Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 321
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ
[Qutaibah-k] esan zigun; [Sufyan bin Uyainah-k] [Az Zuhri-tik] [Anas-etik] Profetari esan zigun, esan zuen: 'Afaria prest badago eta iqamah esaten bada, hasi afariarekin'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan 'Aisyah, Ibn Umar, Salamah bin Al Akwa' eta Umm Salamah'-en narrazioak ere badaude. Abu Isak esan zuen: 'Anas-en hadith hau benetakoa da. Hadith hau Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean dauden zientzialari batzuek praktikatu zuten, hala nola Abu Bakr eta Ibn Umarrek. Iritzi hau Ahmadek eta Ishaq-ek ere hartu zuten, biek esanez: 'Has dezala afariarekin, nahiz eta kongregazioko otoitza galdu'. Abu Isak esan zuen: 'Al Jarud-ek esaten entzun nuen; Waki-k hadith honi buruz esaten entzun nuen: "Lehenengo afaria jan beharko luke bere janaria hondatuko den beldur bada - ustelduko/zaharkituko den -". Sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eta beste batzuen lagunen artean dauden jakintsu batzuen iritzia jarraitzeko modukoagoa da, baina nahi dutena da pertsona baten bihotza ez egotea ezertaz kezkatuta otoitza egiten duenean". Ibn Abbasek kontatu zuenez, honek esan zuen: "Ez dugu otoitz egiten gure bihotzean zerbait dugunean".
Hadith
Imam Tirmidzi : 322
وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَتَعَشَّى ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ يَسْمَعُ قِرَاءَةَ الْإِمَامِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Ibn Abbasek, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak, esan zuen: 'Afaria prest badago eta iqamah esaten bada, orduan afaria lehenengo'. Esan zuen: 'Ibn Umarrek afaldu zuen imamaren irakurketa entzuten zuen bitartean'. Esan zuen: 'Horrela esan zigun [Hannadek], esan zuen; esan digu [Abdah]-ek [Ubaidullah]-engandik [Nafi'-rengandik [Ibn Umar]-engandik'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 323
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْكِلَابِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Harun bin Ishaq Al Hamdani]-k esan zigun; [Abdah bin Sulaiman Al Kilabik] [Hisyam bin Urwah-rengandik] [bere aita]-rengandik ['Aisyah-rengandik] esan zuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Zuetako batek logura badu otoitz egiten duen bitartean, utzi lotara. Izan ere, zuetako batek logura duen bitartean otoitz egiten badu, barkamena eskatzerakoan bere buruari errieta egitea posible da'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Anas eta Abu Hurairah-ren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: ''Aisyah hadith hau benetakoa da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 324
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يَأْتِينَا فِي مُصَلَّانَا يَتَحَدَّثُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ يَوْمًا فَقُلْنَا لَهُ تَقَدَّمْ فَقَالَ لِيَتَقَدَّمْ بَعْضُكُمْ حَتَّى أُحَدِّثَكُمْ لِمَ لَا أَتَقَدَّمُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ زَارَ قَوْمًا فَلَا يَؤُمَّهُمْ وَلْيَؤُمَّهُمْ رَجُلٌ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ مِنْ الزَّائِرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذِنَ لَهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ و قَالَ إِسْحَقُ بِحَدِيثِ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَشَدَّدَ فِي أَنْ لَا يُصَلِّيَ أَحَدٌ بِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ وَإِنْ أَذِنَ لَهُ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ قَالَ وَكَذَلِكَ فِي الْمَسْجِدِ لَا يُصَلِّي بِهِمْ فِي الْمَسْجِدِ إِذَا زَارَهُمْ يَقُولُ لِيُصَلِّ بِهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ
Esan digu [Mahmud bin Ghailan] eta [Hannad] biei; esan digu [Waki'-ri] [Aban bjn Yazid Al Aththar]-engandik [Budail bin Maisarah Al Uqaili]-tik [Abu 'Athiyyah]-engandik - bani Uqail-eko pertsona bat - esan zuen: '[Malik bin Al Huwairits] gure otoitz lekura etorri zen zerbait eztabaidatzera, eta otoitz ordua iritsi zenean, esan genion: 'Aurrera etorri beharko zenuke -imam bihurtzeko-', baina erantzun zuen: 'Zuetako bat aurrera etor dadila imam bihurtzeko, nik aurrera etorri nahi ez dudan arte esan arte. Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esaten entzun nuen: 'Herri bat bisitatzen duenak, ez bedi haien imama izan, baina haietako bat izan bedi imama'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'. Hadith hau jakintsu askok praktikatu zuten, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eta ondorengoen artean. Hau esan zuten: 'Etxeko jabeak bisitariak baino eskubide gehiago du imam izateko'. Beste jakintsu batzuek, berriz, hau esan zuten: 'Ostatuak baimena ematen badu, ez dago kalterik imam izateagatik'. Ishaqek Malik ibn Al Huwairith-en hadithean oinarrituta argudiatu zuen, irmo, pertsona batek ezin duela ostatuaren otoitza zuzendu, baimena izan arren'. Eta Ishaqek ere esan zuen: 'Hau meskitan ere aplikatzen da, pertsona batek ezin du bisitatzen duen pertsona talde bat gidatu. Eta esan beharko luke: 'Horietako bat izan bedi imam'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 325
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ الْحِمْصِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ حَقِنٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ فِي هَذَا أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَأَشْهَرُ
[Ali bin Hujr]-ek esan zigun; esan zigun [Isma'il bin Ayyasy]-k esan zidan; esan zidan [Habib bin Salih]-ek [Yazid bin Syurahbil]-engandik [Abu Hayy Al Mu'adzin Al Himsh]-engandik [Tsauban]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Ez da halal norbaitek beste pertsona baten etxean sartzea baimena lortu arte; begiratzen jarraitzen badu -baimenik gabe- sartu da. Eta inork ez dezala herri bat apaiz gisa gidatu eta gero bere buruari otoitz egin horiek barne hartu gabe, hori egiten badu, traizioa egin du. Eta pertsona bati ez zaio baimenik ematen gernua barruan duen bitartean otoitzak egitea'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Hurairah eta Abu Umamah-ren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Tsaubah hadith-ak hasan maila du. Hadith hau [Mu'awiyah bin Salih-engandik] ere narratu da [As Safar bin Nusair-engandik], [Yazid bin Syuraih-engandik], [Abu Umamah-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam' Profeta-rengandik. Hadith hau [Yazid bin Syuraih-engandik] ere narratu da [Abu Hurairah-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Badirudi Yazid bin Syuraih-en, Abu Hayy Al Mu'adzin-en eta Tsauban-en haditha hobea eta ospetsua dela gai honi buruz.
Hadith
Imam Tirmidzi : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَسَدِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا يَصِحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الْإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوْ اثْنَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ
Esan zigun [Abdul A'la bin Washil bin Abdul A'la Al Kufik] esan zuela; esan zigun [Muhammad bin Al Qasim Al Asadi]-k [Al Fadll bin Dalham]-ek [Al Hasan]-ek] esan zuela: 'Entzun nion [Anas bin Malik] esaten: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek hiru pertsona madarikatu zituela; herri bat gidatzen duena gustuko ez dutenean, gaua senarra haserre dagoen bitartean pasatzen duen emaztea eta Hayyaren otoitz deia entzuten duena 'alal falah -goazen garaipenera- baina betetzen ez duena'. Imam Tirmidhik esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Abbas, Thalhah, Abdullah bin 'Amru eta Abu Umamah'-en hadithak ere badaude. Abu Isak esan zuen: 'Anas' haditha ez da benetakoa, haditha Al Hasan-engandik kontatua baita Mursal-eko Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-engandik. Abu Isak esan zuen; «Muhammad bin Al Qasim eztabaidatu eta ahuldu egin du Imam Ahmad bin Hanbalek, eta ez zen hafidz bat - memorizazio sendoa duena -. Jakintsu batzuek makruh dela uste dute norbaitek talde bat gidatzea gorroto ez badu ere, baina imama ez bada zapaltzailea, bekatua gorroto ez diotenengana itzultzen da. Bitartean, Imam Ahmad eta Ishaqek uste dute gorroto ez duten pertsonak bat, bi edo hiru badira, ez dagoela ezer txarrik gidatzea, gorroto ez dutenak jende asko ez badira behintzat».
Hadith
Imam Tirmidzi : 327
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ قَالَكَانَ يُقَالُ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اثْنَانِ امْرَأَةٌ عَصَتْ زَوْجَهَا وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ هَنَّادٌ قَالَ جَرِيرٌ قَالَ مَنْصُورٌ فَسَأَلْنَا عَنْ أَمْرِ الْإِمَامِ فَقِيلَ لَنَا إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَئِمَّةً ظَلَمَةً فَأَمَّا مَنْ أَقَامَ السُّنَّةَ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ
[Hannadek] esan zigun; [Jarirrek] [Mansurrengandik] [Hilal bin Yasaf]engandik [Ziyad bin Abu Al Ja'd]engandik ['Amru bin Al Harith bin Al Mushthaliq]-engandik esan zuen: 'Esaten da Judizio Egunean zigorrik larriena jasango duten pertsonak bi pertsona izango direla; bere senarrari desobeditzen dion emakumea eta herriko apaiza, gorroto duten bitartean'. Esan zuen; 'Hannadek esan zuen; 'Jarirrek esan zuen; 'Mansurrek esan zuen: 'Orduan imamaren inguruan galdetu genuen, eta esan ziguten: 'Kasu honetan aipatzen den pertsona bakarra imam bidegabea da, sunnah defendatzen duten imamentzat, bekatua jendeak gorrotatzea da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 328
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو غَالِبٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ آذَانَهُمْ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو غَالِبٍ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ
Esan zigun [Muhammad bin Isma'ilek] esan zuela; esan zigun [Ali bin Al Hasanek] esan zuela; esan zigun [Al Husain bin Al Waqidek] esan zuela; esan zigun [Abu Ghalibek] esan zuela: «Entzun nion [Abu Umamahri] esaten: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Hiru pertsona, zeinen otoitzak ez diren belarrietatik haratago iritsiko; itzuli arte ihes egiten duen esklabo bat, senarra haserre dagoen bitartean gaua pasatzen duen emazte bat eta herri batentzat apaiz bat, gustuko ez dutenean'. Abu Isak esan zuen: 'Lerro honetatik, hadith honek hasan gharib maila du. Bitartean, Abu Ghalib-en izena Hazawwar da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 329
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَخَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلَّا قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
[Qutaibah]-k esan zigun; [Ibn Shihab]-ek [Anas bin Malik]-ek esan zigun [Al Laits]-ek esan zuela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam zalditik erori eta zauritu zen. Gero, eserita otoitz egin zuen elkarrekin. Ondoren, jaiki eta esan zuen: «Imama bakarrik da, edo esan zuen: «Imam bihurtzen da soilik jarraitzeko; takbir bada, izan takbir; makurtzen bada, makurtu; burua altxatzen badu, altxa buruak; eta esaten badu: SAMI'AALLAHU LIMAN HAMIDAHU -Alak entzun dezala bera goraipatzen dutenen laudorioa-, esan: RABBANA WA LAKAL HAMDU -Gure Maisu, zuri dagokizu laudorio guztia; ahuspeztzen bada, ahuspeztu; eta eserita otoitz egiten badu, otoitz egin eserita guztiok». Esan zuen: «Kapitulu honetan 'Aisha, Abu Hurairah, Jabir, Ibn Umar eta Mu'awiyah'-ren narrazio bat ere badago». Abu Isak esan zuen: «Anasen haditha, zeinak aipatzen duen Ala-ren Mezularia shallallahu 'alaihi wasallam erori eta zauritu zela hasan sahih da. Profeta shallallahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean dauden jakintsu batzuek hadith honi eutsi zioten. Horien artean daude; Jabir bin Abdullah, Usaid bin Hudlair, Abu Hurairah eta beste batzuk. Ahmadek eta Ishaqek ere eutsi zioten hadith honi. Eta jakintsu batzuek esan zuten: «Imamak eserita otoitz egiten badu, atzean daudenek ez dute otoitz egiten zutik izan ezik; eserita otoitz egiten badute, haien otoitza ez da baliozkoa». Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, bin Al Mubarak eta Syafi'ik hartu dute.
Hadith
Imam Tirmidzi : 330
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَاعِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي مَرَضِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَأْتَمُّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ قَاعِدٌ
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Syababah bin Sawwar-ek] [Syu'bah-etik] [Nu'aim bin Abu Hind-etik] [Abu Wa`il-etik] [Masruq-etik] ['Aisyah-etik] esan zigun; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Abu Bakr-en atzean otoitz egin zuen gaixorik zegoenean, eta horrek heriotza eragin zion'. Abu Isak esan zuen; 'Aisyah-ren 'haditha' hasan shahih gharib mailan dago. 'Aisyah-tik kontatu zen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela: 'Imama eserita otoitz egiten badu, orduan zuk ere eserita otoitz egin beharko zenuke'. Eta oraindik ere kontatzen da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam atera zela gaixorik zegoenean, Abu Bakr jendearekin otoitz egiten ari zen bitartean. Gero, Abu Bakr-en ondoan otoitz egin zuen, jendeak Abu Bakr-i otoitz egin zion, eta Abu Bakr berak, berriz, sallallaahu 'alaihi wasallam profetari otoitz egin zion. Eta 'Aisyah-ren beste historia batean, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak Abu Bakr-en atzean otoitz egin zuela eserita zegoen bitartean adierazten da. Eta Anas-ek kontatu zuen sallallaahu 'alaihi wasallam profetak Abu Bakr-en atzean eserita otoitz egin zuela.
Hadith
Imam Tirmidzi : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَهَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ فَهُوَ أَصَحُّ
[Abdullah bin Abu Ziyadek] esan digu; [Syababah bin Sawwarek] esan digu; [Muhammad bin Thalhahk] [Humaid]-engandik [Thabit]-engandik [Anas] esan duela esan du; 'Gaixo zegoenean, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Abu Bakr-en atzean eserita otoitz egin zuen, oihal batez estalita'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Esan zuen: 'Horrela kontatu zuen [Yahya bin Ayyubek] [Humaid]-engandik [Thabit]-engandik [Anas]. Eta ez bakarrik Humaid-engandik Anas-engandik narratu zuen norbait. Baina ez dute bertan aipatzen; Thabit-etik. Beraz, bertan aipatzen den haditha; Thabit-etik benetakoagoa da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 332
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ بِهِ الْقَوْمُ وَسَبَّحَ بِهِمْ فَلَمَّا صَلَّى بَقِيَّةَ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ بِهِمْ مِثْلَ الَّذِي فَعَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ابْنِ أَبِي لَيْلَى مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَحْمَدُ لَا يُحْتَجُّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ صَدُوقٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ لَا يَدْرِي صَحِيحَ حَدِيثِهِ مِنْ سَقِيمِهِ وَكُلُّ مَنْ كَانَ مِثْلَ هَذَا فَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَجَابِرٌ الْجُعْفِيُّ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُمَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مَضَى فِي صَلَاتِهِ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ وَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى بَعْدَ التَّسْلِيمِ وَمَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَحَدِيثُهُ أَصَحُّ لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ
[Ahmad bin Mani'-k] esan zigun; [Husyaim] esan zigun; [Ibn Abu Laila]-k [Ash Sya'bi-tik] jakinarazi zigun: '[Syu'bah bin Al Mughirah-ek] gurekin otoitz egin zuen, gero bigarren rak'ah-ean zutitu zen jendeak SUBHAANAALLAH esan arte, eta berak ere esan zuen haientzat. Otoitzaren ondoren, bi adorazio egin zituen eserita zegoela. Ondoren, jendeari esan zion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ere egin zuela egin zuena'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Uqbah bin Amir, Sa'd eta Abdullah bin Buhainah-ren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Al Mughirah bin Syu'bah-ren hadith hau Al Mughirah-etik kontatu da modu askotan'. Abu Isak esan zuen: 'Zientzialari batzuek Ibn Abu Laila eztabaidatu dute bere memorizazioaren ikuspegitik. Ahmadek esan zuen; «Ibn Abu Lailaren haditha ezin da frogatzat erabili». Eta Muhammad bin Isma'ilek esan zuen: «Ibn Abu Laila gizon zintzoa zen, baina ez nuen beragandik kontatu, berak zituen hadith autentikoen artean bereizteko gai ez zelako. Beraz, horrelako inorekin ez dut haditharik hartu nahi beragandik». Hadith hau Al Mughirah bin Syu'bah-engandik ere kontatu zen modu askotan. [Sufyanek] [Jabir]-engandik kontatu zuen [Al Mughirah bin Syubail]-engandik [Qais bin Abu Hazim]-engandik [Al Mughirah bin Shu'bah]-engandik. Jabir Al Ju'fi ere ahuldu egin dute zientzialari aditu batzuek. Yahya bin Sa'id, Abdurrahman bin Mahdi eta bi horiez gain utzi zuten -ez zioten hadithik hartu-». Hadith hau zientzialariek praktikatzen dute, gizon bat bigarren rak'ah-ean zutik badago, bere otoitza jarraitu behar duela, eta ondoren bi prostraziorekin ahuspeztzen da -sahwi-. Batzuek uste dute agurra baino lehen egiten dela prostrazioa, eta beste batzuek agurraren ondoren egiten dela. Eta agurraren aurretik prostrazioa egiten dela dioen iritzia benetakoagoa da, haditha Az Zuhri eta Yahya bin Sa'id Al Anshari-k, Abdurrahman Al A'raj-ek eta Abdullah bin Buhainah-ek kontatu baitute.
Hadith
Imam Tirmidzi : 333
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَسَلَّمَ وَقَالَ هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Abdullah bin Abdurrahmanek] esan zigun; [Yazid bin Harunek] [Al Mas'uditik] [Ziyad bin Ilaqahtik] esan zigun: '[Al Mughirah bin Syu'bahk] gurekin otoitz egin zuen, bi rak'ah otoitz egin ondoren berehala jaiki zen eta ez zen eseri. Beraz, jendeak otoitz aleak esan zituen -gogorarazteko-, baina zutik jartzeko keinua egin zien. Otoitz egin zuenean, agur esan zuen eta bi ahozpeztu zen, eta ondoren agur esan zuen. Gero esan zuen: 'Horrela egin zuen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'-ek'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Eta hadith hau modu askotan kontatu zen Al Mughirah bin Syu'bah-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam' profetarengandik'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 334
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ كَأَنَّهُ عَلَى الرَّضْفِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ حَرَّكَ سَعْدٌ شَفَتَيْهِ بِشَيْءٍ فَأَقُولُ حَتَّى يَقُومَ فَيَقُولُ حَتَّى يَقُومَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ لَا يُطِيلَ الرَّجُلُ الْقُعُودَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ وَلَا يَزِيدَ عَلَى التَّشَهُّدِ شَيْئًا وَقَالُوا إِنْ زَادَ عَلَى التَّشَهُّدِ فَعَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِ
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Abu Dawud-ek] esan zigun - hots, Ath Thayalisik - esan zuen; [Syu'bah-ek] esan zigun; [Sa'd bin Ibrahim-ek] jakinarazi zigun esan zuen; '[Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas'ud-ek] [bere aitagandik] kontatzen entzun nion, esan zuen; 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, lehenengo zatiko bigarren rak'ah-ean esertzen bazen, harri bero baten gainean eserita balego bezala zen'. Shu'bah-ek esan zuen; 'Orduan, Sa'dek ezpainak mugitu zituen -hitz egiten- zerbaiti buruz, galdetu nion: 'Esnatu arte?' erantzun zuen: 'Esnatu arte'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan mailan dago. Baina Abu Ubaidah-k ez zuen inoiz bere aitaren berririk izan'. Zientzialariek hadith hau aplikatzen dute, aukeratzen dute gizona ez dela denbora luzez eseri behar bigarren eta lehenengo rak'ah-ean, eta ez dela tasyahud-aren iraupena gainditu behar. Berriro esan zuten: «Tasyahud baino denbora gehiago behar badu, bi prosternaziorekin ahuspeztu behar du sahwi». Horrela kontatu zuten Asy Sya'bik eta beste batzuek.
Hadith
Imam Tirmidzi : 335
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَابِلٍ صَاحِبِ الْعَبَاءِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ صُهَيْبٍ قَالَمَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ إِلَيَّ إِشَارَةً وَقَالَ لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِشَارَةً بِإِصْبَعِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بِلَالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ
[Qutaibah]-ek esan zigun; [Al Laits bin Sa'd]-ek [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj-engandik] [Nabiletik] -berokiaren jabea- [Ibnu Umar-engandik] [Shuhaib-ek] esan zuen: 'Otoitz egiten ari zen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en ondotik pasa nintzen, gero agur esan nion eta keinu batekin erantzun zidan'. Ibn Umarrek esan zuen: 'Ez dakit, Shuhaibek 'Hatzarekin keinua eginez' esan zuela izan ezik. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Bilal, Abu Hurairah, Anas eta 'Aisyah'-en narrazioak ere badaude.
Hadith
Imam Tirmidzi : 336
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍكَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلَالٍ وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا
Esan zigun [Mahmud bin Ghailanek] esan zuela; esan zigun [Wakik] esan zuela; esan zigun [Hisyam bin Sa'd] [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar-engandik] esan zuen; 'Galdetu nion [Bilali], 'Nola erantzun zien Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek agurrei otoitz egiten ari zela agurtu zutenean?' Bilalek erantzun zuen: 'Eskuarekin seinale bat egin zuen'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da, hadith-a shuhaib-ena, berriz, maila berekoa da, eta ez dakigu horri buruz Bukair-eko hadith Laits-etatik izan ezik. [Zaid bin Aslam-engandik] kontatu da [Ibn Umar-engandik] esan zuen; 'Galdetu nion Bilali, 'Zer egin zuen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Bani 'Amru bin Auf meskitan agurtu zutenean?' [Bilalek] erantzun zuen: 'Keinuekin erantzun zuen'. Esan zuen; «Nire ustez, bi hadith hauek benetakoak dira, Shuhaiben haditheko istorioa ez baita Bilalen haditheko istorioa, eta Ibn Umarrek bietatik narratu badu, posible da bietatik entzun izana».
Hadith
Imam Tirmidzi : 337
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ و قَالَ عَلِيٌّ كُنْتُ إِذَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبَّحَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[Hannadek] esan zigun; [Abu Mu'awiyahk] [Al A'masy]-rengandik [Abu Salih-rengandik] [Abu Hurairah-rengandik] esan zigun; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Tasbih esatea gizonentzat eta txalo jotzea emakumeentzat'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ali, Sahl bin Sa'd, Jabir, Abu Sa'id eta Ibn Umar-en narrazioak ere badaude'. Alik esan zuen: 'Baimena eskatzen badiot Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i otoitz egiten ari denean, tasbih egingo du'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en hadith hau benetakoa da. Hadith hau zientziako adituek praktikatzen dute. Eta hau da Ahmadek eta Ishaq-ek hartutako iritzia'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 338
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَجَدِّ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّثَاؤُبَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنِّي لَأَرُدُّ التَّثَاؤُبَ بِالتَّنَحْنُحِ
[Ali bin Hujr]-ek esan zuen kontatu digunez; [Isma'il bin Ja'far]-ek [Al 'Ala` bin Abdurrahman]-engandik [bere aita]gandik [Abu Hurairah]-engandik jakinarazi digu, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Otoitzean bostekoa Satanarrengandik dator, zuetako batek bostekoa egiten badu, ahal duen guztia eutsi beharko lioke'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Sa'id Al Khudri eta bere aitona Adi bin Thabit-en narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-ren hadith hau hasan sahih da. Jakintsu batzuek otoitzean bostekoa egitearen garrantzia eman diote. Ibrahimek esan zuen: 'Egia esan, eztarria garbituz eusten diot bostekoa egiteko gogoari'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 339
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أَفْضَلُ وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَالسَّائِبِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْمَرِيضِ فَقَالَ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ وَقَدْ رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ إِنْ شَاءَ الرَّجُلُ صَلَّى صَلَاةَ التَّطَوُّعِ قَائِمًا وَجَالِسًا وَمُضْطَجِعًا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ الْمَرِيضِ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ جَالِسًا فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّي مُسْتَلْقِيًا عَلَى قَفَاهُ وَرِجْلَاهُ إِلَى الْقِبْلَةِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ صَلَّى جَالِسًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ قَالَ هَذَا لِلصَّحِيحِ وَلِمَنْ لَيْسَ لَهُ عُذْرٌ يَعْنِي فِي النَّوَافِلِ فَأَمَّا مَنْ كَانَ لَهُ عُذْرٌ مِنْ مَرَضٍ أَوْ غَيْرِهِ فَصَلَّى جَالِسًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ قَوْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ
[Ali bin Hujr]-ek esan zigun; [Isa bin Yunus]-ek esan zigun; [Husain bin Al Muallim-ek] [Abdullah bin Buraidah-ek] [Imran bin Hushain]-ek esan zuen: 'Alaren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam, galdetu nion gizon batek eserita egindako otoitzari buruz, eta erantzun zuen: 'Zutik otoitz egiten duena garrantzitsuagoa da, eserita otoitz egiten duenak, saria zutik otoitz egiten duenak, eta etzanda otoitz egiten duenak, saria eserita otoitz egiten duenak, saria eserita otoitz egiten duenak'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Amru, Anas bin As Sa`ib eta Ibnu Umar-en historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Imran bin Hushain-en haditha autentikoa da. Hadith hau [Ibrahim bin Thahman]-engandik ere kontatu da sanad honekin, baina esan zuen; [Imran bin Hushain-engandik]. Esan zuen; «Alaren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, gaixoengatik otoitz egiteari buruz galdetu nion, eta hark erantzun zidan: 'Otoitz egin zutik; ezin baduzu, eserita; eta ezin baduzu, etzanda'. Horrela kontatu zigun [Hannadek], esan zuen; [Wakik] esan zigun [Ibrahim bin Thahman-engandik] [Husain Al Mu'allim-engandik]. Abu Isak esan zuen: 'Ez dakigu inor Husain Al Amu'allim-engandik Ibrahim bin Thahman-en historia bezalakoa kontatu duenik. [Abu Usamah] eta jende askok kontatu zuen [Husain Al Mu'allim-engandik], hala nola Isa bin Yunus-en historia. Eta zientzialarien arabera, hadith honen esanahia sunnah otoitzei aplikatzen zaie. Muhammad bin Basysyarrek esan zigun; Ibn Abu Adi-k Ash'ats bin Abdul Malik-etik, Al Hasan-etik, esan zigun: 'Pertsona batek nahi badu, sunnah otoitza zutik, eserita edo etzanda egin dezake'». Adituek iritzi desberdinak dituzte eserita otoitz egin ezin duen pertsona gaixo baten otoitzari buruz. Aditu batzuek diote: "Eskuineko aldean etzanda otoitz egin behar du". Beste aditu batzuek, berriz, diote: "Etzanda otoitz egin behar du, oinak Qiblari begira dituela". Sufyan Ats Tsauri-k hadith honi buruz esan zuen: "Eserita otoitz egiten duenak zutik otoitz egiten duenaren sariaren erdia jasoko du". Esan zuen: "Hau pertsona osasuntsuentzat eta aitzakiarik ez dutenentzat aplikatzen da, hain zuzen ere sunnah otoitzetan". Gaixotasun edo beste arrazoi batzuengatik otoitz egitea eragotzi eta gero eserita otoitz egiten dutenei dagokienez, zutik daudenek bezala saria jasoko dute. Eta hadith honen zati bat ere kontatu da, hala nola Sufyan Ats Tsauri-ren hitzak".
Hadith
Imam Tirmidzi : 340
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَإِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ وَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ جَالِسًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْعَمَلُ عَلَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ كَأَنَّهُمَا رَأَيَا كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحًا مَعْمُولًا بِهِمَا
[Al Ansharrek] esan digu; [Ma'nek] esan digula; [Malik bin Anasek] [Ibn Shihabek] [As Sa`ib bin Yazidek] [Al Muthallib bin Abu Wada'ah As Sahmi]-k [Hafshah]-ek, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren emazteak, behin esan zuen: 'Ez nuen inoiz ikusi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam sunnah otoitzak eserita errezatzen hil baino urtebete lehenago arte. Sunnah otoitza eserita egin zuen, sura modu tartil batean irakurriz, sura luzeena baino luzeagoa bihurtu arte'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Umm Salamah eta Anas bin Malik-en historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Hafshah hadith hau benetakoa da. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetak kontatu duenez, behin gauez eserita otoitz egiten zuen, eta hogeita hamar edo berrogei bertso geratzen zitzaizkionean, zutik jarri eta berriro irakurtzen zuen, eta ondoren makurtu egiten zen. Bigarren rak'a-n ere gauza bera egin zuen. Harengandik ere kontatu da, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak, eserita otoitz egiten bazuen, sura irakurtzean zutik jartzen zela, gero makurtu eta zutik ahozpez jartzen zela. Eserita irakurtzen zuenean, eserita makurtu eta ahozpez jartzen zen. Ahmadek eta Ishaqek hadith hau praktikatzearen zilegitasunari buruz eztabaidatu zuten. Badirudi bi hadith hauek benetakoak direla eta praktikatu daitezkeela uste dutela.
