Imam Tirmidzi : 321
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Anas] kugeza ku Muhanuzi, yaravuze ati: 'Niba ifunguro rya nimugoroba ryateguwe kandi iqamah ikavugwa, tangira urye'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuzwe na 'Aisyah, Ibn Umar, Salamah bin Al Akwa' na Umm Salamah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Anas ni iy'ukuri. Iyi Hadithi yakozwe n'abahanga bamwe bo mu banyesiyansi b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam, nka Abu Bakr na Ibn Umar. Iki gitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq, bombi bavuze bati: 'Nimutangire ifunguro rya nimugoroba nubwo yabuze iswala y'itorero'. Abu Isa yaravuze ati: 'Numvise Al Jarud avuga; numvise Waki avuga kuri iyi Hadithi ati: "Agomba kubanza kurya ifunguro rya nimugoroba niba afite impungenge ko ibiryo bye bizangirika - bibora / bishaje -." Igitekerezo cya bamwe mu bahanga bo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam n'abandi gikwiye gukurikizwa, ariko icyo bashaka ni uko umutima w'umuntu udahugira mu kintu icyo ari cyo cyose mu gihe cyo gusenga." Yavuzwe na Ibn Abbas ko yagize ati: "Ntidukora isengesho iyo hari ikintu mu mitima yacu."
Imam Tirmidzi : 322
وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَتَعَشَّى ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ يَسْمَعُ قِرَاءَةَ الْإِمَامِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Byavuzwe na Ibn Abbas, bivuye ku Muhanuzi Sallallahu 'alaihi wasallam, ko yagize ati: 'Niba ifunguro rya nimugoroba ryateguwe kandi iqamah ikavugwa, banza urye'. Yaravuze ati: 'Ibn Umar yariye ifunguro rya nimugoroba ubwo yumvaga igisomwa cya imamu'. Yaravuze ati: 'Niko [Hannad] yatubwiye, aravuga; yatubwiye [Abdah] bivuye kuri [Ubaidullah] bivuye kuri [Nafi'] bivuye kuri [Ibn Umar]'.
Imam Tirmidzi : 323
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْكِلَابِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yatubwiye [Harun bin Ishaq Al Hamdani] yaravuze; yatubwiye [Abdah bin Sulaiman Al Kilabi] yabikuye kuri [Hisyam bin Urwah] yabikuye kuri [se] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze ati; 'Intumwa ya Allah sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Niba umwe muri mwe asinziriye mu gihe asenga, nimumureke asinzire. Kuko niba umwe muri mwe asenze mu gihe asinziriye, birashoboka ko iyo asabye imbabazi yiyanga koko.' Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Anas na Abu Hurairah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi 'Aisyah ni iy'ukuri'.
Imam Tirmidzi : 324
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يَأْتِينَا فِي مُصَلَّانَا يَتَحَدَّثُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ يَوْمًا فَقُلْنَا لَهُ تَقَدَّمْ فَقَالَ لِيَتَقَدَّمْ بَعْضُكُمْ حَتَّى أُحَدِّثَكُمْ لِمَ لَا أَتَقَدَّمُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ زَارَ قَوْمًا فَلَا يَؤُمَّهُمْ وَلْيَؤُمَّهُمْ رَجُلٌ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ مِنْ الزَّائِرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذِنَ لَهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ و قَالَ إِسْحَقُ بِحَدِيثِ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَشَدَّدَ فِي أَنْ لَا يُصَلِّيَ أَحَدٌ بِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ وَإِنْ أَذِنَ لَهُ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ قَالَ وَكَذَلِكَ فِي الْمَسْجِدِ لَا يُصَلِّي بِهِمْ فِي الْمَسْجِدِ إِذَا زَارَهُمْ يَقُولُ لِيُصَلِّ بِهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ
Yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] na [Hannad] bombi; yatubwiye [Waki'] kuva kuri [Aban bjn Yazid Al Aththar] kuva kuri [Budail bin Maisarah Al Uqaili] kuva kuri [Abu 'Athiyyah] - umuntu wo muri bani Uqail - yaravuze ati; '[Malik bin Al Huwairits] yaje aho twasengeraga kugira ngo tuganire ku kintu runaka, hanyuma igihe cyo gusenga kigeze, turamubwira tuti: 'Mukwiye kuza imbere - kuba imamu-,' ariko arasubiza ati: 'Nimuze umwe muri mwe aze imbere kuba imamu kugeza igihe nzababwiye impamvu ntashaka kuza imbere. Numvise Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) ivuga iti: 'Umuntu wese usura abantu, ntabe imamu wabo, ahubwo abe imamu'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Iyi Hadithi yakozwe n'abahanga benshi bo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam n'abaje nyuma yabo.' Baravuze bati: 'Nyiri inzu afite uburenganzira bwo kuba imamu kurusha umushyitsi.' Mu gihe abandi bahanga bamwe bavuze bati: 'Niba nyir'inzu atanze uburenganzira nta kibi kirimo kuba imamu.' Ishaq yavuze ashingiye kuri Hadithi ya Malik ibn Al Huwairith kandi yari ahamye, ko umuntu atemerewe kuyobora isengesho n'umushyitsi kabone n'iyo yaba afite uburenganzira.' Kandi Ishaq yaravuze ati: 'Ibi binakurikizwa no mu musigiti, umuntu ntiyemerewe kuyobora itsinda ry'abantu asura. Kandi agomba kuvuga ati: 'Nimureke umwe muri bo abe imamu.'
Imam Tirmidzi : 325
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ الْحِمْصِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ حَقِنٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ فِي هَذَا أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَأَشْهَرُ
Twabwiwe [Ali bin Hujr] yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Ayyasy] yaravuze; yambwiye [Habib bin Salih] yavuye kuri [Yazid bin Syurahbil] yavuye kuri [Abu Hayy Al Mu'adzin Al Himsh] yavuye kuri [Tsauban] yavuye kuri Intumwa sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Si halali ku muntu kureba mu nzu y'undi muntu kugeza abonye uburenganzira, niba akomeje kureba - nta burenganzira - hanyuma akinjira. Kandi ntihakagire uyobora abantu nk'umupadiri hanyuma akiyegurira amasengesho ye atayashyizemo, niba abikoze aba yagambaniye. Kandi umuntu ntabwo yemerewe gusenga yifashe mu nkari ze.' Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Abu Hurairah na Abu Umamah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Tsaubah ifite urugero rwa hasan.' Iyi Hadithi nayo yavuzwe muri [Mu'awiyah bin Salih] kuva kuri [Nka Safar bin Nusair] kuva kuri [Yazid bin Syuraih] ukomoka kuri [Abu Umamah] ukomoka ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam'. Iyi Hadithi nayo yavuzwe kuri [Yazid bin Syuraih] kuva kuri [Abu Hurairah] avuye ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Ni nkaho Hadithi ya Yazid bin Syuraih, kuva Abu Hayy Al Mu'adzin, i Tsauban kuri iki kibazo ari nziza sanad kandi izwi '.
Imam Tirmidzi : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَسَدِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا يَصِحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الْإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوْ اثْنَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ
Yatubwiye [Abdul A'la bin Washil bin Abdul A'la Al Kufi] yaravuze; yatubwiye [Muhammad bin Al Qasim Al Asadi] yabikuye kuri [Al Fadll bin Dalham] yabikuye kuri [Al Hasan] yaravuze ati; 'Numvise [Anas bin Malik] avuga ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yavumye abantu batatu; umuntu uyobora abantu mu gihe batabikunda, umugore urarana umugabo we amurakariye n'umuntu wumva Hayya ahamagarira isengesho 'alal falah - tujye mu ntsinzi - ariko ntabikurikize'. Imamu Tirmidhi yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi Hadithi za Ibn Abbas, Thalhah, Abdullah bin 'Amru na Abu Umamah'. Abu Isa yaravuze ati; Hadithi za 'Anas' si iz'ukuri, kuko Hadithi yavuzwe na Al Hasan yavuye ku Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam muri Mursal'. Abu Isa yaravuze ati; 'Muhammad bin Al Qasim yaganiriweho kandi acika intege na Imam Ahmad bin Hanbal, kandi ntiyari hafidz - gufata mu mutwe cyane -. Hari abahanga babona ko ari makrooh ko umuntu ayobora itsinda mu gihe we ataryanga, ariko niba imam atari umurenganya, icyaha gisubira ku bamusuzugura. Hagati aho, Imam Ahmad na Ishaq bavuga ko niba abantu babyanga ari umwe, babiri, cyangwa batatu gusa, nta kibi kirimo kubayobora keretse ababyanga ari abantu benshi.'
Imam Tirmidzi : 327
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ قَالَكَانَ يُقَالُ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اثْنَانِ امْرَأَةٌ عَصَتْ زَوْجَهَا وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ هَنَّادٌ قَالَ جَرِيرٌ قَالَ مَنْصُورٌ فَسَأَلْنَا عَنْ أَمْرِ الْإِمَامِ فَقِيلَ لَنَا إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَئِمَّةً ظَلَمَةً فَأَمَّا مَنْ أَقَامَ السُّنَّةَ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ
Yatubwiye [Hannad] yaravuze; yatubwiye [Jarir] yavuye kuri [Mansur] yavuye kuri [Hilal bin Yasaf] yavuye kuri [Ziyad bin Abu Al Ja'd] yavuye kuri ['Amru bin Al Harith bin Al Mushthaliq] yaravuze ati; 'Bivugwa ko abantu bazahabwa igihano gikomeye cyane ku munsi w'urubanza bazaba abantu babiri; umugore utumvira umugabo we n'umutambyi w'abantu mu gihe bamwanga'. Yaravuze ati; 'Hannad yaravuze ati; 'Jarir yaravuze; Mansur yaravuze ati; 'Hanyuma twabajije ibya imamu, maze tubwirwa tuti: 'Umuntu umwe rukumbi uvugwa muri uru rubanza ni imamu utari mwiza, naho ku ba imamu bakurikiza suna, icyaha ni uko abantu babanga'.
Imam Tirmidzi : 328
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو غَالِبٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ آذَانَهُمْ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو غَالِبٍ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ
Yatubwiye [Muhammad bin Isma'il] yaravuze; yatubwiye [Ali bin Al Hasan] yaravuze; yatubwiye [Al Husain bin Al Waqid] yaravuze; yatubwiye [Abu Ghalib] yaravuze; 'Numvise [Abu Umamah] avuga ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Abantu batatu amasengesho yabo atazarenga amatwi yabo; umugaragu uhunga kugeza agarutse, umugore urarana umugabo we arakaye n'umutambyi w'abantu iyo batabikunze'. Abu Isa yaravuze ati: 'Uhereye kuri iyi ngingo, iyi Hadithi ifite urwego rwa hasan gharib. Hagati aho, izina rya Abu Ghalib ni Hazawwar'.
Imam Tirmidzi : 329
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَخَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلَّا قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
Yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits] yabikuye kuri [Ibn Shihab] yabivuze kuri [Anas bin Malik] ko yavuze ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaguye ku ifarashi ye arakomereka. Hanyuma asengera hamwe bicaye. Nyuma y'ibyo yarahagurutse aravuga ati: 'Imamu ni we wenyine, cyangwa yaravuze ati: 'Ni we wenyine ugirwa imamu kugira ngo akurikire, niba ari takbir, niba yunamye, nimupfukame, niba yunamye, nimuzamure imitwe yanyu, niba avuze ati: SAMI'AALLAHU LIMAN HAMIDAHU -Allah yumve ishimwe ry'abamusingiza - hanyuma muvuge muti: RABBANA WA LAKAL HAMDU -Yewe Mana yacu, ishimwe ryose ni iryawe, niba yunamye, nimupfukame, kandi niba asenze yicaye, nimusenge mwese mwicaye.' Yaravuze ati; 'Muri iki gice harimo kandi inkuru yavuye kuri 'Aisha, Abu Hurairah, Jabir, Ibn Umar na Mu'awiyah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Anas ivuga ko Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yaguye arakomereka ni hasan sahih. Bamwe mu bahanga bo mu basangirangendo b'Intumwa shallallahu 'alaihi wasallam bakurikije iyi Hadithi. Muri bo harimo; Jabir bin Abdullah, Usaid bin Hudlair, Abu Hurairah n'abandi. Ahmad na Ishaq nabo bakurikije iyi Hadithi. Kandi bamwe mu bahanga bavuze bati: 'Niba imamu asenga yicaye, abantu bari inyuma ye ntibasenga keretse bahagaze, niba basenga bicaye, isengesho ryabo ntiriba rifite agaciro'. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, bin Al Mubarak na Syafi'i.
Imam Tirmidzi : 330
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَاعِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي مَرَضِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَأْتَمُّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ قَاعِدٌ
yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] yaravuze; yatubwiye [Syababah bin Sawwar] yavuye kuri [Syu'bah] yavuye kuri [Nu'aim bin Abu Hind] yavuye kuri [Abu Wa`il] yavuye kuri [Masruq] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze inyuma ya Abu Bakr ubwo yari arwaye byatumye apfa'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith' ya Aisyah iri mu rwego rwa hasan shahih gharib. Yavuzwe na 'Aisyah ko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yagize ati: 'Niba imamu asenze yicaye, mugomba gusenga mwicaye'. Kandi biracyavugwa ko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yasohotse ubwo yari arwaye, ubwo Abu Bakr yari arimo gusenga hamwe n'abantu. Hanyuma yasenze iruhande rwa Abu Bakr, abantu basenga Abu Bakr, mu gihe Abu Bakr ubwe yasengaga Intumwa sallallaahu alaihi wasallam. Kandi mu yandi mateka ya 'Aisyah havugwa ko Intumwa sallallaahu alaihi wasallam yasengeraga inyuma ya Abu Bakr yicaye. Kandi byavuzwe na Anas ko Intumwa sallallaahu alaihi wasallam yasengeraga yicaye inyuma ya Abu Bakr.
Imam Tirmidzi : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَهَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ فَهُوَ أَصَحُّ
yatubwiye [Abdullah bin Abu Ziyad] yaravuze; yatubwiye [Syababah bin Sawwar] yaravuze; yatubwiye [Muhammad bin Thalhah] yavuye kuri [Humaid] yavuye kuri [Thabit] yavuye kuri [Anas] yaravuze ati: 'Ubwo yari arwaye, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze yicaye inyuma ya Abu Bakr, yitwikiriye igitambaro.' Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni ukuri.' Yaravuze ati: 'Uku ni ko [Yahya bin Ayyub] yayivuze kuri [Humaid] yavuye kuri [Thabit] yavuye kuri [Anas]. Kandi si umuntu wavuze kuri Humaid yavuye kuri Anas gusa. Ariko ntibayivugamo; yavuye kuri Thabit. Bityo Hadithi irimo iravugwa; yavuye kuri Thabit ni ukuri kurushaho'.
Imam Tirmidzi : 332
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ بِهِ الْقَوْمُ وَسَبَّحَ بِهِمْ فَلَمَّا صَلَّى بَقِيَّةَ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ بِهِمْ مِثْلَ الَّذِي فَعَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ابْنِ أَبِي لَيْلَى مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَحْمَدُ لَا يُحْتَجُّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ صَدُوقٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ لَا يَدْرِي صَحِيحَ حَدِيثِهِ مِنْ سَقِيمِهِ وَكُلُّ مَنْ كَانَ مِثْلَ هَذَا فَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَجَابِرٌ الْجُعْفِيُّ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُمَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مَضَى فِي صَلَاتِهِ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ وَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى بَعْدَ التَّسْلِيمِ وَمَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَحَدِيثُهُ أَصَحُّ لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Husyaim] yaravuze; yatubwiye [Ibn Abu Laila] abikuye kuri [Ash Sya'bi] yaravuze ati; '[Syu'bah bin Al Mughirah] yasenze natwe, hanyuma muri raka ya kabiri arahaguruka kugeza ubwo abantu bavuze SUBHAANAALLAH, kandi na we arabibabwira. Nyuma y'isengesho yunamye asabira sahwi apfukamye kabiri yicaye. Nyuma y'ibyo yabwiye abantu ko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' nawe yakoze ibyo yakoze. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Uqbah bin Amir, Sa'd na Abdullah bin Buhainah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Al Mughirah bin Syu'bah yavuzwe na Al Mughirah mu buryo bwinshi'. Abu Isa yaravuze ati: 'Abahanga bamwe bavuze kuri Ibn Abu Laila bakurikije uko yafashe mu mutwe. Ahmad yaravuze ati: 'Hadithi ya Ibn Abu Laila ntishobora gukoreshwa nk'igihamya'. Kandi Muhammad bin Isma'il yaravuze ati: 'Ibn Abu Laila yari umuntu w'inyangamugayo, ni uko ntamuvuze kuko atashoboraga gutandukanya Hadithi z'ukuri yari afite. Rero ku muntu nk'uyu sinshaka kumukuraho Hadithi'. Iyi Hadithi yanavuzwe na Al Mughirah bin Syu'bah mu buryo bwinshi. [Sufyan] yayivuze kuri [Jabir] kuri [Al Mughirah bin Syubail] kuri [Qais bin Abu Hazim] kuri [Al Mughirah bin Shu'bah]. Jabir Al Ju'fi na we acika intege na bamwe mu bahanga mu bya siyansi. Yahya bin Sa'id, Abdurrahman bin Mahdi kandi uretse bombi bamusize - nta Hadithi na imwe bamukuyeho -'. Iyi Hadithi ikoreshwa n'abahanga mu bya siyansi, ko iyo umuntu ahagaze muri raka ya kabiri agomba gukomeza isengesho rye, nyuma yaho apfukama asujuda kabiri -sahwi-. Bamwe muri bo bavuga ko gusujudurwa bikorwa mbere yo kuramutsa, abandi bavuga ko gusujudu bikorwa nyuma yo kuramutsa. Kandi igitekerezo kivuga ko gusujudu bikorwa mbere yo kuramutsa ni ukuri kurushaho, kuko Hadithi yavuzwe na Az Zuhri na Yahya bin Sa'id Al Ansari, bivuye kuri Abdurrahman Al A'raj, bivuye kuri Abdullah bin Buhainah'.
Imam Tirmidzi : 333
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَسَلَّمَ وَقَالَ هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
yatubwiye [Abdullah bin Abdurrahman] ati; yatubwiye [Yazid bin Harun] abikesha [Al Mas'udi] abikesha [Ziyad bin Ilaqah] ati; '[Al Mughirah bin Syu'bah] yasenze natwe, amaze gusenga raka ebyiri yahise arahaguruka ntiyicara. Nuko abantu baravuga amasaro yo gusenga - kugira ngo bamwibutse-, ariko abashyira ikimenyetso ngo bahaguruke. Arangije gusenga, yaramukije yunamye yunamye kabiri, hanyuma arasuhuza. Hanyuma aravuga ati: 'Uko ni ko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yabikoze'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Kandi iyi Hadithi yavuzwe mu buryo bwinshi ivuye kuri Al Mughirah bin Syu'bah, ivuye ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Tirmidzi : 334
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ كَأَنَّهُ عَلَى الرَّضْفِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ حَرَّكَ سَعْدٌ شَفَتَيْهِ بِشَيْءٍ فَأَقُولُ حَتَّى يَقُومَ فَيَقُولُ حَتَّى يَقُومَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ لَا يُطِيلَ الرَّجُلُ الْقُعُودَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ وَلَا يَزِيدَ عَلَى التَّشَهُّدِ شَيْئًا وَقَالُوا إِنْ زَادَ عَلَى التَّشَهُّدِ فَعَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِ
yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] yaravuze; yatubwiye [Abu Dawud] - ari we Ath Thayalisi - yaravuze; yatubwiye [Syu'bah] yaravuze; yatubwiye [Sa'd bin Ibrahim] yaravuze; 'Numvise [Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas'ud] abivuga kuri [se],' yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam, iyo yicaraga muri raka ya kabiri y'igice cya mbere, byari nk'aho yicaye ku ibuye rishyushye'. Shu'bah aravuga; 'Hanyuma Sa'd yazunguje iminwa ye - avuga ku kintu runaka, ndamubaza nti 'Kugeza ubyutse?' arasubiza ati 'Kugeza ubyutse'. Abu Isa aravuga ati: 'Iyi Hadithi iri mu rwego rwa hasan. Ni uko Abu Ubaidah atari yarigeze yumva se.' Abahanga mu bya siyansi bashyira mu bikorwa iyi Hadithi, bahitamo ko umugabo adakwiye kwicara igihe kirekire muri raka ya kabiri n'iya mbere, kandi ntarenze igihe cya tasyahud. Bongeye kuvuga bati: 'Niba bimara igihe kirekire kuruta tasyahud, agomba kunama sahwi apfukamye kabiri'. Uku ni ko byavuzwe na Asy Sya'bi n'abandi.
Imam Tirmidzi : 335
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَابِلٍ صَاحِبِ الْعَبَاءِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ صُهَيْبٍ قَالَمَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ إِلَيَّ إِشَارَةً وَقَالَ لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِشَارَةً بِإِصْبَعِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بِلَالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ
Yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits bin Sa'd] yabikuye kuri [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj] yabikuye kuri [Nabil] - nyiri ikote - yavuye kuri [Ibnu Umar] yavuye kuri [Shuhaib] yaravuze ati; 'Nanyuze kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wari usenga, hanyuma ndamusuhuza maze aransubiza akoresheje ikimenyetso.' Ibn Umar aravuga ati; 'Simbizi uretse ko Shuhaib yavuze ati: 'Akoresha urutoki rwe'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Bilal, Abu Hurairah, Anas na 'Aisyah'.
Imam Tirmidzi : 336
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍكَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلَالٍ وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا
Yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] yaravuze; yatubwiye [Waki'] yaravuze; yatubwiye [Hisyam bin Sa'd] yabikuye kuri [Nafi'] yabikuye kuri [Ibn Umar] yaravuze; 'Nabajije [Bilal], 'Ni gute Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yasubije intashyo igihe bamusuhuzaga, ubwo yari arimo gusenga?' Bilal aramusubiza ati: 'Yatanze ikimenyetso n'ukuboko kwe'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri, mu gihe Hadithi ya Shuhaib ifite impamyabumenyi, kandi ntayo tuzi uretse Hadithi ya Laits yavuye kuri Bukair. Yavuzwe na [Zaid bin Aslam] yavuye kuri [Ibn Umar] yaravuze ati; 'Nabajije Bilal nti: 'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yakoze iki ubwo bamusuhuzaga mu musigiti wa Bani 'Amru bin Auf?' [Bilal] yasubije ati: 'Yasubije n'ibimenyetso'. Yaravuze ati; “Mu bitekerezo byanjye, izi Hadithi ebyiri ni iz’ukuri, kuko inkuru iri muri Hadithi ya Shuhaib atari inkuru iri muri Hadithi ya Bilal, kandi niba Ibn Umar yarazivuze zombi birashoboka ko yazumvishe zombi.”
Imam Tirmidzi : 337
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ و قَالَ عَلِيٌّ كُنْتُ إِذَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبَّحَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
yatubwiye [Hannad] yaravuze; yatubwiye [Abu Mu'awiyah] yavuye kuri [Al A'masy] yavuye kuri [Abu Salih] yavuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Kuvuga tasbih ku bagabo no gukoma amashyi ku bagore'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuzwe na Ali, Sahl bin Sa'd, Jabir, Abu Sa'id na Ibn Umar'. Ali yaravuze ati: 'Ninsaba uburenganzira Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' iyo arimo gusenga, azakora tasbih.' Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Abu Hurairah ni iy'ukuri. Iyi Hadithi ikorwa n'inzobere mu bumenyi. Kandi iki ni igitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 338
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَجَدِّ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّثَاؤُبَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنِّي لَأَرُدُّ التَّثَاؤُبَ بِالتَّنَحْنُحِ
Twabwiwe [Ali bin Hujr] ati; yatumenyesheje [Isma'il bin Ja'far] abiva kuri [Al 'Ala` bin Abdurrahman] abiva kuri [se] abiva kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yavuze ati: 'Kuroga mu isengesho biva kuri Shitani, niba umwe muri mwe aroga, agomba kubyifatamo uko ashoboye kose'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru ya Abu Sa'id Al Khudri na sekuru Adi bin Thabit'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Abu Hurairah ni hasan sahih. Hari abahanga bavuze ko kuroga mu isengesho ari ngombwa. Ibrahim yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, ndirinda icyifuzo cyo kuroga mu muhogo wanjye'.
Imam Tirmidzi : 339
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أَفْضَلُ وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَالسَّائِبِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْمَرِيضِ فَقَالَ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ وَقَدْ رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ إِنْ شَاءَ الرَّجُلُ صَلَّى صَلَاةَ التَّطَوُّعِ قَائِمًا وَجَالِسًا وَمُضْطَجِعًا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ الْمَرِيضِ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ جَالِسًا فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّي مُسْتَلْقِيًا عَلَى قَفَاهُ وَرِجْلَاهُ إِلَى الْقِبْلَةِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ صَلَّى جَالِسًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ قَالَ هَذَا لِلصَّحِيحِ وَلِمَنْ لَيْسَ لَهُ عُذْرٌ يَعْنِي فِي النَّوَافِلِ فَأَمَّا مَنْ كَانَ لَهُ عُذْرٌ مِنْ مَرَضٍ أَوْ غَيْرِهِ فَصَلَّى جَالِسًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ قَوْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ
yatubwiye [Ali bin Hujr] yaravuze; yatubwiye [Isa bin Yunus] yaravuze; yatubwiye [Husain bin Al Muallim] yabikuye kuri [Abdullah bin Buraidah] yabikuye kuri [Imran bin Hushain] yaravuze ati; 'Nabajije Intumwa y'Imana sallallahu alaihi wasallam ku isengesho ry'umuntu ryakorwaga yicaye, maze irasubiza iti: 'Usenga ahagaze ni we uruta abandi, umuntu wese usenga yicaye, igihembo ni kimwe cya kabiri cy'icyo umuntu asenga ahagaze, kandi umuntu wese usenga aryamye, igihembo ni kimwe cya kabiri cy'icyo umuntu asenga yicaye'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi amateka ya Abdullah bin Amru, Anas bin As Sa`ib na Ibnu Umar'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Imran bin Hushain ni iy'ukuri. Iyi Hadithi yanavuzwe na [Ibrahim bin Thahman] hamwe n'iyi sanad, ni we wenyine wabivuze; yavuzwe na [Imran bin Hushain]. Yaravuze ati; 'Nabajije Intumwa y'Imana (sallallahu alaihi wasallam) ku bijyanye no gusabira abarwayi, hanyuma irasubiza iti: 'Ssenga uhagaze, niba udashoboye senga wicaye, kandi niba udashoboye senga uryamye'. Uko ni ko [Hannad] yabitubwiye, aravuga; yatubwiye [Waki'] kuva kuri [Ibrahim bin Thahman] kuva kuri [Husain Al Mu'allim]. Abu Isa yaravuze ati: 'Nta muntu tuzi wavuze ibya Husain Al Amu'allim nk'amateka ya Ibrahim bin Thahman. [Abu Usamah] n'abantu benshi bavuze ibya Husain Al Mu'allim] nk'amateka ya Isa bin Yunus. Kandi nk'uko abahanga mu bya siyansi babivuga, ibisobanuro by'iyi Hadithi bireba amasengesho ya sunnah. Yatubwiye Muhammad bin Basysyar yaravuze; yatubwiye Ibn Abu Adi kuva kuri Ash'ats bin Abdul Malik kuva kuri Al Hasan yaravuze ati: 'Niba umuntu abyifuza, ashobora gusenga iswala ya sunnah ahagaze, yicaye, cyangwa aryamye.' Abahanga bafite ibitekerezo bitandukanye ku isengesho ry'umurwayi udashobora gusenga yicaye. Hari abahanga bavuga bati: 'Agomba gusenga aryamye iburyo bwe.' Mu gihe abandi bahanga bavuga bati: 'Agomba gusenga aryamye ibirenge bye byerekeza Qibla.' Sufyan Ats Tsauri yavuze kuri iyi hadith ati: 'Umuntu wese usenga yicaye azahabwa kimwe cya kabiri cy'ibihembo by'umuntu usenga ahagaze.' Yagize ati: 'Ibi bireba abantu bazima n'abadafite urwitwazo - ni ukuvuga mu masengesho ya suna. Ku bijyanye n'abakumirwa kubera indwara cyangwa izindi mpamvu kandi bagasenga bicaye, bazahabwa ibihembo nk'abahagaze. Kandi zimwe muri izi hadith nazo zavuzwe nk'amagambo ya Sufyan Ats Tsauri.'
Imam Tirmidzi : 340
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَإِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ وَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ جَالِسًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْعَمَلُ عَلَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ كَأَنَّهُمَا رَأَيَا كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحًا مَعْمُولًا بِهِمَا
Twabwiwe [Al Anshar] yaravuze; yatubwiye [Ma'n] yaravuze; yatubwiye [Malik bin Anas] yavuye kuri [Ibn Shihab] yavuye kuri [Nkuko Sa`ib bin Yazid] yavuye kuri [Al Muthallib bin Abu Wada'ah As Sahmi] yavuye kuri [Hafshah] umugore w'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yigeze kuvuga ati: 'Sinigeze mbona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam asenga amasengesho ya sunnah yicaye kugeza umwaka umwe mbere y'urupfu rwe. Yasengaga iswala ya sunnah yicaye, asoma sura mu buryo bwa tartil kugeza ubwo sura yabaye ndende kurusha ndende'. Yagize ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Umm Salamah na Anas bin Malik'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Hafshah ni iy'ukuri.' Byavuzwe n'Intumwa y'Imana (saww) ko yigeze gusenga nijoro yicaye, bityo iyo yari asigaranye imirongo igera kuri mirongo itatu cyangwa mirongo ine mu gusoma kwe, yarahagurukaga arongera arasoma, nyuma yaho arapfukama. Yabikoze no muri raka ya kabiri. Yanavuzwe ko Intumwa y'Imana (saww) yasengaga yicaye, hanyuma iyo yasomaga sura yarahagurukaga, hanyuma agapfukama ahagaze. Iyo yasomaga yicaye, yarapfukamaga agakomeza kwicara. Ahmad na Ishaq bajyaga impaka ku byemezo byo gushyira mu bikorwa iyi Hadithi. Ni nk'aho babona ko izi Hadithi ebyiri ari iz'ukuri kandi zishobora gushyirwa mu bikorwa.