Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3641

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا شَاذَانُ الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ هَارُونَ الْبُرْجُمِيِّ عَنْ كُلَيْبِ بْنِ وَائِلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِتْنَةً فَقَالَ يُقْتَلُ فِيهَا هَذَا مَظْلُومًا لِعُثْمَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ

[Ibrahim bin Sa’id Al Jauhari] yatunyumiza [Syadzan Al Aswad bin ‘Amir] okuva ku [Sinan bin Harun Al Burjumi] okuva ku [Kulaib bin Wa`il] okuva ku [Ibn Umar] yagamba nti; ‘Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam lumu yannyonnyola ku fitnah ng’agamba nti: ‘Omuntu ono ajja kuttibwa mu mbeera eyo mu ngeri etali ya bwenkanya’. Ekyo kiri eri Usman. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan gharib ng’eyita mu kkubo eddungi, kwe kugamba okuva mu hadiisi ya Ibn Umar’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3642

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ زُفَرَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجَنَازَةِ رَجُلٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْنَاكَ تَرَكْتَ الصَّلَاةَ عَلَى أَحَدٍ قَبْلَ هَذَا قَالَ إِنَّهُ كَانَ يَبْغَضُ عُثْمَانَ فَأَبْغَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ صَاحِبُ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ جِدًّا وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ صَاحِبُ أَبِي هُرَيْرَةَ هُوَ بَصْرِيٌّ ثِقَةٌ وَيُكْنَى أَبَا الْحَارِثِ وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ الْأَلْهَانِيُّ صَاحِبُ أَبِي أُمَامَةَ ثِقَةٌ يُكْنَى أَبَا سُفْيَانَ شَامِيٌّ

Kitugambye [Al Fadhl bin Abu Talib Al Baghdadi] n’abalala, baagamba nti; atugambye [Uthman bin Zufar] atubuulidde [Muhammad bin Ziyad] okuva ku [Muhammad bin ‘Ajlan] okuva ku [Abu Az Zubair] okuva ku [Jabir] yagamba; ‘Omulambo gw’omusajja gwaleetebwa eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam asobole okugusabira, naye nga tayagala kugusabira, kale kyamugamba nti; ‘Ayi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, tetukulabangako ng’ova ku swala y’okuziika ku lw’omuntu yenna nga kino - omulambo - tekinnatuuka. Yaddamu nti: ‘Kubanga ddala yakyawa Usman, kale Allah n’amukyawa’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya gharib, tetumanyi okujjako okuva mu kkubo lino, Muhammad bin Ziyad yali mukwano gwa Maimun bin Mihran, omu ku abo abaali dila'if ennyo mu kunyumya hadiisi, so nga Muhammad bin Ziyad yali mukwano gwa Abu Hurairah okuva mu bantu b'e Basrah, omuntu tsiqah, eyali ayitibwa Abu Al Harith, so nga Muhammad bin Ziyad Al Alhani yali mukwano wa Abu Umamah, yali muntu tsiqah eyali ayitibwa Abu Sufyan, eyava mu Sham’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3643

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ انْطَلَقْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَقَالَ لِي يَا أَبَا مُوسَى أَمْلِكْ عَلَيَّ الْبَابَ فَلَا يَدْخُلَنَّ عَلَيَّ أَحَدٌ إِلَّا بِإِذْنٍ فَجَاءَ رَجُلٌ يَضْرِبُ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ قَالَ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَدَخَلَ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ وَجَاءَ رَجُلٌ آخَرُ فَضَرَبَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا عُمَرُ يَسْتَأْذِنُ قَالَ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَفَتَحْتُ الْبَابَ وَدَخَلَ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَجَاءَ رَجُلٌ آخَرُ فَضَرَبَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عُثْمَانُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا عُثْمَانُ يَسْتَأْذِنُ قَالَ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ

Atugambye [Ahmad bin ‘Abdah Adl Dlabbi] atubuulidde [Hammad bin Zaid] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Abu Uthman An Nahdi] okuva ku [Abu Musa Al Asy’ari] yagamba nti; ‘Nagenda ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo n’ayingira mu lusuku olwa ba Ansar n’atuukiriza ebyetaago bye nga bw’aŋŋamba nti: ‘Ayi Abu Musa! Nkuuma ku mulyango, tokkiriza muntu yenna kundaba okuggyako ng’ofunye olukusa’. Awo omusajja n’ajja ng’akonkona ku luggi, kwe kubuuza nti; ‘Ono y’ani?’. n’addamu nti; 'Abu Bakr'. Era nagamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah! Ono ye Abu Bakr, asaba olukusa -okuyingira-'. Awo n’agamba nti: ‘Mumukkirize, muwe amawulire amalungi ag’omu ggulu’. Awo n’ayingira ne mmuwa amawulire amalungi okuva mu ggulu. Tewaayita bbanga ddene, omusajja omulala n’ajja ng’akonkona ku luggi, olwo ne mmubuuza nti; ‘Ono y’ani?’. n’addamu nti; 'Umar'. Era nagamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah! Ono ye Umar, ye -yajja- ng'asaba olukusa'. olwo n’agamba nti: ‘Muggulirewo oluggi mumuwe amawulire amalungi ag’eggulu’. Awo naggulawo oluggi n’ayingira nga bwe mmuwa amawulire amalungi ag’eggulu. Nga wayise akaseera, omusajja omulala n’ajja ng’akonkona ku luggi, nnabuuza nti; ‘Ono y’ani?’. n’addamu nti; 'Usman'. Nagamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah! Ono ye Usman, ye -yajja- ng’asaba olukusa’. Yagamba nti: ‘Muggulirewo oluggi mumuwe amawulire amalungi okuva mu ggulu ku katyabaga akaamutuukako’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan entuufu. Era kibadde kyogerwa okuva mu nnyiriri eziwerako okuva ku Abu Uthman An Nahdi era mu ssuula eno, waliwo n’ebyafaayo okuva ewa Jabir ne Ibnu Umar’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3644

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَهْلَةَ قَالَ قَالَ عُثْمَانُ يَوْمَ الدَّارِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ عَهِدَ إِلَيَّ عَهْدًا فَأَنَا صَابِرٌ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ

Atugambye [Sufyan bin Waki’] atubuulidde [taata wange] ne [Yahya bin Sa’id] okuva ku [Isma’il bin Abu Khalid] okuva ku [Qais bin Abu Hazim] agambye [Abu Sahlah] yagamba nti; ‘Ku lunaku lwa Dar - ekintu ekyagwawo Usman okuzingiza ennyumba ye - [Uthman] yagamba; ‘Mazima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yankwasa ekiraamo, nsobole okusigala nga mugumiikiriza ekiraamo ekyo’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih gharib, tetumanyi kunyumya hadiisi eno okuggyako okuva mu hadiisi ya Isma’il bin Abu Khalid’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3645

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشًا وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَمَضَى فِي السَّرِيَّةِ فَأَصَابَ جَارِيَةً فَأَنْكَرُوا عَلَيْهِ وَتَعَاقَدَ أَرْبَعَةٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِذَا لَقِينَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرْنَاهُ بِمَا صَنَعَ عَلِيٌّ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِذَا رَجَعُوا مِنْ السَّفَرِ بَدَءُوا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمُوا عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفُوا إِلَى رِحَالِهِمْ فَلَمَّا قَدِمَتْ السَّرِيَّةُ سَلَّمُوا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ أَحَدُ الْأَرْبَعَةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ تَرَ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صَنَعَ كَذَا وَكَذَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ الثَّانِي فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَامَ الثَّالِثُ فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَامَ الرَّابِعُ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالُوا فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْغَضَبُ يُعْرَفُ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ مَا تُرِيدُونَ مِنْ عَلِيٍّ مَا تُرِيدُونَ مِنْ عَلِيٍّ مَا تُرِيدُونَ مِنْ عَلِيٍّ إِنَّ عَلِيًّا مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَهُوَ وَلِيُّ كُلِّ مُؤْمِنٍ بَعْدِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ سُلَيْمَانَ

Atugambye [Qutaibah] atubuulidde [Ja’far bin Sulaiman Adl Dluba’i] okuva ku [Yazid Ar Risyk] okuva ku [Mutharrif bin Abdullah] okuva ku [Imran bin Hushain] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yasindika olugendo lw’olutalo n’alonda Ali bin Abu Talib okuba omukulembeze waabwe, olwo Ali -ne yeegatta n’omuddu omukazi -mu sariyah-. Kale ne beegaana ebikolwa bya Ali, era baswahaba abana ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nebatuuka ku nzikiriziganya, nebagamba nti; 'Bwe tunaasisinkana Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam tujja kuloopa Ali by'akoze.' Era abasiraamu bwe bakomawo okuva mu lutalo, baasookanga kutunula ne balamusa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’oluvannyuma ne bagenda mu maka gaabwe. Kale olugendo lw’olutalo bwe lwakomawo, ne boolekera Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo omu ku bantu abana n’ayimirira n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah! Tomanyi - kiki - Ali bin Abi Talib yakola, yakola kino na kino? Naye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yamukyuka. Awo omusajja owookubiri n’ayimirira n’ayogera by’ayogera, naye n’akyamukyuka. Lwali lwa musajja owookusatu, n’ayimirira n’ayogera by’ayogera, naye n’akyamukyuka. Awo omusajja owokuna n’ayimirira n’ayogera bye baali boogedde, olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’akyusa amaaso ge era nga kirabibwa okusinziira ku ntunula ye mu maaso nti yali munyiivu nnyo, n’agamba nti: ‘Oyagala ki ku Ali?’. Kiki ky’oyagala ku Ali? Kiki ky’oyagala ku Ali? Mazima ddala Ali kitundu kyange era nange ndi kitundu ku ye, ye mukuumi wa buli muntu akkiriza oluvannyuma lw’okufa kwange’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, tetugimanyi okuggyako okuva mu hadiisi ya Ja’far bin Sulaiman’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3646

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ أَوْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ شَكَّ شُعْبَةُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَأَبُو سَرِيحَةَ هُوَ حُذَيْفَةُ بْنُ أَسِيدٍ الْغِفَارِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atugambye [Muhammad bin Bassyar] atugambye [Muhammad bin Ja’far] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Salamah bin Kuhail] yagamba nti; Nawulira [Ath Thufail] ng’anyumya emboozi okuva ewa [Abu Sarihah] oba [Zaid bin Arqam] -Syu’bah abuusabuusa- Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba; 'Bwe nkola omukuumi -omuyambi-, olwo Ali ye mukuumi'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib. Era ne hadith eno era ebadde eyogerwa [Syu’bah] okuva ku [Maimun Abu Abdullah] okuva ku [Zaid bin Arqam] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga waggulu. Mu kiseera kino, Abu Sarihah yali Hudzaifah bin Asid Al Ghifari, omu ku baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3647

حَدَّثَنَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَتَّابٍ سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِمَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ زَوَّجَنِيَ ابْنَتَهُ وَحَمَلَنِي إِلَى دَارِ الْهِجْرَةِ وَأَعْتَقَ بِلَالًا مِنْ مَالِهِ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ يَقُولُ الْحَقَّ وَإِنْ كَانَ مُرًّا تَرَكَهُ الْحَقُّ وَمَا لَهُ صَدِيقٌ رَحِمَ اللَّهُ عُثْمَانَ تَسْتَحْيِيهِ الْمَلَائِكَةُ رَحِمَ اللَّهُ عَلِيًّا اللَّهُمَّ أَدِرْ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْمُخْتَارُ بْنُ نَافِعٍ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ كَثِيرُ الْغَرَائِبِ وَأَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدِ بْنِ حَيَّانَ التَّيْمِيُّ كُوفِيٌّ وَهُوَ ثِقَةٌ

Atugambye [Abu Al Khatthab Ziyad bin Yahya Al Bahsri] atugambye [Abu ‘Attab Sahl bin Hammad] atugambye [Al Muhtar bin Nafi’] atubuulidde [Abu Hayyan At Taimi] okuva ku [kitaawe] okuva ku [’Ali] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Allah asaasire Abu Bakr eyampasa muwala we n’antwala mu nsi ya Hijrah, era eyasumulula Bilal n’ebyobugagga bye, Allah asaasire Umar eyayogera amazima newankubadde ebiddirira byali bikaawa, amazima bulijjo gali naye newankubadde nga yali yekka. Allah asaasire Uthman, ne bamalayika gwebaswala. Allah asaasire Ali, Ayi Allah, twala Al Haq - amazima - buli gy'agenda'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya gharib, hadith tetwagimanya nga tuyita mu kkubo lino, so nga Al Mukhtar bin Nafi’ ye sheikh okuva mu bantu ba Basrah, alina ennyiriri za gharib nnyingi, so nga Abu Hayyan At Taimi erinnya lya Yahya bin Sa’id bin Hayyan At Taimi okuva e Kufa, muntu tsiqah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3648

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ شَرِيكٍ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ بِالرَّحَبِيَّةِ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْحُدَيْبِيَةِ خَرَجَ إِلَيْنَا نَاسٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فِيهِمْ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَأُنَاسٌ مِنْ رُؤَسَاءِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ إِلَيْكَ نَاسٌ مِنْ أَبْنَائِنَا وَإِخْوَانِنَا وَأَرِقَّائِنَا وَلَيْسَ لَهُمْ فِقْهٌ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا خَرَجُوا فِرَارًا مِنْ أَمْوَالِنَا وَضِيَاعِنَا فَارْدُدْهُمْ إِلَيْنَا قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ فِقْهٌ فِي الدِّينِ سَنُفَقِّهُهُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ لَتَنْتَهُنَّ أَوْ لَيَبْعَثَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مَنْ يَضْرِبُ رِقَابَكُمْ بِالسَّيْفِ عَلَى الدِّينِ قَدْ امْتَحَنَ اللَّهُ قَلْبَهُ عَلَى الْإِيمَانِ قَالُوا مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَالَ عُمَرُ مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُوَ خَاصِفُ النَّعْلِ وَكَانَ أَعْطَى عَلِيًّا نَعْلَهُ يَخْصِفُهَا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ يَكْذِبْ رِبْعِيُّ بْنُ حِرَاشٍ فِي الْإِسْلَامِ كَذْبَةً و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ أَثْبَتُ أَهْلِ الْكُوفَةِ

Atugambye [Sufyan bin Waki’] atubuulidde [taata wange] okuva ku [Sharik] okuva ku [Mansur] okuva ku [Rib’i bin Hirasy]; atubuulidde [Ali bin Abi Talib] bwe yali mu Rahabiyah, yagamba nti; 'Mu kiseera ky'ebya Hudaibiyah, ekibinja ky'abantu ba Musryik - nga mu bo Suheil bin 'Amru n'ekibinja ky'abakulembeze abasiraamu - baavaayo okutulwanyisa. Awo bo -emikwano- ne bagamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, ekibinja ky’abaana baffe, baganda baffe n’abaddu baffe baavaayo okukulwanyisa, wadde nga tebaategeera ddiini, naye baalwana kubanga badduka n’ebintu byaffe n’ensuku zaffe, kale batuddize’. Yagambye nti; 'Bwe baba tebategeera ddiini, olwo naffe tujja kubategeera'. Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Abange mmwe abantu ba Quraysh, temujja kulekera awo -kwogera bye mwogera-, mazima Allah ajja kubasindikira omuntu anaabasala ensingo n’ekitala, so nga -muli waggulu w’eddiini, mazima Allah agezesezza okukkiriza mu mitima gyabwe’. Awo ne babuuza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah y’ani?’. Abu Bakr naye yamubuuza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah y’ani?’. era Umar n’amubuuza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah y’ani?’. Yaddamu nti: ‘Musajja addaabiriza engatto’. oluvannyuma n’awa Ali engatto ze okuddaabirizibwa. Ali yatukyukira n’agamba nti; ‘Mazima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam agambye nti: ‘Oyo yenna alimba mu linnya lyange, mwetegeke okutwala ekifo kye mu geyena’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih gharib. Tetukimanyi okuggyako okuva mu kkubo lino, kwe kugamba okuva mu hadiisi ya Rib’i okuva ewa Ali, yagamba...’ era mpulidde Jarud ng’agamba nti; Nawulidde Waki' comment; Rib’i bin Hirasy teyalimbako na lumu mu Busiraamu, era antegeezezza Muhammad bin Isma’il okuva ewa Abdullah bin Abu Al Aswad yagamba nti; Nawulira Abdurrahman bin Mahdi ng’agamba nti; 'Mansur bin Al Mu'tamir ye munyumya asinga amaanyi mu Kufa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3649

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ إِسْرَائِيلَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنْتَ مِنِّي وَأَنَا مِنْكَوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Sufyan bin Waki’] atubuulidde [taata wange] okuva ku [Isra`il], era abadde anyumiddwa okuva mu kkubo eddala, atubuulidde [Muhammad bin Isma’il] atubuulidde [‘Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Isra`il] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Al Barra` bin ‘Azib] nti Nabbi sallallaahu ’alaihi wasallam yagamba Ali bin Abu Talib nti: ‘Ggwe kitundu kyange nange ndi kitundu ku ggwe’. Mu hadith eno mulimu -emboozi- empanvu. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3650

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي هَارُونَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ إِنَّا كُنَّا لَنَعْرِفُ الْمُنَافِقِينَ نَحْنُ مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ بِبُغْضِهِمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي هَارُونَ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي أَبِي هَارُونَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ

Qutaibah yatunyumiza Ja’far bin Sulaiman yanyumya ku Abu Harun okuva ewa Abu Sa’id Al Khudri, eyagamba nti: ‘Ffe aba Ansar tumanyi bannanfuusi olw’obukyayi bwabwe eri Ali bin Abi Talib.’ Abu Isa yagamba nti: ‘Hadiisi eno hadiisi ya gharib, tugimanyi okuva mu hadith ya Abu Harun yokka. Shu'bah ayogedde ku bikwata ku Harun, hadith eno nayo ebadde eyogerwa okuva mu Al A'mash okuva ku Abu Salih okuva ku Abu Sa'id.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 3651

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ الْمُسَاوِرِ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أُمِّهِ قَالَتْدَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَسَمِعْتُهَا تَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُحِبُّ عَلِيًّا مُنَافِقٌ وَلَا يَبْغَضُهُ مُؤْمِنٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو نَصْرٍ الْوَرَّاقُ وَرَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ

Atugambye [Al Washil bin Abdul A’la] atubuulidde [Muhammad bin Fudhail] okuva ku [Abdullah bin Abdurrahman Abu Nashr] okuva ku [Al Musawir Al Himyari] okuva ku [maama we] yagamba nti; ‘Nagenda e [Umm Salamah] ne mpulira ng’agamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Abannanfuusi tebajja kwagala Ali, so ng’ate abakkiriza tebajja kumukyawa’. Era mu ssuula eno, waliwo n’ebyafaayo okuva ewa Ali. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno eri mu ddaala lya hasan gharib okuyita mu kkubo lino. Era Abdullah bin Abdurrahman ye Abu Nashr Al Warraq, Sufyan Ats Tsauri yamunyumiza hadiisi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3652

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِحُبِّ أَرْبَعَةٍ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِّهِمْ لَنَا قَالَ عَلِيٌّ مِنْهُمْ يَقُولُ ذَلِكَ ثَلَاثًا وَأَبُو ذَرٍّ وَالْمِقْدَادُ وَسَلْمَانُ أَمَرَنِي بِحُبِّهِمْ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ

Atugambye [Isma’il bin Musa Muzzukulu wa Al Fazari As Suddi] atubuulidde [Sharik] okuva ku [Abu Rabi’ah] okuva ku [Ibnu Buraidah] okuva ku [kitaawe] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti; ‘Mazima Allah yandagira okwagala abantu bana, era n’antegeeza nti yali abaagala’. Kigamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah! Tubuulire amannya gaabwe!'. Yagamba nti: ‘Ali yali mu bo, -kino yakyogerako emirundi esatu-, olwo Abu Dzar, Miqdad ne Salman. Yandagira okubaagala era n’antegeeza nti abaagala’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib. Kino tetukimanyi okuggyako okuva mu hadith ya Sharik’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3653

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ حُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيٌّ مِنِّي وَأَنَا مِنْ عَلِيٍّ وَلَا يُؤَدِّي عَنِّي إِلَّا أَنَا أَوْ عَلِيٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Atugambye [Isma’il bin Musa] atubuulidde [Sharik] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Hubsyi bin Junadah] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Ali kitundu kyange era ndi kitundu ku ye, era tewali atuukiriza buvunaanyizibwa bwange okuggyako nze kennyini oba Ali’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih gharib'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3654

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى الْقَطَّانُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ جُمَيْعِ بْنِ عُمَيْرٍ التَّيْمِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ آخَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فَجَاءَ عَلِيٌّ تَدْمَعُ عَيْنَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آخَيْتَ بَيْنَ أَصْحَابِكَ وَلَمْ تُؤَاخِ بَيْنِي وَبَيْنَ أَحَدٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتَ أَخِي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أَوْفَى

Atugambye [Yusuf bin Musa Al Qatthan Al Baghdadi] atugambye [Ali bin Qadim] atubuulidde [Ali bin Salih bin Hayyi] okuva ku [Hakim bin Jubair] okuva ku [Jumai’ bin ‘Umair At Taimi] okuva ku [Ibnu Umar] yagamba nti; ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yaleeta obwasseruganda wakati wa banne, amangu ago Ali yajja n’amaziga mu maaso n’agamba nti; 'Ayi Omubaka wa Allah, mikwano gyo ogifudde baganda, naye tonfuula baganda na balala'. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamugamba nti: ‘Ggwe muganda wange mu nsi n’enkomerero’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, era mu ssuula eno mulimu n’ebyafaayo okuva ewa Zaid bin Abu Aufa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3655

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ عِيسَى بْنِ عُمَرَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَيْرٌ فَقَالَ اللَّهُمَّ ائْتِنِي بِأَحَبِّ خَلْقِكَ إِلَيْكَ يَأْكُلُ مَعِي هَذَا الطَّيْرَ فَجَاءَ عَلِيٌّ فَأَكَلَ مَعَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ السُّدِّيِّ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَعِيسَى بْنُ عُمَرَ هُوَ كُوفِيٌّ وَالسُّدِّيُّ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَقَدْ أَدْرَكَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَرَأَى الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ وَثَّقَهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَزَائِدَةُ وَوَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ

Atugambye [Sufyan bin Waki’] atubuulidde [‘Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Isa bin Umar] okuva ku [As Suddi] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba; -Olumu- ku mabbali ga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam waaliwo ekinyonyi, kale n’agamba nti: ‘Ayi Allah, ondeetera ekitonde -omuntu- gw’osinga okwagala asobole okulya n’ekinyonyi kino’. Awo Ali n’ajja n’alya naye’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadith eno hadith ya hasan gharib, tetugimanyi okuva mu hadith ya As Suddi okujjako okuyita mu kkubo lino, era era ebadde eyogerwa okuva mu makubo agawerako okuva ku Anas. Isa bin Umar yali mutuuze w’e Kufa, so nga As Suddi amannya ge amatuufu yali Isma’il bin Abdurrahman, yali asisinkanye Anas bin Malik n’alaba Al Husain bin Ali. Syu’bah, Sufyan Ats Tsauri ne Za`idah bamukakasizza - nga bamaliridde nti ye tsiqah - era Yahya bin Sa’id Al Qatthan naye yasalawo nti ye tsiqah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3656

حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ أَسْلَمَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِنْدٍ الْجَمَلِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ إِذَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَانِي وَإِذَا سَكَتُّ ابْتَدَأَنِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

Atugambye [Al Khallad bin Aslam Al Baghdadi] atugambye [An Nadhr bin Syumail] atubuulidde ['Auf] okuva ku [Abdullah bin 'Amru bin Hind Al Jamali] yagamba nti; [Ali] yagamba nti; ‘Bwe nsaba Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo ajja kugimpa, naye bwe nsirika, olwo ajja kuntandikira’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadith eno hasan gharib okuyita mu kkubo lino'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3657

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الرُّومِيِّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا دَارُ الْحِكْمَةِ وَعَلِيٌّ بَابُهَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مُنْكَرٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شَرِيكٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ وَاحِدٍ مِنْ الثِّقَاتِ عَنْ شَرِيكٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ

Atugambye [Isma’il bin Musa] atugambye [Muhammad bin Umar bin Ar Rumi] atubuulidde [Sharik] okuva ku [Salamah bin Kuhail] okuva ku [Suwaid bin Ghaflah] okuva ku [Ash Shunabihi] okuva ku [Ali radliallahu ‘anhu] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Nze nnannyini magezi ate Ali ye mulyango’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya gharib munkar, abamu ku bo - abakugu mu hadiisi - banyumya hadiisi eno okuva ewa Sharik, era tebagyogerako okuva ewa Ash Shunabihi, era tetumanyi hadiisi eno okuva eri omuntu yenna ali tsiqah okuva ewa Sharik, era mu ssuula eno era mulimu okunnyonnyolwa okuva ewa Ibn Abbas’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3658

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَمَّرَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ سَعْدًا فَقَالَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَسُبَّ أَبَا تُرَابٍ قَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ ثَلَاثًا قَالَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَنْ أَسُبَّهُ لَأَنْ تَكُونَ لِي وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِعَلِيٍّ وَخَلَفَهُ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَخْلُفُنِي مَعَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِي وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِي عَلِيًّا فَأَتَاهُ وَبِهِ رَمَدٌ فَبَصَقَ فِي عَيْنِهِ فَدَفَعَ الرَّايَةَ إِلَيْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ }الْآيَةَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

Atubuulidde [Qutaibah] atubuulidde [Hatim bin Isma’il] okuva ku [Bukair bin Mismar] okuva ku [‘Amir bin Sa’d bin Abu Waqash] okuva ku [kitaawe] yagamba; ‘Muawiyah bin Abi Sufyan lumu yalonda Sa’ad okubeera omukulembeze. Awo n’agamba nti; 'Kiki ekikulemesa okuvumirira Abu Turab -Ali-?' Sa'd yaddamu nti; ‘Eby’ebintu ebisatu by’oyogedde, byonna byayogerwako Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kale sijja kubivumirira. Nze nsinga kubeera mu bintu bino ebisatu okusinga engamiya emmyufu, kubanga lumu nnawulira Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ng’agamba Ali era lumu yamulonda ng’omukiise we -e Madina- mu lumu ku ntalo -olutalo lw’e Tabuk-’. Awo Ali n’amugamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, ogenda kundeka n’abakazi n’abaana?’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Tewandibadde mwetegefu singa ekifo kyo gyendi kyali ng’ekifo kya Harun eri Musa, kyokka tewaaliwo Nabbi oluvannyuma lwange’. Era era namuwulira ng’agamba mu lutalo lw’e Khaibar nti: ‘Mazima bendera eno nja kugiwa omusajja ayagala Allah n’omubaka we, era Allah n’omubaka we nabo bamwagala’. Olwo ne tufubutuka okugifuna, kyokka n’agamba nti: ‘Muyite Ali ku lwange’. Olwo ne bamuleeta era ng’alwadde obulwadde bw’amaaso, kwe kumufuuwa amalusu mu maaso n’amuwa bendera. awo Allah n’awangula Khaibar ng’ayita mu ye. Era n’olwekyo olunyiriri oluddako lwe lwabikkulwa; 'Tukoowoola abaana baffe, abaana bammwe, abakyala baffe ne bakyala bammwe' -al-Ayat-. Olwo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam n’asabira ‘Ali, Fatima, Hasan ne Husein ng’agamba nti: ‘Ayi Allah! bonna ba famire yange'. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno eri mu ddaala lya hasan shahih gharib okuyita mu kkubo lino'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3659

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ أَبُو الْجَوَّابِ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَى أَحَدِهِمَا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَعَلَى الْآخَرِ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ وَقَالَ إِذَا كَانَ الْقِتَالُ فَعَلِيٌّ قَالَ فَافْتَتَحَ عَلِيٌّ حِصْنًا فَأَخَذَ مِنْهُ جَارِيَةً فَكَتَبَ مَعِي خَالِدٌ كِتَابًا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشِي بِهِ قَالَ فَقَدِمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ الْكِتَابَ فَتَغَيَّرَ لَوْنُهُ ثُمَّ قَالَ مَا تَرَى فِي رَجُلٍ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ قُلْتُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَغَضَبِ رَسُولِهِ وَإِنَّمَا أَنَا رَسُولٌ فَسَكَتَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

Atugambye [Abdullah bin Abu Ziyad] atugambye [Al Ahwash bin Answer Abu Al Jawwab] okuva ku [Yunus bin Abu Ishaq] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Al Barra`] yagamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasindika amagye abiri, n’alonda Ali okuba omukulembeze mu limu ku magye ate Khalid bin Walid mu ggye eddala. Awo n’agamba nti; 'Olutalo bwe lunaabalukawo, olwo Ali y'ajja okubeera omukulembeze waayo.' Al Barra` yagambye nti; 'Awo Ali yasobola okuwangula ekigo, era -n'awasa- omuddu okuva mu -kigo ekyo-. Olwo Khalid n’ampandiikira ebbaluwa okugiwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam asobole okuweebwa obuyinza okukulembera’. Al Barra` yagambye nti; 'Oluvannyuma lw'okukwasa - ebbaluwa - eri Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam, yagisoma. Era entunula ye yakyuka nga bw’agamba nti: ‘Olaba ki ku musajja ayagala Allah n’omubaka we, era ne Allah n’omubaka we nabo bamwagala’. Al Barra` yagambye nti; Nagamba nti; ‘Nnoonya obuddukiro mu Allah okuva mu busungu bwa Allah n’omubaka we, era ndi mubaka yekka, kale asirika. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, tetugimanyi okuggyako okuva mu kkubo lino'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3660

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَجْلَحِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا يَوْمَ الطَّائِفِ فَانْتَجَاهُ فَقَالَ النَّاسُ لَقَدْ طَالَ نَجْوَاهُ مَعَ ابْنِ عَمِّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا انْتَجَيْتُهُ وَلَكِنَّ اللَّهَ انْتَجَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْأَجْلَحِ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ ابْنِ فُضَيْلٍ أَيْضًا عَنْ الْأَجْلَحِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَلَكِنَّ اللَّهَ انْتَجَاهُ يَقُولُ اللَّهُ أَمَرَنِي أَنْ أَنْتَجِيَ مَعَهُ

Atugambye [Ali bin Al Mundzir Al Kuffi] atubuulidde [Muhammad bin Fudhail] okuva ku [Al Ajlah] okuva ku [Abu Az Zubair] okuva ku [Jabir] yagamba nti; Mu kiseera ky’ebya Ta’if, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yasabira Ali olwo n’ayogera naye mu kyama, abantu bwe batyo ne bagamba nti; ‘Mazima yakola enteeseganya ez’ekyama ne mutabani wa kojja we,’ Awo Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) n’agamba nti: ‘Si nti nnakola naye emboozi ez’ekyama, wabula Allah ye yakola naye enteeseganya ez’ekyama’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, tetugimanyi okuggyako okuva mu hadiisi ya Al Ajlah, era era ebadde eyogerwa abalala okuggyako Ibn Fudhail okuva mu Al Ajlah, so nga amakulu g’ebigambo bye; 'Naye Allah ye yakola naye enteeseganya ez'ekyama'. Li; Allah yandagira okukuba naye enteeseganya ez’ekyama’.