الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 321

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Az Zuhri] seg [Anas] arma d Nnbi, yenna-d; ‘Ma yella imensi yewweḍ-d yerna nnan-d iqamah, ihi bdu s imensi’. Yenna-d; 'Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n 'Aisyah, Ibn Umar, Salamah bin Al Akwa' d Umm Salamah'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Anas d hasan sahih. Ḥadit-a llan xeddmen-t kra n yimusnawen seg gar yimeddukal n Nnbi s.al.allahu ɛlayhi wasallam, am Abu Bakr d Ibn Ɛumar. Rray-agi wwin-t-id daɣen Ahmad d Ishaq, nnan-d deg sin; ‘Eǧǧ-it ad yebdu s imensi ɣas akken yeɛreḍ taẓallit n lǧamaɛ’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Sliɣ i Al Jarud yenna-d; ‘Sliɣ i Waki’ yenna-d ɣef ḥadit-a, ‘Ilaq ad yečč imensi d amezwaru ma yella yettḥulfu ad yeɣli wučči - ad yeɣli/yeɣli-’. Rray ay ṭṭfen kra n yimazzayen n tussna seg gar yimeddukal n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam d wiyaḍ yesɛa azref ad yettwaḍfer, ala ayen ay bɣan d akken ad yeẓẓal yiwen yerna ur yettwaḥettem ara ɣef kra. Yettwaḥsab-d seg Ibn Ɛebbas belli yenna-d; ‘Ur nettẓalla ara mi ara yili mazal-aɣ kra deg ulawen-nneɣ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 322

وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَتَعَشَّى ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ يَسْمَعُ قِرَاءَةَ الْإِمَامِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ

Yettwaḥka-d seg Ibn Abbas, seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam, belli yenna-d : « Ma yella imensi yettwahegga, nnan-d iqamah, ihi imensi d amezwaru ». Yenna-d; ‘Ibn Umar yečča imensi deg wakud aydeg yella yesla i tɣuri n limam’. Yenna-d; ‘Ihi [Hannad] yenna-yaɣ-d, yenna-d; yenna-yaɣ-d [Abdah] seg [Ubaydullah] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Umar]’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 323

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْكِلَابِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Yenna-aɣ-d [Harun bin Ishaq Al Hamdani] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdah bin Suleyman Al Kilabi] seg [Hsyam bin Urwah] seg [baba-s] seg [‘Aisyah] yenna-d; 'Inna Umazan n Öebbi sallallahu 'aleyhi wasallam: "Ma yella yiwen degwen yeîîes mi ara yeîîal, ihi, efk-it ad yeîîes". Imi ma yella yiwen deg-wen iẓẓall deg yiḍes, ihi yezmer lḥal, mi ara yessuter ssmaḥ, ad iɛeqleḍ iman-is s tidett.’ Yenna-d; ‘Deg yixef-agi yella daɣen umezruy seg Anas d Abu Hurairah’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Ini hadits 'Aisyah is hasan sahih'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 324

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يَأْتِينَا فِي مُصَلَّانَا يَتَحَدَّثُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ يَوْمًا فَقُلْنَا لَهُ تَقَدَّمْ فَقَالَ لِيَتَقَدَّمْ بَعْضُكُمْ حَتَّى أُحَدِّثَكُمْ لِمَ لَا أَتَقَدَّمُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ زَارَ قَوْمًا فَلَا يَؤُمَّهُمْ وَلْيَؤُمَّهُمْ رَجُلٌ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ مِنْ الزَّائِرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذِنَ لَهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ و قَالَ إِسْحَقُ بِحَدِيثِ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَشَدَّدَ فِي أَنْ لَا يُصَلِّيَ أَحَدٌ بِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ وَإِنْ أَذِنَ لَهُ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ قَالَ وَكَذَلِكَ فِي الْمَسْجِدِ لَا يُصَلِّي بِهِمْ فِي الْمَسْجِدِ إِذَا زَارَهُمْ يَقُولُ لِيُصَلِّ بِهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ

Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] ed [Hannad] deg sin; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Aban bjn Yazid Al Aththar] seg [Budail bin Maisarah Al Uqaili] seg [Abu ‘Athiyyah] - amdan seg bani Uqail - yenna-d; ’ [Malik bin Al Huwairits] yusa-d ɣer wemkan-nneɣ n tẓallit akken ad nmeslay ɣef kra, sakkin, mi d-yewweḍ wakud n tẓallit, nenna-as : ‘Ilaq ad d-teffeɣeḍ ɣer sdat -akken ad tuɣaleḍ d limam-,’ maca netta yerra-yas-d: ‘Eǧǧ yiwen seg-wen ad d-yeffeɣ ɣer sdat akken ad yuɣal d limam arma ay ak-nniɣ ayɣer ur bɣiɣ ad d-teffeɣeḍ ɣer sdat. Sliɣ i Umazan n Öebbi (s.a.w) yenna-d : « win ara yerzun ɣef wegdud, ur yettili ara d limam-nsen, maca yiwen seg-sen ad yili d limam ». Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Ḥadit-a xedmen-t aṭas n imusnawen seg yemdubawen n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d wid i d-yusan deffir-sen. Nnan-as; ‘Bab n wexxam yesɛa azref ad yili d lmuqeddem ugar n win i d-irezzun’. Seg tama-nniḍen, nnan-d kra n yimazzayen ussnanen nniḍen; ‘Ma yella amsabri yefka-d ttesriḥ ihi ulac lxir deg-s ad yuɣal d lmuqeddem’. Ishaq yettwali s lsas n ḥadit n Malik bin Al Huwairits yerna d win ay d-yesbedden, dakken amdan ur yezmir ad yeẓẓall s tmuɣli n umsadur ula ma yella yesɛa ttesriḥ. Yerna Ishaq yenna-d daɣen : « Aya yettkemmil ula deg tmesgida, amdan ur yezmir ad yesselhu aɣref ay ɣef ara yerzu. U ad d-yini; ‘Ejj yiwen zzaysen ad yili d akehhan’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 325

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ الْحِمْصِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ حَقِنٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ فِي هَذَا أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَأَشْهَرُ

Ttwaḥesben-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Ayyasi] yenna-d; yenna-yi-d [Habib bin Salih] seg [Yazid bin Syurahbil] seg [Abu Hayy Al Mu’adzin Al Himsh] seg [Tsauban] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ur yelli ara d lḥeqq i yiwen ad imuqel deg wexxam n wayeḍ alamma yufa-d ttesriḥ-nni. Yerna ur ilaq ara ad yesselḥu yiwen agdud am lmuqeddem, syin ad yefk tiẓalliyin i yiman-is mebla ma yekcem-itent, ma yella ixeddem akka, ihi ixeddem lxir. Yerna ur yettwaqbal ara daɣen wemdan ad iẓẓal deg wakud aydeg yeṭṭef deg tmeẓẓuɣt-nnes.’ Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abu Hurairah d Abu Umamah’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Tsaubah hadis has degrej hasan. Ḥadit-a yettwaḥka-d daɣen seg [Muɛawiya bin Salih] seg [As Safar bin Nusair] seg [Yazid bin Syuraih] seg [Abu Umamah] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam’. Ḥadit-a daɣen yettwaḥka-d seg [Yazid bin Syuraih] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi s.al.allah. Amzun d ḥadit n Yazid bin Syuraih, seg Abu Hayy Al Muɛadzin, seg Tsauban ɣef temsalt-a ay igerrzen ugar yerna yettwassen.

Hadith

Imam Tirmidzi : 326

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَسَدِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا يَصِحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الْإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوْ اثْنَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ

Yenna-aɣ-d [Abdul A’la bin Washil bin Abdul A’la Al Kufi] yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed ben Al Qasim Al Asadi] seg [Al Fadll ben Dalham] seg [Al Hasan] yenna-d; ‘Sliɣ [Anas bin Malik] yenna-d; Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam lallam tlata n yimdanen; win ara yesselḥun aɣref deg wakud aydeg ur t-iɛeǧba ara, tameṭṭut ara yesɛeddin iḍ deg wakud aydeg argaz-nnes yettɛeggiḍ fell-as d win ay yeslan i tɣawsa n tẓallit n Hayya 'alal falah -ad nruḥ ɣer rrbeḥ- maca ur tt-tettkemmil ara'. Yenna-d limam Tirmiḍi; ‘Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n Ibn Ɛebbas, Thalhah, Ɛebdellah bin ‘Amru d Abu Umamah’. Yenna-d Abu Ɛisa; Hadith n 'Anas' ur yelli ara d aḥeqqi, acku hadith-nni yettwaḥka-d seg Al Hasan seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam di Mursal'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Muḥemmed bin Al Qasim yettwasqerdec yerna yettwasfeḍ sɣur Imam Ahmad bin Hambal, yerna ur yelli d aḥafiz - aḥezzeb-nnes yeǧhed -. Kra n yimazzayen n tussna ttwalin d ayen yessewhamen ma yella yiwen ad yesselḥu aɣref deg wakud aydeg ur t-iɛeǧba ara, maca ma yella lmuqeddem ur yelli d amdan ur nesɛi lḥeqq, dɣa ddnub-nni yettuɣal ɣer wemdan-nni ur t-iɛeǧba ara. Seg tama niḍen, deg taluft-a, Imam Ahmad ed Ishaq llan ttwalin ma yella yiwen kan, sin neɣ kraḍ n medden ur t-ḥemmlen ara, dɣa ur yelli d lxir ma tḍefren-ten ma yella ur t-ḥemmlen ara aṭas n medden.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 327

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ قَالَكَانَ يُقَالُ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اثْنَانِ امْرَأَةٌ عَصَتْ زَوْجَهَا وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ هَنَّادٌ قَالَ جَرِيرٌ قَالَ مَنْصُورٌ فَسَأَلْنَا عَنْ أَمْرِ الْإِمَامِ فَقِيلَ لَنَا إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَئِمَّةً ظَلَمَةً فَأَمَّا مَنْ أَقَامَ السُّنَّةَ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ

Yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Jarir] seg [Mansur] seg [Hilal bin Yasaf] seg [Ziyad bin Abu Al Jaɛd] seg [Amru bin Al Harith bin Al Mushthaliq] yenna-d; ‘Iqqar-d belli imdanen ara iɛeddin s lḥebs ameqran akk ass n lḥisab, ad ilin d sin yemdanen; tameṭṭut ur nettqadar ara argaz-is d lmuqeddem n wegdud deg wakud ideg nutni ttkerhen-t’. Yenna-d; — Yenna-d Hannad; 'Jarir inna; — Yenna-d Mansur; ‘Syin nesteqsa ɣef l’imam, nnan-aɣ-d : ‘Amdan kan ay d-yettwabder deg temsalt-a d l’imam aɛdaw, ma d l’imam ay yettḍafaren ssunna, ddnub-nnes d akken ad ten-kerhen medden’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 328

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو غَالِبٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ آذَانَهُمْ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو غَالِبٍ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ

Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Ismaɛil] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ali bin Al Ḥasan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Al Ḥusin bin Al Waqid] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Ghalib] yenna-d; ‘Sliɣ [Abu Umamah] yenna-d; 'Inna Umazan n Öebbi sallallahu 'aleyhi wasallam: "krav n yemdanen ur t-tezgi ara tẓallit-nsen nnig imeẓẓuɣen-nsen; akli irewlen alamma yuɣal-d, tameṭṭut yettɛeddayen iḍ deg wakud aydeg argaz-nnes yeɛjeb-as lḥal d lmuqeddem i wegdud mi ara ur t-iɛeǧba ara’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Seg lḥirfa-agi, ḥadit-agi yesɛa azal n hasan gharib. Seg tama-nniḍen, isem n Abu Ghalib d Hazawwar.

Hadith

Imam Tirmidzi : 329

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَخَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلَّا قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ

Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Al Laits] seg [Ibn Shihab] seg [Anas bin Malik] belli yenna-d; Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam yeɣli seg uɛudiw-is, yettwajerḥem. Syin, yeẓẓall akken ma llan qqimen. Deffir waya, yekker yenna-d : « Ala d limam, neɣ yenna-d : « Ala d netta ay d-yellan d limam akken ad t-ḍefren, ma yella d takbir ihi ad yili d takbir, ma yella iɛeggeḍ ihi ad iɛeggeḍ, ma yella yerfed aqerruy-is ihi rfed iqerra-nwen, ma yella yenna-d : SAMI'AALLAMI LIMAN wid n HimayHA hemden-t Allah- syen ini-d: RABBANA WA LAKAL HAMDU -A Rabb-nneɣ, ɣur-k akk lḥemd, ma yella yessuḍ, ma yella yeẓẓall yeqqim, ẓẓallet akk kunwi s qqim." Nabi sallallahu 'alaihi wasallam yeɣli-d yerna yettwajerḥem d hasan sahih. qqaren-d; ‘Ma yella l’imam yettẓalla s tɣimit, ihi imdanen yellan deffir-s ur ttẓallan ara ala s tbeddit, ma yella ttẓallan s tɣimit, ihi tẓallit-nsen ur tettwakkes ara’, d rray ay d-wwin Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, bin Al Mubarak ed Syafi’i.

Hadith

Imam Tirmidzi : 330

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَاعِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي مَرَضِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَأْتَمُّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ قَاعِدٌ

yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Syababah bin Sawwar] seg [Syuɛba] seg [Nuɛim bin Abu Hind] seg [Abu Wa`il] seg [Masruq] seg [Aisyah] yenna-d; ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yeẓẓall deffir Abu Bakr asmi yuḍan dɣa d aya ay t-yessawḍen ɣer tmettant-nnes’. Yenna-d Abu Ɛisa; Hadis 'aisyah ada dalam derajat hasan shahih gharib. Yettwaḥsa-d seg 'Aisyah' belli Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Ma yella limam yettẓalla s tɣimit, ihi ilaq ad tẓallem s tɣimit'. Yerna mazal yettwaḥka-d belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yeffeɣ-d asmi yuḍen, ma d Abu Bakr yella yettẓalla akked medden. Syin, yeẓẓall ɣer tama n Abu Bakr, medden ẓẓallen i Abu Bakr, ma d Abu Bakr s timmad-nnes yeẓẓal i Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Yerna deg umezruy nniḍen n Ɛisyah yenna-d belli Nnbi s.al.al.allahu ‘alaihi wasallam yeẓẓall deffir Abu Bakr mi yella yeqqim. Yerna yenna-d sɣur Anas belli Nnbi s.al.allahu ‘aleyhi wasallam yeẓẓall mi yella yeqqim deffir n Abu Bakr.

Hadith

Imam Tirmidzi : 331

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَهَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ فَهُوَ أَصَحُّ

yenna-aɣ-d [Ɛebdellah bin Abu Ziyad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Syababah bin Sawwar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Thalhah] seg [Ḥumaid] seg [Thabit] seg [Anas] yenna-d; « Mi yuḍan, Rresulullah, sallallah, Ṛebbi, yeẓẓall s tɣimit deffir Abu Bakr, yettwaḍḍef s tceṭṭiḍt ». Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Hadith-agi d sahih. Yenna-d; ‘Akken i t-id-yeḥka [Yahya bin Ayyub] seg [Ḥumaid] seg [Thabit] seg [Anas]. Yerna mačči kan d win i d-yeḥkan seg Humaid seg Anas. Maca ur t-id-bder ara deg-s; zi Tabit. Ihi ḥadit yellan deg-s yettwabder-d; seg Thabit d aḥeqqi ugar’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 332

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ بِهِ الْقَوْمُ وَسَبَّحَ بِهِمْ فَلَمَّا صَلَّى بَقِيَّةَ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ بِهِمْ مِثْلَ الَّذِي فَعَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ابْنِ أَبِي لَيْلَى مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَحْمَدُ لَا يُحْتَجُّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ صَدُوقٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ لَا يَدْرِي صَحِيحَ حَدِيثِهِ مِنْ سَقِيمِهِ وَكُلُّ مَنْ كَانَ مِثْلَ هَذَا فَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَجَابِرٌ الْجُعْفِيُّ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُمَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مَضَى فِي صَلَاتِهِ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ وَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى بَعْدَ التَّسْلِيمِ وَمَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَحَدِيثُهُ أَصَحُّ لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ

Yenna-yaɣ-d [Aḥmad bin Mani’] yenna-d; yenna-aɣ-d [Husyaim] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ibn Abu Laila] seg [Ash Syaɛbi] yenna-d; ’ [Syu’bah bin Al Mughirah] yeẓẓall yid-neɣ, sakkin deg rraka’at tis snat ibedd armi d asmi ay d-nnan medden SUBHAANAALLAH, yerna yenna-t-id daɣen fell-asen. Deffir n tẓallit yessujud i sahwi s snat n tẓallit mi yeqqim. Deffir waya yenna-d i medden belli Rasulullah ssalllahu ‘alaihi wasallam ula d netta iga ayen ixeddem’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Uqbah bin Amir, Saɛd d Ɛebdallah bin Buhaynah’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Aḥadith-a n Al Mughirah bin Syu’bah yettwaḥka-d seg Al Mughirah s waṭas n yiberdan’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Kra n yimusnawen sqedcen Ibn Abu Laila seg tama n uḥezzeb-nnes. Yenna-d Ḥmed; ‘Ur yezmir ara ad yettwaseqdec lḥadit n Ibn Abu Laila d ttbut’. Inna Muḥemmed bin Ismaɛil; Ibn Abu Laila yella d argaz n tidet, d ayen kan ur s-d-nniɣ ara seg-s imi ur yezmir ara ad yemgarad gar ḥadith n tidet ay yesɛa. Ihi s yiwen am wa ur bɣiɣ ara ad as-d-awiɣ ḥadit’. Ḥadit-a daɣen yettwaḥka-d seg Al Mughirah bin Syuɛbah s waṭas n tɣawsiwin. [Sufyan] iḥka-t-id seg [Jabir] seg [Al Mughirah bin Syubail] seg [Qais bin Abu Hazim] seg [Al Mughirah bin Shuɛbah]. Jabir Al Ju’fi yettwasfeḍ daɣen sɣur kra n yimazzayen n tussna. Yahya bin Saɛid, Abdurrahman bin Mahdi yerna s lxilaf n sin-nni ǧǧan-t -ur t-id-wwin ara seg-s kra n ḥadit-'. Ḥadit-a ttgen-t imusnawen, belli ma yella ibedd wemdan deg rraqat tis snat ad ikemmel taẓallit-is, deffir waya ad yessujud iman-is s snat n sujud -sahwi-. Kra deg-sen ttwalin dakken tasuddit tettili-d uqbel asellem, wiyaḍ ttwalin dakken tasuddit tettili-d deffir tselwit. Yerna rray-nni ay d-yeqqaren dakken sujud yettwaxdem uqbel asellem n ḥadit, d win ay d-yellan s lḥeqq ugar, imi ḥadit-nni yettwaḥka-d seg Az Zuhri d Yahya bin Saɛid Al Ansari, seg Abdurrahman Al A’raj, seg Abdullah bin Buhaynah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 333

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَسَلَّمَ وَقَالَ هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

yenna-aɣ-d [Abdellah bin Abdurrahman] yenna-d; ixebber-aɣ-d [Yazid bin Harun] seg [Al Mas’udi] seg [Ziyad bin Ilaqah] yenna-d; ’ [Al Mughirah bin Syu’bah] yeẓẓal yid-neɣ, deffir ma yeẓẓal snat n rraqaɛat, yekker-d imiren kan ur yeqqim ara. Ihi nnan-d medden tiẓegwa n tẓallit -akken ad t-smektin-, maca netta iger-asen-d afus akken ad bedden. Mi yekfa taẓallit, yenna-d azul, yessuɣd s snat n tẓallit, sakkin yenna-d azul. Syin yenna-d; 'Akken i t-yexdem Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Yerna ḥadith-a yettwaḥka-d daɣen s waṭas n yiberdan seg Al Mughirah bin Syu’bah, seg Nnbi s.al.allah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 334

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ كَأَنَّهُ عَلَى الرَّضْفِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ حَرَّكَ سَعْدٌ شَفَتَيْهِ بِشَيْءٍ فَأَقُولُ حَتَّى يَقُومَ فَيَقُولُ حَتَّى يَقُومَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ لَا يُطِيلَ الرَّجُلُ الْقُعُودَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ وَلَا يَزِيدَ عَلَى التَّشَهُّدِ شَيْئًا وَقَالُوا إِنْ زَادَ عَلَى التَّشَهُّدِ فَعَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِ

yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Dawud] - dɣa d Ath Thayalisi - yenna-d; yenna-aɣ-d [Syu’bah] yenna-d; ixebber-aɣ-d [Saɛd bin Ibrahim] yenna-d; ‘Sliɣ [Abu Ubaida bin Abdellah bin Mas’ud] yenna-t-id seg [baba-s], yenna-d; ‘Amazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam, ma yella yeqqim deg rraqat tis snat n weḥric amezwaru, amzun yeqqim ɣef yiwen n uẓru yeḥman’. Yenna-d Cuɛba; — Syin Sa’d iḥerrek iɣes-is -yettmeslay- ɣef kra, steqsaɣ-t : « Armi d asmi ara d-tekkerḍ ? yerra-yas-d: ‘Armi d asmi ara d-tekkerḍ’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi deg uswir n lḥasan. D ayen kan ur yesli ara Abu Ubaidah i baba-s.’ Imusnawen ssexdamen ḥadith-a, fernen ur ilaq ara ad yeqqim wemdan aṭas deg rrakaɛat tis snat d tamezwarut, yerna ur yettɛedday ara ɣef teɣzi n tasyahud. Nnan-d daɣen : « Ma yella yeṭṭef aṭas n lweqt n tasyahud, ilaq ad yessujud sahwi s snat n sujud'. Akka i t-id-yewwi seg Asy Syaɛbi d wiyaḍ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 335

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَابِلٍ صَاحِبِ الْعَبَاءِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ صُهَيْبٍ قَالَمَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ إِلَيَّ إِشَارَةً وَقَالَ لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِشَارَةً بِإِصْبَعِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بِلَالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ

Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Al Laits bin Saɛd] seg [Buqair bin Abdullah bin Al Asyaj] seg [Nabil] -bab n tkeṛṛust- seg [Ibnu Umar] seg [Shuhaib] yenna-d; « Ḥeddreɣ sdat n Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ay yellan yettẓalla, sakkin nniɣ-as azul yerna yerra-d s tmeẓẓuɣt ». Yenna-d Ibn Ɛumar; — Ur ẓriɣ ara anagar belli Shuhaib yenna-d : « Yessign s uḍad-is ». Yenna-d; ‘Deg yixef-agi llant daɣen tmucuha n Bilal, Abu Hurairah, Anas d ‘Aisyah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 336

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍكَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلَالٍ وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا

Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Hsyyam bin Saɛd] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Umar] yenna-d; 'Sseqsaɣ [Bilal]: 'Amek ay d-yerra Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam i ssellem mi t-sselmen, deg wakud aydeg netta yella yettẓalla?' Bilal yerra-as : ‘Yefka-d lbeɛd s ufus-is’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d hasan sahih, ma d hadith shuhaib hasan degree, yerna ur nessin ara fell-as siwa seg hadith Laits seg Bukair. Yettwaḥka-d seg [Zaid bin Aslam] seg [Ibn Umar] yenna-d; 'Sseqsaɣ Bilal : 'D acu ay iga Nnbi (Nnbi) asmi ay t-sselmen deg tmesgida n Bani Amru bin Auf?' [Bilal] yerra-d: 'Yerra-d s lbeôhanat'. Yenna-d; ‘Ɣef leḥsab-inu, sin-a n yiḥaditen d iḥeqqiyen, imi tamacahut yellan deg hadith n Shuhaib ur telli d tamacahut yellan deg hadith n Bilal, yerna ma yella Ibn Umar yenna-d seg sin-nni, yezmer lḥal yella yesla seg sin-nni’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 337

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ و قَالَ عَلِيٌّ كُنْتُ إِذَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبَّحَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiyya] seg [Al Ɛmasi] seg [Abu Salih] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Yenna-d Rresulullah (s.al.allah) : « Ad d-tiniḍ tasbih i yirgazen, ad t-id-tessufɣeḍ s ifassen i tlawin. Yenna-d; ‘Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Ali, Sahl bin Saɛd, Jabir, Abu Saɛid d Ibn Umar’. Yenna-d Ali; 'Ma ssutreɣ ttesriḥ seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam mi ara yettẓalla, ad yexdem tasbih.' Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Hurairah d hasan sahih. Ḥadit-a ttgen-t yimazzayen n tussna. Yerna d rray ay d-wwin Ahmad d Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 338

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَجَدِّ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّثَاؤُبَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنِّي لَأَرُدُّ التَّثَاؤُبَ بِالتَّنَحْنُحِ

Ttwaḥesben-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar] seg [Al’Ala` bin Abdurrahman] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] belli Nnbi s.a.w. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abu Saɛid Al Khudri d jeddi-s Adi bin Thabit’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Hurairah d hasan sahih. Kra n yimusnawen ssersen lḥir deg tẓallit. Yenna-d Ibrahim; ‘S tidet, sneqseɣ lebɣi n tmeẓẓuɣt s usfeḍ n tmeẓẓuɣt-iw’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 339

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أَفْضَلُ وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَالسَّائِبِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْمَرِيضِ فَقَالَ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ وَقَدْ رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ إِنْ شَاءَ الرَّجُلُ صَلَّى صَلَاةَ التَّطَوُّعِ قَائِمًا وَجَالِسًا وَمُضْطَجِعًا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ الْمَرِيضِ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ جَالِسًا فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّي مُسْتَلْقِيًا عَلَى قَفَاهُ وَرِجْلَاهُ إِلَى الْقِبْلَةِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ صَلَّى جَالِسًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ قَالَ هَذَا لِلصَّحِيحِ وَلِمَنْ لَيْسَ لَهُ عُذْرٌ يَعْنِي فِي النَّوَافِلِ فَأَمَّا مَنْ كَانَ لَهُ عُذْرٌ مِنْ مَرَضٍ أَوْ غَيْرِهِ فَصَلَّى جَالِسًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ قَوْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ

yenna-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ɛisa bin Yunus] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ḥusin bin Al Muallim] seg [Ɛebdallah bin Buraidah] seg [Imran bin Hucain] yenna-d; Steqsaɣ Amazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam ɣef tẓallit n yiwen n wergaz ay yettwaxedmen deg tɣimit, dɣa yerra-yi-d: « Win ara yeẓẓallen deg tɣimit, d ayen yesɛan azal ugar, win ay d-yeẓẓallen deg tɣimit, lfayda-nnes d azgen seg wayen ay d-yeẓẓal yiwen deg tɣimit, yerna win ay d-yeẓẓallen deg tɣimit, d azgen n wayen ay d-yeẓẓal deg kra. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Ɛebdallah bin Amru, Anas bin As Sa`ib d Ibnu Umar’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith n Imran bin Hucain d hasan sahih. Ḥadit-a daɣen yettwaḥka-d seg [Ibrahim bin Thahman] s sanad-a, ala netta ay d-yennan; seg [Imran bin Hucain]. Yenna-d; ‘Sseqsaɣ Amazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam ɣef tẓallit i yemdanen yuḍnen, syen yerra-yi-d: ‘Ẓẓal s tbeddit, ma yella ur tezmireḍ ara, ẓẓal s tɣimit, ma yella ur tezmireḍ ara, ẓẓal s tɣimit’. Akka ay aɣ-d-yeḥka [Hannad], yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Ibrahim bin Tahman] seg [Ḥusin Al Muɛallim]. Yenna-d Abu Ɛisa; Ur nessin ula d yiwen i d-iḥekkun seg Ḥusin Al Amuɛallim am umezruy n Ibṛahim bin Taḥman. [Abu Usamah] ed waṭas n yemdanen ay d-yesmektan seg [Ḥusin Al Muɛallim] am umezruy n Ɛisa bin Yunus. Yerna ɣef leḥsab n yimusnawen, anamek n ḥadit-a yerza tiẓalliyin n sunna. Yenna-aɣ-d Muḥemmed bin Basyyar yenna-d; yenna-yaɣ-d Ibnu Abu Adi seg Aṣ’ats bin Ɛabd Malik seg Al Hasan yenna-d; ‘Ma yebɣa yiwen, yezmer ad iẓẓall tiẓalliyin n sunna s ibeddi, s tɣimit d tmeẓẓuɣt’. Imusnawen mgerraden deg ṛṛay-nsen deg wayen yerzan taẓallit n yimuḍinen yerna ur zmiren ara ad ẓẓallen qqimen. Kra n yimussnawen qqaren; ‘Ilaq ad iẓẓall yeqqim ɣef yidis-is ayeffus’. Ma d kra n yimusnawen nniḍen nnan-d; « Yessefk ad yeẓẓall yeqqim ɣef tɣerɣert-nnes, iḍarren-nnes ttmuqulen ɣer lqibla ». Sufyan Ats Tsauri yenna-d ɣef ḥadit-agi : ‘Win ara yeẓẓallen s tɣimit ad yawi azgen n lfayda n win ara yeẓẓallen s ibeddi’. Yenna-d; ‘Ayagi yettwaxdem i yemdanen iseḥḥan d yemdanen ur nesɛi ara ssebba - dɣa deg tẓallit n sunna -. Ma d win ur nezmir ara s lǧal n waṭṭan neɣ s kra nniḍen yerna yettẓalla yeqqim, ad as-d-yawi lxir am win ara ibedden. Yerna kra seg yiḥaditen-a ttwaḥekmen-d daɣen am wawalen n Sufyan Ats Tsauri’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 340

حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَإِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ وَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ جَالِسًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْعَمَلُ عَلَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ كَأَنَّهُمَا رَأَيَا كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحًا مَعْمُولًا بِهِمَا

Yettwaḥsab-aɣ-d [Al Anshar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ma’n] yenna-d; yenna-aɣ-d [Malik bin Anas] seg [Ibn Shihab] seg [As Sa`ib bin Yazid] seg [Al Muthallib bin Abu Wada’ah As Sahmi] seg [Hafshah] tameṭṭut n Nnbi s.al.allah, yenna-d yiwet n tikkelt; 'Ur ẓriɣ ara Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yettẓalla taẓallit n sunna deg wakud aydeg yeqqim armi d aseggas uqbel lmut-nnes. Yella ixeddem taẓallit n sunna deg wakud aydeg yeqqim, yeqqar-d ssuṛa s tɣawla tartil armi ay tuɣal ssuṛa-nni teɣzif ugar n tin ay d-yeɣlin’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Umm Salamah d Anas bin Malik’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith Hafshah ini d hasan sahih. Yettwaḥka-d seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam belli yiwet n tikkelt yeẓẓall deg yiḍ mi yeqqim, dɣa mi s-d-qqimen azal n tlatin neɣ rebɛin n yifyar deg tɣuri-ines, ibedd, yeɣra-d tikkelt nniḍen, deffir waya, yeɣli-d. Iga akka daɣen di rrakaɛat tis snat. Yettwaḥseb-d daɣen seg-s belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, ma yella yeẓẓall deg tɣimit, syin mi ara yeɣreḍ ssuṛa ad ibedd, syin ad yeɣli yerna ad yessujded deg wakud aydeg ibedd. Mi ara yeɣreḍ mi ara yeqqim, ad yeɣli, ad yessujd mi ara yeqqim. Ahmad d Ishaq mcawaren ɣef lḥeqq n uxeddim n ḥadit-a. Amzun llan s tmuɣli-nsen belli sin-a n yiḥaditen d iḥeqqiyen yerna zemren ad ttwaxedmen.