Imam Tirmidzi : 341
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Al Ansharrek] esan zuela; esan digu [Ma'nek] esan zuela; esan digu [Malikek] [Abu An Nadlr-ek] [Abu Salamah-ek] ['Aisyah-ek] esan digula, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak behin eserita otoitz egin zuela. Irakurketarako hogeita hamar edo berrogei bertso inguru geratzen zitzaizkionean, zutitu eta -surah- zutik errezitatu zuen, gero makurtu eta adoratu egin zen. Gauza bera egin zuen bigarren rak'a-n ere. Abu Isak esan zuen: "Hadith hau benetakoa da".
Imam Tirmidzi : 342
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ وَهُوَ الْحَذَّاءُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَسَأَلْتُهَا عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ تَطَوُّعِهِ قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ جَالِسٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ahmad bin Mani'-k esan zigun; [Husyaim]-k esan zigun; [Khalid]-ek - hain zuzen ere, Al Hadzdza`- [Abdullah bin Syaqiq-engandik] ['Aisyah-engandik] esan zuen: ''Aisyah-ri galdetu nion sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren sunnah otoitzei buruz. Orduan erantzun zuen: 'Behin gauez denbora luzez zutik otoitz egin zuen eta behin eserita ere bai. Zutik irakurtzen badu, makurtu eta ahozpeztu egiten da zutik, eta eserita irakurtzen badu, makurtu eta ahozpeztu egiten da eserita'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'.
Imam Tirmidzi : 343
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ وَأَنَا فِي الصَّلَاةِ فَأُخَفِّفُ مَخَافَةَ أَنْ تُفْتَتَنَ أُمُّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Qutaibah-ek kontatu zigun; Marwan bin Mu'awiyah Al Fazarik Humaid-engandik Anas bin Malik-engandik kontatu zigun Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuela: "Alaren izenean, haurtxo bat negarrez entzun nuen otoitz egiten ari nintzela, beraz, otoitza bizkortu nuen ama molestatuko ote zen beldurrez". Esan zuen: "Kapitulu honetan Abu Qatadah, Abu Sa'id eta Abu Hurairah-en narrazio bat ere badago". Abu Isak esan zuen: "Anas-en hadith hau hasan sahih da".
Imam Tirmidzi : 344
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ ابْنَةِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ الْحَائِضِ إِلَّا بِخِمَارٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَوْلُهُ الْحَائِضِ يَعْنِي الْمَرْأَةَ الْبَالِغَ يَعْنِي إِذَا حَاضَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَدْرَكَتْ فَصَلَّتْ وَشَيْءٌ مِنْ شَعْرِهَا مَكْشُوفٌ لَا تَجُوزُ صَلَاتُهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَا تَجُوزُ صَلَاةُ الْمَرْأَةِ وَشَيْءٌ مِنْ جَسَدِهَا مَكْشُوفٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَقَدْ قِيلَ إِنْ كَانَ ظَهْرُ قَدَمَيْهَا مَكْشُوفًا فَصَلَاتُهَا جَائِزَةٌ
Esan digu [Hannadek] esan zuela; esan digu [Qabishahek] [Hammad bin Salamah-engandik] [Qatadah-engandik] [Ibn Sirinetik] [Shafiyah bint Al Harith-engandik] ['Aisyah-engandik] esan zuela: 'Ez da baliozkoa hilekoa izan duen emakume batek otoitz egitea buruko zapia jantzita ez badu'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin 'Amru-ren historia bat ere badago. Bitartean, Profetaren hitzen esanahia, 'Hilekoa izan duen emakumea' pubertaroa iritsi eta gero hilekoa jasaten duen emakumea da'. Abu Isak esan zuen: 'Aisyah-ren haditha benetakoa da. Zientzialariek hadith hau aplikatzen dute, hilekoa izan duen emakume batek eta gero otoitza egiten badu ilea ikusgai duela esan nahi du bere otoitza baliogabea dela. Hau da Shafi'ik hartutako iritzia, esan zuen: 'Emakume baten otoitza baliogabea da bere gorputzeko edozein atal ikusgai badago'. Imam Shafi'ik galdetuta; «Zer gertatzen da oinen zolen kanpoaldea ikusten bada?» Hark erantzun zuen: «Otoitza baliozkoa da».
Imam Tirmidzi : 345
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِ فَكَرِهَ بَعْضُهُمْ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالُوا هَكَذَا تَصْنَعُ الْيَهُودُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا كُرِهَ السَّدْلُ فِي الصَّلَاةِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَأَمَّا إِذَا سَدَلَ عَلَى الْقَمِيصِ فَلَا بَأْسَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَكَرِهَ ابْنُ الْمُبَارَكِ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ
[Hannadek] kontatu zigun; [Qabishahek] [Hammad bin Salamah-engandik] [Isl bin Sufyan-engandik] ['Atha` bin Rabah-engandik] [Abu Hurairah-engandik] kontatu zigun, eta honek esan zuen: 'Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkazioak berarengana izan daitezela) debekatu zuen sadl egitea - jantzia lurra ukitu arte jaistea - otoitzean'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Juhaifah-ren narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-ren haditha, ez dakigu 'Atha`-ren hadith-etik, marfu den Abu Hurairah-rengandik', Isl bin Sufyan-en hadith-etik izan ezik. Jakintsuek desberdintasunak zituzten sadl-i buruzko erabakiari buruz - jantzia lurra ukitu arte jaistea - otoitzean, batzuek makroohtzat hartzen zuten, 'Hori da juduen ekintza' esan zuten. Beste jakintsu batzuek makroohtzat hartzen zuten jantzi bakarra baino ez edukitzea. Alkandora baten gainean sadl egiten badu, ez dago ezer txarrik'. Ahmadek hartutako iritzia da hau. Bitartean, bin Al Mubarakek sadl otoitzean jarri zuen.
Imam Tirmidzi : 346
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي ذَرٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا يَمْسَحْ الْحَصَى فَإِنَّ الرَّحْمَةَ تُوَاجِهُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَيْقِيبٍ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَحُذَيْفَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَرِهَ الْمَسْحَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةً كَأَنَّهُ رُوِيَ عَنْهُ رُخْصَةٌ فِي الْمَرَّةِ الْوَاحِدَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Esan digu [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi]-k esan zuela; esan digu [Sufyan bin Uyainah-k] [Az Zuhri-tik] [Abu Al Ahwash-etik] [Abu Dzar-etik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, esan zuela: 'Zuetako batek otoitza egiten duenean, ez garbitu kopetan itsasten zaizkion harri-koskorrak, Allahren errukia ezagutu baitu'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Mu'aiqib, Ali bin Abu Talib, Hudzaifah, Jabir eta Abdullah-en narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Dzar-en haditha hasan mailan dago. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik kontatu da onartezina zela otoitzean harri-koskorrak garbitzea. Esan zuen: 'Benetan egin behar baduzu, egin ezazu kolpe bakarrean'. Harengandik kontatu da garbiketa bakarreko arintasuna eman zuela. Hau jakintsuek praktikatzen dute.
Imam Tirmidzi : 347
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَيْقِيبٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مَسْحِ الْحَصَى فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Al Husainek] esan duela; esan digu [Al Walid bin Muslimek] [Al Auza'ik] [Yahya bin Abu Katsir-ek] esan duela; esan dit [Abu Salamah bin Abdurrahmanek] [Mu'aiqibek] esan duela: «Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i galdetu nion otoitzean harri-koskorrak garbitzeari buruz, eta erantzun zidan: 'Egin behar baduzu, egin ezazu garbiketa bakarrarekin'. Abu Isak esan zuen: «Hadith hau benetakoa da».
Imam Tirmidzi : 348
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى طَلْحَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا لَنَا يُقَالُ لَهُ أَفْلَحُ إِذَا سَجَدَ نَفَخَ فَقَالَ يَا أَفْلَحُ تَرِّبْ وَجْهَكَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَكَرِهَ عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ النَّفْخَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ نَفَخَ لَمْ يَقْطَعْ صَلَاتَهُ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَبِهِ نَأْخُذُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَالَ مَوْلًى لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي حَمْزَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ غُلَامٌ لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ وَمَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي النَّفْخِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ نَفَخَ فِي الصَّلَاةِ اسْتَقْبَلَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُكْرَهُ النَّفْخُ فِي الصَّلَاةِ وَإِنْ نَفَخَ فِي صَلَاتِهِ لَمْ تَفْسُدْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan zigun [Ahmad bin Mani'-k esan zuela; esan zigun [Abbad bin Al Awwam]-ek esan zuela; jakinarazi zigun [Maimun Abu Hamzah] Talharen morroiarengandik [Abu Salih], [Umm Salamah]-engandik esan zuela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek gure Aflah izeneko esklaboa ikusi zuen, ahozpeztuta zegoela putz egin zuen -ahozpeztzeko lekua-. Beraz, esan zuen: 'Oi Aflah, utzi zure aurpegia hautsez betetzen!' Ahmad bin Mani'-k esan zuen; 'Abbad bin Al Awwam-ek onartezina egin zuen norbaitek otoitzean putz egitea'. Esan zuen: 'Musu ematen jarraitzen badu, bere otoitza ez da baliogabetzen'. Ahmad bin Mani'-k esan zuen: 'Hau da hartzen dugun iritzia'. Abu Isak esan zuen: 'Horietako batzuek hadith hau Abu Hamzah-engandik kontatu zuten. Gure Aflah izeneko zerbitzariak esan zuen: 'Esan ziguten [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi]-k esan zuela;' [Hammad bin Zaid]-ek [Maimun Abu Hamzah-ek] sanad honekin lotutako haditha esan digu. Honela esan zuen: «Gure esklaboak Aflah deitzen ziren». Abu Isak esan zuen: «Umm Salamah-ren sanad-aren haditha ez da sendoa, Maimun eta Abu Hamzah jakintsu batzuek ahuldu dituzte». Zientzialari batzuk ez daude ados otoitzean putz egitearen legeari buruz, batzuek diote: «Otoitzean putz egiten badu, berriro hasi behar du». Hau da Sufyan Ats Tsauri eta Kufako bizilagunen iritzia. Beste batzuek onartezina egiten dute otoitzean putz egitea, baina putz egiten badu, bere otoitza ez dago hautsita. Eta hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia.
Imam Tirmidzi : 349
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الِاخْتِصَارَ فِي الصَّلَاةِ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَمْشِيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًا وَالِاخْتِصَارُ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ عَلَى خَاصِرَتِهِ فِي الصَّلَاةِ أَوْ يَضَعَ يَدَيْهِ جَمِيعًا عَلَى خَاصِرَتَيْهِ وَيُرْوَى أَنَّ إِبْلِيسَ إِذَا مَشَى مَشَى مُخْتَصِرًا
Abu Kuraibek kontatu zigun; Abu Usamahek Hisham ibn Hassanengandik Muhammad ibn Sirinetik Abu Hurairahengandik kontatu zigun Profetak (bakea eta Allahren bedeinkazioak berarengana) debekatu ziola gizon bati eskua sabelaldean jartzea otoitz egitea. Esan zuen: Kapitulu honetan Ibn Umarren narrazio bat ere badago. Abu Isak esan zuen: Abu Hurairahren haditha hasan sahih da. Jakintsu batzuek makrooh dela uste dute eskua sabelaldean jartzea otoitzean zehar. Eta beste batzuek makrooh dela uste dute gizon batek eskua sabelaldean duela ibiltzea. Ikhtishar-ek esan nahi du gizona eskua sabelaldean jartzea otoitzean zehar. Edo bi eskuak bi sabeletan jartzea. Kontatuta dago Iblis ibiltzen denean, eskua sabelaldean duela ibiltzen dela.
Imam Tirmidzi : 350
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي رَافِعٍأَنَّهُ مَرَّ بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَهُوَ يُصَلِّي وَقَدْ عَقَصَ ضَفِرَتَهُ فِي قَفَاهُ فَحَلَّهَا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الْحَسَنُ مُغْضَبًا فَقَالَ أَقْبِلْ عَلَى صَلَاتِكَ وَلَا تَغْضَبْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ كِفْلُ الشَّيْطَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَهُوَ مَعْقُوصٌ شَعْرُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعِمْرَانُ بْنُ مُوسَى هُوَ الْقُرَشِيُّ الْمَكِّيُّ وَهُوَ أَخُو أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى
[Yahya bin Musak] esan zuen; esan digu [Abdurrazaqek] esan zuen; jakinarazi digu [Ibnu Juraijek] [Imran bin Musak] [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi]-k [bere aita]-k [Abu Rafi'-k] eman zigula behin Hasan bin Aliren ondotik pasa zela Hasan otoitz egiten ari zela. Garai hartan, Hasanek ilea txirikorda batean bilduta zuen eta lepoan jarri zuen, baina Abu Rafi'k atzera tira egin zion. Beraz, Hasan haserre jiratu zitzaion. Abu Rafi'k esan zuen: "Itzuli otoitz egitera eta ez haserretu, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esaten entzun baitut: 'Deabruaren egoitza da hori'. Esan zuen: "Kapitulu honetan Umm Salamah eta Abdullah bin Abbas-en historia bat ere badago". Abu Isak esan zuen: "Abu Rafiren Hadith-a" hasan maila. Hadith hau zientzialariek praktikatzen dute. Gizon bat otoitz egitea eragotzi zioten ilea lotuz. Abu Isak esan zuen: «Imran bin Musaren izena Al Qurasyi Al Makki da, Ayyub bin Musaren anaia da».
Imam Tirmidzi : 351
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ مَثْنَى مَثْنَى تَشَهَّدُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَتَخَشَّعُ وَتَضَرَّعُ وَتَمَسْكَنُ وَتَذَرَّعُ وَتُقْنِعُ يَدَيْكَ يَقُولُ تَرْفَعُهُمَا إِلَى رَبِّكَ مُسْتَقْبِلًا بِبُطُونِهِمَا وَجْهَكَ وَتَقُولُ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهُوَ كَذَا وَكَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ غَيْرُ ابْنِ الْمُبَارَكِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهِيَ خِدَاجٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ فَأَخْطَأَ فِي مَوَاضِعَ فَقَالَ عَنْ أَنَسِ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَهُوَ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْمُطَّلِبِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ هُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ يَعْنِي أَصَحَّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ
[Suwaid bin Nashr]-ek esan zigun; [Abdullah bin Al Mubarak]-ek esan zigun; [Al Laits bin Sa'd]-ek jakinarazi zigun; [Abdu Rabbih bin Sa'id]-ek [Imran bin Abu Anas]-ek [Abdullah bin Nafi' bin Al Amya`-k]-ek [Rabi'ah Ibnil Harith]-ek [Al Fadll bin Abbas]-ek] jakinarazi zigun esan zuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Otoitza bi rak'ah dira, bi rak'ah, tashahud eserita bi rak'ah bakoitzeko, khusyu', makurtuz, lasai eta eskuak altxatuz'. Berriro esan zuen: 'Eskuak zure Jaunari altxatzen dizkiozu, palmondoak aurpegira begira jarriz. 'Ya Rabb, Ya Rabb' esaten duzu, eta hori egiten ez duena honelakoa eta horrelakoa da'. Abu Isak esan zuen; «Bin Al Mubarak-ez gain, hadith honi buruz ere esan zuen: 'Horrela egiten ez duenak, bere otoitza falta da - inperfektua da -». Abu Isak esan zuen: «Muhammad bin Isma'il-ek esaten entzun nuen: 'Syu'bah-ek hadith hau Abdu Rabbih bin Sa'id-engandik kontatu zuen, baina hainbat lekutan oker zegoen. Esan zuen: 'Anas bin Abu Anas-engandik, Imran bin Abu Anas da'. Esan zuen: 'Abdullah bin Al Harith-engandik, Abdullan bin Nafi' bin Al Amya` izan arren, Rabi'ah bin Al Harith-engandik'. Shu'bah-ek Abdullah bin Al Harith-engandik, Abdul Muthallib-engandik, Al fall bin Abbas-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam' profetarengandik esan zuen. Muhammad-ek esan zuen: 'Al Laith bin Sa'd-en haditha hasan sahih da, hau da, Shu'bah-en haditha baino benetakoagoa'.
Imam Tirmidzi : 352
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَامِدًا إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يُشَبِّكَنَّ بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَإِنَّهُ فِي صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ مِثْلَ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ شَرِيكٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ
[Qutaibah]-k esan zigun; [Al Laits]-ek [Ibn 'Ajlan]-engandik [Sa'id Al Maqburi]-rengandik [Ka'ab bin 'Ujrah]-tik [gizon batek] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela kontatu zigun: 'Zuetako batek abluzioa egin eta prestatzen badu, gero meskitara joaten bada, ez dezala hatzen artean ehundu, otoitzean dagoelako'. Abu Isak esan zuen: 'Ka'ab bin 'Ujrah-ren haditha Ibn 'Ajlan-engandik ez da pertsona bakar batek kontatu, Al Laits-en hadith-ean bezala'. Eta [Sharik]-ek [Muhammad bin 'Ajlan]-engandik [bere aita]-rengandik [Abu Hurairah]-engandik Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik kontatu zuen hadith hau bezala, Sharik-en haditha, berriz, ez den kontserbatu'.
Imam Tirmidzi : 353
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ قَالَ طُولُ الْقُنُوتِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
[Ibn Abu Umarrek] esan digunez, [Sufyan bin Uyainahk] [Abu Az Zubairrengandik] esan digunez, [Jabirrengandik] esan du: 'Behin Profetari galdetu zioten: 'Zein da otoitz garrantzitsuena?', eta hark erantzun zuen: 'Denbora luzez zutik egotea'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Hubsyi eta Anas bin Malik-en historia bat ere badago, sallallaahu 'alaihi wasallam' Profetagandik. Abu Isak esan zuen: 'Jabir bin Abdullahren haditha benetakoa da. Hadith hau Jabir bin Abdullahrengandik kontatu da modu askotan'.
Imam Tirmidzi : 354
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ رَجَاءٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ قَالَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ وَيُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ فَسَكَتَ عَنِّي مَلِيًّا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيَامِ فِي الصَّلَاةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ و قَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ لِأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَقُ هَذَا لِأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلَاةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلَاتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ
Esan digute [Abu Ammarrek] esan zuela; esan digu [Al Walid] esan duela; eta esan digu [Abu Muhammad Raja`k] esan duela; esan digu [Al Walid bin Muslim] [Al Auza'ik] esan duela; esan dit [Al Walid bin Hisyam Al Mu'aithi] esan duela; esan dit [Ma'dan bin Talhah Al Ya'mari] esan duela; [Tsauban] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en zerbitzaria ezagutu nuen, orduan galdetu nion: 'Erakutsi Ala-k mesede egingo didan eta zeruan sartuko nauen ekintza bat'. Isilik egon zen une batez, gero niregana biratu eta esan zidan: 'Ahozpeztu egin behar zara, Ala-ren Mezularia sallallaahu 'alaihi wasallam esaten entzun bainuen: 'Ez dago zerbitzaririk Ala-ren aurrean makurtuko denik adorazio bakarrarekin, Ala-k maila bat igoko ez badu eta akats bat ezabatuko ez badu'. [Ma'dan Abu Talhahk] esan zuen; «[Abu Darda`] ezagutu nuen, eta gero Tsaubani zer galdetu nion galdetu nion, eta hark erantzun zidan: «Ahuspeztu egin behar duzu, Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten entzun bainuen: 'Ez da zerbitzaririk Ala-ren aurrean ahuspeztzen ahuspeztze bakarrarekin, Ala-k maila bat igoko ez badu eta akats bat ezabatuko ez badu». Hark esan zuen: «Ma'dan bin Talhah Al Ya'mari, Ibn Abu Talhah ere deitua». Hark esan zuen: «Kapitulu honetan Abu Hurairah, Abu Umamah eta Abu Fatimah-ren narrazioak ere badaude». Abu Isak esan zuen: «Tsaubanen haditha eta Abu Dardaren haditha makurtze eta prosternazio kopuruari buruzkoak, hasan shahih». Jakintsuek ez dute iritzirik gai honetan; batzuek diote: «Otoitzean denbora luzez zutik egotea garrantzitsuagoa da makurtu eta gehiago ahuspeztzea baino». Beste batzuek, berriz, esan zuten: «Makurtu eta ahuspez jartzea handitzea garrantzitsuagoa da zutik egotearen iraupena luzatzea baino». Ahmadek esan zuen; Bi hadith kontatu dira sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, baina ez zuen erabakirik eman. Ishaq-ek, berriz, esan zuen: 'Egunez gehiago makurtu eta adoratu behar du. Bitartean, gauez zutik egoteko denbora gehiago eman behar du. Norbaitek gauez berriro otoitz egiteko denborarik ez badu behintzat, orduan gehiago makurtu eta adoratzea hobe da. Denbora hori erabil dezakeelako gehiago makurtu eta adoratuz etekina ateratzeko. Abu Isak esan zuen: 'Ishaq-ek hau esan zuen sallallaahu 'alaihi wasallam profeta gauez otoitz egiten zuenean beti atzeratzeagatik bereizten zelako, egunez ez zelako gauez bezainbeste atzeratzen'.
Imam Tirmidzi : 355
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ جَوْسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْأَسْوَدَيْنِ فِي الصَّلَاةِ الْحَيَّةُ وَالْعَقْرَبُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَتْلَ الْحَيَّةِ وَالْعَقْرَبِ فِي الصَّلَاةِ و قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ فِي الصَّلَاةِ لَشُغْلًا وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
[Ali bin Hujr]-ek esan digu; [Isma'il bin Ulayyah]-ek - hain zuzen ere, Ibn Ibrahim-ek - [Ali bin Al Mubarak-ek] - [Yahya bin Abu Katsir-ek] - [Dlamdlam bin Jaus-ek] - [Abu Hurairah-ek] esan zuela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bi animalia beltz hiltzeko agindu zuen otoitzean zehar; sugeak eta eskorpioiak'. Esan zuen: "Kapitulu honetan Ibn Abbas eta Abu Rafi-ren historia bat ere badago". Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en haditha benetakoa da. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren eta beste batzuen arteko jakintsuek hadith hau praktikan jarri zuten. Iritzi hau Ahmadek eta Ishaq-ek ere hartu zuten. Bitartean, zientzialari batzuek onartezina egin dute sugeak eta eskorpioiak hiltzea otoitzean zehar. Ibrahim-ek esan zuen: 'Egia esan, otoitzean jarduera dago'. Lehenengo iritzia baliozkoagoa da.
Imam Tirmidzi : 356
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَسَدِيِّ حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا أَتَمَّ صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنْ الْجُلُوسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
[Qutaibah]-k esan zigun; [Ibn Shihab]-engandik [Al A'raj]-engandik [Abdullah bin Buhainah Al Asadi]-rengandik [Al Laits] esan zigun, Abdul Muthallib-en seme-alaben aliatu batengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta eguerdiko otoitzak egiten zituenean zutik zegoela eserita egon behar zuenean. Beraz, bi prostraziorekin ahuspeztu zenean, takbir esan zuen prostrazio bakoitzean eta eseri egin zen agurtu aurretik. Jendeak bi prostrazioetan parte hartu zuen berarekin, ahaztu egin zitzaion eseri beharrean'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdurrahman bin Auf-en historia bat ere badago'.
Imam Tirmidzi : 357
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّائِبِ الْقَارِئَ كَانَايَسْجُدَانِ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ التَّسْلِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ بُحَيْنَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ يَرَى سَجْدَتَيْ السَّهْوِ كُلِّهِ قَبْلَ السَّلَامِ وَيَقُولُ هَذَا النَّاسِخُ لِغَيْرِهِ مِنْ الْأَحَادِيثِ وَيَذْكُرُ أَنَّ آخِرَ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى هَذَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا قَامَ الرَّجُلُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ بُحَيْنَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ بُحَيْنَةَ مَالِكٌ أَبُوهُ وَبُحَيْنَةُ أُمُّهُ هَكَذَا أَخْبَرَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ مَتَى يَسْجُدُهُمَا الرَّجُلُ قَبْلَ السَّلَامِ أَوْ بَعْدَهُ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَسْجُدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ وَغَيْرِهِمَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ فَبَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا كَانَ نُقْصَانًا فَقَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ أَحْمَدُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَيُسْتَعْمَلُ كُلٌّ عَلَى جِهَتِهِ يَرَى إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَإِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا سَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَكُلٌّ يُسْتَعْمَلُ عَلَى جِهَتِهِ وَكُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنَّ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا كُلِّهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنْ كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِنْ كَانَ نُقْصَانًا يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun; [Abdul A'la] eta [Abu Dawud] biek esan ziguten; [Hisyam]ek [Yahya bin Abi Kathirrengandik] [Muhammad bin Ibrahim]rengandik esan zigun [Abu Hurairah] eta [Abdullah bin As Sa`ib Al Qari`] bi prosternaziorekin agurra baino lehen'. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Buhainah-ren haditha benetakoa da. Hadith hau zientzialari batzuek praktikatzen dute. Eta hau da Shafi'ik hartutako iritzia. Uste du sahwi-rako bi prosternazioak agurra baino lehen egiten direla. Esan zuen: 'Hadith honek beste hadith batzuk baliogabetzen ditu, eta aipatu zuen hau izan zela azken aldia sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak hau egin zuena. Ahmadek eta Ishaqek esan zuten: 'Norbait bigarren rak'ah-n zutik badago, bi aldiz agurtu behar du agurra baino lehen Ibn Buhainah-ren hadith-ean oinarrituta'. Eta Abdullah Ibn Buhainah Abdullah bin Malik da. Ibn Bunainah zen, bere aitaren izena Malik zen eta bere amaren izena Buhainah. Honela jakinarazi zidan Ishaq bin Manshurrek Ali bin Abdullah bin Al Madini'-rengandik. Abu Isak esan zuen: 'Jakintsuek iritzi desberdinak zituzten noiz ahuspeztu behar den ahazkeragatik, agurraren aurretik edo ondoren. Batzuek uste dute agurraren ondoren egiten dela. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri-k eta Kufako jendeak hartu zuten. Beste batzuek, berriz, agurraren aurretik egiten dela uste dute. Iritzi hau Medinako juristek, hala nola Yahya bin Sa'id, Rabi'ah eta beste batzuek, asko hartu zuten. Iritzi hau Imam Shafi'ik ere hartu zuen. Jakintsu batzuek esan zuten: 'Ahuspeztuago bat bada, agurraren ondoren egiten da, baina rak'ah falta bada, agurraren aurretik egiten da'. Iritzi hau Malik bin Anasek hartu zuen. Imam Ahmadek esan zuen; Ez zen inoiz kontatu sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik bi sahwi prosternaziori buruz, beraz, haditha laguntzen dioten kasuen arabera praktikatzen da. Norbait Ibn Buhainah-en haditharen arabera bigarren rak'ah-an zutik badago, bi aldiz ahuspeztzen da agurra baino lehen. Eguerdiko otoitzeko bost rak'ah otoitz egiten baditu, bi aldiz ahuspeztzen da agurraren ondoren. Eta eguerdiko edo asr otoitzeko bigarren rak'ah-a agurtzen badu, agurraren ondoren ahuspeztzen da. Bakoitza kasuaren arabera egiten da. Eta ahazten dugun bakoitzean, ez dugu inoiz aipatzen sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik jasotako narrazioa, izan ere, bi sahwi prosternazioak agurraren aurretik egiten baitira. Kasu honetan, Imam Ishaq-ek Imam Ahmad-ek esan zuen bezala esan zuen, baina esan zuen: "Eta ahazten duen bakoitzean ez du inoiz aipatzen sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren narrazioa, otoitzaren gehigarri bat bada, agurra baino lehen ahuspeztzen da, baina rak'ah-ean falta bada, agurraren aurretik ahuspeztzen da".
Imam Tirmidzi : 358
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Ishaq bin Mansur-ek] esan zuela; jakinarazi digu [Abdurrahman bin Mahdik] esan zuela; esan digu [Syu'bah-ek] [Al Hakam]-engandik [Ibrahim]-engandik [Alqamah]-engandik [Abdullah bin Mas'ud]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak behin eguerdiko otoitzeko bost rak'ah errezatu zituela. Galdetu zioten: "Gehitu al dira otoitzak?" Beraz, bi aldiz ahuspeztu zen agurtu aurretik. Abu Isak esan zuen: "Hadith hau benetakoa da".
Imam Tirmidzi : 359
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ بَعْدَ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[Hannadek] eta [Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Abu Mu'awiyahk] [Al A'masy]-rengandik [Ibrahim]-engandik [Alqamah]-engandik [Abdullah]-rengandik esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam'-ek bi ahozbekera egin zituela sahwi-rako hitz egin ondoren. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Mu'awiyah, Abdullah bin Ja'far eta Abu Hurairah-ren narrazioak ere badaude'.
Imam Tirmidzi : 360
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ وَحَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَصَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَإِنْ لَمْ يَجْلِسْ فِي الرَّابِعَةِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا وَلَمْ يَقْعُدْ فِي الرَّابِعَةِ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ فَسَدَتْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[Ahmad bin Mani'-k] esan digu; [Husyaim]-ek [Hisham bin Hassan]-engandik [Muhammad bin Sirin]-engandik [Abu Hurairah]-engandik esan digu, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak bi prostrazio egin zituela ahazturagatik agurrak eman ondoren. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da. Hadith hau [Ayyub]-ek eta pertsona batzuek [Ibn Sirinek] kontatu dute. Eta Ibn Mas'uden haditha hasan sahih da. Hadith hau jakintsu batzuek praktikatzen dute, diotenez: 'Gizon batek Dhuhr otoitzeko bost rak'ah errezatzen baditu, orduan otoitza baliozkoa da, eta bi prostrazio egin behar ditu ahazturagatik, laugarren rak'ah-an eseri ez bada ere. Hau da Imam Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Beste batzuek dioten bitartean, "Gizon batek bost rak'ah Dhuhr otoitz egiten badu eta laugarren rak'ah-an esertzen ez bada, baizik eta tashahhud-ean esertzen bada, bere otoitza baliogabea da. Hori da Sufyan Ats Tsauri-ren eta Kufako jende batzuen iritzia".