Imam Tirmidzi : 3621
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ فَظَنَنْتُ أَنِّي أَنَا هُوَ فَقُلْتُ وَمَنْ هُوَ فَقَالُوا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Али бин Худжр] пире [Исмаил бин Джафар] [Хумайдран] [Анасран] каласа пачӗ, пророк саллаллахуалайхи васаллам каланӑ; — Пӗлӗте кӗрсен, сасартӑк эпӗ ылтӑнран тунӑ керменре пултӑм, ыйтрӑм; — Ку кермен кам валли? -ангелсем- хуравларӗҫ; «Курайш ҫамрӑкӗ валли». Эпӗ хам ҫавӑ пулӗ тесе шутланӑччӗ. Ҫапла вара эсир ыйтатӑр; — Кам вӑл? Вӗсем каланӑ; — Вӑл Умар бин Хаттаб. Калавҫӑ -Абу Иса- ҫапла каланӑ; «Ку хадис — хасан шахих хадисӗ».
Imam Tirmidzi : 3622
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي بُرَيْدَةَ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِلَالًا فَقَالَ يَا بِلَالُ بِمَ سَبَقْتَنِي إِلَى الْجَنَّةِ مَا دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَطُّ إِلَّا سَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي دَخَلْتُ الْبَارِحَةَ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي فَأَتَيْتُ عَلَى قَصْرٍ مُرَبَّعٍ مُشْرِفٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ فَقَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ فَقُلْتُ أَنَا عَرَبِيٌّ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ قُلْتُ أَنَا قُرَشِيٌّ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ قُلْتُ أَنَا مُحَمَّدٌ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ بِلَالٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَذَّنْتُ قَطُّ إِلَّا صَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ وَمَا أَصَابَنِي حَدَثٌ قَطُّ إِلَّا تَوَضَّأْتُ عِنْدَهَا وَرَأَيْتُ أَنَّ لِلَّهِ عَلَيَّ رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهِمَا وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَمُعَاذٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْجَنَّةِ قَصْرًا مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقِيلَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنِّي دَخَلْتُ الْبَارِحَةَ الْجَنَّةَ يَعْنِي رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنِّي دَخَلْتُ الْجَنَّةَ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ رُؤْيَا الْأَنْبِيَاءِ وَحْيٌ
Пире [Хусейн бин Хурайц Абу Аммар Аль Марвази] каласа пачӗ [Али бин Аль Хусейн бин Вакид] мана [атте] каласа пачӗ [Абдулла бин Бурайда] вӑл каларӗ; мана [Абу Бурайда] каласа пачӗ, вӑл терӗ; Пӗррехинче ирхине пророк саллаллаху алейхи васаллям Билала чӗнсе илнӗ те каланӑ: «Эй, Билал, эсӗ манран маларах пӗлӗте ҫитнӗ япаласемпе эпӗ хам умра сандал сандалисем чанкӑртатнине илтмесӗр пӗлӗте пачах кӗместӗп, ӗнер каҫхине эпӗ пӗлӗте кӗтӗм, унтан сан сандалисем чанкӑртатнине илтрӗм, унтан эпӗ ылтӑн кермене ҫӳлелле хӑпарса кайрӑм, ыйтрӑм: — Кам валли ку? Вӗсем -ангелсем- хуравларӗҫ; — Араб халӑхӗнчен тухнӑ ҫын валли. Эпӗ ҫапла каларӑм: «Эпӗ араб, ку кермен кам валли? Вӗсем ҫапла хуравланӑ: «Мухаммед умминчен килнӗ ҫын валли». Эпӗ: «Эпӗ Мухаммед, ку кермен кам валли?» — терӗм. Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: «Умар бин Аль-Хаттабшӑн». Ҫапла вара, Билал ҫапла каларӗ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ кӗлӗ тунине илтмерӗм, анчах ун хыҫҫӑн эпӗ сунна кӗлли турӑм — икӗ ракаат, эпӗ хадатсем тумарӑм, анчах эпӗ хама хӑвӑр хӑвӑрт тасатрӑм, ҫавӑнпа та эпӗ Аллах мана икӗ ракаат уйӑрнӑ тесе шутлатӑп». Ҫапла вара пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ; — Ҫак икӗ ӗҫпе эсӗ манран маларах пӗлӗте каятӑн. Ҫак сыпӑкра тата Джабир, Муадз, Анас тата Абу Хурайра ҫырнӑ хыпар пур, унта пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: «Эпӗ ылтӑнран тунӑ кермен куртӑм, унтан эпӗ ҫапла каларӑм; — Кам валли ку? унтан калать; «Умар бин Аль-Хаттаб валли». Абу Иса каланӑ: — Ку хадис — хасан шахих гариб хадисӗ. Ҫав вӑхӑтрах хадисӑн пӗлтерӗшӗ; — Чӑнах та, ӗнер каҫхине эпӗ пӗлӗте кайрӑм, пӗлӗте каяс пек тӗлӗк куртӑм. Хӑш-пӗр хадис редакторӗсем ҫапла каласа параҫҫӗ, ҫавӑн пекех Ибн Аббасран та ҫапла каласа параҫҫӗ: вӑл ҫапла каланӑ; «Пророксен тӗлӗкӗсем — уҫӑлтарнисем».
Imam Tirmidzi : 3623
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَال سَمِعْتُ بُرَيْدَةَ يَقُولُخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ جَاءَتْ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ نَذَرْتُ إِنْ رَدَّكَ اللَّهُ سَالِمًا أَنْ أَضْرِبَ بَيْنَ يَدَيْكَ بِالدُّفِّ وَأَتَغَنَّى فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كُنْتِ نَذَرْتِ فَاضْرِبِي وَإِلَّا فَلَا فَجَعَلَتْ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُمَرُ فَأَلْقَتْ الدُّفَّ تَحْتَ اسْتِهَا ثُمَّ قَعَدَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ لَيَخَافُ مِنْكَ يَا عُمَرُ إِنِّي كُنْتُ جَالِسًا وَهِيَ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ فَلَمَّا دَخَلْتَ أَنْتَ يَا عُمَرُ أَلْقَتْ الدُّفَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَائِشَةَ
Пире [Аль-Хусейн бин Хурайц] каласа пачӗ [Али бин Аль-Хусейн бин Вакид] мана [атте] мана [Абдулла бин Бурайда] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; Эпӗ [Бураида] каланине илтрӗм; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам пӗр вӑрҫа кайнӑ, вӑл пӗтсен ун патне хура хӗрарӑм чура пынӑ та каланӑ; — Эй, Аллахӑн Элчи! — Чӑнах та, эпӗ тупа тӑватӑп: енчен те Аллах ӑна лайӑх пурӑнса тавӑрса парсан, эпӗ ун патӗнче бубен ҫапса юрлӑп. Ҫавӑнпа та пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эсир ҫакна тума тупа тунӑ пулсан, тархасшӑн, ӑна тӑвӑр, анчах ҫук пулсан, ан тӑвӑр». Хӗрарӑм чури бубен ҫапать, унтан Абу Бакр кӗчӗ те, чури ҫаплах бубен ҫапать, Али кӗчӗ, вӑл ҫаплах бубен ҫапать, унтан Усман кӗчӗ те ҫаплах хӑйӗн бубенне ҫапать, Умар кӗрсен, чура хӑйӗн бубенне унӑн никӗсӗ хыҫне пытарать те ун ҫине ларать. Вара Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллам каланă; — Чӑнах та, шуйттан санран чӑнах та хӑрать, эй Умар, мӗншӗн тесен эпӗ ларнӑ чухне вӑл — хӗрарӑм чура — хӑйӗн бубенне ҫапнӑ, унтан Абу Бакр кӗнӗ те вӑл ҫаплах ҫапнӑ, унтан Али кӗнӗ те вӑл ҫаплах ҫапнӑ, унтан Усман кӗнӗ те вӑл ҫаплах ҫапнӑ, анчах эсӗ кӗрсен, Умар, вӑл ҫавӑнтах хӑйӗн бубенне ҫапнӑ. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — Бурайда хадисӗнчи хасан шахих гариб хадисӗ, ҫак сыпӑкра Умарпа Саад бин Абу Вакаш тата Айся ҫырнисем те пур».
Imam Tirmidzi : 3624
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَبَّاحٍ الْبَزَّارُ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَسَمِعْنَا لَغَطًا وَصَوْتَ صِبْيَانٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا حَبَشِيَّةٌ تَزْفِنُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهَا فَقَالَ يَا عَائِشَةُ تَعَالَيْ فَانْظُرِي فَجِئْتُ فَوَضَعْتُ لَحْيَيَّ عَلَى مَنْكِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهَا مَا بَيْنَ الْمَنْكِبِ إِلَى رَأْسِهِ فَقَالَ لِي أَمَا شَبِعْتِ أَمَا شَبِعْتِ قَالَتْ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لَا لِأَنْظُرَ مَنْزِلَتِي عِنْدَهُ إِذْ طَلَعَ عُمَرُ قَالَتْ فَارْفَضَّ النَّاسُ عَنْهَا قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى شَيَاطِينِ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ قَدْ فَرُّوا مِنْ عُمَرَ قَالَتْ فَرَجَعْتُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Пире [Аль-Хасан бин Шабба Аль-Баззаз] [Заид бин Хуббаб] [Хариджа бин Абдулла бин Сулейман бин Заид бин Сабит] пире [Язид бин Руман] ['Урва] [Айся] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл каланӑ; Пӗррехинче Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ларнӑ, унтан эпир шӑв-шав тата пӗчӗк ачасен сассисем илтрӗмӗр, унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ура ҫине тӑчӗ, унта пӗр Хабасья хӗрарӑм чури ташласа вылянӑ иккен, ун тавра темиҫе пӗчӗк ача пулнӑ, ҫавӑнпа вӑл ҫапла каларӗ: «Ой, акӑ, пӑх-ха, Ой, тата Айсия». Эпӗ килтӗм те сухала Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям хулпуҫҫийӗ ҫине хутӑм. Спектакле куртӑм — хулпуҫҫипе пуҫӗ хушшинче —, унтан мана: «Кӑмӑл тулнӑ-и, ҫырлахнӑ-и?» — терӗ. Эпӗ ответлерӗм; 'Çук ха'. мӗншӗн тесен эпӗ унпа юнашар пуласшӑнччӗ-ха, сасартӑк Умар курӑнчӗ, терӗ Айся; — Вара ҫынсем — унта пулнӑскерсем — ҫавӑн пекех чупрӗҫ. Айша ҫапла каларӗ: унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Чӑнах та, эпӗ шуйттана джин тӗсӗнчен куртӑм, ҫынсем вара Умартан тарнӑ». Айша ҫапла каларӗ: — Унтан эпӗ таврӑнтӑм. Абу Иса каланӑ: «Ҫак хадисӑн шайӗ — ҫак ҫул урлӑ хасан шахих гариб».
Imam Tirmidzi : 3625
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ عُمَرُ ثُمَّ آتِي أَهْلَ الْبَقِيعِ فَيُحْشَرُونَ مَعِي ثُمَّ أَنْتَظِرُ أَهْلَ مَكَّةَ حَتَّى أُحْشَرَ بَيْنَ الْحَرَمَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَعَاصِمُ بْنُ عُمَرَ لَيْسَ بِالْحَافِظِ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
Пире [Салама бин Сябиб] каласа пачӗ [Абдулла бин Нафи' Аш Шайг] пире ['Ашим бин Умар Аль 'Умари] [Абдулла бин Динартан] [Ибн Умартан] каласа пачӗ вӑл каланӑ; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эпӗ ҫӗр ҫинчен чи малтан ҫӗкленнӗ ҫын пултӑм, унтан Абу Бакр унтан Умар, унтан эпӗ Баки ҫыннисем патне ҫитрӗм, юлашкинчен вӗсем манпа пӗрле пуҫтарӑнчӗҫ, унтан эпӗ Макка ҫыннисене кӗтрӗм, вӗсем вара Харамейнсем хушшине пуҫтарӑнчӗҫ». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — хасан гариб хадисӗ, хадис эксперчӗсем каланӑ тӑрӑх, «Ашим бин Умар хафидз ҫынни мар».
Imam Tirmidzi : 3626
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ يَكُونُ فِي الْأُمَمِ مُحَدَّثُونَ فَإِنْ يَكُ فِي أُمَّتِي أَحَدٌ فَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ قَالَ حَدَّثَنِي بَعْضُ أَصْحَابِ سُفْيَانَ قَالَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ مُحَدَّثُونَ يَعْنِي مُفَهَّمُونَ
Пире [Кутайба] [Аль Лайтс] [Ибн Аджланран] [Сад бин Ибрагимран] [Абу Саламаран] [Айсяран] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Унчченхи общинасенче ҫынсем пулнӑ, вӗсем ҫутта кӑларнипе хавхаланнӑ, ҫавӑнпа та вӑл манӑн халӑхран пулнӑ пулсан, вӑл Умар пулнӑ пулӗччӗ». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — чӑн-чӑн хадис». вӑл -Абу Иса- каланӑ; Вӑл мана Суфьянӑн хӑш-пӗр тусӗсем ҫапла каланине каласа пачӗ: Суфьян бин Уяина ҫапла каланӑ: «Аль-Мухаддатсун вӑл — Аль-Муфаххамун — хавхаланнӑ ҫынсем» тенине пӗлтерет.
Imam Tirmidzi : 3627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْقُدُّوسِ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبِيدَةَ السَّلْمَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَطَّلِعُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَاطَّلَعَ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ يَطَّلِعُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَاطَّلَعَ عُمَرُوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ
Пире [Мухаммад бин Хумаид] каласа пачӗ [Абдулла бин Абдул Куддус] пире [Аль-Амаси] [Амру бин Мурра] [Абдулла бин Салама] [Абида Ас Салмани] [Абдулла бин Масуд] ҫинчен каласа пачӗ: пророк саллаллаху алалам ҫапла каланӑ: тӳпере пурӑнакансем'. Курӑнаканни Абу Бакр пулнӑ иккен, унтан вӑл: «Сирӗн пата ҫӳлти ҫынсенчен кам та пулин килӗ», — тенӗ. Мӗн курӑнни Умарӑн пулнӑ иккен. Ҫак сыпӑкра Абу Мусапа Джабир ҫинчен те каласа панӑ, тенӗ Абу Иса; «Ку хадис Ибн Масуд хадисӗ урлӑ гариб шайӗнче».
Imam Tirmidzi : 3628
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَرْعَى غَنَمًا لَهُ إِذْ جَاءَ ذِئْبٌ فَأَخَذَ شَاةً فَجَاءَ صَاحِبُهَا فَانْتَزَعَهَا مِنْهُ فَقَالَ الذِّئْبُ كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَا يَوْمَ السَّبُعِ يَوْمَ لَا رَاعِيَ لَهَا غَيْرِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنْتُ بِذَلِكَ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَمَا هُمَا فِي الْقَوْمِ يَوْمَئِذٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа панӑ [Махмуд бин Гайлан] пире [Абу Дауд Ат Таялиси] [Сю'ба] [Саад бин Ибрагим] [Абу Салама] [Абу Хурайра] пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫинчен каласа пачӗ: «Пӗр ҫын хӑйӗн качакине кӗтнӗ чухне сасартӑк кайӑк ҫине сиксе ӳкрӗ хуҫа килсе ӑна кашкӑртан хӑтарнӑ, унтан кашкӑр калаҫнӑ; — Мансӑр пуҫне хуралҫӑ ҫук кун кам сыхлӗ ӑна? '' Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эпӗ ӑна ӗненетӗп, Абу Бакрпа Умара та ӗненетӗп». [Абу Салама] каланӑ; — Ҫав вӑхӑтра вӗсем иккӗшӗ те пророкпа пӗрле пулман пулин те. Пире [Мухаммад бин Басяр] каласа пачӗ [Мухаммад бин Джафар] пире [Сю'ба] [Сад бин Ибрагимран] ҫӳлти хадисра каланӑ пек каласа пачӗ, терӗ Абу Иса; «Ку хадис — хасан шахих хадисӗ».
Imam Tirmidzi : 3629
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى حِرَاءَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعُثْمَانُ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اهْدَأْ إِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Пире [Кутайба бин Саид] [Абдул Азиз бин Мухаммад] [Сухайл бин Абу Салихран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хурайра радлиаллаху 'анхуран] ҫапла каласа пачӗ: Аллахӑн Элчи Саллаллаху алейхи васаллам Хира ханкӑрӗнче Абухарпа пӗрле пулнӑ чухне, Умар Талхампа тата Умар Талхампа, Зубайр, сасартӑк вӗсем пусса тӑракан пысӑк чул чӗтресе илчӗ, унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам каларӗ: «Лӑпланӑр, мӗншӗн тесен сирӗнпе пӗрле пророк, е Аш Сиддик, е Шахид пур». Ҫак сыпӑкра тата Усман, Саид бин Заид, Ибну Аббас, Сахл бин Саад, Анас бин Малик тата Бурайда историйӗсем пур. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — чӑн-чӑн хадис».
Imam Tirmidzi : 3630
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ أُحُدًا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ أُحُدُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Басяр] пире [Яхья бин Саид] [Саид бин Абу Аруба] [Катада] [Анас] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл вӗсене ҫапла каласа пачӗ: Расулуллах шаллаллаху 'алейхи васаллам Абу Бакрпа, Умарпа тата Усманпа пӗрле Ухуд тӑвӗ ҫине хӑпарнӑ, унтан сасартӑк Расулуллах уйӑхӗ, унтан Алейхи васаллам каланӑ: «Эй, Ухуд, лӑпкӑ пул, мӗншӗн тесен санпа пӗрле пророк, Сиддик тата икӗ Шахид пур». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — хасан шахих хадисӗ».
Imam Tirmidzi : 3631
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ شَيْخٍ مِنْ بَنِي زُهْرَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ رَفِيقٌ وَرَفِيقِي يَعْنِي فِي الْجَنَّةِ عُثْمَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَهُوَ مُنْقَطِعٌ
Пире [Абу Хишам Ар Рифаи] [Яхья бин Аль Яман] [Бани Зухра шейхӗнчен] [Аль Харит бин Абдуррахман бин Абу Дзубабран] [Талха бин Убайдиллахран] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Кашни пророкӑн ҫывӑх тусӗ пур, манӑн чи ҫывӑх тусӑм вара — «Осман». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — гариб хадис, санад ҫирӗп мар, мӗншӗн тесен вӑл ҫӗмӗрӗлнӗ».
Imam Tirmidzi : 3632
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ قَالَلَمَّا حُصِرَ عُثْمَانُ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ فَوْقَ دَارِهِ ثُمَّ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ حِرَاءَ حِينَ انْتَفَضَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ حِرَاءُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قَالُوا نَعَمْ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ مَنْ يُنْفِقُ نَفَقَةً مُتَقَبَّلَةً وَالنَّاسُ مُجْهَدُونَ مُعْسِرُونَ فَجَهَّزْتُ ذَلِكَ الْجَيْشَ قَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ بِئْرَ رُومَةَ لَمْ يَكُنْ يَشْرَبُ مِنْهَا أَحَدٌ إِلَّا بِثَمَنٍ فَابْتَعْتُهَا فَجَعَلْتُهَا لِلْغَنِيِّ وَالْفَقِيرِ وَابْنِ السَّبِيلِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ وَأَشْيَاءَ عَدَّدَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عُثْمَانَ
Пире [Абдуллах бин Абдуррахман] каласа пачӗ [Абдуллах бин Джафар Ар ракки] пире [Убайдуллах бин Амру] [Заидран, урӑхла каласан, Ибн Абу Унаисахран] [Абу Исхакран] [Абу Абдуррахман Ас Суламирен] каласа пачӗ, вӑл каланӑ; [Усмана] ҫавӑрса илнӗ чухне вӗсем умне кӑшкӑрса тухнӑ; — Эпӗ сире Аллах ячӗпе аса илтеретӗп, эсир пӗлместӗр-и, Хира ханкӑрӗ чӗтренсе кайнӑ чухне, унтан Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Эй Хира, лӑплан, чӑнах та, санран ҫӳлте пророк е шидик е икӗ мучениксӑр пуҫне урӑх никам та ҫук». Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: 'Çапла'. Унтан Усман каллех каланӑ; — Эпӗ сире Аллах ячӗпе аса илтеретӗп: эсир Аль-Усра ҫарӗсем ҫинчен — Табук вӑрҫӑ ҫарӗсем — пророкӑн сӑмахӗсене те пӗлместӗр-и: «Кам ыранхи вӑрҫӑ валли укҫа хывма шутлать?» Çав хушӑра — ҫав вӑхӑтра — ҫӗнӗ ҫынсем йывӑрлӑхсемпе инкек-синкек тӳссе курнӑ, ҫавӑнпа ҫарсем валли запассем хатӗрленӗ-и?» вӗсем хуравларӗҫ; 'Çапла'. Унтан Усман каллех ыйтрӗ; — Эпӗ сире Аллах ячӗпе аса илтеретӗп: эсир «Румах» пусӑна — нумай шывлӑ пусӑ ятне — пӗлместӗр-и, унтан никам та ӗҫме пултараймасть, ӑна хаклӑ хакпа туянсан ҫеҫ, унтан эпӗ ӑна туянтӑм, унтан эпӗ ӑна пуянсене те, чухӑнсене те, Ибн Сабила та патӑм? Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: — Аллахпа тупа тӑватӑп, ҫапла. Хӑш-пӗр -чапсене- вӑл шутланӑ -асӑннӑ-'. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис ҫак ҫулпа хасан шахих гариб шайӗнче, урӑхла каласан, Усманран Абу Абдуррахман Ас Сулами хадисӗнчен».
Imam Tirmidzi : 3633
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا السَّكَنُ بْنُ الْمُغِيرَةِ وَيُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ مَوْلًى لِآلِ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي هِشَامٍ عَنْ فَرْقَدٍ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَبَّابٍ قَالَ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَحُثُّ عَلَى جَيْشِ الْعُسْرَةِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ مِائَةُ بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ حَضَّ عَلَى الْجَيْشِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ مِائَتَا بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ حَضَّ عَلَى الْجَيْشِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ ثَلَاثُ مِائَةِ بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ عَنْ الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَقُولُ مَا عَلَى عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ هَذِهِ مَا عَلَى عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ هَذِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ السَّكَنِ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Басяр] пире [Абу Дауд] каласа пачӗ [Сакан бин Мугира, ӑна Абу Мухаммед тесе чӗнеҫҫӗ], Усман ҫемйи ирӗке кӑларнӑ чура пулнӑ ҫын пире [Аль-Валид бин Абу Хисям] [Фаркад Абу Талхаха] [Аббадур бин Хаббаманран] каласа пачӗ; Эпӗ пророк саллаллаху алейхи васаллам куртӑм, вӑл Усра ҫарӗсене — Табук ҫарӗсене — канаш панӑ чухне. Вара Осман бин Аффан ура ҫине тӑчӗ те ҫапла каларӗ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ сана Аллах ҫулӗ ҫинче ҫапӑҫма ҫӗр тӗве парӑп, вӗсем ҫине ҫӗклем тата йӗнерсем парӑп». Унтан вӑл ҫарсене канаш пачӗ, унтан Усман бин Аффан ура ҫине тӑчӗ те ҫапла каларӗ; — Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ тата икҫӗр ҫын хушса хуратӑп, вӗсем ҫине ҫӗклемсемпе йӗнерсем пур, вӗсем Аллах ҫулӗ ҫинче ҫапӑҫма пултараҫҫӗ. Унтан вӑл ҫара канаш панӑ, унтан Усман бин Аффан ура ҫине тӑнӑ та каланӑ; «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ тата виҫҫӗр тӗве хушӑп, вӗсем ҫине ҫӗклем тата йӗнерсем пур, вӗсем Аллах ҫулӗ ҫинче ҫапӑҫма». Ҫапла вара эпӗ Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) амвон ҫинчен аннине куртӑм та ҫапла каларӗ: «Ҫапла вара, ҫак ырӑ ӗҫ хыҫҫӑн Османа сиен кӳме пултараканни нимӗн те ҫук, ҫак ырӑ ӗҫ хыҫҫӑн Османа сиен кӳме пултараканни урӑх ҫук — унӑн ҫылӑхӗсемпе йӑнӑшӗсем ӗлӗкхи те, пуласлӑх та каҫарӑннӑ — ҫылӑхсем каҫарнӑ». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис ҫак ҫул урлӑ гариб шайӗнче, эпир ӑна Ас Сакан бин Аль Мугира хадисӗнчен ҫеҫ пӗлместпӗр, ҫак сыпӑкра Абдуррахман бин Самура историйӗ те пур».
Imam Tirmidzi : 3634
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ وَاقِعٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَوْذَبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَجَاءَ عُثْمَانُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَلْفِ دِينَارٍ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ وَاقِعٍ وَكَانَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ مِنْ كِتَابِي فِي كُمِّهِ حِينَ جَهَّزَ جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَيَنْثُرُهَا فِي حِجْرِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَلِّبُهَا فِي حِجْرِهِ وَيَقُولُ مَا ضَرَّ عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ الْيَوْمِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Пире [Мухаммад бин Исмаил] каласа пачӗ [Аль-Хасан бин Ваки Ар Рамли] пире [Дхамра бин Рабиа] [Абдулла бин Сяудзабран] [Абдулла бин Аль Касимран] [Кациртан] ӗлӗкхи чураран -ӑна ирӗке кӑларнӑ- Абдуррахман бин Самура [Абдулла бин Самураран] каласа пачӗ; Усман пророк патне пин динарпа пынӑ. Аль-Хасан бин Ваки ҫапла каланӑ: — Ҫав вӑхӑтрах манӑн кӗнекери тепӗр ҫӗрте — хадисӑн лафадзӗ вулать; ӑна Усра ҫарӗсене хатӗрленӗ чухне тумтирне тӑхӑнтарнӑ, унтан Усман хӑйӗн пӳлӗмне динар хунӑ, тенӗ Абдуррахман; — Унтан эпӗ пророк саллаллаху алейхи ва саллам ӑна чӗркесе ҫапла каланине куртӑм: — Усмана паян мӗн тунӑ хыҫҫӑн никам та сиен тумӗ. Вӑл хӑйӗн сӑмахӗсене икӗ хутчен каларӗ. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис ҫак ҫул урлӑ хасан гариб шайӗнче».
Imam Tirmidzi : 3635
حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَيْعَةِ الرِّضْوَانِ كَانَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ قَالَ فَبَايَعَ النَّاسَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عُثْمَانَ فِي حَاجَةِ اللَّهِ وَحَاجَةِ رَسُولِهِ فَضَرَبَ بِإِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى فَكَانَتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعُثْمَانَ خَيْرًا مِنْ أَيْدِيهِمْ لِأَنْفُسِهِمْقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Пире [Абу Зура] каласа пачӗ [Аль-Хасан бин Бисир] пире [Аль-Хакам бин Абдул Малик] [Катада] ҫинчен [Анас бин Малик] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; Расулуллах алейхи васаллам Ридлван умӗнче парӑнма хушсан, ҫав вӑхӑтра Усман бин Аффан Расулуллахӑн Макка ҫыннисем умӗнче делегат пулнӑ, Анас ҫапла каланӑ: — Ҫапла вара халӑх парӑнчӗ. унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Чӑнах та, Осман Аллахпа Унӑн Элчӗн тивӗҫӗсене пурнӑҫланӑ». Пӗр аллине тепӗр алли ҫине тытса тӑнӑ май, Усман аллипе пророкӑн алли вӗсен — юлташсен — хӑйсемпе аллисенчен лайӑхрах пулнӑ. Калавҫӑ -Абу Иса- ҫапла каланӑ; «Ку хадис — хасан шахих гариб хадисӗ».
Imam Tirmidzi : 3636
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ الْمَنْقَرِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ حَزْنٍ الْقُشَيْرِيِّ قَالَ شَهِدْتُ الدَّارَ حِينَ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ ائْتُونِي بِصَاحِبَيْكُمْ اللَّذَيْنِ أَلَّبَاكُمْ عَلَيَّ قَالَ فَجِيءَ بِهِمَا فَكَأَنَّهُمَا جَمَلَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا حِمَارَانِ قَالَ فَأَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ يُسْتَعْذَبُ غَيْرَ بِئْرِ رُومَةَ فَقَالَ مَنْ يَشْتَرِي بِئْرَ رُومَةَ فَيَجْعَلَ دَلْوَهُ مَعَ دِلَاءِ الْمُسْلِمِينَ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَأَنْتُمْ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي أَنْ أَشْرَبَ حَتَّى أَشْرَبَ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ الْمَسْجِدَ ضَاقَ بِأَهْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَشْتَرِي بُقْعَةَ آلِ فُلَانٍ فَيَزِيدَهَا فِي الْمَسْجِدِ بِخَيْرٍ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَأَنْتُمْ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي أَنْ أُصَلِّيَ فِيهَا رَكْعَتَيْنِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنِّي جَهَّزْتُ جَيْشَ الْعُسْرَةِ مِنْ مَالِي قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى ثَبِيرِ مَكَّةَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا فَتَحَرَّكَ الْجَبَلُ حَتَّى تَسَاقَطَتْ حِجَارَتُهُ بِالْحَضِيضِ قَالَ فَرَكَضَهُ بِرِجْلِهِ وَقَالَ اسْكُنْ ثَبِيرُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ شَهِدُوا لِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ أَنِّي شَهِيدٌ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ
Ӑна пире [Абдулла бин Абдуррахман] тата [Аббас бин Мухаммад Ад Дури] тата ыттисем те каласа панӑ, анчах пӗлтерӗшӗ пӗрре, терӗҫ вӗсем; пире [Саид бин Амир] каласа пачӗ, [Абдулла] каланӑ; пире [Саид бин Амир] [Яхья бин Абу Аль Хаджадж Аль Манкари] [Абу Масуд Аль Джураири] [Цумама бин Хазн Аль Кусяири] ҫинчен вӗрентнӗ, вӑл каланӑ; Эпӗ [Усман] ҫуртне сӑнаса тӑнӑ чухне Усман вӗсене курӑнчӗ те ҫапла каларӗ: Мана хӑвӑрӑн икӗ ҫынна илсе килӗр, вӗсем мана хирӗҫ шухӑшлаҫҫӗ». Цумама каларӗ; — Вара иккӗшне те илсе килчӗҫ, икӗ ҫын икӗ тӗве е икӗ ашак пек пулчӗҫ. Цумама малалла каларӗ; — Вара вӗсене Усман курӑннӑ та каланӑ; Эпӗ сирӗнтен ыйтатӑп тата Аллахпа тата ислампа тупа тӑватӑп, эсир пӗлетӗр-и, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам Мединӑна килнӗ те унӑн Рума пуссисӗр пуҫне урӑх таса шыв пулман — Мединӑри пусӑ ячӗ —, унтан вӑл ҫапла каланӑ: «Кам та кам Рума пусси туянать те унӑн витрине мӑсӑльмансен витрипе пӗр пек тӑвать, мӗншӗн тесен унӑн ырлӑхӗ пӗлӗтре пулать». Унтан эпӗ ӑна хамӑн таса пуянлӑхран туяннӑччӗ, анчах халӗ тинӗс шывне ӗҫиччен унран ӗҫме чаратӑн-и? Вӗсем каланӑ; — Эй, турӑҫӑм, чӑнах та ҫапла. Эпӗ сире ыйтатӑп тата Аллах тата ислам ячӗпе тупа тӑватӑп, эсир пӗлетӗр-и, мечӗт унта пурӑнакансемпе ытлашшипех тулса ларнӑ, ун чухне Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Кам Фулан ҫемйин ҫӗрне туяннӑ та ӑна мечӗте хушнӑ, хӑйӗн ырӑлӑхӗпе вӑл Пӗлӗте кӗнӗ?». Унтан эпӗ ӑна хамӑн таса пуянлӑхран туянтӑм, анчах паян эсир мана унта икӗ ракат кӗлтума чаратӑр-и? Вӗсем каланӑ; Турӑҫӑм, чӑнах та ҫапла. Усман каланӑ; — Эпӗ сире ыйтатӑп тата Аллахпа тата ислампа тупа тӑватӑп, эсир пӗлетӗр-и, эпӗ хамӑн пуянлӑхран Аль-Усра ҫарӗсене — Табук вӑрҫӑ ҫарӗсене — хатӗрленӗ? Вӗсем каланӑ; ах, турӑҫӑм, тӗрӗс. Унтан Усман малалла каларӗ; Эпӗ сирӗнтен ыйтатӑп тата Аллахпа тата ислампа тупа тӑватӑп, эсир пӗлетӗр-и, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам тахҫан Меккӑн Цабирӗнче пулнӑ, унпа пӗрле Абу Бакр, Умар тата эпӗ. Унтан ту чулсем ӳкичченех хускалчӗ, унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ури ҫине пусрӗ те ҫапла каларӗ: «Шӑплан, Цабир, чӑнах та санран ҫӳлте пророк, шиддик тата икӗ мученик пур». Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: — Эй, турӑҫӑм, чӑнах та ҫапла. Усман каланӑ; Аллаху акбар, Кааба хуҫи Рабб урлӑ, вӗсем эпӗ асап тӳснӗ ҫын пулни ҫинчен ҫирӗплетсе пачӗҫ. Вӑл ӑна виҫӗ хутчен каларӗ. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — Хасан хадисӗ, ӑна Усманран темиҫе каналтан илсе кӑтартнӑ».
Imam Tirmidzi : 3637
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّأَنَّ خُطَبَاءَ قَامَتْ بِالشَّامِ وَفِيهِمْ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ آخِرُهُمْ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ مُرَّةُ بْنُ كَعْبٍ فَقَالَ لَوْلَا حَدِيثٌ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قُمْتُ وَذَكَرَ الْفِتَنَ فَقَرَّبَهَا فَمَرَّ رَجُلٌ مُقَنَّعٌ فِي ثَوْبٍ فَقَالَ هَذَا يَوْمَئِذٍ عَلَى الْهُدَى فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَالَ فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ هَذَا قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوَالَةَ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ
Пире [Мухаммад бин Басяр] каласа пачӗ [Абдул Вахаб Ац Цакафи] пире [Айюб] [Абу-Килаба] [Абу Аль-Асиатс Аш-Шани] ҫинчен каласа пачӗ: Шам таврашӗнче проповедниксем тӑрса сӑмахсем каланӑ, вӗсен хушшинче Саллах пророкӗн юлташӗсем хушшинче темиҫе ҫын пулнӑ васаллам, унтан вӗсенчен юлашки ҫын [Мурра бин Кааб] ятлӑ пулнӑ, тӑчӗ те каланӑ; — Эпӗ Расулуллахран илтнӗ хадис пулман пулсан, эпӗ кунта тӑман пулӑттӑм. Унтан вӑл ҫав вӑхӑтра пулса иртнӗ темиҫе элек ҫинчен асӑнчӗ, унтан пӗр ҫын иртсе кайрӗ, терӗ; — Ҫав ҫын ҫав вӑхӑтра чӑнлӑхра пулнӑ. Эпӗ ун патнелле чупрӑм, вӑл Усман бин Аффан пулнӑ иккен. — терӗ Мюрра; — унтан эпӗ ӑна питӗнчен пӑхрӑм та каларӑм; — Ку ҫын-и? вӑл ҫапла хуравларӗ: «Ҫапла». Абу Иса каланӑ: — Ку хадис — хасан-сахих хадисӗ, ҫак сыпӑкра Ибн Умар, Абдулла бин Хавалах тата Кааб бин Уджра ҫырнисем те пур.
Imam Tirmidzi : 3638
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا عُثْمَانُ إِنَّهُ لَعَلَّ اللَّهَ يُقَمِّصُكَ قَمِيصًا فَإِنْ أَرَادُوكَ عَلَى خَلْعِهِ فَلَا تَخْلَعْهُ لَهُمْوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Пире [Махмуд бин Гайлан] каласа пачӗ [Худжейн бин Аль Мутсанна] пире [Аль Лайтс бин Саад] [Муавия бин Салихран] [Рабия бин Язидран] [Абдулла бин Амирран] [Ан Нуман бин Басиртан] [Айся] Аллахӑн элчи ҫапла каланӑ: «Эй, Усман, енчен те пӗр-пӗр кун Аллах сана ҫак ӗҫпе влаҫ парӗ пулсан, ҫынсем сана ҫак тумтирне — халифата — хывма ыйтӗҫ пулсан, ӑна вӗсемшӗн ан хыв». ҫак хадисра вара вӑрӑм истори пур. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — хасан гариб хадисӗ».
Imam Tirmidzi : 3639
حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ مِصْرَ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا فَقَالَ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالُوا قُرَيْشٌ قَالَ فَمَنْ هَذَا الشَّيْخُ قَالُوا ابْنُ عُمَرَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَيْءٍ فَحَدِّثْنِي أَنْشُدُكَ اللَّهَ بِحُرْمَةِ هَذَا الْبَيْتِ أَتَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَمْ يَشْهَدْ قَالَ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ أُبَيِّنْ لَكَ مَا سَأَلْتَ عَنْهُ أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ قَدْ عَفَا عَنْهُ وَغَفَرَ لَهُ وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ يَوْمَ بَدْرٍ فَإِنَّهُ كَانَتْ عِنْدَهُ أَوْ تَحْتَهُ ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ أَجْرُ رَجُلٍ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمُهُ وَأَمَرَهُ أَنْ يَخْلُفَ عَلَيْهَا وَكَانَتْ عَلِيلَةً وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ لَبَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانَ عُثْمَانَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ إِلَى مَكَّةَ وَكَانَتْ بَيْعَةُ الرِّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ وَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ فَقَالَ هَذِهِ لِعُثْمَانَ قَالَ لَهُ اذْهَبْ بِهَذَا الْآنَ مَعَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Салих бин Абдулла] [Абу Авана] [Усман бин Абдулла бин Маухабран] Египет халӑхӗнчен пӗр ҫын Аллах храмне турра кӗлтума кайни ҫинчен каласа пачӗ, унтан вӑл ларакан халӑха курчӗ те ҫапла каларӗ: — Камсем вӗсем? вӗсем хуравларӗҫ; — Курайш, — терӗ вара вӑл; — Кам ку старик? вӗсем хуравларӗҫ; ' [Ибн Умар] ' вара вӑл ун патне пычӗ те каланӑ; — Чӑнах та, эпӗ санран пӗр япала ыйтатӑп, ҫавӑнпа та мана кала-ха — хадис — «Эпӗ сана ҫак Байтулла чысӗпе тупа тӑватӑп, эсӗ Усман Ухуд ҫапӑҫӑвӗнчен тарнине пӗлнӗ-и?» — хуравларӗ вӑл; — Ҫапла, — эсӗ пӗлетӗн-и, вӑл Рихванӑн «Байатӗнче» пулман? Ибн Умар хуравларӗ; — Ҫапла, — ыйтрӗ ҫын; — Пӗлетӗн-и, Усман Бадр патӗнчи ҫапӑҫура пулман, ӑна курман? Ибн Умар хуравларӗ; — Ҫапла, — терӗ ҫын; «Аллах аслӑ» Ҫапла вара Ибн Умар ӑна каланӑ; — Эсир мӗн ыйтнине ӑнлантарса парӑп. Ухуд ҫапӑҫӑвӗнче тарни пирки эпӗ чӑннипех ҫирӗплетсе калатӑп: Аллах ӑна каҫарнӑ та каҫарнӑ. Бадр ҫапӑҫӑвӗнче пулманни пирки калас пулсан, мӗншӗн тесен вӑл ҫав вӑхӑтра хӑйӗн хӗрне пӑхнӑ, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам, ҫавӑнпа та ӑна Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Эсӗ Бадр ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ ҫынсен награди пек награда илӗн, ҫавӑн пекех вӑл ун чухне хушнӑ гани пайне те илӗн». ӑна юлма тата чирлӗ хӗрне пӑхма хушнӑ. Ҫав вӑхӑтрах, енчен те вӑл Байатур-Ридлванра пулман пулсан, вара Макка хулинчен Усманран та авторитетлӑрах ҫын пулсан, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ӑна чӑнах та Усман вырӑнне янӑ пулӗччӗ. Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам Усмана Маккӑна янӑ, ҫав вӑхӑтрах Байатур ридлван Усман Маккӑна тухса кайнӑ хыҫҫӑн пулса тухнӑ, тенӗ Ибну Умар; Унтан пророк сылтӑм аллипе сулса: «Ку Усман алли», — тенӗ. Унтан тепӗр аллине тепӗр алли ҫине хунӑ та: «Байат — ку Усман валли», — тенӗ. Ибн Умар ҫав ҫынна каланӑ; — Эсӗ халех ҫак ответпа кай. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — хасан шахих хадисӗ».
Imam Tirmidzi : 3640
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا نَقُولُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Пире [Ахмад бин Ибрагим Ад Даураки] каласа пачӗ [Аль-Ала` бин Абдул Джаббар] пире [Аль-Харит бин Умаир] [Убайдиллах бин Умар] ҫинчен [Нафи] [Абдулла бин Умар] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; — Эпир пӗрре ҫапла каларӑмӑр; -пророк саллаллаху алейхи васаллам чӗрӗ пулнӑ пулин те- Абу Бакр, Умар тата Осман -йӗркипе -пент-'. Абу Иса каланӑ: 'Ку хадис ҫак ҫул урлӑ хасан шахих гариб шайӗнче, урӑхла каласан, хадисран гариб - повеҫ- 'Убайдиллах бин Умар, тата ҫак хадис та Ибн Умартан темиҫе ҫулпа каласа панӑ'.