Imam Tirmidzi : 341
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Әл-Әншәр] әйтелгән; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик] [Әбү Ән Наҙлрҙан] [Әбү Сәләмәнән] [Ғәйсиә]нән Пәйғәмбәребеҙҙең бер ваҡыт ултырып намаҙ уҡығанын һөйләгән. Уҡыуында утыҙ-ҡырҡ аят самаһы ҡалғас, тороп, -сүрә-не тороп уҡый, һуңынан баш эйә һәм сәждә итә. Икенсе рәҡәғәттә лә шулай эшләне. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 342
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ وَهُوَ الْحَذَّاءُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَسَأَلْتُهَا عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ تَطَوُّعِهِ قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ جَالِسٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә һөйләне [Хөсәйем] әйтте; беҙгә [Хәлид] - атап әйткәндә, Әл-Хәҙзә` - [Ғабдуллаһ бин Сяҡиҡтан] [Ғәйсиә]-нән хәбәр итте; «Мин Ғәйсиҙән Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдең сөннәт доғалары тураһында һораным. Шунан һуң ул: «Бер ваҡыт ул төндә оҙаҡ ваҡыт баҫып, бер тапҡыр ултырып намаҙ уҡыны», — тип яуап бирҙе. Әгәр ҙә баҫып уҡыһа, баҫып баш эйә һәм сәждә ҡыла, әгәр ултырып уҡыһа, ултырғанда сәждә ҡыла». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 343
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ وَأَنَا فِي الصَّلَاةِ فَأُخَفِّفُ مَخَافَةَ أَنْ تُفْتَتَنَ أُمُّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Мәрүән бин Мөғәвиә Әл-Фәзәри] [Хөмәйдтән] [Әнәс бин Мәликтән] һөйләне: «Аллаһ менән ант итәм, намаҙ ваҡытында бер тапҡыр бәпес ҡысҡырыуын ишеттем, шуға күрә әсәнең боҙолоуынан борсолоп, намаҙҙы тиҙләттем». Ул әйтте; «Был сүрәлә Әбү Ҡатада, Әбү Сәғит һәм Әбү Һүрәйрә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Әнәстән килгән был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 344
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ ابْنَةِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ الْحَائِضِ إِلَّا بِخِمَارٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَوْلُهُ الْحَائِضِ يَعْنِي الْمَرْأَةَ الْبَالِغَ يَعْنِي إِذَا حَاضَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَدْرَكَتْ فَصَلَّتْ وَشَيْءٌ مِنْ شَعْرِهَا مَكْشُوفٌ لَا تَجُوزُ صَلَاتُهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَا تَجُوزُ صَلَاةُ الْمَرْأَةِ وَشَيْءٌ مِنْ جَسَدِهَا مَكْشُوفٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَقَدْ قِيلَ إِنْ كَانَ ظَهْرُ قَدَمَيْهَا مَكْشُوفًا فَصَلَاتُهَا جَائِزَةٌ
Беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Ҡәбишә] [Хәммәд бин Сәләмә]-нән [Ҡатада]-нан [Ибн Сириндан] [Шәфия бинт Әл-Харистан] [Ғәйсиә]-нән һөйләне, ул әйтте; «Хәйез булған ҡатын-ҡыҙға, әгәр ҙә башына яулыҡ ябынмаһа, намаҙ уҡыу дөрөҫ түгел». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Ғабдуллаһ бин Әмрүҙән бер тарих бар. Шул уҡ ваҡытта Пәйғәмбәребеҙҙең “Ҡатын-ҡыҙ айыҙ” тигән һүҙҙәренең мәғәнәһе – үҫмерлек йәшенә еткән, һуңынан айыҡ кисергән ҡатын-ҡыҙ”. Әбү Иса әйтте; Ғәйсиәнең хәҙистәре хәсән сахих. Ғалимдар был хәҙисте ҡуллана, тип, ҡатын-ҡыҙ, тип, һуңынан намаҙ уҡый, ә уның сәстәре күренеп тора, тимәк, уның намаҙы боҙола. Был фекерҙе Шәфиғи ҡабул иткән, ул әйткән: «Ҡатын-ҡыҙҙың тәненең берәй өлөшө күренһә, уның намаҙы боҙола». Имам Шәфиғиҙән һорағанда; Әгәр ҙә аяҡ табанының тышҡы яғы күренһә?» Ул: «Намаҙ дөрөҫ», — тип яуап бирҙе.
Imam Tirmidzi : 345
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِ فَكَرِهَ بَعْضُهُمْ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالُوا هَكَذَا تَصْنَعُ الْيَهُودُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا كُرِهَ السَّدْلُ فِي الصَّلَاةِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَأَمَّا إِذَا سَدَلَ عَلَى الْقَمِيصِ فَلَا بَأْسَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَكَرِهَ ابْنُ الْمُبَارَكِ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ
Беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Ҡәбишә] [Хәммәд бин Сәләмәнән] [Исл бин Суфьяндан] [Әсә бин Рабахтан] [Әбү Һүрәйрәнән] һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм намаҙ ваҡытында садл - туҡыманы ергә тейгәнсе төшөрөүҙе тыйҙы». Ул әйтте; «Был бүлектә Әбү Джөхәйфәнән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙистәре, беҙ был хаҡта Әсә хәҙисенән, мәрфу булған Әбү Һөрәйрәнән, Исл бин Суфьяндың хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ. Ғалимдар намаҙ ваҡытында садл - туҡыманы ергә төшөрөү - ҡануны тураһында ризаһыҙлыҡ белдерә, ҡайһы берҙәре уны ҡабул итеү мөмкин түгел тип һанай, улар: «Йәһүдтәр шулай эшләй», тиҙәр. Шул арала башҡа ҡайһы бер ғалимдар, әгәр уның бер туҡымаһынан башҡа туҡымаһы булмаһа, был дөрөҫ тип иҫәпләй. Әммә, әгәр ул эйәр өҫтөндә рубашка һуң, был ярай'. Был фекерҙе Әхмәт ҡабул иткән. Шул арала бин Әл Мөбәрәк садлды намаҙға һала.
Imam Tirmidzi : 346
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي ذَرٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا يَمْسَحْ الْحَصَى فَإِنَّ الرَّحْمَةَ تُوَاجِهُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَيْقِيبٍ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَحُذَيْفَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَرِهَ الْمَسْحَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةً كَأَنَّهُ رُوِيَ عَنْهُ رُخْصَةٌ فِي الْمَرَّةِ الْوَاحِدَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Беҙгә [Сәғит бин Абдуррахман Әл Мәхзуми] әйтте; беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Әз Зөхриҙән] [Әбү Әл Әхүәштән] [Әбү Дзарҙан] Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән, ул әйткән: «Һеҙҙең берегеҙ намаҙ уҡығанда, маңлайына йәбешкән ваҡ таштарҙы һөртөп ҡуймағыҙ, сөнки уға Аллаһтың рәхмәте осрашты». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Мөғәйкиб, Ғәли бин Әбү Талиб, Хөзәйфә, Джәбир һәм Ғабдулла риүәйәттәр бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Дзарҙың хәҙистәре хәсән дәрәжәһендә. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән: ул намаҙҙа -ваҡ таштарҙы- һөртөүҙе ҡабул ителмәҫлек итеп эшләгән. Ул әйтте: “Әгәр ҙә һеҙ ысынлап та эшләргә тейешһегеҙ икән, тимәк, бер һуғыуҙа эшләгеҙ”. Унан риүәйәт ителә: ул бер һөртөп алыу өсөн еңеллек биргән. Быны ғалимдар ғәмәлгә ашыра.
Imam Tirmidzi : 347
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَيْقِيبٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مَسْحِ الْحَصَى فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Әл Хөсәйен] әйтелгән; беҙгә [Әл Вәлид бин Мөслим] [Әл Әүзәй]ҙән [Яхъя бин Әбү Ҡацир] әйтте; миңә [Әбү Сәләмә бин Абдуррахманға] [Мөғәйкибтән] әйтте, ул әйтте; «Мин Рәсүлуллаһтан намаҙ ваҡытында ваҡ таштарҙы һөртөү тураһында һораным, ул: «Әгәр ҙә һеҙгә был эште башҡарырға тура килһә, бер һөртөп кенә эшләгеҙ», — тип яуап бирҙе. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 348
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى طَلْحَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا لَنَا يُقَالُ لَهُ أَفْلَحُ إِذَا سَجَدَ نَفَخَ فَقَالَ يَا أَفْلَحُ تَرِّبْ وَجْهَكَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَكَرِهَ عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ النَّفْخَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ نَفَخَ لَمْ يَقْطَعْ صَلَاتَهُ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَبِهِ نَأْخُذُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَالَ مَوْلًى لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي حَمْزَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ غُلَامٌ لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ وَمَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي النَّفْخِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ نَفَخَ فِي الصَّلَاةِ اسْتَقْبَلَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُكْرَهُ النَّفْخُ فِي الصَّلَاةِ وَإِنْ نَفَخَ فِي صَلَاتِهِ لَمْ تَفْسُدْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә [Ғаббад бин Әл Әүүәм] әйтте; беҙгә [Мәймүн Әбү Хәмзә] [Әбү Сәлих] Талханың хеҙмәтсеһенән хәбәр итте, [Өммө Сәләмәнән] ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Әфләх исемле ҡолобоҙҙо күрҙе, сәждәгә киткәндә -сәждә урынын- өрҙө. Шуға күрә ул: «Эй, Әфләһ, йөҙөң туҙанланһын!» Әхмәт бин Маниғ тигән; 'Ғаббад бин Әл Әүүәм намаҙ ваҡытында кемдеңдер өрөүен ҡабул ителмәҫлек итеп эшләне'. Ул әйтте; 'Әгәр ул үбешеүен дауам итһә, тимәк, уның намаҙы боҙолмай'. Әхмәт бин Маниғ тигән; — Был фекерҙе беҙ ҡабул итәбеҙ. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙисте уларҙың ҡайһы берҙәре Әбү Хәмзәнән һөйләгән. Беҙҙең Әфләх исемле официант әйтте; — Беҙгә [Әхмәт бин Абдах Әҙл Длабби] әйтелгән; беҙгә [Хәммәт бин Зәйет] [Мәймүн Әбү Хәмзә] был сәнәд менән хәҙисте һөйләгән. Ул әйтте; — Беҙҙең ҡолдарҙы Әфләх тип атағандар. Әбү Иса әйтте; — Өммө Сәләмәнең сәнғәте хәҙистәре көслө түгел, Мәймүн менән Әбү Хәмзәне ҡайһы бер ғалимдар көсһөҙләндергән». Ҡайһы бер ғалимдар намаҙ ваҡытында өрөү ҡануны тураһында фекер айырмай, ҡайһы берҙәре әйтә; 'Әгәр ул намаҙ ваҡытында өрә, тимәк, уға бөтә нәмәне яңынан башларға тура килә'. Был хаҡта Суфьян Ац Цаури һәм Куфа халҡы фекерҙә. Башҡалар намаҙ ваҡытында өрөүҙе ҡабул ителмәй тип һанаһа, әгәр ҙә ул өрһә, тимәк, уның намаҙы боҙолмай. Ә был Әхмәт менән Исхаҡтың фекере.
Imam Tirmidzi : 349
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الِاخْتِصَارَ فِي الصَّلَاةِ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَمْشِيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًا وَالِاخْتِصَارُ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ عَلَى خَاصِرَتِهِ فِي الصَّلَاةِ أَوْ يَضَعَ يَدَيْهِ جَمِيعًا عَلَى خَاصِرَتَيْهِ وَيُرْوَى أَنَّ إِبْلِيسَ إِذَا مَشَى مَشَى مُخْتَصِرًا
Был беҙгә бәйле булған [Әбү Ҡурайб] әйтте; беҙгә [Әбү Усама] [Хисәм бин Хәсәндән] [Мөхәммәт бин Сириндан] [Әбү Һүрәйрәнән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм кешегә ҡулдарын ҡорһағына ҡуйып намаҙ уҡыуҙы тыйғанын һөйләне». Ул әйтте; «Был бүлектә Ибн Ғүмәрҙән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙистәре хәсән сахих. Ҡайһы бер ғалимдар намаҙ ваҡытында ҡулды ҡорһаҡҡа ҡуйыуҙы ҡабул ителмәгән тип һанаған. Ә ҡайһы берәүҙәр ирҙең ҡулын ҡорһағына һалып йөрөүен ҡабул итеү мөмкин түгел тип һанай. Ихтишар тигәнде аңлата, ир кеше намаҙҙа ҡулдарын яғына ҡуя. Йәки ике ҡулды ике яҡҡа ҡуйырға. Иблис йөрөгәндә ҡулдарын ҡорһағына һалып йөрөй, тип риүәйәт ителә».
Imam Tirmidzi : 350
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي رَافِعٍأَنَّهُ مَرَّ بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَهُوَ يُصَلِّي وَقَدْ عَقَصَ ضَفِرَتَهُ فِي قَفَاهُ فَحَلَّهَا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الْحَسَنُ مُغْضَبًا فَقَالَ أَقْبِلْ عَلَى صَلَاتِكَ وَلَا تَغْضَبْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ كِفْلُ الشَّيْطَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَهُوَ مَعْقُوصٌ شَعْرُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعِمْرَانُ بْنُ مُوسَى هُوَ الْقُرَشِيُّ الْمَكِّيُّ وَهُوَ أَخُو أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى
Беҙгә [Яхъя бин Муса] әйтелгән; беҙгә һөйләне [Ғабдурраҙаҡ] әйтте; беҙгә [Ибнү Джүрәйж] [Имран бин Мусанан] [Сәғит бин Әбү Сәғит Әл Мәҡбүриҙән] [атаһынан] [Әбү Рәфиғтән] хәбәр итте, бер ваҡыт Хәсән намаҙ уҡығанда Хәсән бин Ғәли янынан үткән. Ул ваҡытта Хәсән сәстәрен ҡойроҡҡа бәйләп, муйын һыртына һалған, әммә Әбү Рәфиғ уны кире тартып алған. Шуға ла Хәсән асыуланып уға боролдо. Әбү Рәфиғ әйтте; — Намаҙға ҡайт, асыуланма, сөнки мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәлламдың: «Был шайтандың урыны», — тигәнен ишеттем. Ул әйтте; «Был бүлектә Өммө Сәләмә һәм Ғабдулла бин Ғәббәстән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; 'Әбү Рафи хәҙис' хәсән дәрәжәһе. Был хәҙисте ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана. Бер кешенең сәсен бәйләп, намаҙ уҡыуҙан боҙғандар. Әбү Иса әйтте; — Ғимран бин Мусаның исеме Әл-Ҡурасий Әл-Мәкки, ул Әйүп бин Мусаның ағаһы.
Imam Tirmidzi : 351
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ مَثْنَى مَثْنَى تَشَهَّدُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَتَخَشَّعُ وَتَضَرَّعُ وَتَمَسْكَنُ وَتَذَرَّعُ وَتُقْنِعُ يَدَيْكَ يَقُولُ تَرْفَعُهُمَا إِلَى رَبِّكَ مُسْتَقْبِلًا بِبُطُونِهِمَا وَجْهَكَ وَتَقُولُ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهُوَ كَذَا وَكَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ غَيْرُ ابْنِ الْمُبَارَكِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهِيَ خِدَاجٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ فَأَخْطَأَ فِي مَوَاضِعَ فَقَالَ عَنْ أَنَسِ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَهُوَ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْمُطَّلِبِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ هُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ يَعْنِي أَصَحَّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ
Беҙгә [Сүәйет бин Нәшр] әйтте; беҙгә [Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк] әйтте; беҙгә хәбәр итте [Әл-Ләйетс бин Сәғд] тигән; беҙгә [Ғабду Раббих бин Сәғит] [Имран бин Әбү Әнәс] [Ғабдулла бин Нафи бин Әл Әмйә`] [Рәбиғә Ибнил Харис] [Әл Фадл бин Аббас] хәбәр итте, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Намаҙ — ике рәҡәғәт, ике рәкәғәт, һәр ике рәҡәғәткә ултырыу тәшәһүд, хусыу», рөкүғ, тынысланыу һәм ҡулдарҙы күтәреү». Ул тағы ла: «Һин ҡулдарыңды Раббыңа күтәрәһең, аламаларыңдың алғы өлөшөн йөҙөңә ҡаратып. Һеҙ: «Йә Рабб, Йә Рабб», — тиһегеҙ, кем шулай эшләмәй, шул тегеләй, тегеләй була». Әбү Иса әйтте; «Бин Әл Мөбәрәктән һәм шулай уҡ был хәҙис тураһында: «Кем шулай эшләмәй, уның намаҙы аҙыраҡ була -камил түгел-» тигән һүҙҙәрҙән башҡа. Әбү Иса әйтте; — Мөхәммәт бин Исмәғилдең әйткәнен ишеттем; Сөғбә был хәҙисте Ғәбдү Раббих бин Сәғиттән һөйләгән, әммә ул бер нисә урында яңылышҡан. Ул әйтте; «Әнәс бин Әбү Әнәстән ул Ғимран бин Әбү Әнәс». Ул әйтте; «Ғабдулла бин Әл Хәристән, хатта ул Абдулла бин Нәфи бин Әл Әмйә булһа ла, Рәбиғә бин Әл Хәристән». Сөйөбә Ғабдулла бин Әл Хәриттән, Ғабдул Мөтәллибтән, Әл фәлл бин Ғаббастан, Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән әйтте. Мөхәммәт әйтте; «Әл-Ләйетс бин Сәғдтың хәҙистәре хәсәнле, йәғни Сөғбә хәҙисенән дә дөрөҫөрәк».
Imam Tirmidzi : 352
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَامِدًا إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يُشَبِّكَنَّ بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَإِنَّهُ فِي صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ مِثْلَ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ شَرِيكٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйтс] [Ибн Ғәжлән] [Сәғит Әл-Мәҡбүри] [Кеше] [Ҡәғб бин Ғүжрә] риүәйәт иткән, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһис-сәләм былай тигән: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ тәһәрәт алып, уны ҡаплаһа, тимәк, уның мәсетенә сығып китһә, беҙ уның араһында мәсеткә сыға. намаҙ уҡыу тураһында'. Әбү Иса әйтте; — Ҡәғб бин Ғүжрә хәҙисе Ибн Әжләндән, Әл-Ләйетс хәҙисендәге кеүек, бер кеше генә түгел, ә риүәйәт ителгән. Һәм [Шәрик] [Мөхәммәт бин Әжләндән] [атаһынан] [Әбү Һүрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән был хәҙис тип риүәйәт итте, ә Шәрик хәҙис һаҡланмаған».
Imam Tirmidzi : 353
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ قَالَ طُولُ الْقُنُوتِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] әйтелгән; беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Джәбирҙән] һөйләне, ул әйтте; — Бер ваҡыт Пәйғәмбәребеҙҙән: «Иң мөһим намаҙ ниндәй?» тип яуап бирҙе: «Оҙаҡ торам». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Ғабдулла бин Хөбсиҙән һәм Әнәс бин Мәликтән Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдән тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Джәбир бин Абдулланың хәҙистәре хәсән сахих. Был хәҙис Джәбир бин Абдуллаһтан күп яҡтан риүәйәт ителгән'.
Imam Tirmidzi : 354
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ رَجَاءٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ قَالَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ وَيُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ فَسَكَتَ عَنِّي مَلِيًّا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيَامِ فِي الصَّلَاةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ و قَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ لِأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَقُ هَذَا لِأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلَاةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلَاتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ
Беҙгә [Әбү Әммәр] әйтелгән; беҙгә [Әл Вәлид] әйтте; һәм беҙгә [Әбү Мөхәммәт Раджа`] әйтте; беҙгә [Әл Вәлид бин Мөслим] [Әл Әүзәй]ҙән әйтте; миңә әйтте [Әл Вәлид бин Хисйәм Әл Мөғәйти] тигән; миңә [Мәҙҙән бин Талха Әл Йәғмәри] әйтте; Мин [Цәүбәнде] Рәсүлуллаһтың ҡоло менән осраштым, шунан унан: «Аллаһ миңә файҙа килтерерлек һәм мине ожмахҡа индерерлек бер ғәмәл күрһәт», — тип һораным, ул бер аҙ тын ҡалды, шунан миңә боролоп әйтте; — Һеҙгә сәждә ҡылырға кәрәк, сөнки мин Аллаһ Рәсүленең: «Бер ҡол да бер сәждә менән Аллаһҡа баш эймәй, тик уның менән Аллаһ бер кимәлде күтәрә һәм бер хатаны юя», — тигәнен ишеттем. [Мәғдән Әбү Талха] әйтте; «Мин [Әбү Дардаға] осраштым, шунан һуң мин унан Цәүбандан нимә һорағанымды һораным, шунан ул яуап бирҙе: «Һин сәждә ҡылырға тейешһең, сөнки мин Аллаһ Рәсүленең: «Бер ҡол да бер сәждә менән Аллаһҡа сәждә итмәй, тик уның менән генә Аллаһ бер кимәлде күтәрә һәм бер хатаны юя», — тип яуап бирҙе. Ул әйтте; «Мәғҙән бин Талха Әл Йәғмәри, шулай уҡ Ибн Әбү Талха тип атала». Ул әйтте; «Был сүрәлә Әбү Һүрәйрә, Әбү Үмәмә һәм Әбү Фатима риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; 'Цаубан хәҙистәре һәм Әбү Дарҙа' хәҙистәре тураһында рөкүт һәм сәждә һаны хәсән шаһих'. Был мәсьәләлә ғалимдар айырыла, ҡайһы берҙәре әйтә; 'Намаҙҙа оҙаҡ тороу күберәк эйелеп, сәждә ҡылыуҙан мөһимерәк'. Ә ҡайһы берәүҙәр; «Рөкүү һәм сәждәне арттырыу тороу ваҡытын оҙайтыуҙан мөһимерәк». Әхмәт әйтте; «Пәйғәмбәребеҙҙән ике хәҙис риүәйәт ителгән, әммә ул ҡарар бирмәгән». Исхаҡ әйткәндә; — Көндөҙ күберәк рөкүғ һәм сәждә ҡылырға тейеш. Шул арала төндә тороу оҙонлоғон оҙайтырға тейеш. Әгәр ҙә кемдеңдер төндә - яңынан намаҙ уҡырға ваҡыты булмаһа - тимәк, күберәк йөҙөү һәм сәждә ҡылыу өҫтөнлөк бирелә. Сөнки ул был ваҡытты күберәк рөкөү һәм сәждә ҡылып файҙа килтерерлек итеп файҙалана ала. Әбү Иса әйтте; Исхаҡ быны шуға әйтте: пәйғәмбәребеҙгә төндә намаҙ уҡығанда һәр ваҡыт оҙаҡ тороу хас булған, ә көндөҙ ул төндәге кеүек оҙаҡ тормаған».
Imam Tirmidzi : 355
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ جَوْسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْأَسْوَدَيْنِ فِي الصَّلَاةِ الْحَيَّةُ وَالْعَقْرَبُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَتْلَ الْحَيَّةِ وَالْعَقْرَبِ فِي الصَّلَاةِ و قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ فِي الصَّلَاةِ لَشُغْلًا وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтелгән; беҙгә [Исмәғил бин Үләййә] - атап әйткәндә, Ибн Ибраһимдан - [Ғәли бин Әл Мөбәрәктән] [Яхъя бин Әбү Ҡацирҙан] [Дләмдлам бин Яустан] [Әбү Һүрәйрәнән] һөйләне; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм намаҙ ваҡытында ике ҡара хайуанды үлтерергә бойорҙо; йыландар һәм скорпиондар'. Ул әйтте; «Был бүлектә Ибн Ғәббәс һәм Әбү Рафиҙан да тарих бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙистәре хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ғалимдар һәм башҡалар был хәҙисте ғәмәлгә ашырҙы. Был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ та ҡабул иткән. Шул арала ҡайһы бер ғалимдар намаҙ ваҡытында йыландарҙы, скорпиондарҙы үлтереүҙе ҡабул ителмәҫлек тип һанаған. Ибраһим әйтте; «Ысынлап та, намаҙҙа эшмәкәрлек бар». Беренсе фекер дөрөҫөрәк.
Imam Tirmidzi : 356
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَسَدِيِّ حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا أَتَمَّ صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنْ الْجُلُوسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйтс] [Ибн Шиһабтан] [Әл-Әғраждан] [Ғабдулла бин Буһайнә Әл-Әсәдиҙән] Ғәбдел Мөтәлиб балаларының союздашы, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм төшкө намаҙ уҡығанда ултырырға тейеш булғанда торғанын һөйләне. Шулай итеп, ике сәждә менән сәждә ҡылып бөткәс, һәр сәждәгә тәкбир әйтеп, сәләм бирер алдынан ултырҙы. Кешеләр уның менән бергә ике сәждәлә ҡатнашты, ә ул ултырырға онотҡан». Ул әйтте; — Был бүлектә Абдуррахман бин Әүфтән дә тарих бар.
Imam Tirmidzi : 357
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّائِبِ الْقَارِئَ كَانَايَسْجُدَانِ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ التَّسْلِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ بُحَيْنَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ يَرَى سَجْدَتَيْ السَّهْوِ كُلِّهِ قَبْلَ السَّلَامِ وَيَقُولُ هَذَا النَّاسِخُ لِغَيْرِهِ مِنْ الْأَحَادِيثِ وَيَذْكُرُ أَنَّ آخِرَ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى هَذَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا قَامَ الرَّجُلُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ بُحَيْنَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ بُحَيْنَةَ مَالِكٌ أَبُوهُ وَبُحَيْنَةُ أُمُّهُ هَكَذَا أَخْبَرَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ مَتَى يَسْجُدُهُمَا الرَّجُلُ قَبْلَ السَّلَامِ أَوْ بَعْدَهُ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَسْجُدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ وَغَيْرِهِمَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ فَبَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا كَانَ نُقْصَانًا فَقَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ أَحْمَدُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَيُسْتَعْمَلُ كُلٌّ عَلَى جِهَتِهِ يَرَى إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَإِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا سَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَكُلٌّ يُسْتَعْمَلُ عَلَى جِهَتِهِ وَكُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنَّ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا كُلِّهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنْ كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِنْ كَانَ نُقْصَانًا يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйтте; беҙгә [Ғабдул Ғәлә] һәм [Әбү Дауыт] икеһе лә әйтте; беҙгә [Яхъя бин Әби Касирҙан] [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] [Әбү Һүрәйрә] һәм [Ғабдулла бин Әс Сәғиб Әл Ҡари] сәләм бирер алдынан ике сәждә менән сәждә ҡылғандарын һөйләне». Әбү Иса әйтте; Ибн Бөһәйнәнең хәҙистәре хәсән сахих. Был хәҙисте ҡайһы бер ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана. Һәм был фекерҙе Шәфиғи ҡабул иткән. Сәһүи өсөн ике сәждә сәләм бирер алдынан ҡылына тип һанай. Ул: «Был хәҙис башҡа хәҙистәрҙе юҡҡа сығара, шулай уҡ Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең быны һуңғы тапҡыр эшләүе тураһында ла әйтте». Әхмәт менән Исхаҡ әйттеләр; «Әгәр кемдер икенсе рәҡәғәттә торһа, Ибн Бөһәйнә хәҙисенә нигеҙләнеп, сәләм бирер алдынан ике тапҡыр сәждә ҡылырға тейеш. Ә Ғабдулла ибн Буһайнә – ул Ғабдулла бин Мәлик. Ул Ибн Бунайна, атаһы Мәлик, әсәһе Буһайнә. Исхаҡ бин Мансур миңә Ғәли бин Абдулла бин Әл Мәҙиниҙән шулай хәбәр итте. Әбү Иса әйтте; — Кешенең сәһүи өсөн ҡасан сәждә ҡылыуы, сәләм бирер алдынан йәки унан һуң сәждә ҡылырға тейешлеге тураһында ғалимдар фекер айыра. Сәләмдән һуң эшләнә тип уйлаусылар ҙа бар. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури һәм Куфа халҡы ҡабул иткән. Ә ҡайһы берәүҙәр сәләмләү алдынан эшләнә тип бәхәсләшә. Был фекерҙе Яхъя бин Сәғит, Рәбиғә һәм башҡалар кеүек күп кенә Мәҙинә фөкәһәләре ҡабул иткән. Был фекерҙе имам Сәфиғи ҙә ҡабул иткән. Ҡайһы бер ғалимдар: «Әгәр ҙә өҫтәү булһа, сәләмдән һуң сәждә ҡылына, әгәр рәҡәғәт етешмәү булһа, сәләм биреүҙән алда сәждә ҡылына», — тиҙәр. Был фекерҙе Мәлик бин Әнәс ҡабул иткән. Имам Әхмәт әйтте; — Пәйғәмбәребеҙҙән бер ҡасан да ике сәһүи сәждә тураһында риүәйәт ителмәгән, шуға күрә хәҙис уға эйәреп килгән осраҡтарға ҡарап ғәмәлгә ашырыла. Әгәр ҙә кемдер Ибн Бөхәйнә хәҙисендәгесә икенсе рәҡәғәттә торһа, сәләм бирер алдынан ике тапҡыр сәждә ҡыла. Әгәр ҙә ул биш рәҡәғәт төшкө намаҙ уҡыһа, сәләмдән һуң ике тапҡыр сәждә ҡыла. Төшкө йәки әср намаҙының икенсе рәҡәғәтенә сәләм бирһә, сәләмдән һуң сәждәгә китә. Һәр береһе осраҡҡа ҡарап эшләнә. Ә онотҡан һайын пәйғәмбәребеҙҙән килгән риүәйәтте бер ҡасан да телгә алмайбыҙ, сөнки ысынында ике сәһүи сәждә сәләм бирер алдынан эшләнә. Был осраҡта имам Исхаҡ та имам Әхмәт әйткәнсә әйтте, тик ул әйтте: «Ә һәр онотҡанда ул бер ҡасан да пәйғәмбәребеҙҙән килгән риүәйәтте телгә алмай, әгәр ҙә ул намаҙға өҫтәмә булһа, ул сәләм бирер алдынан сәждә итә, әммә әгәр ҙә ул рәҡәғәттә етешмәһә, ул сәләм бирер алдынан сәждә итә».
Imam Tirmidzi : 358
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Исхаҡ бин Мансур] әйтелгән; беҙгә хәбәр итте [Ғабдуррахман бин Мәхди] тигән; беҙгә [Сөйбә] [Әл-Хәкәмдән] [Ибраһимдан] [Әлҡәмә]-нән [Ғабдуллаһ бин Мәсғүдтән] [Ғабдуллаһ бин Мәсғүдтән] [Сүғбә] пәйғәмбәребеҙҙең бер ваҡыт биш рәҡәғәт төшкө намаҙ уҡығанын һөйләгән. Унан: «Доғалар ҡушыламы?» Шулай итеп, сәләм бирер алдынан ике тапҡыр сәждә ҡылды. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 359
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ بَعْدَ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
Беҙгә [Ханнад] һәм [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте; беҙгә [Әбү Мөғәүиә] [Әл-Ғәмәсиҙән] [Ибраһимдан] [Әлҡәмәнән] [Ғабдуллаһтан] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һөйләгәндән һуң ике сәждә менән сәһүи өсөн сәждә ҡылғанын һөйләне». Ул әйтте; «Был сүрәлә Мөғәвиә, Ғабдулла бин Джәғфәр һәм Әбү Һүрәйрә риүәйәттәре лә бар».
Imam Tirmidzi : 360
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ وَحَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَصَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَإِنْ لَمْ يَجْلِسْ فِي الرَّابِعَةِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا وَلَمْ يَقْعُدْ فِي الرَّابِعَةِ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ فَسَدَتْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә [Хөсйәм] [Хисйәм бин Хәсән] [Мөхәммәт бин Сирин] [Әбү Һүрәйрә] пәйғәмбәребеҙ сәләмдән һуң ике сәждә ҡылғанын һөйләгән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был хәҙисте [Әйүп] һәм [Ибн Сириндан] бер нисә кеше риүәйәт иткән. Ә Ибн Мәсғүдтең хәҙистәре хәсән сахих. Был хәҙисте ҡайһы бер ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана, тиҙәр; — Әгәр ҙә кеше биш рәҡәғәт төшкө намаҙ уҡыһа, намаҙ рөхсәт ителә -сах-, дүртенсе рәҡәғәттә ултырмаһа ла, сәһүи өсөн ике сәждә ҡылырға тейеш. Был фекерҙе имам Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул иткән. Шул арала ҡайһы берәүҙәр: «Әгәр ҙә кеше биш рәҡәғәт жөһүр ҡылып, дүртенсе рәҡәғәткә тәсйәһүд кенә ултырып ултырмаһа, тимәк, уның намаҙы боҙола», — тигән. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури һәм ҡайһы бер Көфө халҡы ҡабул итә.