Imam Tirmidzi : 3621
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ فَظَنَنْتُ أَنِّي أَنَا هُوَ فَقُلْتُ وَمَنْ هُوَ فَقَالُوا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ali bin Hujr] yatunyumiza [Isma’il bin Ja’far] okuva ku [Humaid] okuva ku [Anas] nti Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Bwe nayingira ejjana, nali mu lubiri olukoleddwa mu zaabu. Nabuuza nti: ‘Olubiri luno lwa ani?’. Bamalayika ne baddamu nti: ‘Ku lw’omuvubuka ow’e Quraysh.’ Nnalowooza nti nze oyo. N’olwekyo wabuuza nti: ‘Ye ani?’. Bagamba nti: ‘Ye Umar bin Khattab.’ Omunyumya - Abu Isa - yagamba nti: ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan sahih.’
Imam Tirmidzi : 3622
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي بُرَيْدَةَ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِلَالًا فَقَالَ يَا بِلَالُ بِمَ سَبَقْتَنِي إِلَى الْجَنَّةِ مَا دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَطُّ إِلَّا سَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي دَخَلْتُ الْبَارِحَةَ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي فَأَتَيْتُ عَلَى قَصْرٍ مُرَبَّعٍ مُشْرِفٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ فَقَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ فَقُلْتُ أَنَا عَرَبِيٌّ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ قُلْتُ أَنَا قُرَشِيٌّ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ قُلْتُ أَنَا مُحَمَّدٌ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ بِلَالٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَذَّنْتُ قَطُّ إِلَّا صَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ وَمَا أَصَابَنِي حَدَثٌ قَطُّ إِلَّا تَوَضَّأْتُ عِنْدَهَا وَرَأَيْتُ أَنَّ لِلَّهِ عَلَيَّ رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهِمَا وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَمُعَاذٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْجَنَّةِ قَصْرًا مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقِيلَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنِّي دَخَلْتُ الْبَارِحَةَ الْجَنَّةَ يَعْنِي رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنِّي دَخَلْتُ الْجَنَّةَ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ رُؤْيَا الْأَنْبِيَاءِ وَحْيٌ
Atugambye [Husain bin Huraits Abu ‘Ammar Al Marwazi] atugambye [Ali bin Al Husain bin Waqid] agambye [taata wange] agambye [‘Abdullah bin Buraidah] yagamba nti; antegeezezza [Abu Buraidah] yagamba nti; Lumu ku makya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yayita Bilal n’agamba nti: ‘Owange Bilal, n’ebyo bye wankulembera okutuuka mu Ggulu, sijja kuyingira mu ggulu n’akatono okuggyako nga mpulidde okuwuuma kw’engatto zo mu maaso gange, ekiro ekikeesezza olwaleero nayingira mu ggulu olwo ne mpulira okuwuuma kw’engatto zo, olwo ne ntuuka mu lubiri oluwanvu era oluwanvu olwa zaabu, ne mbuuza nti: ‘Ono wa ani?’. Bano -Bamalayika- ne baddamu nti; 'Ku muntu ava mu ggwanga ly'Abawalabu'. Namugamba nti: ‘Ndi Muwalabu, olubiri luno lwa ani? Baddamu nti: ‘Ku lw’omusajja okuva mu Ummah ya Muhammad’. Nagamba nti: ‘Nze Muhammad, olubiri luno lwa ani?’. Baddamu nti: ‘Ku lwa ‘Umar bin Al Khaththab’. Bwatyo Bilali n’agamba nti; 'Ayi Omubaka wa Allah, saawulira kukoowoola wabula oluvannyuma lw'ekyo nakola esswala ya sunna - raka'ah bbiri, era saakola hadats naye ne nneetukuza mangu olw'ekyo, era ndowooza nti Allah yanteekawo raka'a bbiri'. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti; 'N'ebikolwa bino ebibiri - onkulembera okugenda mu ggulu'. Era mu ssuula eno, waliwo n’alipoota okuva ewa Jabir, Mu’adz, Anas ne Abu Hurairah nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Nnalaba olubiri olukoleddwa mu zaabu, olwo ne ŋŋamba nti; ‘Kino kya ani?’. olwo ne kigamba nti; 'Ku lwa Umar bin Al Khattab'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih gharib. Mu kiseera kino, amakulu ga hadith; 'Mu butuufu ekiro ekikeesezza olwaleero nagenda mu ggulu, nnaloose nga ngenda mu ggulu'. Eno y’engeri gye kyogerwamu mu nkyusa za hadiisi ezimu era era kyayogerwa okuva ewa Ibn Abbas nti yagamba nti; 'Ebirooto bya Bannabbi bibikkulirwa'.
Imam Tirmidzi : 3623
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَال سَمِعْتُ بُرَيْدَةَ يَقُولُخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ جَاءَتْ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ نَذَرْتُ إِنْ رَدَّكَ اللَّهُ سَالِمًا أَنْ أَضْرِبَ بَيْنَ يَدَيْكَ بِالدُّفِّ وَأَتَغَنَّى فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كُنْتِ نَذَرْتِ فَاضْرِبِي وَإِلَّا فَلَا فَجَعَلَتْ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُمَرُ فَأَلْقَتْ الدُّفَّ تَحْتَ اسْتِهَا ثُمَّ قَعَدَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ لَيَخَافُ مِنْكَ يَا عُمَرُ إِنِّي كُنْتُ جَالِسًا وَهِيَ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ فَلَمَّا دَخَلْتَ أَنْتَ يَا عُمَرُ أَلْقَتْ الدُّفَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَائِشَةَ
Atugambye [Al Husain bin Huraits] atugambye [Ali bin Al Husain bin Waqid] agambye [taata wange] agambye [Abdullah bin Buraidah] yagamba nti; Nawulira [Buraidah] ng’agamba nti; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yagenda mu lutalo olumu, bwe lwaggwa omuddu omukazi omuddugavu yajja gy'ali n'agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah! "Mazima ndayira nti Allah bw'amuzzaayo ng'ali mu mbeera nnungi, nja kukuba engoye n'okuyimba okumpi naye." Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Bw’oba weeyamye okukola kino, nsaba kikole, naye bwe kitaba bwe kityo, olwo tokikola’. Omuddu omuwala yakuba endongo, olwo Abu Bakr n’ayingira era nga akyakuba endongo, Ali n’ayingira era nga akyakuba endongo, olwo Uthman n’ayingira era ng’akyakuba endongo, era Umar bwe yayingira, n’akweka entama ye emabega w’omusingi gwayo n’agituulako. Awo Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) n’agamba nti; “Mazima sitaani akutya ggwe Umar kubanga bwe nnali ntudde ng’akuba entama ye, olwo Abu Bakr n’ayingira era ng’akyakuba, olwo Ali n’ayingira era ng’akyakuba, olwo Uthman n’ayingira era ng’akyakuba, naye bw’oyingira, Ayi Umar, amangu ago n’asuula entama ye.” Abu Isa yagambye nti; “Hadiisi eno hadiisi ya hasan sahih gharib okuva mu hadith ya Buraidah, era mu ssuula eno, waliwo n’ebyo ebiwandiikiddwa okuva ewa Umar ne Sa’d bin Abu Waqas ne Aisha.”
Imam Tirmidzi : 3624
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَبَّاحٍ الْبَزَّارُ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَسَمِعْنَا لَغَطًا وَصَوْتَ صِبْيَانٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا حَبَشِيَّةٌ تَزْفِنُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهَا فَقَالَ يَا عَائِشَةُ تَعَالَيْ فَانْظُرِي فَجِئْتُ فَوَضَعْتُ لَحْيَيَّ عَلَى مَنْكِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهَا مَا بَيْنَ الْمَنْكِبِ إِلَى رَأْسِهِ فَقَالَ لِي أَمَا شَبِعْتِ أَمَا شَبِعْتِ قَالَتْ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لَا لِأَنْظُرَ مَنْزِلَتِي عِنْدَهُ إِذْ طَلَعَ عُمَرُ قَالَتْ فَارْفَضَّ النَّاسُ عَنْهَا قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى شَيَاطِينِ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ قَدْ فَرُّوا مِنْ عُمَرَ قَالَتْ فَرَجَعْتُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Atugambye [Al Hasan bin Shabbah Al Bazzaz] atubuulidde [Zaid bin Hubbab] okuva ku [Kharijah bin Abdullah bin Sulaiman bin Zaid bin Thabit] atubuulidde [Yazid bin Ruman] okuva mu [’Urwah] okuva mu [Aisyah] yagamba nti; '-Olumu- Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yali atudde okwetooloola, olwo ne tuwulira akajagalalo n'amaloboozi g'abaana abato, olwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam n'ayimirira, kyazuulibwa nti omuddu omukazi Habasyah yali azina era ng'azannya, so nga okwetooloola ye waaliwo abaana abato abawerako, bwatyo n'agamba nti: 'Jjangu wano, O Aisyah otunule'. Najja ne nteka ekirevu kyange ku kibegabega kya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Nalaba omuzannyo - wakati w’ebibegabega bye n’omutwe gwe -, olwo n’aŋŋamba nti: ‘Oli mumativu, oli mumativu?’. Naddamu nti; 'Tenaba'. kubanga nnali nkyayagala okubeera okumpi naye, amangu ago Umar n’alabika, Aisyah n’agamba nti; 'Awo abantu - abaaliwo - ne badduka kye kimu'. Aisha yagambye nti; awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Mazima ndabye sitaani okuva mu kika kya majiini era abantu badduse okuva ku Umar’. Aisha yagambye nti; 'Awo nakomawo'. Abu Isa yagambye nti; 'Eddaala lya hadith eno eri hasan shahih gharib okuyita mu kkubo lino'.
Imam Tirmidzi : 3625
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ عُمَرُ ثُمَّ آتِي أَهْلَ الْبَقِيعِ فَيُحْشَرُونَ مَعِي ثُمَّ أَنْتَظِرُ أَهْلَ مَكَّةَ حَتَّى أُحْشَرَ بَيْنَ الْحَرَمَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَعَاصِمُ بْنُ عُمَرَ لَيْسَ بِالْحَافِظِ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
Atubuulidde [Salamah bin Syabib] atubuulidde [Abdullah bin Nafi’ Ash Sha`igh] atubuulidde [‘Ashim bin Umar Al ‘Umari] okuva ku [Abdullah bin Dinar] okuva ku [Ibn Umar] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Nze omuntu eyasooka okusitulwa okuva ku nsi, olwo Abu Bakr olwo Umar, olwo najja eri abatuuze b’e Baqi, okutuusa ku nkomerero ne bakuŋŋaanyizibwa nange, olwo ne nninda abatuuze b’e Makkah basobole okukuŋŋaanyizibwa mu ba Haramain’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, okusinziira ku bakugu mu hadith, 'Ashim bin Umar si muntu hafidz'.
Imam Tirmidzi : 3626
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ يَكُونُ فِي الْأُمَمِ مُحَدَّثُونَ فَإِنْ يَكُ فِي أُمَّتِي أَحَدٌ فَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ قَالَ حَدَّثَنِي بَعْضُ أَصْحَابِ سُفْيَانَ قَالَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ مُحَدَّثُونَ يَعْنِي مُفَهَّمُونَ
Atubuulidde [Qutaibah] atubuulidde [Al Laits] okuva ku [Ibn ‘Ajlan] okuva ku [Sa’d bin Ibrahim] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Aisyah] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Wabaddewo abantu mu bitundu eby’emabega abaaluŋŋamizibwa okubikkulirwa, kale singa kyali kiva eri omu ku bantu bange, yandibadde Umar’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ntuufu'. ye -Abu Isa- yagamba nti; Yangamba abamu ku mikwano gya Sufyan baagamba nti; Sufyan bin 'Uyainah yagamba nti; 'Al Muhaddatsun kitegeeza Al Mufahhamun - abo abaluŋŋamizibwa -'.
Imam Tirmidzi : 3627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْقُدُّوسِ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبِيدَةَ السَّلْمَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَطَّلِعُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَاطَّلَعَ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ يَطَّلِعُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَاطَّلَعَ عُمَرُوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ
Atugambye [Muhammad bin Humaid] atugambye [Abdullah bin Abdul Quddus] atubuulidde [Al A’masy] okuva ku [’Amru bin Murrah] okuva ku [Abdullah bin Salamah] okuva ku [‘Abidah As Salmani] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Wajja kujja gy’oli okuva mu batuuze b’omu ggulu’. Kyazuuka nti ekyalabika ye Abu Bakr, olwo n’agamba nti: ‘Walijja gy’oli omuntu okuva mu batuuze b’omu ggulu’. Kyazuuse nti ekyalabika ye Umar’. Era mu ssuula eno, waliwo n’okunnyonnyolwa okuva ewa Abu Musa ne Jabir, Abu Isa yagamba nti; 'Hadiisi eno eri mu ddaala lya gharib okuyita mu hadith ya Ibn Mas'ud'.
Imam Tirmidzi : 3628
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَرْعَى غَنَمًا لَهُ إِذْ جَاءَ ذِئْبٌ فَأَخَذَ شَاةً فَجَاءَ صَاحِبُهَا فَانْتَزَعَهَا مِنْهُ فَقَالَ الذِّئْبُ كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَا يَوْمَ السَّبُعِ يَوْمَ لَا رَاعِيَ لَهَا غَيْرِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنْتُ بِذَلِكَ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَمَا هُمَا فِي الْقَوْمِ يَوْمَئِذٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atubuulidde [Mahmud bin Ghailan] atubuulidde [Abu Daud Ath Thayalisi] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Sa’d bin Ibrahim] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Omusajja bwe yali alisa embuzi ye, amangu ago omusege ne gujja ne gulumba embuzi, olwo nnyini yo n’ajja n’amuwonya omusege, awo omusege n’ayogera; ‘Ani anaagikuuma ku lunaku nga tewali mukuumi okuggyako nze? '' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yagamba nti: 'Kale nze mmukkiriza, era ne Abu Bakr ne Umar'. [Abu Salamah] yagamba nti; 'Wadde mu kiseera ekyo bombi tebaali na Nabbi'. Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Muhammad bin Ja’far] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Sa’d bin Ibrahim] nga mu hadith eyo waggulu, Abu Isa yagamba; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih'.
Imam Tirmidzi : 3629
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى حِرَاءَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعُثْمَانُ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اهْدَأْ إِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Atugambye [Qutaibah bin Sa’id] atubuulidde [Abdul Aziz bin Muhammad] okuva ku [Suhail bin Abu Salih] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yali mu mpuku ya Hira` ne Abu Bakr, Umar, Uthman, Ali, Talha ne Zubair, amangu ago olwazi olunene - lwe baali balinnyako - lwakankana, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Mukkakkamu, kubanga naawe waliwo Nabbi, oba Ash Siddiq, oba Shahid’. Era mu ssuula eno, mulimu n’ebyafaayo okuva ewa Uthman, Sa’id bin Zaid, Ibnu Abbas, Sahl bin Sa’d, Anas bin Malik ne Buraidah. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ntuufu'.
Imam Tirmidzi : 3630
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ أُحُدًا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ أُحُدُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Yahya bin Sa’id] okuva ku [Sa’id bin Abu ‘Arubah] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Anas] nti abagambye, nti Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yalinnya olusozi Uhud ne Abu Bakr, Umar ne Uthman, amangu ago olusozi ne lukankana, olwo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mukkakkamu, ggwe Uhud, kubanga gy’oli waliwo Nabbi ne Siddiq ne Shahid babiri’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih'.
Imam Tirmidzi : 3631
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ شَيْخٍ مِنْ بَنِي زُهْرَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ رَفِيقٌ وَرَفِيقِي يَعْنِي فِي الْجَنَّةِ عُثْمَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَهُوَ مُنْقَطِعٌ
[Abu Hisham Ar Rifa’i] atunyumizza [Yahya bin Al Yaman] okuva ku [maseeka okuva e Bani Zuhrah] okuva ku [Al Harith bin Abdurrahman bin Abu Dzubab] okuva ku [Thalhah bin ‘Ubaidillah] yagamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Buli Nabbi alina mukwano gwe ow’oku lusegere, so nga mukwano gwange ow’oku lusegere mu Jjana ye ‘Uthman’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya gharib, olujegere lwayo olw'okutambuza si lwa maanyi kubanga emenyese'.
Imam Tirmidzi : 3632
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ قَالَلَمَّا حُصِرَ عُثْمَانُ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ فَوْقَ دَارِهِ ثُمَّ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ حِرَاءَ حِينَ انْتَفَضَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ حِرَاءُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قَالُوا نَعَمْ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ مَنْ يُنْفِقُ نَفَقَةً مُتَقَبَّلَةً وَالنَّاسُ مُجْهَدُونَ مُعْسِرُونَ فَجَهَّزْتُ ذَلِكَ الْجَيْشَ قَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ بِئْرَ رُومَةَ لَمْ يَكُنْ يَشْرَبُ مِنْهَا أَحَدٌ إِلَّا بِثَمَنٍ فَابْتَعْتُهَا فَجَعَلْتُهَا لِلْغَنِيِّ وَالْفَقِيرِ وَابْنِ السَّبِيلِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ وَأَشْيَاءَ عَدَّدَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عُثْمَانَ
Atugambye [Abdullah bin Abdurrahman] atugambye [Abdullah bin Ja’far Ar raqqi] atubuulidde [’Ubaidullah bin ‘Amru] okuva ku [Zaid okugeza Ibn Abu Unaisah] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abu Abdurrahman As Sulami] yagamba; [Uthman] bwe yazingibwa, yalabikira mu maaso gaabwe, ng’aleekaana nti; ‘Nkujjukiza mu linnya lya Allah, tomanyi byaliwo empuku ya Hira’ bwe yakankana, olwo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Mukkakkamu, ayi Hira’, mazima tewali muntu yenna waggulu wo okuggyako nabbi oba shiddiq oba abajulizi babiri’. Ne baddamu nti; 'Yee'. Awo Usman nate n’agamba nti; 'Nkujjukiza mu linnya lya Allah, era temumanyi bigambo bya Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam ebikwata ku magye ga Al 'Usrah - amagye g'olutalo lwa Tabuk -: 'ani ayagala okuteeka ssente mu -lutalo- enkya?' Mu kiseera ekyo - mu kiseera ekyo - abantu abapya baali bafuna obuzibu n'ennaku, bwentyo ne ntegekera amagye ebikozesebwa?' ne baddamu nti; 'Yee'. Awo Usman n’addamu n’abuuza nti; 'Nkujjukiza mu linnya lya Allah, temumanyi bulungi Ruumah - erinnya ly'oluzzi olulimu amazzi amangi - nga tewali asobola kunywamu okuggyako ng'alugula ku bbeeyi ya waggulu, olwo ne ngugula, olwo ne nguwa abagagga n'abaavu ne Ibn Sabil? Ne baddamu nti; 'Bya Allah, yee'. Era ebimu -ebitiibwa- bye yabala -ebyogerwako-'. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno eri mu ddaala lya hasan shahih gharib okuyita mu kkubo lino, kwe kugamba okuva mu hadith ya Abu Abdurrahman As Sulami okuva ku Uthman'.
Imam Tirmidzi : 3633
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا السَّكَنُ بْنُ الْمُغِيرَةِ وَيُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ مَوْلًى لِآلِ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي هِشَامٍ عَنْ فَرْقَدٍ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَبَّابٍ قَالَ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَحُثُّ عَلَى جَيْشِ الْعُسْرَةِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ مِائَةُ بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ حَضَّ عَلَى الْجَيْشِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ مِائَتَا بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ حَضَّ عَلَى الْجَيْشِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ ثَلَاثُ مِائَةِ بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ عَنْ الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَقُولُ مَا عَلَى عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ هَذِهِ مَا عَلَى عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ هَذِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ السَّكَنِ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ
Atugambye [Muhammad bin Basyam] atugambye [Abu Daud] atugambye [Nga Sakan bin Mughirah ayitibwa Abu Muhammad] eyali omuddu -eyali asumuluddwa- famire ya Uthman, atugambye [Al Walid bin Abu Hisyam] okuva ku [Farqad Abu Talhah] okuva ku [Abdurrahman bin Khabbab] yagamba; Nalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bweyawa amagezi amagye ga Usrah - amagye ga Tabuk -. Awo ‘Uthman bin ‘Affan n’ayimirira n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, nja kukuwa eŋŋamira kikumi nga zijjudde omugugu n’amatandiiko -okulwana- mu kkubo lya Allah’. Olwo n’awa amagye amagezi, olwo Uthman bin ‘Affan n’ayimirira n’agamba nti; 'Ayi Omubaka wa Allah, nnyongera ebikumi bibiri ebijjuvu n'emigugu n'amatandiiko -okulwana- mu kkubo lya Allah'. Olwo n’awa eggye amagezi, olwo Uthman bin ‘Affan n’ayimirira n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, nja kwongerako eŋŋamira endala ebikumi bisatu nga zijjudde omugugu n’amatandiiko -okulwana- mu kkubo lya Allah’. Kale nalaba Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ng’akka okuva ku kituuti, ng’agamba nti: ‘Kale tewali kiyinza kukosa Usman oluvannyuma lw’omulimu guno omulungi, tewakyali kiyinza kukosa Usman oluvannyuma lw’omulimu guno omulungi - ebibi bye n’ensobi ze zisonyiyibwa eby’emabega n’eby’omu maaso -pent-’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno eri mu ddaala lya gharib okuyita mu kkubo lino, tetumanyi okuggyako okuva mu hadiisi ya As Sakan bin Al Mughirah, era mu ssuula eno, waliwo n’ebyafaayo okuva ku Abdurrahman bin Samurah’.
Imam Tirmidzi : 3634
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ وَاقِعٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَوْذَبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَجَاءَ عُثْمَانُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَلْفِ دِينَارٍ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ وَاقِعٍ وَكَانَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ مِنْ كِتَابِي فِي كُمِّهِ حِينَ جَهَّزَ جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَيَنْثُرُهَا فِي حِجْرِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَلِّبُهَا فِي حِجْرِهِ وَيَقُولُ مَا ضَرَّ عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ الْيَوْمِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Atugambye [Muhammad bin Isma’il] atubuulidde [Al Hasan bin Waki’ Ar Ramli] atubuulidde [Dhamrah bin Rabi’ah] okuva ku [Abdullah bin Syaudzab] okuva ku [Abdullah bin Al Qasim] okuva ku [Katsir] eyali omuddu -eyali asumuluddwa- Abdurrahman bin Samurah okuva ku [Abdurrahman bin Samurah] yagamba; ‘Uthman yajja eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne dinaari lukumi. Al Hasan bin Waki’ yagambye nti; 'Mu kiseera kino mu kifo ekirala mu kitabo kyange - lafadz ya hadith esoma nti; yagiteeka mu ngoye ze bwe yali ateekateeka amagye ga Usrah, olwo Usman n’ateeka dinari mu kisenge kye, Abdurrhaman bwe yagamba; ‘Awo nalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’akizinga n’agamba nti; 'Tewali ajja kukola bulabe ku Uthman oluvannyuma lw'ebyo by'akoze leero'. Era yaddiŋŋana ebigambo bye emirundi ebiri.’ Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno eri mu ddaala lya hasan gharib okuyita mu kkubo lino'.
Imam Tirmidzi : 3635
حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَيْعَةِ الرِّضْوَانِ كَانَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ قَالَ فَبَايَعَ النَّاسَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عُثْمَانَ فِي حَاجَةِ اللَّهِ وَحَاجَةِ رَسُولِهِ فَضَرَبَ بِإِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى فَكَانَتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعُثْمَانَ خَيْرًا مِنْ أَيْدِيهِمْ لِأَنْفُسِهِمْقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Atugambye [Abu Zur’ah] atugambye [Al Hasan bin Bisyr] atugambye [Al Hakam bin Abdul Malik] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bwe yalagirwa okutwala obwesigwa eri Ridlwan, mu kiseera ekyo Uthman bin ‘Affan ng’omubaka wa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam eri abantu b’e Makkah, Anas yagamba nti; ‘Bwe batyo abantu ne batwala obwesigwa. awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Mazima Uthman yali akola emirimu gya Allah n’omubaka we’. Nga akutte omukono gwe gumu ku mukono gwe omulala, omukono gwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’omukono gwa Usman gwasinga omukono gwabwe - baswahaaba - ne bo bennyini’. Omunyumya -Abu Isa- yagamba nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan shahih gharib'.
Imam Tirmidzi : 3636
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ الْمَنْقَرِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ حَزْنٍ الْقُشَيْرِيِّ قَالَ شَهِدْتُ الدَّارَ حِينَ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ ائْتُونِي بِصَاحِبَيْكُمْ اللَّذَيْنِ أَلَّبَاكُمْ عَلَيَّ قَالَ فَجِيءَ بِهِمَا فَكَأَنَّهُمَا جَمَلَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا حِمَارَانِ قَالَ فَأَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ يُسْتَعْذَبُ غَيْرَ بِئْرِ رُومَةَ فَقَالَ مَنْ يَشْتَرِي بِئْرَ رُومَةَ فَيَجْعَلَ دَلْوَهُ مَعَ دِلَاءِ الْمُسْلِمِينَ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَأَنْتُمْ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي أَنْ أَشْرَبَ حَتَّى أَشْرَبَ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ الْمَسْجِدَ ضَاقَ بِأَهْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَشْتَرِي بُقْعَةَ آلِ فُلَانٍ فَيَزِيدَهَا فِي الْمَسْجِدِ بِخَيْرٍ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَأَنْتُمْ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي أَنْ أُصَلِّيَ فِيهَا رَكْعَتَيْنِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنِّي جَهَّزْتُ جَيْشَ الْعُسْرَةِ مِنْ مَالِي قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى ثَبِيرِ مَكَّةَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا فَتَحَرَّكَ الْجَبَلُ حَتَّى تَسَاقَطَتْ حِجَارَتُهُ بِالْحَضِيضِ قَالَ فَرَكَضَهُ بِرِجْلِهِ وَقَالَ اسْكُنْ ثَبِيرُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ شَهِدُوا لِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ أَنِّي شَهِيدٌ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ
Kitubuuliddwa [Abdullah bin Abdurrahman] ne [Abbas bin Muhammad Ad Duuri] n’abalala, naye amakulu gamu, baagamba nti; atubuulidde [Sa’id bin ‘Amir], [Abdullah] yagamba; atubuulidde [Sa’id bin ‘Amir] okuva ku [Yahya bin Abu Al Hajjaj Al Manqari] okuva ku [Abu Mas’ud Al Jurairi] okuva ku [Tsumamah bin Hazn Al Qusyairi] yagamba; Nnali ntunuulira ennyumba [ya Usman] Usman n’abalabikira n’agamba nti; Mundeetera ffiga zo bbiri ezirina ebigendererwa gyendi’. Tsumamah yagambye nti; 'Awo ne babireeta bombi, era abasajja abo bombi baali ng'eŋŋamira bbiri oba endogoyi bbiri'. Tsumamah yayongeddeko nti; ‘Awo Usman n’abalabikira n’agamba nti; Nkusaba era ndayira Allah n’Obusiraamu, okimanyi nti Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yajja e Madiina era nga talina mazzi mayonjo okuggyako oluzzi lwa Ruumah - erinnya ly’oluzzi e Madiina -, olwo n’agamba nti: ‘Oyo yenna agula oluzzi lwa Rumah n’oluvannyuma n’afuula ekibbo kyalwo kye kimu n’ebibbo by’Abasiraamu, olw’obulungi bwalyo ajja kuba mu Ggulu’. Olwo ne ngigula mu bugagga bwange obulongoofu, naye kati munzigira okuginywako okutuusa lwe ndinywa ku mazzi g’ennyanja? Bagamba nti; 'Ayi Katonda wange, kituufu'. Nkubuuza era ndayira erinnya lya Allah n’Obusiraamu, okimanyi nti omuzikiti gwali gujjudde abantu abagubeeramu olwo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Ani yagula ettaka ly’amaka ga Fulan n’oluvannyuma n’aligatta ku muzikiti, n’obulungi bwe yayingira mu Ggulu?’. Olwo ne ngigula mu bugagga bwange obulongoofu naye leero ongaana okusaala rakats bbiri mu kyo? Bagamba nti; ayi Katonda wange, kituufu'. Usman yagamba nti; 'Nkubuuza era ndayira Allah n'Obusiraamu, okimanyi nti nategese amagye ga Al 'Usrah - amagye g'olutalo lwa Tabuk - okuva mu bugagga bwange? Bagamba nti; oh my god, ekyo kituufu. Awo Usman n’agenda mu maaso; Nkusaba era ndayira Allah n’Obusiraamu, okimanyi nti Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam lumu yali ku Tsabir wa Makkah era nga naye Abu Bakr, Umar nange. Olwo olusozi ne lusenguka okutuusa enjazi lwe zagwa wansi, olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’alinnya ku bigere bye n’agamba nti: ‘Siriika Tsabir, mazima waggulu wo waliwo Nabbi, shiddiq, n’abajulizi babiri’. Ne baddamu nti; 'Ayi Katonda wange, kituufu'. Usman yagamba nti; Allahu akbar, ku Rabb nnannyini Kaaba, bawadde obujulizi nti ndi mujulizi’. Yakyogera emirundi esatu. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya Hasan, era ebadde eyogerwa okuva mu mikutu egiwerako okuva ku Usman’.
Imam Tirmidzi : 3637
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّأَنَّ خُطَبَاءَ قَامَتْ بِالشَّامِ وَفِيهِمْ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ آخِرُهُمْ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ مُرَّةُ بْنُ كَعْبٍ فَقَالَ لَوْلَا حَدِيثٌ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قُمْتُ وَذَكَرَ الْفِتَنَ فَقَرَّبَهَا فَمَرَّ رَجُلٌ مُقَنَّعٌ فِي ثَوْبٍ فَقَالَ هَذَا يَوْمَئِذٍ عَلَى الْهُدَى فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَالَ فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ هَذَا قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوَالَةَ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ
Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] atugambye [Ayyub] okuva ku [Abu Qilabah] okuva ku [Abu Al Asy’ats Ash Shan’ani] nti ababuulizi baayimirira ne bawa okwogera mu kitundu kya Sham, era mu bo mwalimu abasajja abawerako okuva mu baswahaaba ba Nabbi sallallaahu ’alaihi wasallam, olwo omusajja eyasembayo mu bo yayitibwa [Murrah bin Ka’ab] n’ayimirira n’agamba nti; ‘Singa si hadith gyenawulira okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo sandibadde nnyimiridde wano. Olwo n’ayogera ku nvuma eziwerako ezaali zibaddewo okumpi n’ekiseera ekyo, olwo omusajja eyabadde abikkiddwa olugoye n’ayitawo, n’agamba nti; 'Omuntu ono ye -mu kiseera ekyo- yali mu mazima'. Bwentyo nafubutuka okumutuukako, kyazuulibwa nti ye Uthman bin ‘Affan’. Murrah yagambye nti; 'olwo ne mmutunuulira mu maaso ne mmugamba nti; ‘Ono ye muntu?’. yaddamu nti: ‘Yee’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hadiisi ya hasan sahih, era mu ssuula eno, waliwo n’ebyo ebiwandiikiddwa okuva ewa Ibn Umar, Abdullah bin Hawalah ne Ka’ab bin ‘Ujrah’.
Imam Tirmidzi : 3638
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا عُثْمَانُ إِنَّهُ لَعَلَّ اللَّهَ يُقَمِّصُكَ قَمِيصًا فَإِنْ أَرَادُوكَ عَلَى خَلْعِهِ فَلَا تَخْلَعْهُ لَهُمْوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[Mahmud bin Ghailan] atugambye [Hujain bin Al Mutsanna] atugambye [Al Laith bin Sa’d] okuva ku [Mu’awiyah bin Salih] okuva ku [Rabi’ah bin Yazid] okuva ku [Abdullah bin ‘Amir] okuva ku [An Nu’man bin Bashir] okuva ku [Aisha] nti Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Owange Uthman, singa olunaku lumu Allah akuwa obuyinza ku nsonga eno, era abantu baagala muggyewo ekyambalo kya Khalifa, olwo tokibaggyako’. era mu hadith eno mulimu emboozi empanvu. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 3639
حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ مِصْرَ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا فَقَالَ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالُوا قُرَيْشٌ قَالَ فَمَنْ هَذَا الشَّيْخُ قَالُوا ابْنُ عُمَرَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَيْءٍ فَحَدِّثْنِي أَنْشُدُكَ اللَّهَ بِحُرْمَةِ هَذَا الْبَيْتِ أَتَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَمْ يَشْهَدْ قَالَ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ أُبَيِّنْ لَكَ مَا سَأَلْتَ عَنْهُ أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ قَدْ عَفَا عَنْهُ وَغَفَرَ لَهُ وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ يَوْمَ بَدْرٍ فَإِنَّهُ كَانَتْ عِنْدَهُ أَوْ تَحْتَهُ ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ أَجْرُ رَجُلٍ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمُهُ وَأَمَرَهُ أَنْ يَخْلُفَ عَلَيْهَا وَكَانَتْ عَلِيلَةً وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ لَبَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانَ عُثْمَانَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ إِلَى مَكَّةَ وَكَانَتْ بَيْعَةُ الرِّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ وَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ فَقَالَ هَذِهِ لِعُثْمَانَ قَالَ لَهُ اذْهَبْ بِهَذَا الْآنَ مَعَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atubuulidde [Salih bin Abdullah] atugambye [Abu ‘Awanah] okuva ku [Uthman bin Abdullah bin Mauhab] nti omusajja okuva mu bantu b’e Misiri yakola okulamaga mu yeekaalu ya Allah, olwo n’alaba abantu abaali batudde ne bagamba nti; ‘Baani baani?’. ne baddamu nti; ‘Quraish’ olwo n’agamba nti; ‘Ono omukadde y’ani?’. ne baddamu nti; ' [Ibn Umar] ' olwo n'ajja gy'ali n'agamba nti; 'Mazima nkubuuza ekintu, n'olwekyo mbuulira - hadith - 'Nkulayirira n'ekitiibwa kya Baitullah ono, obadde okimanyi nti Usman yadduka mu lutalo lwa Uhud?' n’addamu nti; 'Yee' obadde okimanyi nti teyabaddewo mu Bai'at ya Rihwan?' Ibn Umar yaddamu nti; ‘Yee’ omusajja n’abuuza nti; 'Okimanyi nti Usman teyaliwo mu lutalo lw'e Badr era teyalulaba?' Ibn Umar yaddamu nti; ‘Yee’ omusajja bwe yayomba nti; ‘Allah mukulu’ Bwatyo Ibn Umar n’amugamba nti; ‘Nja kunnyonnyola by’obuuza. Ku ky’okudduka kwe mu lutalo lw’e Uhud, ntegeeza mazima nti Allah yamusonyiwa era yamusonyiwa. Ku ky’obutabaawo kwe mu lutalo lwa Badr, kubanga mu kiseera ekyo yali alabirira muwala we, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, kale Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam n’amugamba nti: ‘Ojja kufuna empeera ng’empeera y’abo abeetabye mu lutalo lwa Badr awamu n’emigabo gye -omugabo gwa ghanimah-’, olwo n’amulagira asigale era alabirira muwala we eyali omulwadde. So nga teyaliwo mu kweyama kwa bwesigwa, olwo singa waaliwo omuntu okuva mu kibuga Makkah eyali alina obuyinza okusinga Uthman, mazima Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yandimusindise ng’omumyuka wa Uthman, Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yasindika Uthman e Makkah, so nga obweyamo obw’obwesigwa bwaliwo oluvannyuma lwa Uthman okugenda Makkah, Ibn Umar yagamba nti; olwo Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam n’akola akabonero n’omukono gwe ogwa ddyo ng’agamba nti: ‘Guno mukono gwa Usman’. Olwo n’ateeka omukono gwe omulala waggulu w’omukono ogwasooka ng’agamba nti: ‘Okweyama kuno kwa Usman’. Ibn Umar yagamba omusajja nti; 'Genda n'eky'okuddamu kino kati kati'. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hadiisi ya hasan sahih'.
Imam Tirmidzi : 3640
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا نَقُولُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Atugambye [Ahmad bin Ibrahim Ad Dauraqi] atugambye [Al ‘Ala` bin Abdul Jabbar] atubuulidde [Al Harith bin ‘Umair] okuva ku [’Ubaidillah bin ‘Umar] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Abdullah bin Umar] yagamba nti; ‘Lumu twagamba nti; -newankubadde nga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yali akyali mulamu- Abu Bakr, Umar ne Uthman -mu nsengeka -pent-'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadith eno eri mu ddaala lya hasan shahih gharib okuyita mu kkubo lino, kwe kugamba gharib okuva mu hadith -okunyumya- ‘Ubaidillah bin Umar, era hadith eno nayo ebadde enyumiddwa okuva mu makubo agawerako okuva ku Ibn Umar’.