 'Amru bin Ali'. Abu Zur'ah yaravuze ati: 'I Basrah ntabwo twigeze tubona undi muntu wafashwe mu mutwe kurusha uyu; Ali bin Al Madini, Ibn Asy Syadzakuni na 'Amru bin Ali'. Izina rya Abu Al Malih ryari Amir, kandi yitwaga kandi Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali'.
Imam Tirmidzi : 375
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ الْبَصْرِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ وَعِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ الْفُقَرَاءُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْأَغْنِيَاءَ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ أَمْوَالٌ يُعْتِقُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ قَالَ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَقُولُوا سُبْحَانَ اللَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَشْرَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكُمْ تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَلَا يَسْبِقُكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب أَيْضًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ خَصْلَتَانِ لَا يُحْصِيهِمَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ عَشْرًا وَيَحْمَدُهُ عَشْرًا وَيُكَبِّرُهُ عَشْرًا وَيُسَبِّحُ اللَّهَ عِنْدَ مَنَامِهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ
Twabwiwe ko [Ishaq bin Ibrahim bin Habib bin Asy Syahid Al Bashri] na [Ali bin Hujr] bombi bavuze; yatubwiye ['Attab bin Basyir] kuva kuri [Khushaif] kuva kuri [Mujahid] na [Ikrimah] kuva kuri [Ibn Abbas] yagize ati: 'Abakene baje ku Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam baravuga bati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, abakire barasenga kandi bakiyiriza ubusa nkuko dusenga kandi bakiyiriza ubusa, kandi bafite ubutunzi bashobora gukoresha mu kubohora abacakara no gutanga imfashanyo!' Yaravuze ati: 'Niba usenga, vuga; SUBHAANAALLAH inshuro mirongo itatu n'eshatu, ALHAMDULILLAH inshuro mirongo itatu n'eshatu, ALLAHU AKBAR inshuro mirongo itatu n'enye na LAA ILAAHA ILLAALLAHU inshuro icumi. Uzashobora kurenga abakubanjirije kandi ntuzarengwa n'abazagukurikira'. Yaravuze ati; 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Ka'ab bin Ujrah, Anas, Abdullah bin Amru, Zaid bin Thabit, Abu Darda`, Ibnu Umar na Abu Dzar'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Ibn Abbas iri mu rwego rwa hasan gharib. Kandi muri iki gice harimo n'amateka ya Abu Hurairah na Al Mughirah. Yavuzwe n'Intumwa Sallallahu alaihi wasallam ko yagize ati: 'Ibintu bibiri, Umuyisilamu ntabarirwa keretse yinjiye mu ijuru; singiza Allah nyuma ya buri sengesho inshuro icumi, singiza Allah -tahmid- inshuro icumi kandi ukore takbir inshuro icumi. Kandi usenge mbere yo gusinzira inshuro mirongo itatu n'eshatu, tahmid inshuro mirongo itatu n'eshatu na takbir inshuro mirongo itatu n'enye'.
Imam Tirmidzi : 376
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ فَانْتَهَوْا إِلَى مَضِيقٍ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَمُطِرُوا السَّمَاءُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَالْبِلَّةُ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَأَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَقَامَ أَوْ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَصَلَّى بِهِمْ يُومِئُ إِيمَاءً يَجْعَلُ السُّجُودَ أَخْفَضَ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ لَا يُعْرَفُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ صَلَّى فِي مَاءٍ وَطِينٍ عَلَى دَابَّتِهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Twabwiwe [Yahya bin Musa] yaravuze; yatubwiye [Syababah bin Sawwar] yaravuze; yatubwiye [Umar bin Ar Rammah Al Bakhil] yavuye kuri [Katsir bin Ziyad] yavuye kuri [Amru bin Uthman bin Ya'la bin Murrah] yavuye kuri [se] yavuye kuri [sekuru] ko bari kumwe n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam mu rugendo, kugeza ubwo bageze ku muhanda muto, hanyuma igihe cyo gusenga kiragera mu gihe ijuru ryari riguye kandi ubutaka bwari bwuzuye amazi. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yahamagaye isengesho ari mu modoka ye, hanyuma afata iqamah aragenda. Nyuma y'ibyo yasenze hamwe n'inshuti ze yunamye, yunamye hasi kuruta yunamye. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi iri mu rwego rwa hasan gharib. Umar ibn Ar Ramman Al Bakhil yavuze iyi Hadithi yonyine. Ntibizwi ko hari izindi Hadithi uretse iye, kandi intiti zirenze imwe zayivuze kuri we. Mu buryo nk'ubwo, byavuzwe na Anasi ibn Malik ko yigeze gusenga ku musozi we mu butaka bw'ibyondo. Iyi Hadithi ishyirwa mu bikorwa n'abahanga, kandi iki gitekerezo cyanakiriwe na Ahmad na Ishaq.
Imam Tirmidzi : 377
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَفَخَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَتَتَكَلَّفُ هَذَا وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Twabwiwe ko [Qutaibah] na [Bisyr bin Mu'adz Al Aqadi] bombi bavuze; yatubwiye [Abu Awanah] kuva kuri [Ziyad bin Iqalah] kuva kuri [Al Mughirah bin Syu'bah] yagize ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yasenze kugeza ibirenge bye byombi bibyimbye, hanyuma baramubwira bati: 'Kuki wigora, nubwo ibyaha byawe bya kera n'iby'ejo hazaza byaba byarababariwe?' aravuga ati: 'Ese ntibyaba byiza iyo mba umuntu ushimira?' Arabasubiza ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Abu Hurairah na 'Aisyah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Al Mughirah bin Syu'bah ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 378
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلَاتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنْ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنْ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا
Twabwiwe [Ali bin Nasr bin Ali Al Jahdlami] ati; yatubwiye [Sahl bin Hammad] ati; yatubwiye [Hammam] ati; yambwiye [Qatadah] kuri [Al Hasan] kuri [Huraith bin Qabishah] ati; 'Naje i Madina, hanyuma ndasenga nti: 'Mana, nyorohereza kubona inshuti nziza'. Huraith bin Qabishah aravuga ati: 'Hanyuma nabaye inshuti na [Abu Hurairah], hanyuma ndamubwira nti: 'Mu by'ukuri nasabye Allah kumpa amahirwe yo kuba inshuti nziza, bityo munsomere Hadithi wumvise ivuye ku Ntumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam, Allah ampe ibyiza'. Abu Hurairah aravuga ati: 'Numvise Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) ivuga iti: 'Ku munsi w'imperuka, ikintu cya mbere Allah azabara ku bikorwa by'umugaragu ni isengesho rye.' Niba isengesho rye ari ryiza, azaba afite amahirwe n'umutekano, niba isengesho rye rifite inenge, azaba mu gihombo kandi ababaye. Niba hari ikintu kibura mu bikorwa bye by'itegeko, Uwiteka Nyir'impuhwe azavuga ati: "Reba, umugaragu wanjye afite ugusenga kwa suna gushobora kurangiza gusenga kwe kw'itegeko?" Hanyuma buri gikorwa kizafatwa gutyo'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru yavuye kuri Tamim Ad Dari'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Abu Hurairah ni hasan gharib iturutse kuri uru ruhande. Iyi Hadithi yavuzwe na Abu Hurairah binyuze mu zindi nzira. Bamwe mu bagenzi ba Al Hasan nabo bavuze indi Hadithi yavuye kuri Al Hasan, yavuye kuri Qabishah bin Huraith. Kandi izwi cyane ni Qabishah bin Huraith. Hadithi nk'iyi nayo yavuzwe na [Anas bin Hakim] yavuye kuri [Abu Hurairah] yavuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam'.
Imam Tirmidzi : 379
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ثَابَرَ عَلَى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْ السُّنَّةِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Yatubwiye [Muhammad bin Rafi' An Naisaburi] yaravuze; yatubwiye [Ishaq bin Sulaiman Ar Razi] yaravuze; yambwiye [Al Mughirah bin Ziyad] yabikuye kuri ['Atha`] yabikuye kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umuntu wese ukurikiza raka cumi n'ebyiri z'isengesho rya Sunnah, Allah azamuyubakira inzu mu ijuru, ni ukuvuga raka enye mbere y'isengesho rya saa sita, raka ebyiri nyuma y'isengesho rya saa sita, raka ebyiri nyuma ya maghrib, raka ebyiri nyuma y'isengesho rya nimugoroba na raka ebyiri mbere y'uko umuseke ucya'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Umm Habibah, Abu Hurairah, Abu Musa na Ibn Umar'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Aisyah ni hasan gharib muri uru rwego, mu gihe Mughirah bin Ziyad yaganiriweho n'abahanga mu buryo bworoshye'.
Imam Tirmidzi : 380
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى فِي يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَنْبَسَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَنْبَسَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
Yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] yaravuze; yatubwiye [Mu`ammal] - ari we Ibn Isma'il - yaravuze; yatubwiye [Sufyan Ats Tsauri] yavuye kuri [Abu Ishaq] yavuye kuri [Al Musayyib bin Rafi'] yavuye kuri [Anbasah bin Abu Sufyan] yavuye kuri [Ummu Habibah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umuntu wese usenga raka cumi n'ebyiri z'amasengesho ya suna ku manywa na nijoro, Allah azamuyubakira inzu mu ijuru; raka enye mbere ya zhuhr, raka ebyiri nyuma ya, raka ebyiri nyuma ya maghrib, raka ebyiri nyuma ya isha' na raka ebyiri mbere y'umuseke'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Anbasah yavuye kuri Umm Habibah muri iki gice ni iy'ukuri, kandi iyi hadith nayo yavuzwe na Anbasah mu bundi buryo'.