Imam Tirmidzi : 321
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ
hi byerile [Qutaibah] u te; u hi byerile [Sufyan bin Uyainah] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Anas] ku ya eka Muprofeta, u vurile; 'Loko swakudya swa ni madyambu swi lunghekile naswona ku vuriwa iqamah, kutani sungula hi swakudya swa nimadyambu'. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka 'Aisyah, Ibn Umar, Salamah bin Al Akwa' na Umm Salamah'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi ku suka eka Anas i hasan ya ntiyiso.' Hadith leyi yi endliwile hi vativi van’wana va sayense ku suka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ku fana na Abu Bakr na Ibn Umar. Mavonelo lawa ya tlhele ya tekiwa hi Ahmad na Ishaq, lava havumbirhi bya vona va vuleke; 'A a sungule hi swakudya swa ni madyambu hambi leswi a nga hlwela xikhongelo xa vandlha'. Abu Isa u te; 'Ndzi twe Al Jarud a ku; Ndzi twe Waki a vula hi hadith leyi, "U fanele ku rhanga a dya swakudya swa ni madyambu loko a vilerisiwa hi leswaku swakudya swa yena swi ta onhaka - swi bola/swi ta onhaka -." Mavonelo lama khomiweke hi swidyondzi swin'wana ku suka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na van'wana ya faneleka ngopfu ku landzeleriwa, kambe lexi va xi lavaka hileswaku mbilu ya munhu a yi khomeki hi nchumu loko a endla xikhongelo." Ku hlamuseriwe ku suka eka Ibn Abbas leswaku u te; "A hi endli xikhongelo loko ku ri na swo karhi etimbilwini ta hina."
Imam Tirmidzi : 322
وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَتَعَشَّى ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ يَسْمَعُ قِرَاءَةَ الْإِمَامِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Ku hlamuseriwe ku suka eka Ibn Abbas, ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u te: ‘Loko swakudya swa nimadyambu swi lunghekile naswona ku vuriwa iqamah, kutani swakudya swa nimadyambu ku sungula’. U te; 'Ibn Umar u dyile swakudya swa ni madyambu loko a ri karhi a yingisela ku hlaya ka imam'. U te; ‘Hikokwalaho [Hannad] u hi byerile, u te; u hi byerile [Abdah] ku suka eka [Ubaidullah] ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar]’.
Imam Tirmidzi : 323
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْكِلَابِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Harun bin Ishaq Al Hamdani] u te; u hi byerile [Abdah bin Sulaiman Al Kilabi] ku suka eka [Hisyam bin Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [‘Aisyah] u te; ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko un’wana wa n’wina a khomiwa hi vurhongo loko a ri karhi a khongela, kutani n’wi tshike a etlela. Hikuva loko un’wana wa n’wina a khongela loko a khomiwe hi vurhongo, swi nga endleka leswaku loko a kombela ku rivaleriwa entiyisweni a tisola.’ U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Anas na Abu Hurairah'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi 'Aisyah i hasan ya ntiyiso'.
Imam Tirmidzi : 324
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يَأْتِينَا فِي مُصَلَّانَا يَتَحَدَّثُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ يَوْمًا فَقُلْنَا لَهُ تَقَدَّمْ فَقَالَ لِيَتَقَدَّمْ بَعْضُكُمْ حَتَّى أُحَدِّثَكُمْ لِمَ لَا أَتَقَدَّمُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ زَارَ قَوْمًا فَلَا يَؤُمَّهُمْ وَلْيَؤُمَّهُمْ رَجُلٌ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ مِنْ الزَّائِرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذِنَ لَهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ و قَالَ إِسْحَقُ بِحَدِيثِ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَشَدَّدَ فِي أَنْ لَا يُصَلِّيَ أَحَدٌ بِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ وَإِنْ أَذِنَ لَهُ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ قَالَ وَكَذَلِكَ فِي الْمَسْجِدِ لَا يُصَلِّي بِهِمْ فِي الْمَسْجِدِ إِذَا زَارَهُمْ يَقُولُ لِيُصَلِّ بِهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ
hi byerile [Mahmud bin Ghailan] na [Hannad] havambirhi; u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Aban bjn Yazid Al Aththar] ku suka eka [Budail bin Masarah Al Uqaili] ku suka eka [Abu ‘Athiyyah] - munhu wo huma eka bani Uqail - u te; ’ [Malik bin Al Huwairits] u tile endhawini ya hina ya xikhongelo ku ta burisana hi nchumu wo karhi, kutani loko nkarhi wa xikhongelo wu fika, hi n’wi te, ‘U fanele ku ta emahlweni -ku va imam-,’ kambe u hlamurile, ‘A un’wana wa n’wina a ta emahlweni a va imam ku kondza ndzi mi byela leswaku ha yini ndzi nga lavi ku ta emahlweni. Ndzi twe Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) a ku: ‘Loyi a endzelaka vanhu, a nga vi imam ya vona, kambe un’wana wa vona a a ve imam’. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.' Hadith leyi a yi endliwa hi swidyondzi swo tala ku suka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na lava va nga ta endzhaku ka vona. Va te: ‘N’wini wa yindlu u ni mfanelo yo va imam ku tlula muendzi.’ Loko swidyondzi swin’wana swi te: ‘Loko muhaxi a nyika mpfumelelo kutani a ku na khombo eka yena ku va imam.’ Ishaq u vule hi ku ya hi hadith ya Malik ibn Al Huwairith naswona a a tiyile, leswaku munhu a nga pfumeleriwi ku rhangela xikhongelo hi muhaxi hambiloko a ri na mpfumelelo.' Naswona Ishaq u tlhele a ku, ‘Leswi swi tirha na le mosque, munhu a nga pfumeleriwi ku rhangela ntlawa wa vanhu lava a va endzelaka. Naswona u fanele a ku: ‘Un’wana wa vona a a ve imam.’
Imam Tirmidzi : 325
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ الْحِمْصِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ حَقِنٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ فِي هَذَا أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَأَشْهَرُ
Swi byeriwile eka hina [Ali bin Hujr] u te; u hi byerile [Isma’il bin Ayyasy] u te; u ndzi byerile [Habib bin Salih] ku suka eka [Yazid bin Syurahbil] ku suka eka [Abu Hayy Al Mu’adzin Al Himsh] ku suka eka [Tsauban] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A hi halal leswaku munhu a languta endlwini ya munhu un’wana ku kondza a kuma mpfumelelo, loko a ya emahlweni a languta -handle ka mpfumelelo- kutani u nghenile. Naswona ku nga vi na munhu loyi a rhangelaka vanhu tanihi muprista ivi a tinyiketela swikhongelo a nga swi katsi, loko a endla tano kutani u xengile. Naswona munhu na yena a nga pfumeleriwi ku endla swikhongelo a khome nchuluko wa yena.’ U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Abu Hurairah na Abu Umamah'. Abu Isa u te; 'Tsaubah hadith yi na mpimo wa hasan. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka [Mu’awiyah bin Salih] ku suka eka [As Safar bin Nusair] ku suka eka [Yazid bin Syuraih] ku suka eka [Abu Umamah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka [Yazid bin Syuraih] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Swi fana ni loko hadith ya Yazid bin Syuraih, leyi humaka eka Abu Hayy Al Mu’adzin, leyi humaka eka Tsauban eka mhaka leyi yi antswa naswona yi dume.
Imam Tirmidzi : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَسَدِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا يَصِحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الْإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوْ اثْنَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ
hi byerile [Abdul A’la bin Washil bin Abdul A’la Al Kufi] u te; u hi byerile [Muhammad bin Al Qasim Al Asadi] ku suka eka [Al Fadll bin Dalham] ku suka eka [Al Hasan] u te; ‘Ndzi twe [Anas bin Malik] a ku; ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u rhukane vanhu vanharhu; munhu loyi a rhangelaka vanhu va nga swi tsakeli, nsati loyi a hetaka vusiku hinkwabyo loko nuna wa yena a n'wi hlundzukela na munhu loyi a twaka xirhambo xa Hayya xa xikhongelo xa 'alal falah -a hi yeni eku hluleni- kambe a nga swi hetisisi'. Imam Tirmidhi u te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na ti hadiths kusuka eka Ibn Abbas, Thalhah, Abdullah bin 'Amru na Abu Umamah'. Abu Isa u te; Hadith ya ‘Anas’ a hi ya ntiyiso, hikuva hadith yi hlamuseriwe ku suka eka Al Hasan ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam eMursal’. Abu Isa u te; 'Muhammad bin Al Qasim u buriwile no tsanisiwa hi Imam Ahmad bin Hanbal, naswona a nga ri hafidz - ku nhlokohata hi matimba -. Swidyondzi swin’wana swi teka swi ri makrooh leswaku munhu a rhangela ntlawa loko a nga wu tsakeli, kambe loko imam a nga ri mutshikeleri kutani xidyoho xi tlhelela eka lava va nga n’wi tsakeriki. Hi nkarhi wolowo, Imam Ahmad na Ishaq va na vonelo ra leswaku loko vanhu lava nga swi tsakeriki va ri un’we, vambirhi kumbe vanharhu ntsena, kutani a ku na lexi hoxeke hi ku va rhangela handle ka loko lava va nga swi tsakeriki ku ri vanhu vo tala.’
Imam Tirmidzi : 327
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ قَالَكَانَ يُقَالُ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اثْنَانِ امْرَأَةٌ عَصَتْ زَوْجَهَا وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ هَنَّادٌ قَالَ جَرِيرٌ قَالَ مَنْصُورٌ فَسَأَلْنَا عَنْ أَمْرِ الْإِمَامِ فَقِيلَ لَنَا إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَئِمَّةً ظَلَمَةً فَأَمَّا مَنْ أَقَامَ السُّنَّةَ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ
hi byerile [Hannad] u te; u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Hilal bin Yasaf] ku suka eka [Ziyad bin Abu Al Ja’d] ku suka eka [‘Amru bin Al Harith bin Al Mushthaliq] u te; 'Ku vuriwa leswaku vanhu lava nga ta xaniseka hi nxupulo wo tika swinene hi Siku ra Vuavanyisi va ta va vanhu vambirhi; wansati loyi a nga yingisiki nuna wa yena na muprista wa vanhu kasi va n'wi venga'. U te; ‘Hannad u te; 'Jarir u te; 'Mansur u te; 'Kutani hi vutisile hi imam, naswona ku vuriwile eka hina, 'Munhu loyi a boxiweke eka mhaka leyi i imam loyi anga lulamangiki, tani hileswi eka ti imam leti seketelaka sunnah, xidyoho iku vanhu vava venga'.
Imam Tirmidzi : 328
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو غَالِبٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ آذَانَهُمْ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو غَالِبٍ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ
hi byerile [Muhammad bin Isma’il] u te; u hi byerile [Ali bin Al Hasan] u te; u hi byerile [Al Husain bin Al Waqid] u te; u hi byerile [Abu Ghalib] u te; ‘Ndzi twe [Abu Umamah] a ku; ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Vanhu vanharhu lava swikhongelo swa vona swi nga ta tlula tindleve ta vona; hlonga leri balekaka ku kondza ri vuya, nsati loyi a etlelaka vusiku hinkwabyo loko nuna wa yena a hlundzukile na muprista wa vanhu loko va nga swi tsakeli'. Abu Isa u te; 'Ku suka eka layini leyi, hadith leyi yi na xiyimo xa hasan gharib.' Hi nkarhi wolowo, vito ra Abu Ghalib i Hazawwar’.
Imam Tirmidzi : 329
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَخَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلَّا قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
hi byerile [Qutaibah] u te; u hi byerile [Al Laits] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Anas bin Malik] leswaku u te; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u wile eka hanci ya yena kutani a vaviseka. Kutani a khongela swin’we va tshamile. Endzhaku ka sweswo u pfukile a ku: ‘I imam ntsena, kutani a ku, ‘Ntsena u endliwe imam leswaku a landzeriwa, loko a ri takbir kutani u va takbir, loko a nkhinsama kutani nkhinsama, loko a tlakusa nhloko kutani tlakusani tinhloko ta n’wina, loko a ku: SAMI’AALLAHU LIMAN HAMIDAHU -onge Allah a nga twa ku dzunisiwa ka lava va N’wi dzunisaka- kutani u ku: RABBANA WA LAKAL HAMDU -O Rabb ya hina, Eka Wena i ku dzunisiwa hinkwako, loko a nkhinsama kutani a nkhinsama, naswona loko a khongela a tshamile kutani khongela hinkwenu mi tshamile." U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na xitlhokovetselo lexi humaka eka 'Aisha, Abu Hurairah, Jabir, Ibn Umar na Mu'awiyah'. Abu Isa u te; 'Hadith ya Anas leyi boxa leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u wile kutani a vaviseka i hasan sahih u khongela a tshamile kutani vanhu lava nga endzhaku ka yena a va khongeli handle ko yima, loko va khongela va tshamile kutani xikhongelo xa vona a xi tirhi' Leri i vonelo leri tekiweke hi Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, bin Al Mubarak na Syafi'i.
Imam Tirmidzi : 330
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَاعِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي مَرَضِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَأْتَمُّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ قَاعِدٌ
hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u te; u hi byerile [Syababah bin Sawwar] ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [Nu’aim bin Abu Hind] ku suka eka [Abu Wa`il] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [’Aisyah] u te; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u khongerile endzhaku ka Abu Bakr loko a vabya leswi nga endla leswaku a fa'. Abu Isa u te; 'Hadith' ya Aisyah yi le ka xiyimo xa hasan shahih gharib. Ku hlamuseriwe kusuka eka ‘Aisyah leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko imam a khongela a tshamile, kutani u fanele ku khongela u tshamile’. Naswona swa ha hlamuseriwa leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u humile loko a vabya, loko Abu Bakr a ri karhi a khongela na vanhu. Kutani u khongerile ekusuhi na Abu Bakr, vanhu va khongele eka Abu Bakr, kasi Abu Bakr hi yexe u khongerile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Naswona eka matimu man’wana ya ‘Aisyah ku vuriwa leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u khongerile endzhaku ka Abu Bakr loko a tshamile. Naswona ku hlamuseriwe hi Anas leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u khongerile a tshamile endzhaku ka Abu Bakr.
Imam Tirmidzi : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَهَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ فَهُوَ أَصَحُّ
hi byerile [Abdullah bin Abu Ziyad] u te; u hi byerile [Syababah bin Sawwar] u te; u hi byerile [Muhammad bin Thalhah] ku suka eka [Humaid] ku suka eka [Thabit] ku suka eka [Anas] u te; 'Loko a vabya, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u khongerile hi ku tshama endzhaku ka Abu Bakr, a funengetiwe hi lapi.' Abu Isa u te; 'Hadith leyi i ya ntiyiso.' U te; ‘Leyi i ndlela leyi [Yahya bin Ayyub] a yi hlamuseleke ha yona ku suka eka [Humaid] ku suka eka [Thabit] ku suka eka [Anas]. Naswona a hi munhu ntsena loyi a hlamuseleke ku suka eka Humaid ku suka eka Anas. Kambe a va swi boxi eka yona; ku suka eThabiti. Kutani ku boxiwa hadith leyi nga eka yona; ku suka eka Thabit i ya ntiyiso swinene'.
Imam Tirmidzi : 332
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ بِهِ الْقَوْمُ وَسَبَّحَ بِهِمْ فَلَمَّا صَلَّى بَقِيَّةَ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ بِهِمْ مِثْلَ الَّذِي فَعَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ابْنِ أَبِي لَيْلَى مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَحْمَدُ لَا يُحْتَجُّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ صَدُوقٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ لَا يَدْرِي صَحِيحَ حَدِيثِهِ مِنْ سَقِيمِهِ وَكُلُّ مَنْ كَانَ مِثْلَ هَذَا فَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَجَابِرٌ الْجُعْفِيُّ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُمَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مَضَى فِي صَلَاتِهِ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ وَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى بَعْدَ التَّسْلِيمِ وَمَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَحَدِيثُهُ أَصَحُّ لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ
hi byerile [Ahmad bin Mani'] u te; u hi byerile [Husyaim] u te; u vikile eka hina [Ibn Abu Laila] ku suka eka [Ash Sya’bi] u te; ' [Syu'bah bin Al Mughirah] u khongerile na hina, kutani eka rak'ah ya vumbirhi u yimile ku kondza vanhu va ku SUBHAANAALLAH, naswona u tlhele a va byela swona. Endzhaku ka xikhongelo u nkhinsame hi sahwi hi ku nkhinsama kambirhi loko a tshamile. Endzhaku ka sweswo u byele vanhu leswaku Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na yena u endle leswi a swi endleke’. U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Uqbah bin Amir, Sa'd na Abdullah bin Buhainah'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi ya Al Mughirah bin Syu'bah yi hlamuseriwile kusuka eka Al Mughirah hi tindlela to tala'. Abu Isa u te; 'Vativi van'wana va sayense va vulavule hi Ibn Abu Laila hi ku ya hi langutelo ra ku nhlokohata ka yena.' Ahmad u te; 'Hadith ya Ibn Abu Laila a yi nge tirhisiwi tani hi vumbhoni'. Naswona Muhammad bin Isma’il u te; 'Ibn Abu Laila a a ri wanuna wo tshembeka, i ntsena leswaku a ndzi nga hlamuseli eka yena hikuva a nga swi koti ku hambanisa exikarhi ka ti hadith ta ntiyiso leti a ri na tona.' Kutani na mani na mani wo fana na loyi a ndzi lavi ku teka hadith eka yena'. Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka Al Mughirah bin Syu’bah hi tindlela to tala. [Sufyan] u swi hlamuserile ku suka eka [Jabir] ku suka eka [Al Mughirah bin Syubail] ku suka eka [Qais bin Abu Hazim] ku suka eka [Al Mughirah bin Shu’bah]. Jabir Al Ju’fi na yena u tsanisiwe hi vativi van’wana va sayense. Yahya bin Sa'id, Abdurrahman bin Mahdi naswona handle ka lavambirhi va n'wi siye -a nga n'wi tekelanga hadith yo karhi-'. Hadith leyi yi endliwa hi vativi va sayense, leswaku loko munhu a yima eka rak’ah ya vumbirhi u fanele ku yisa emahlweni xikhongelo xa yena, endzhaku ka sweswo u nkhinsama hi ku nkhinsama kambirhi -sahwi-. Van’wana va vona va ni vonelo ra leswaku ku nkhinsama ku endliwa emahlweni ka ku xeweta, kasi van’wana va ni vonelo ra leswaku ku nkhinsama ku endliwa endzhaku ka ku xeweta. Naswona vonelo leri vulaka leswaku ku nkhinsama ku endliwa emahlweni ka ku xeweta i ra ntiyiso swinene, hikuva hadith yi hlamuseriwa hi Az Zuhri na Yahya bin Sa’id Al Ansari, ku suka eka Abdurrahman Al A’raj, ku suka eka Abdullah bin Buhainah’.
Imam Tirmidzi : 333
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَسَلَّمَ وَقَالَ هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi byerile [Abdullah bin Abdurrahman] u te; u hi tivise [Yazid bin Harun] ku suka eka [Al Mas’udi] ku suka eka [Ziyad bin Ilaqah] u te; ’ [Al Mughirah bin Syu’bah] u khongerile na hina, endzhaku ko khongela ti rak’ah timbirhi u hatle a pfuka a nga tshami ehansi. Hiloko vanhu va vula vuhlalu bya xikhongelo -ku n'wi tsundzuxa-, kambe u va kombetele hi voko leswaku va yima. Loko a heta ku khongela, u xewete kutani a nkhinsama hi ku nkhinsama kambirhi, endzhaku ka sweswo a xeweta. Kutani a ku; 'Hi yona ndlela leyi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a swi endleke ha yona'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso.' Naswona hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa hi tindlela to tala ku suka eka Al Mughirah bin Syu’bah, ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Tirmidzi : 334
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ كَأَنَّهُ عَلَى الرَّضْفِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ حَرَّكَ سَعْدٌ شَفَتَيْهِ بِشَيْءٍ فَأَقُولُ حَتَّى يَقُومَ فَيَقُولُ حَتَّى يَقُومَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ لَا يُطِيلَ الرَّجُلُ الْقُعُودَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ وَلَا يَزِيدَ عَلَى التَّشَهُّدِ شَيْئًا وَقَالُوا إِنْ زَادَ عَلَى التَّشَهُّدِ فَعَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِ
hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u te; u hi byerile [Abu Dawud] - ku nga Ath Thayalisi - u te; u hi byerile [Syu'bah] u te; u hi tivise [Sa’d bin Ibrahim] u te; ‘Ndzi twe [Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas’ud] a swi vula eka [tata wa yena], u vurile; 'Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, loko a tshamile eka rak'ah ya vumbirhi ya xiphemu xo sungula, a a fana na loko a tshamile ehenhla ka ribye ro hisa'. Shu'bah u te; 'Kutani Sa'd a fambisa milomu ya yena -a vulavula- hi nchumu wo karhi, ndzi vutisile, 'Ku kondza u pfuka?' a hlamula a ku, 'Ku kondza u pfuka'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi yi le ka degree ya hasan.' I ntsena leswaku Abu Ubaidah a nga si tshama a twa hi tata wakwe.’ Vativi va sayense va tirhisa hadith leyi, va hlawula leswaku wanuna a nga tshami nkarhi wo leha eka rak’ah ya vumbirhi na yo sungula, naswona a nga hundzi nkarhi wa tasyahud. Va te nakambe, ‘Loko swi teka nkarhi wo leha ku tlula tasyahud kutani u fanele ku nkhinsama sahwi hi ku nkhinsama kambirhi’. Hi yona ndlela leyi yi hlamuseriweke ha yona ku suka eka Asy Sya'bi na van'wana.
Imam Tirmidzi : 335
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَابِلٍ صَاحِبِ الْعَبَاءِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ صُهَيْبٍ قَالَمَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ إِلَيَّ إِشَارَةً وَقَالَ لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِشَارَةً بِإِصْبَعِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بِلَالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ
hi byerile [Qutaibah] u te; u hi byerile [Al Laits bin Sa’d] ku suka eka [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj] ku suka eka [Nabil] -n’wini wa jazi- ku suka eka [Ibnu Umar] ku suka eka [Shuhaib] u te; 'Ndzi hundze hi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam loyi a a khongela, kutani ndzi n'wi xeweta kutani a hlamula hi ku endla xikombiso.' Ibn Umar u te; 'A ndzi swi tivi handle ka leswaku Shuhaib u te, 'A sayina hi rintiho ra yena'. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Bilal, Abu Hurairah, Anas na 'Aisyah'.'
Imam Tirmidzi : 336
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍكَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلَالٍ وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا
hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u te; u hi byerile [Waki'] u te; u hi byerile [Hisyam bin Sa’d] ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar] u te; 'Ndzi vutisile [Bilal], 'Xana Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamule njhani ku xeweta loko va n'wi xeweta, loko a ri karhi a khongela?' Bilal u hlamurile a ku, 'U nyikile xikombiso hi voko ra yena'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi i hasan ya ntiyiso, kasi hadith shuhaib hasan degree, naswona a hi tivi hi yona handle ka ku suka eka hadith Laits ku suka eka Bukair.' Swi hlamuseriwe ku suka eka [Zaid bin Aslam] ku suka eka [Ibn Umar] u te; 'Ndzi vutisile Bilal, 'Xana Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u endle yini loko va n'wi xeweta emosque ya Bani 'Amru bin Auf?' [Bilali] a hlamula a ku: ‘U hlamule hi swikombiso’. U te; 'Hi ku vona ka mina, ti hadith leti timbirhi i ta ntiyiso, hikuva xitori lexi nga eka hadith ya Shuhaib a hi xitori lexi nga eka hadith ya Bilal, naswona loko Ibn Umar a hlamuserile eka tona havumbirhi bya tona kutani swa koteka leswaku u twe eka tona havumbirhi bya tona'.
Imam Tirmidzi : 337
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ و قَالَ عَلِيٌّ كُنْتُ إِذَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبَّحَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
hi byerile [Hannad] u te; u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Ku vula tasbih eka vavanuna na ku ba mavoko hi mavoko eka vavasati'. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na switlhokovetselo leswi humaka eka Ali, Sahl bin Sa'd, Jabir, Abu Sa'id na Ibn Umar'. Ali u te; 'Loko ndzi kombela mpfumelelo eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam loko a ri karhi a khongela, u ta endla tasbih.' Abu Isa u te; 'Hadith leyi ya Abu Hurairah i hasan ya ntiyiso.' Hadith leyi yi endliwa hi vativi va sayense. Naswona leri i vonelo leri tekiweke hi Ahmad na Ishaq’.
Imam Tirmidzi : 338
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَجَدِّ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّثَاؤُبَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنِّي لَأَرُدُّ التَّثَاؤُبَ بِالتَّنَحْنُحِ
Swi hlamuseriwile eka hina [Ali bin Hujr] u te; u hi tivise [Isma’il bin Ja’far] ku suka eka [Al ‘Ala` bin Abdurrahman] ku suka eka [tata wakwe] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Ku rhurhumela exikhongelweni swi huma eka Sathana, loko un’wana wa n’wina a rhurhumela kutani u fanele ku swi khoma hilaha a nga kotaka hakona’. U te; 'Eka ndzima leyi ku tlhela ku va na xitlhokovetselo lexi humaka eka Abu Sa'id Al Khudri na kokwa wa yena Adi bin Thabit'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi ya Abu Hurairah i hasan sahih.' Swidyondzi swin’wana swi vule leswaku i swa nkoka ku rhurhumela loko u khongela. Ibrahim u te; 'Hakunene, ndzi khoma ku navela ku rhurhumela hi ku basisa nhamu ya mina'.
Imam Tirmidzi : 339
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أَفْضَلُ وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَالسَّائِبِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْمَرِيضِ فَقَالَ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ وَقَدْ رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ إِنْ شَاءَ الرَّجُلُ صَلَّى صَلَاةَ التَّطَوُّعِ قَائِمًا وَجَالِسًا وَمُضْطَجِعًا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ الْمَرِيضِ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ جَالِسًا فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّي مُسْتَلْقِيًا عَلَى قَفَاهُ وَرِجْلَاهُ إِلَى الْقِبْلَةِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ صَلَّى جَالِسًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ قَالَ هَذَا لِلصَّحِيحِ وَلِمَنْ لَيْسَ لَهُ عُذْرٌ يَعْنِي فِي النَّوَافِلِ فَأَمَّا مَنْ كَانَ لَهُ عُذْرٌ مِنْ مَرَضٍ أَوْ غَيْرِهِ فَصَلَّى جَالِسًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ قَوْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ
hi byerile [Ali bin Hujr] u te; u hi byerile [Isa bin Yunus] u te; u hi byerile [Husain bin Al Muallim] ku suka eka [Abdullah bin Buraidah] ku suka eka [Imran bin Hushain] u te; 'Ndzi vutisile Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam hi xikhongelo xa wanuna lexi a xi endliwa loko a tshamile, kutani u hlamurile: 'Loyi a khongelaka a yime i wa nkoka swinene, loyi a khongelaka a tshamile, hakelo i hafu ya leswi munhu a khongelaka loko a yimile, naswona loyi a khongelaka loko a etlele ehansi, hakelo i hafu ya leswi munhu a khongelaka loko a tshamile'. U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Abdullah bin Amru, Anas bin As Sa`ib na Ibnu Umar'. Abu Isa u te; 'Hadith ya Imran bin Hushain i hasan ya ntiyiso.' Hadith leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka [Ibrahim bin Thahman] hi sanad leyi, ntsena u te; ku suka eka [Imran bin Hushain]. U te; 'Ndzi vutisile Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mayelana no khongelela vanhu lava vabyaka, u tlhele a hlamula: 'Khongela u yimile, loko u tsandzeka kutani khongela u tshamile, naswona loko u tsandzeka kutani khongela u etlele ehansi'. Hi yona ndlela leyi [Hannad] a hi hlamuseleke ha yona, u te; u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Ibrahim bin Thahman] ku suka eka [Husain Al Mu’allim]. Abu Isa u te; 'A hi tivi munhu loyi a hlamuseleke ku suka eka Husain Al Amu'allim ku fana na matimu ya Ibrahim bin Thahman.' [Abu Usamah] na vanhu vo tala va hlamuserile ku suka eka [Husain Al Mu’allim] ku fana na matimu ya Isa bin Yunus. Naswona hi ku ya hi vativi va sayense, nhlamuselo ya hadith leyi yi tirha eka swikhongelo swa sunnah. U hi byerile leswaku Muhammad bin Basysyar u te; u hi byerile Ibn Abu Adi ku suka eka Ash'ats bin Abdul Malik ku suka eAl Hasan u te; 'Loko munhu a swi lava, a nga khongela xikhongelo xa sunnah a yimile, a tshamile kumbe a etlele ehansi.' Swidyondzi swi ni mavonelo yo hambana-hambana malunghana ni xikhongelo xa munhu la vabyaka loyi a nga swi kotiki ku khongela a tshamile. Swidyondzi swin’wana swi ri: ‘U fanele a khongela a etlele hi tlhelo ra xinene.’ Loko swidyondzi swin’wana swi ri: ‘U fanele ku khongela a etlele ehansi milenge yakwe yi langute Qibla.’ Sufyan Ats Tsauri u vule hi hadith leyi: 'Loyi a khongelaka a tshamile u ta kuma hafu ya hakelo ya munhu loyi a khongelaka a yimile.' U te: 'Leswi swi tirha eka vanhu lava hanyeke kahle na lava va nga riki na xivangelo - ku nga eka swikhongelo swa sunnah.' Loko ku ri lava va siveriwa ku khongela hikwalaho ka mavabyi kumbe swivangelo swin’wana, ivi va khongela va tshamile, va ta kuma hakelo ku fana na lava va yimaka. Naswona swin’wana swa hadith leyi na swona swi hlamuseriwe, ku fana ni marito ya Sufyan Ats Tsauri.’
Imam Tirmidzi : 340
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَإِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ وَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ جَالِسًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْعَمَلُ عَلَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ كَأَنَّهُمَا رَأَيَا كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحًا مَعْمُولًا بِهِمَا
Swi byeriwile eka hina [Al Anshar] u te; u hi byerile [Ma'n] u te; u hi byerile [Malik bin Anas] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [As Sa`ib bin Yazid] ku suka eka [Al Muthallib bin Abu Wada’ah As Sahmi] ku suka eka [Hafshah] nsati wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u tshame a vula leswaku; 'A ndzi si tshama ndzi vona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a khongela swikhongelo swa sunnah loko a tshamile ku fikela lembe emahlweni ka rifu ra yena.' U endle xikhongelo xa sunnah loko a tshamile, a hlaya surah hi ndlela ya tartil ku kondza surah yi leha ku tlula leyi leheke swinene’. U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka Umm Salamah na Anas bin Malik'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi ya Hafshah i hasan ya ntiyiso.' Ku hlamuseriwe eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam leswaku u tshame a khongela nivusiku a tshamile, kutani loko a ri na kwalomu ka makume nharhu kumbe makume mune wa tindzimana leti saleke eka ku hlaya ka yena, u yimile a hlaya nakambe, endzhaku ka sweswo u nkhinsamile. U tlhele a endla tano eka rak’ah ya vumbirhi. Ku tlhele ku hlamuseriwa eka yena leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, loko a khongela a tshamile, kutani loko a hlaya surah a yima, kutani a nkhinsama a nkhinsama a yimile. Loko a hlaya a tshamile, a a nkhinsama a tlhela a nkhinsama a tshamile. Ahmad na Ishaq va kanetane hi ku pfumeleriwa ka ku tirhisa hadith leyi. Swi fana ni loko va ri ni vonelo ra leswaku ti- hadith leti timbirhi i ta ntiyiso naswona ti nga tirhisiwa.