Imam Tirmidzi : 341
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Twabwiwe [Al Anshar] ati; yatubwiye [Ma'n] ati; yatubwiye [Malik] ati [Abu An Nadlr] ati [Abu Salamah] ati [Aisyah] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yigeze gusenga yicaye. Igihe yari asigaye imirongo igera kuri mirongo itatu cyangwa mirongo ine mu gusoma kwe, yarahagurutse asoma -surah- ahagaze, hanyuma yunama arapfukama. Yanabikoze muri raka ya kabiri. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 342
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ وَهُوَ الْحَذَّاءُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَسَأَلْتُهَا عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ تَطَوُّعِهِ قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ جَالِسٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Husyaim] yaravuze; yatubwiye [Khalid] - ari we Al Hadzdza` - bivuye kuri [Abdullah bin Syaqiq] bivuye kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Nabajije 'Aisyah ku byerekeye amasengesho ya suna y'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam.' Hanyuma aramusubiza ati: 'Yigeze gusenga nijoro igihe kirekire ahagaze, rimwe na rimwe yicara. Iyo asomye ahagaze, yunama arunama ahagaze, kandi iyo asomye yicaye, yunama arunama yicaye.' Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 343
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ وَأَنَا فِي الصَّلَاةِ فَأُخَفِّفُ مَخَافَةَ أَنْ تُفْتَتَنَ أُمُّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Qutaibah yatubwiye; Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari yatubwiye aturutse kuri Humaid aturutse kuri Anas bin Malik ko Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yagize iti: "Ndahiye Imana, numvise umwana arira arimo gusenga, nuko nihutisha isengesho kubera gutinya ko nyina yahungabanywa." Yaravuze ati: "Muri iki gice harimo kandi inkuru ya Abu Qatadah, Abu Sa'id, na Abu Hurairah." Abu Isa yaravuze ati: "Iyi Hadithi ya Anas ni hasan sahih."
Imam Tirmidzi : 344
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ ابْنَةِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ الْحَائِضِ إِلَّا بِخِمَارٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَوْلُهُ الْحَائِضِ يَعْنِي الْمَرْأَةَ الْبَالِغَ يَعْنِي إِذَا حَاضَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَدْرَكَتْ فَصَلَّتْ وَشَيْءٌ مِنْ شَعْرِهَا مَكْشُوفٌ لَا تَجُوزُ صَلَاتُهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَا تَجُوزُ صَلَاةُ الْمَرْأَةِ وَشَيْءٌ مِنْ جَسَدِهَا مَكْشُوفٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَقَدْ قِيلَ إِنْ كَانَ ظَهْرُ قَدَمَيْهَا مَكْشُوفًا فَصَلَاتُهَا جَائِزَةٌ
Yatubwiye [Hannad] yaravuze; yatubwiye [Qabishah] yavuye kuri [Hammad bin Salamah] yavuye kuri [Qatadah] yavuye kuri [Ibn Sirin] yavuye kuri [Shafiyah bint Al Harith] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze ati: 'Ntibyemewe ko umugore wagiye mu mihango asenga keretse yambaye igitambaro cyo mu mutwe'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka yavuye kuri Abdullah bin 'Amru. Hagati aho, ibisobanuro by'amagambo y'Intumwa, 'Umugore wagiye mu mihango,' ni umugore ugeze mu gihe cy'ubugimbi hanyuma akagera mu mihango'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Aisyah ni iy'ukuri. Abahanga mu bya siyansi bakoresha iyi Hadithi, ivuga ko umugore wagiye mu mihango asenga umusatsi we ugaragara bivuze ko isengesho rye ritameze neza. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Shafi'i, yaravuze ati: 'Isengesho ry'umugore ntirimeze neza niba hari igice cy'umubiri we kigaragara'. Imamu Shafi'i abajijwe ati: Bite se niba inyuma y'ibirenge bye hagaragara?' Yarasubije ati 'Isengesho ni iry'ukuri'.
Imam Tirmidzi : 345
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِ فَكَرِهَ بَعْضُهُمْ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالُوا هَكَذَا تَصْنَعُ الْيَهُودُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا كُرِهَ السَّدْلُ فِي الصَّلَاةِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَأَمَّا إِذَا سَدَلَ عَلَى الْقَمِيصِ فَلَا بَأْسَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَكَرِهَ ابْنُ الْمُبَارَكِ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ
[Hannad] yatubwiye; [Qabishah] yatubwiye kuri [Hammad bin Salamah] yavuye kuri [Isl bin Sufyan] yavuye kuri ['Atha` bin Rabah] yavuye kuri [Abu Hurairah] wagize ati: 'Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yabujije gukora sadl - kumanura umwenda kugeza ukoze hasi - mu isengesho'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru yavuye kuri Abu Juhaifah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Abu Hurairah, ntabwo tuyizi muri Hadithi ya 'Atha', yavuye kuri Abu Hurairah ufite marfu' uretse Hadithi ya Isl bin Sufyan. Abahanga batandukanye ku itegeko rya sadl - kumanura umwenda kugeza ukoze hasi - mu isengesho, bamwe muri bo babonaga ko ari makrooh, baravuga bati: 'Icyo ni igikorwa cy'Abayahudi'. Mu gihe abandi bahanga babonaga ko ari makrooh niba adafite umwenda uretse umwe gusa. Naho niba akoze sadl hejuru y'ishati nta kibazo kirimo'. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Ahmad. Hagati aho, bin Al Mubarak yashyize isengesho mu isengesho.
Imam Tirmidzi : 346
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي ذَرٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا يَمْسَحْ الْحَصَى فَإِنَّ الرَّحْمَةَ تُوَاجِهُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَيْقِيبٍ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَحُذَيْفَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَرِهَ الْمَسْحَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةً كَأَنَّهُ رُوِيَ عَنْهُ رُخْصَةٌ فِي الْمَرَّةِ الْوَاحِدَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Twabwiwe [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] ati; yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] yavuye kuri [Az Zuhri] yavuye kuri [Abu Al Ahwash] yavuye kuri [Abu Dzar] yavuye kuri Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Iyo umwe muri mwe asenze, ntimugahanagure utubuye - dufashe ku gahanga ke - kuko imbabazi za Allah zamugezeho'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuye kuri Mu'aiqib, Ali bin Abu Talib, Hudzaifah, Jabir na Abdullah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Abu Dzar iri mu rwego rwa hasan. Yabwiwe n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ko yatumye guhanagura -utubuye - mu isengesho bitemewe. Yaravuze ati: 'Niba koko ugomba kubikora, bikore icyarimwe'. Yabwiwe ko yatanze ihumure ku guhanagura rimwe. Ibi bikorwa n'abahanga.
Imam Tirmidzi : 347
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَيْقِيبٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مَسْحِ الْحَصَى فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Twabwiwe [Al Husain] yaravuze; yatubwiye [Al Walid bin Muslim] yavuye kuri [Al Auza'i] yavuye kuri [Yahya bin Abu Katsir] yavuze; yambwiye [Abu Salamah bin Abdurrahman] yavuye kuri [Mu'aiqib] yaravuze; 'Nabajije Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ku bijyanye no guhanagura utubuye mu gihe cy'isengesho, maze aransubiza ati: 'Niba ugomba kubikora, bikore ukoresheje guhanagura rimwe gusa'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 348
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى طَلْحَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا لَنَا يُقَالُ لَهُ أَفْلَحُ إِذَا سَجَدَ نَفَخَ فَقَالَ يَا أَفْلَحُ تَرِّبْ وَجْهَكَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَكَرِهَ عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ النَّفْخَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ نَفَخَ لَمْ يَقْطَعْ صَلَاتَهُ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَبِهِ نَأْخُذُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَالَ مَوْلًى لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي حَمْزَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ غُلَامٌ لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ وَمَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي النَّفْخِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ نَفَخَ فِي الصَّلَاةِ اسْتَقْبَلَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُكْرَهُ النَّفْخُ فِي الصَّلَاةِ وَإِنْ نَفَخَ فِي صَلَاتِهِ لَمْ تَفْسُدْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Abbad bin Al Awwam] yaravuze; yatubwiye [Maimun Abu Hamzah] kuva ku mugaragu wa [Abu Salih] Talha, kuva kuri [Umm Salamah] yaravuze ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yabonye umugaragu wacu witwa Aflah, ubwo yunamiraga yahuhaga - ahantu ho gupfukama-. Nuko aravuga ati: 'Yewe Aflah, isura yawe ihinduke ivumbi!' Ahmad bin Mani' aravuga; 'Abbad bin Al Awwam yatesheje agaciro umuntu gupfukama mu gihe cy'isengesho'. Yaravuze ati: 'Niba akomeje gusomana, isengesho rye ntiriteshwa agaciro'. Ahmad bin Mani' yaravuze ati; 'Iki ni cyo gitekerezo dufata'. Abu Isa yaravuze ati; 'Bamwe muri bo bavuze iyi Hadithi ya Abu Hamzah. Umukozi wacu witwa Aflah yaravuze ati: 'Twabwiwe [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi] yaravuze ati; yatubwiye [Hammad bin Zaid] abikuye kuri [Maimun Abu Hamzah] Hadithi iri kuri iyi sanad. Yaravuze ati: 'Abagaragu bacu bitwaga Aflah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya sanad ya Umm Salamah ntabwo ikomeye, Maimun na Abu Hamzah bamwe mu bahanga baracitse intege'. Bamwe mu bahanga ntibavuga rumwe ku itegeko ryo gucura mu gihe cy'isengesho, bamwe muri bo baravuga bati: 'Niba acura mu gihe cy'isengesho agomba kongera gutangira bundi bushya'. Iki ni igitekerezo cya Sufyan Ats Tsauri n'abatuye Kufa. Mu gihe abandi bavuga ko gucura mu gihe cy'isengesho bitemewe, niba acura mu gihe cy'isengesho ntabwo bivuguruzwa. Kandi iki ni igitekerezo cya Ahmad na Ishaq.
Imam Tirmidzi : 349
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الِاخْتِصَارَ فِي الصَّلَاةِ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَمْشِيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًا وَالِاخْتِصَارُ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ عَلَى خَاصِرَتِهِ فِي الصَّلَاةِ أَوْ يَضَعَ يَدَيْهِ جَمِيعًا عَلَى خَاصِرَتَيْهِ وَيُرْوَى أَنَّ إِبْلِيسَ إِذَا مَشَى مَشَى مُخْتَصِرًا
Abu Kuraib yadusobanuriye; Abu Usamah yadusobanuriye bivuye kuri Hisham ibn Hassan bivuye kuri Muhammad ibn Sirin bivuye kuri Abu Hurairah ko Intumwa (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yabujije umuntu gusenga ukuboko kwe ku nda. Yagize ati: Muri iki gice harimo kandi inkuru yavuye kuri Ibn Umar. Abu Isa yaravuze ati: Hadithi ya Abu Hurairah ni hasan sahih. Hari abahanga babona ko ari makrooh gushyira ikiganza ku nda mu gihe cy'isengesho. Abandi bakabona ko ari makrooh ku muntu kugenda ukuboko kwe ku nda. Ikhtishar bivuga umuntu gushyira ikiganza cye ku nda mu gihe cy'isengesho. Cyangwa gushyira amaboko yombi ku nda zombi. Bavuga ko iyo Ibilisi agenda, agenda ukuboko kwe ku nda.
Imam Tirmidzi : 350
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي رَافِعٍأَنَّهُ مَرَّ بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَهُوَ يُصَلِّي وَقَدْ عَقَصَ ضَفِرَتَهُ فِي قَفَاهُ فَحَلَّهَا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الْحَسَنُ مُغْضَبًا فَقَالَ أَقْبِلْ عَلَى صَلَاتِكَ وَلَا تَغْضَبْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ كِفْلُ الشَّيْطَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَهُوَ مَعْقُوصٌ شَعْرُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعِمْرَانُ بْنُ مُوسَى هُوَ الْقُرَشِيُّ الْمَكِّيُّ وَهُوَ أَخُو أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى
Twabwiwe [Yahya bin Musa] yaravuze; yatubwiye [Abdurrazaq] yaravuze; yatumenyesheje [Ibnu Juraij] yavuye kuri [Imran bin Musa] yavuye kuri [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi] yavuye kuri [se] yavuye kuri [Abu Rafi'] ko yigeze kunyura kuri Hasan bin Ali ubwo Hasan yasengaga. Icyo gihe, Hasan yari ahambiriye umusatsi we awushyira ku ijosi rye, ariko Abu Rafi' arawusubiza inyuma. Nuko Hasan aramuhindukirana arakaye. Abu Rafi' aravuga ati: 'Subira mu isengesho kandi ntukarakare, kuko numvise Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' avuga ati: 'Icyo ni icyicaro cya shitani'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Umm Salamah na Abdullah bin Abbas'. Abu Isa yaravuze ati; 'Hadith ya Abu Rafi' ni impamyabumenyi y'ubuhanga. Iyi Hadithi ikorwa n'abahanga mu bya siyansi. Babujije umugabo gusenga bapfuka umusatsi we. Abu Isa yaravuze ati; 'Imran bin Musa yitwa Al Qurasyi Al Makki, ni umuvandimwe wa Ayyub bin Musa'.
Imam Tirmidzi : 351
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ مَثْنَى مَثْنَى تَشَهَّدُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَتَخَشَّعُ وَتَضَرَّعُ وَتَمَسْكَنُ وَتَذَرَّعُ وَتُقْنِعُ يَدَيْكَ يَقُولُ تَرْفَعُهُمَا إِلَى رَبِّكَ مُسْتَقْبِلًا بِبُطُونِهِمَا وَجْهَكَ وَتَقُولُ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهُوَ كَذَا وَكَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ غَيْرُ ابْنِ الْمُبَارَكِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهِيَ خِدَاجٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ فَأَخْطَأَ فِي مَوَاضِعَ فَقَالَ عَنْ أَنَسِ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَهُوَ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْمُطَّلِبِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ هُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ يَعْنِي أَصَحَّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ
Yatubwiye [Suwaid bin Nashr] yaravuze; yatubwiye [Abdullah bin Al Mubarak] yaravuze; yatubwiye [Al Laits bin Sa'd] yaravuze; yatubwiye [Abdu Rabbih bin Sa'id] kuva kuri [Imran bin Abu Anas] kuva kuri [Abdullah bin Nafi' bin Al Amya`] kuva kuri [Rabi'ah Ibn Harith] kuva kuri [Al Fadll bin Abbas] yaravuze; 'Intumwa y'Imana sallallahu alaihi wasallam yaravuze iti: 'Isengesho ni raka ebyiri, raka ebyiri, kwicara tashahud kuri buri raka ebyiri, khusyu', kunama, gutuza no kuzamura amaboko yawe'. Yongera kuvuga ati: 'Zamura amaboko yawe ku Mana yawe ureba imbere y'ibiganza byawe ureba mu maso hawe. Uravuga uti: 'Ya Rabb, Ya Rabb,' kandi utabikora aba ameze gutya n'ariya'. Abu Isa yaravuze ati; 'Uretse bin Al Mubarak kandi yavuze kuri iyi Hadithi ati: 'Utabikora atyo, isengesho rye ntiriba ritunganye'. Abu Isa yaravuze ati: 'Numvise Muhammad bin Isma'il avuga ati: 'Syu'bah yavuze iyi Hadithi ya Abdu Rabbih bin Sa'id ariko yaribeshye ahantu henshi. Yaravuze ati: 'Kuri Anas bin Abu Anas, ni Imran bin Abu Anas'. Yaravuze ati: 'Kuri Abdullah bin Al Harith, nubwo ari Abdullan bin Nafi' bin Al Amya`, kuri Rabi'ah bin Al Harith'. Shu'bah yavuze ati: 'Kuri Abdullah bin Al Harith, kuri Abdul Muthallib, kuri Al fall bin Abbas, kuri Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam'. Muhammad yaravuze ati: 'Hadith ya Al Laith bin Sa'd ni hasan sahih, ni ukuvuga ko ari ukuri kurusha Hadithi ya Shu'bah'.
Imam Tirmidzi : 352
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَامِدًا إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يُشَبِّكَنَّ بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَإِنَّهُ فِي صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ مِثْلَ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ شَرِيكٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ
Yatubwiye [Qutaibah] ati; yatubwiye [Al Laits] yavuye kuri [Ibn 'Ajlan] yavuye kuri [Sa'id Al Maqburi] yavuye kuri [Umugabo] wa [Ka'ab bin 'Ujrah] ko Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yavuze iti: 'Niba umwe muri mwe akora isuku akayihimba, hanyuma akajya mu musigiti, ntakajye mu ntoki ze kuko ari mu gihe cyo gusenga'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Ka'ab bin 'Ujrah yavuzwe na Ibn 'Ajlan atari umuntu umwe gusa, nk'uko bivugwa muri Hadithi ya Al Laits'. Kandi [Sharik] yavuzwe na [Muhammad bin 'Ajlan] yavuzwe na [se] yavuzwe na [Abu Hurairah] yavuzwe n'Intumwa sallallahu alaihi wasallam nk'iyi Hadithi, mu gihe Hadithi ya Sharik itagumaho'.
Imam Tirmidzi : 353
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ قَالَ طُولُ الْقُنُوتِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Twabwiwe [Ibn Abu Umar] yaravuze; yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] yabikuye kuri [Abu Az Zubair] yavuye kuri [Jabir] yaravuze ati; 'Intumwa yigeze kubazwa iti: 'Ni irihe sengesho ry'ingenzi kurusha ayandi?' yasubije ati: 'Igihe kirekire gihagaze'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi amateka ya Abdullah bin Hubsyi na Anas bin Malik yavuye kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Jabir bin Abdullah ni iy'ukuri. Iyi Hadithi yavuzwe na Jabir bin Abdullah mu buryo bwinshi'.
Imam Tirmidzi : 354
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ رَجَاءٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ قَالَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ وَيُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ فَسَكَتَ عَنِّي مَلِيًّا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيَامِ فِي الصَّلَاةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ و قَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ لِأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَقُ هَذَا لِأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلَاةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلَاتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ
Twabwiwe [Abu Ammar] yaravuze; yatubwiye [Al Walid] yavuze; kandi yatubwiye [Abu Muhammad Raja`] yaravuze; yatubwiye [Al Walid bin Muslim] kuva kuri [Al Auza'i] yavuze; yambwiye [Al Walid bin Hisyam Al Mu'aithi] yavuze; yambwiye [Ma'dan bin Talhah Al Ya'mari] yaravuze; Nahuye na [Tsauban] umugaragu wa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, hanyuma ndamubaza nti 'Nyereka igikorwa kimwe Imana izangirira akamaro ikanyinjiza mu ijuru,' araceceka akanya gato, hanyuma arahindukira arambwira ati: 'Ugomba gupfukama, kuko numvise Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Nta mugaragu upfukama imbere ya Allah apfukamye rimwe keretse ko hamwe nabyo Allah azazamura urwego rumwe agahanagura ikosa rimwe'. [Ma'dan Abu Talhah] yaravuze ati; 'Nahuye na [Abu Darda`], hanyuma ndamubaza icyo nasabye Tsauban, hanyuma arasubiza ati 'Ugomba gupfukama, kuko numvise Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Nta mugaragu upfukama imbere ya Allah n'ubusugi bumwe keretse ubwo Allah azamura urwego rumwe kandi agahanagura ikosa rimwe'. Yaravuze ati; 'Ma'dan bin Talhah Al Ya'mari, nanone witwa Ibn Abu Talhah'. Yaravuze ati; 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Abu Hurairah, Abu Umamah na Abu Fatimah'. Abu Isa yaravuze ati; 'Hadith Tsauban na Hadithi Abu Darda' ivuga ku mubare w'imiheto n'ubusugi hasan shahih'. Abahanga baravuguruzanya kuri iki kibazo, bamwe muri bo bavuga bati: 'Guhagarara igihe kirekire mu isengesho ni ingenzi kuruta kunama no gupfukama cyane'. Mu gihe abandi bavugaga bati: 'Kongera kunama no gupfukama ni ingenzi kuruta kongera igihe cyo guhagarara'. Ahmad yaravuze ati; “Hari Hadithi ebyiri zavuzwe n’Intumwa y’Imana (saww), ariko ntiyafashe icyemezo.” Mu gihe Ishaq yavugaga ati: “Ku manywa agomba kunama no gupfukama kurushaho. Hagati aho, nijoro agomba kongera igihe cyo guhagarara. Keretse umuntu afite umwanya nijoro - wo kongera gusenga - ni byiza kunama no gupfukama kurushaho. Kuko ashobora gukoresha iki gihe kugira ngo yungukire kunama no gupfukama kurushaho.” Abu Isa yaravuze ati: “Ishaq yabivuze kubera ko Intumwa y’Imana (saww) yarangwaga no gutinda igihe cyose asenga nijoro, mu gihe ku manywa atatindaga igihe kirekire nk’igihe cyo nijoro”.
Imam Tirmidzi : 355
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ جَوْسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْأَسْوَدَيْنِ فِي الصَّلَاةِ الْحَيَّةُ وَالْعَقْرَبُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَتْلَ الْحَيَّةِ وَالْعَقْرَبِ فِي الصَّلَاةِ و قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ فِي الصَّلَاةِ لَشُغْلًا وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Twabwiwe [Ali bin Hujr] yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Ulayyah] - ari we Ibn Ibrahim - yabikuye kuri [Ali bin Al Mubarak] yavuye kuri [Yahya bin Abu Katsir] yavuye kuri [Dlamdlam bin Jaus] yavuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yategetswe kwica inyamaswa ebyiri z'umukara mu gihe cy'isengesho; inzoka na sikorupiyo'. Yaravuze ati: "Muri iki gice harimo n'amateka ya Ibn Abbas na Abu Rafi." Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Abu Hurairah ni iy'ukuri. Abahanga bo mu basangirangendo b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' n'abandi bashyize iyi Hadithi mu bikorwa. Iki gitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq. Hagati aho, bamwe mu bahanga mu bya siyansi batumye kwica inzoka na sikorupiyo mu gihe cy'isengesho bitemewe. Ibrahim yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, mu isengesho hari ibikorwa'. Igitekerezo cya mbere ni cyo cyumvikana kurushaho.
Imam Tirmidzi : 356
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَسَدِيِّ حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا أَتَمَّ صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنْ الْجُلُوسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
Yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits] yabikuye kuri [Ibn Shihab] yabikuye kuri [Al A'raj] yabikuye kuri [Abdullah bin Buhainah Al Asadi] inshuti y'abana ba Abdul Muthallib, ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yahagararaga iyo yasengaga iswala za saa sita igihe yagombaga kuba yicaye. Nuko arangije kwikubita hasi asujuda kabiri, yaravugaga takbir kuri buri gusujuda maze akicara mbere yo gusuhuza. Abantu bitabiriye gusujuda kabiri hamwe na we aho kwicara, yibagiwe gukora.' Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Abdurrahman bin Auf'.
Imam Tirmidzi : 357
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّائِبِ الْقَارِئَ كَانَايَسْجُدَانِ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ التَّسْلِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ بُحَيْنَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ يَرَى سَجْدَتَيْ السَّهْوِ كُلِّهِ قَبْلَ السَّلَامِ وَيَقُولُ هَذَا النَّاسِخُ لِغَيْرِهِ مِنْ الْأَحَادِيثِ وَيَذْكُرُ أَنَّ آخِرَ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى هَذَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا قَامَ الرَّجُلُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ بُحَيْنَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ بُحَيْنَةَ مَالِكٌ أَبُوهُ وَبُحَيْنَةُ أُمُّهُ هَكَذَا أَخْبَرَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ مَتَى يَسْجُدُهُمَا الرَّجُلُ قَبْلَ السَّلَامِ أَوْ بَعْدَهُ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَسْجُدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ وَغَيْرِهِمَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ فَبَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا كَانَ نُقْصَانًا فَقَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ أَحْمَدُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَيُسْتَعْمَلُ كُلٌّ عَلَى جِهَتِهِ يَرَى إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَإِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا سَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَكُلٌّ يُسْتَعْمَلُ عَلَى جِهَتِهِ وَكُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنَّ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا كُلِّهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنْ كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِنْ كَانَ نُقْصَانًا يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ
Yatubwiye [Muhammad bin Basysyar] yaravuze; yatubwiye [Abdul A'la] na [Abu Dawud] bombi bavuze; yatubwiye [Hisyam] bivuye kuri [Yahya bin Abi Kathir] bivuye kuri [Muhammad bin Ibrahim] ko [Abu Hurairah] na [Abdullah bin As Sa`ib Al Qari`] bunamye bunamye kabiri mbere yo kuramutsa. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Ibn Buhainah ni iy'ukuri. Iyi Hadithi ikurikizwa n'abahanga bamwe. Kandi iki ni igitekerezo cyafashwe na Shafi'i. Yizera ko gupfukama kabiri kwa sahwi bikorwa mbere yo kuramutsa. Yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ikuraho izindi Hadithi, kandi yavuze ko ari bwo bwa nyuma Intumwa sallallahu alaihi wasallam ibikora. Ahmad na Ishaq baravuze bati: 'Niba umuntu ahagaze muri raka ya kabiri, agomba gupfukama kabiri mbere yo kuramutsa ashingiye kuri Hadithi ya Ibn Buhainah. Kandi Abdullah Ibn Buhainah ni Abdullah bin Malik. Yari Ibn Bunainah, se yitwa Malik naho nyina akitwa Buhainah. Uku ni ko Ishaq bin Manshur yambwiye abibwiwe na Ali bin Abdullah bin Al Madini'. Abu Isa yaravuze ati: 'Abahanga banyuranyije mu bitekerezo ku gihe umuntu agomba gupfukama kugira ngo yibagirwe, mbere yo kuramutsa cyangwa nyuma yo kuramutsa. Bamwe muri bo bavuga ko bikorwa nyuma yo kuramutsa. Iki gitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri n'abaturage ba Kufa. Mu gihe abandi bavuga ko bikorwa mbere yo kuramutsa. Iki gitekerezo cyafashwe cyane n'abahanga mu mategeko ba Madina nka Yahya bin Sa'id, Rabi'ah n'abandi. Iki gitekerezo cyafashwe na Imamu Shafi'i. Bamwe mu bahanga bavuze bati: 'Niba ari ukupfukama kw'inyongera, bikorwa nyuma yo kuramutsa, ariko niba ari raka yabuze, bikorwa mbere yo kuramutsa.' Iki gitekerezo cyafashwe na Malik bin Anas. Imamu Ahmad yaravuze ati; Ntibyigeze bivugwa n'Intumwa y'Imana (sallallahu alaihi wasallam) ku gusutama kabiri kwa sahwi, bityo iyo Hadithi ishyirwa mu bikorwa hakurikijwe ibihe biyiherekeje. Iyo umuntu ahagaze muri raka ya kabiri nk'uko bivugwa na Hadithi ya Ibn Buhainah, asujuda kabiri mbere yo gusutama. Iyo asenze raka eshanu z'isala ya saa sita, asujuda kabiri nyuma yo gusutama. Kandi iyo asujuda raka ya kabiri y'isala ya saa sita cyangwa asr, asujuda nyuma yo gusutama. Buri kimwe gikorwa hakurikijwe uko bimeze. Kandi igihe cyose twibagiwe, ntabwo tuvuga inkuru y'Intumwa y'Imana (sallallahu alaihi wasallam), kuko mu by'ukuri gusutama kabiri kwa sahwi gukorwa mbere yo gusutama. Muri iki kibazo, Imamu Ishaq nawe yavuze nk'uko Imamu Ahmad yabivuze, gusa we yaravuze ati: 'Kandi igihe cyose yibagiwe ntabwo avuga inkuru y'Intumwa y'Imana (saww), iyo ari inyongera ku isengesho, arunama mbere yo kuramutsa, ariko iyo nta raka ihari, arunama mbere yo kuramutsa'.
Imam Tirmidzi : 358
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Twabwiwe [Ishaq bin Mansur] ati; yatubwiye [Abdurrahman bin Mahdi] ati; yatubwiye [Syu'bah] ati [Al Hakam] ati [Ibrahim] ati [Alqamah] ati [Abdullah bin Mas'ud] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yigeze gusenga raka eshanu z'isala ya saa sita. Yarabajijwe ati: 'Ese amasengesho yongeweho?' Nuko yunamira kabiri mbere yo gusuhuza. Abu Isa aravuga ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 359
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ بَعْدَ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
Yatubwiye [Hannad] na [Mahmud bin Ghailan] yaravuze; yatubwiye [Abu Mu'awiyah] yabikuye kuri [Al A'masy] yavuye kuri [Ibrahim] yavuye kuri [Alqamah] yavuye kuri [Abdullah] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yapfukamye kubera sahwi apfukamye kabiri nyuma yo kuvuga'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Mu'awiyah, Abdullah bin Ja'far na Abu Hurairah'.
Imam Tirmidzi : 360
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ وَحَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَصَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَإِنْ لَمْ يَجْلِسْ فِي الرَّابِعَةِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا وَلَمْ يَقْعُدْ فِي الرَّابِعَةِ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ فَسَدَتْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[Ahmad bin Mani'] yatubwiye; [Husyaim] yatubwiye [Hisham bin Hassan] yabivuze [Muhammad bin Sirin] yabivuze [Abu Hurairah] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yakoze ubusujudu bubiri bwo kwibagirwa nyuma yo kuramutsa. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni hasan sahih. Iyi Hadithi yavuzwe na [Ayyub] na bamwe muri [Ibn Sirin]. Kandi Hadithi ya Ibn Mas'ud ni hasan sahih. Iyi Hadithi ikorwa n'abahanga bamwe na bamwe, baravuga bati: 'Niba umuntu asenze raka eshanu z'isengesho rya Dhuhr, isengesho riba rifite ishingiro, kandi agomba gusujudu bubiri bwo kwibagirwa nubwo yaba aticaye muri raka ya kane. Iki ni igitekerezo cya Imamu Shafi'i, Ahmad na Ishaq. Mu gihe abandi bavuga bati: "Niba umuntu asenze Dhuhr raka eshanu ntazicare muri raka ya kane, ahubwo akicara muri tashahhud, isengesho rye riba ridafite agaciro. Iki ni igitekerezo cya Sufyan Ats Tsauri na bamwe mu baturage ba Kufa."