Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 321
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Әз Зөһриҙән] [Әнәсте] Пәйғәмбәргә тиклем һөйләне, тине; «Әгәр киске аш әҙер булһа, иҡәмәт әйтелһә, киске аштан башлағыҙ». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәйсиә, Ибн Ғүмәр, Сәләмә бин Әл Әкүә һәм Өммө Сәләмә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Әнәстән килгән был хәҙис хәсән сахих. Был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән Әбү Бәкер һәм Ибн Ғүмәр кеүек ҡайһы бер ғалимдар тарафынан ҡулланылған. Был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ та ҡабул иткән, улар икеһе лә; — Йәмәғәт намаҙын ҡалдырһа ла, киске аштан башлаһын. Әбү Иса әйтте; — Мин Әл-Джарудтың әйткәнен ишеттем; «Мин Вакиның был хәҙис тураһында әйткәнен ишеттем: «Әгәр ҙә ризыҡ боҙолор тип борсолһа, тәүҙә киске ашты ашарға тейеш - сереү/иҫкергән-». Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ҡайһы бер ғилми белгестәр тотҡан фекерҙе үтәргә хоҡуҡлы, улар теләгән нәмә генә кемдеңдер намаҙ уҡыһын, бер нәмә менән дә мәшғүл булмаһын. Ибн Ғәббәстән риүәйәт ителә: ул былай тигән; «Беҙ күңелебеҙҙә нимәлер булғанда намаҙ уҡымайбыҙ».
Hadith
Imam Tirmidzi : 322
وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَتَعَشَّى ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ يَسْمَعُ قِرَاءَةَ الْإِمَامِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Ибн Ғәббәстән, пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: «Әгәр киске аш әҙер булһа, иҡәмәт әйтелһә, тәүҙә киске аш булһын». Ул әйтте; «Ибн Ғүмәр имамдың уҡыуын тыңлап ултырғанда киске аш ашаған». Ул әйтте; — Шулай итеп, [Ханнад] беҙгә әйтте, тине; беҙгә [Ғүбәйҙуллаһтан] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ғәбдә] һөйләне.
Hadith
Imam Tirmidzi : 323
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْكِلَابِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Харун бин Исхаҡ Әл Хәмдәни] әйтте; беҙгә [Ғәбдәх бин Сөләймән Әл-Киләби] [Хисәм бин Урвахтан] [атаһынан] [Ғәйсиә]-нән һөйләне, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Әгәр ҙә берегеҙгә намаҙ уҡығанда йоҡо килһә, йоҡларға ятһын». Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ йоҡоға киткәндә намаҙ уҡыһа, ғәфү үтенгәндә үҙен шелтәләүе ихтимал». Ул әйтте; «Был бүлектә Әнәс менән Әбү Һүрәйрәнән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис «Ғәйсиә хәсән сахих» тигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 324
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يَأْتِينَا فِي مُصَلَّانَا يَتَحَدَّثُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ يَوْمًا فَقُلْنَا لَهُ تَقَدَّمْ فَقَالَ لِيَتَقَدَّمْ بَعْضُكُمْ حَتَّى أُحَدِّثَكُمْ لِمَ لَا أَتَقَدَّمُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ زَارَ قَوْمًا فَلَا يَؤُمَّهُمْ وَلْيَؤُمَّهُمْ رَجُلٌ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ مِنْ الزَّائِرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذِنَ لَهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ و قَالَ إِسْحَقُ بِحَدِيثِ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَشَدَّدَ فِي أَنْ لَا يُصَلِّيَ أَحَدٌ بِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ وَإِنْ أَذِنَ لَهُ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ قَالَ وَكَذَلِكَ فِي الْمَسْجِدِ لَا يُصَلِّي بِهِمْ فِي الْمَسْجِدِ إِذَا زَارَهُمْ يَقُولُ لِيُصَلِّ بِهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйләнгә] һәм [Ханнадҡа] икеһен дә һөйләне; беҙгә [Ваки'] [Абан бжн Йәзид Әл-Әтсәрҙән] [Бүҙәйл бин Мәйсәрә Әл-Уҡайлиҙан] [Әбү Әтхийә]-нән - бәни Уҡайылдан кеше - тигән; ' [Мәлик бин Әл Хүәйрит] беҙҙең намаҙ урынына нимәлер тураһында фекер алышырға килде, шунан намаҙ ваҡыты еткәс, беҙ уға: «Һин алға сығырға тейешһең -имам булырға-», - тинек, әммә ул яуап бирҙе: «Һеҙҙең берегеҙ имам булыу өсөн алға сыҡһын, мин һеҙгә ни өсөн алға сығырға теләмәүемде әйткәнсе». Мин Аллаһ Рәсүленең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйткәнен ишеттем: «Кем берәй халыҡҡа ҡунаҡҡа барһа, ул уларҙың имамы булмаһын, ә уларҙан береһе имам булһын». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуң килгәндәрҙән бик күп ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырылған. Улар әйтте; — Йорт хужаһының рухани булырға хоҡуғы ҡунаҡҡа ҡарағанда күберәк. Шул арала башҡа ҡайһы бер ғилми белгестәр ҙә; 'Әгәр ҙә хужа рөхсәт бирһә, тимәк, уның рухани булыуында бер ниндәй ҙә зыян юҡ'. Исхаҡ Мәлик бин Әл Хүәйрәттең хәҙисенә таянып ышана һәм ныҡлы, кеше рөхсәт булһа ла, хужаны етәкләп намаҙ уҡый алмай. Ә Исхаҡ шулай уҡ: «Был мәсеткә лә ҡағыла, кеше үҙе барған халыҡты етәкләй алмай», — тигән. Һәм әйтһен; — Уларҙан береһе рухани булһын.
Hadith
Imam Tirmidzi : 325
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ الْحِمْصِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ حَقِنٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ فِي هَذَا أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَأَشْهَرُ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтелгән; беҙгә [Исмәғил бин Айяси] әйткән; Һөйләне миңә [Хәбиб бин Сәлих] [Йәзид бин Сюрахбил] [Әбү Хәйй Әл Муәҙзин Әл Химш] [Саубан] пәйғәмбәребеҙҙән: «Был хәләл түгел, кемдер икенсе кешенең өйөнә ҡарап, тик ул рөхсәт алғансы, --әгәр ҙә рөхсәт алынған. Һәм бер кем дә халыҡты рухани итеп етәкләп, уларҙы индермәйенсә үҙенә доғалар бағышламаһын, әгәр ҙә шулай эшләһә, тимәк, хыянат иткән. Ә кешегә шулай уҡ һейҙеген тотоп намаҙ уҡыу рөхсәт ителмәй». Ул әйтте; «Был бүлектә Әбү Һөрәйрә һәм Әбү Өмәмәнән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; Тсәүбә хәҙисендә хәсәнлек дәрәжәһе бар. Был хәҙис шулай уҡ [Мөғәвиә бин Сәлихтән] [Әс Сәфәр бин Нусәйерҙән] [Йәзид бин Сүрәхтән] [Әбү Үмәмәнән] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт ителгән. Был хәҙис шулай уҡ [Йәзид бин Сүрәйхтән] [Әбү Һүрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән риүәйәт ителгән. Әйтерһең дә, был мәсьәлә буйынса Әбү Һәйй Әл Мөғәдзиндән, Цаубандан килгән Йәзид бин Сүрәихтең хәҙистәре яҡшыраҡ һәм данлыҡлыраҡ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَسَدِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا يَصِحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الْإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوْ اثْنَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ
Беҙгә [Ғабдул Ғәлә бин Вәшил бин Ғәбдел Ғәлә Әл Куфи] әйтте; беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Ҡасим Әл Әсәди] [Әл Фадлл бин Далхам] [Әл Хәсән] ҙан һөйләне, ул әйтте; — Мин [Әнәс бин Маликтың] әйткәнен ишеттем; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм өс кешене ләғнәтләне; кемдер халыҡты етәкләй, ә улар уны яратмай, ҡатын, ире уға асыуланғанда төн үткәрә һәм кемдер, Хәййәнең аҙанын ишеткән 'әләл фалах -еңеүгә барайыҡ-, әммә уны үтәмәй'. Имам Тирмиҙи әйткән; «Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Ғәббәс, Сәлхә, Абдулла бин Әмру һәм Әбү Үмәмә» хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; Әнәс хәҙисе дөрөҫ түгел, сөнки хәҙис Әл Хәсәндән Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән, Мөрсәлдәге ғәләйһис-сәләм. Әбү Иса әйтте; «Мөхәммәт бин Әл-Ҡасим тураһында имам Әхмәт бин Хәмбал фекер алышҡан һәм көсһөҙләндергән, һәм ул хафиҙ түгел - уның ятлауы көслө -. Ҡайһы бер фән белгестәре кемдеңдер үҙҙәренә оҡшамағанда халыҡты етәкләүен хурлыҡ тип һанай, әммә рухани ғәҙелһеҙ кеше булмаһа, тимәк, гонаһ уны яратмаған кешегә ҡайта. Шул уҡ ваҡытта был осраҡта имам Әхмәт менән Исхаҡ фекеренсә, әгәр ҙә был һүҙҙәрҙе яратмаған бер, ике, өс кеше генә булһа, уларҙы етәкләү ярай, әгәр ҙә был һүҙҙәрҙе яратмаған кешеләр күп булмаһа».
Hadith
Imam Tirmidzi : 327
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ قَالَكَانَ يُقَالُ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اثْنَانِ امْرَأَةٌ عَصَتْ زَوْجَهَا وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ هَنَّادٌ قَالَ جَرِيرٌ قَالَ مَنْصُورٌ فَسَأَلْنَا عَنْ أَمْرِ الْإِمَامِ فَقِيلَ لَنَا إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَئِمَّةً ظَلَمَةً فَأَمَّا مَنْ أَقَامَ السُّنَّةَ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ
Беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Джарир] [Мансурҙан] [Хилал бин Ясафтан] [Зияд бин Әбү Әл Джәғдтән] [Әмру бин Әл Харит бин Әл Мөштәлиҡтан] һөйләне, ул әйтте; — Ҡиәмәт көнөндә иң ҡаты яза күрәсәк кешеләр ике кеше булыр, тиҙәр; иренә һәм халыҡтың руханийына буйһонмаған ҡатын, ә улар уны нәфрәт итә». Ул әйтте; — Һаннад әйтте; — Джарир әйтте; — Мансур әйтте; «Шунан беҙ имам тураһында һораштыҡ, беҙгә: «Был осраҡта телгә алынған берҙән-бер кеше — залим имам, ә сөннәтте яҡлаусы имамдарға килгәндә, гонаһ — кешеләрҙең уларҙы нәфрәт итеүе», — тинеләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 328
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو غَالِبٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ آذَانَهُمْ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو غَالِبٍ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Исмәғил] әйтте; беҙгә һөйләне [Әли бин Әл Хәсән] әйтте; беҙгә [Әл Хөсәйен бин Әл Ваҡид] әйтте; беҙгә [Әбү Ғәлибкә] әйтте, ул әйтте; «Мин [Әбү Үмәмәтең] әйткәнен ишеттем; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Намаҙҙары ҡолаҡтарынан ары китмәҫ өс кеше; ҡайтҡансы ҡасып йөрөгән ҡол, ире асыуланғанда төн үткәргән ҡатын һәм халыҡҡа оҡшамағанда рухани'. Әбү Иса әйтте; — Ошо юлдан ҡарағанда, был хәҙис хәсән ғәриб дәрәжәһенә эйә. Шул арала Әбү Ғәлибтең исеме Хазаввар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 329
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَخَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلَّا قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйет] [Ибн Шиһабтан] [Әнәс бин Мәликтән] әйткән, тип әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм атынан йығылып, йәрәхәтләнә. Шунан бергәләп ултырып намаҙ уҡыны. Һуңынан ул тороп әйтте: «Тик имам ғына, йәки ул әйтте: «Тик ул имам итеп эшләнә, уның артынан эйәреп йөрөһөн өсөн, әгәр ул тәкбир булһа, тәкбир булһын, әгәр ул баш эйһә, баш эйһә, башын күтәрһә, баштарығыҙҙы күтәрегеҙ, әгәр ул әйтһә: СӘМИӘЛЛӘҺИ -ЛИМӘН ул маҡтағыҙ. Һуңынан әйт: РАББАНА ВӘ ЛӘКӘЛ ХӘМДҮ -Эй, беҙҙең Рабб, Һиңә бөтә маҡтау, әгәр ул сәждә ҡылһа, сәждә ит, әгәр ул ултырып намаҙ уҡыһа, барығыҙ ҙа ултырып намаҙ уҡығыҙ». Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡолаған һәм яраланған был хәҙискә ҡайһы бер ғалимдар пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләмдең был хәҙисенә тоғро ҡалалар. тип әйтегеҙ: «Әгәр имам ултырып намаҙ уҡыһа, уның артындағы кешеләр намаҙҙы баҫып ҡына уҡымай, әгәр ҙә улар ултырып намаҙ уҡыһа, улар намаҙы боҙола», — тип әйтегеҙ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 330
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَاعِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي مَرَضِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَأْتَمُّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ قَاعِدٌ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Сыябаба бин Сәүүәр] [Сөғбә]-нән [Нуғаим бин Әбү Һинд]-тан [Әбү Ваил] [Мәсруҡтан] [Ғәйсиә]-нән һөйләне, ул әйтте; «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкер ауырығанда уның артында намаҙ уҡыған, был уның үлеменә килтергән». Әбү Иса әйтте; Ғәйсиәнең хәҙистәре хәсән шаһих ғәриб дәрәжәһендә. Ғәйсәнән риүәйәт ителә: «Әгәр имам ултырып намаҙ уҡыһа, һеҙ ҙә ултырып намаҙ уҡығыҙ», — тигән. Һәм әле лә риүәйәт ителә: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ауырып киткәс, Әбү Бәкер халыҡ менән бергә намаҙ уҡый ине. Артабан ул Әбү Бәкр эргәһендә намаҙ уҡый, халыҡ Әбү Бәкергә доға ҡылды, ә Әбү Бәкр үҙе пәйғәмбәребеҙгә саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмгә доға ҡылды. Һәм Ғайсиәнең икенсе бер тарихында Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкрҙең артында ултырғанда намаҙ уҡығаны тураһында әйтелә. Һәм Әнәс риүәйәт итә: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкерҙең артында ултырып намаҙ уҡыған.
Hadith
Imam Tirmidzi : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَهَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ فَهُوَ أَصَحُّ
беҙгә [Ғабдулла бин Әбү Зияд] әйтте; беҙгә [Сябаба бин Сәүүәр] әйткән; беҙгә [Мөхәммәт бин Салха] [Хөмәйдтән] [Сабиттан] [Әнәстен] һөйләне, ул әйтте; — Ауырығанда Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкерҙең артында ултырып, өҫтөнә туҡыма ҡапланып намаҙ уҡыны. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис дөрөҫ. Ул әйтте; «Бына нисек [Яхъя бин Әйүп] [Хөмәйдтән] [Сәбиттән] [Әнәстән] риүәйәт иткән. Һәм Хөмәйҙән Әнәстен риүәйәт иткән кеше генә түгел. Тик унда телгә алмайҙар; Сабиттан. Тимәк, ундағы хәҙис телгә алына; Сабиттан аутентикыраҡ'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 332
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ بِهِ الْقَوْمُ وَسَبَّحَ بِهِمْ فَلَمَّا صَلَّى بَقِيَّةَ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ بِهِمْ مِثْلَ الَّذِي فَعَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ابْنِ أَبِي لَيْلَى مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَحْمَدُ لَا يُحْتَجُّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ صَدُوقٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ لَا يَدْرِي صَحِيحَ حَدِيثِهِ مِنْ سَقِيمِهِ وَكُلُّ مَنْ كَانَ مِثْلَ هَذَا فَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَجَابِرٌ الْجُعْفِيُّ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُمَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مَضَى فِي صَلَاتِهِ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ وَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى بَعْدَ التَّسْلِيمِ وَمَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَحَدِيثُهُ أَصَحُّ لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә һөйләне [Хөсәйем] әйтте; беҙгә [Ибн Әбү Ләйлә] [Әш Сәйәбиҙән] хәбәр итте, ул әйтте; ' [Сөғбә бин Әл Мөғирә] беҙҙең менән бергә намаҙ уҡыны, шунан икенсе рәҡәғәттә халыҡ СӨБХӘӘНӘЛЛӘҺ тип әйткәнсе торҙо, һәм ул да улар өсөн әйтте. Намаҙҙан һуң ул ултырғанда ике сәждә менән сәһүигә сәждә ҡылды. Шунан һуң ул халыҡҡа Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм дә үҙе эшләгәнде эшләгәнен әйтте. Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Уҡба бин Әмир, Сәғд һәм Ғабдулла бин Бөһәйнәнән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; «Әл-Мөғирә бин Сөғбәнең был хәҙисе Әл-Мөғирәнән күп яҡтан риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; — Ҡайһы бер ғалимдар Ибн Әбү Ләйлә тураһында уның ятлау күҙлегенән сығып фекер алышҡан. Әхмәт әйтте; «Ибн Әбү Ләйләнең хәҙисен дәлил итеп ҡулланып булмай». Һәм Мөхәммәт бин Исмәғил әйтте; Ибн Әбү Ләйлә намыҫлы кеше ине, тик мин унан риүәйәт итмәнем, сөнки ул үҙендә булған хаҡ хәҙистәрҙе айыра алманы. Шулай итеп, бындай кеше менән мин унан хәҙис алырға теләмәйем'. Был хәҙис шулай уҡ Әл-Мөғирә бин Сөғбәнән дә күп яҡтан риүәйәт ителгән. [Суфьян] уны [Джәбирҙән] [Әл-Мөғирә бин Сүбәйелдән] [Ҡайис бин Әбү Хәзимдән] [Әл-Мөғирә бин Шөғбәнән] риүәйәт итте. Джәбир Әл-Джуфины ла ҡайһы бер ғилми белгестәр көсһөҙләндерә. Яхья бин Сәғит, Абдуррахман бин Мәхди һәм уларҙан башҡа уны ташлап киттеләр -унан бер ниндәй ҙә хәҙис алманылар-'. Был хәҙисте ғалимдар ғәмәлгә ашыра, әгәр кеше икенсе рәҡәғәттә торһа, намаҙын дауам итергә тейеш, шунан һуң ике сәждә -сәһви- менән сәждә ҡылырға тейеш. Уларҙың берәүҙәре сәждә сәләм бирер алдынан, икенселәре сәләмдән һуң сәждә ҡылына тигән фекерҙә. Ә хәҙис сәләменән алда сәждә ҡылына тигән фекер дөрөҫөрәк, сөнки хәҙис Әз Зөһри менән Яхъя бин Сәғит Әл Әнсариҙан, Әбдүррәхмән Әл Әғраждан, Ғабдуллаһ бин Буһайнәһтан риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 333
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَسَلَّمَ وَقَالَ هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
беҙгә [Ғабдулла бин Абдуррахман] әйткән; беҙгә [Йәзид бин Һарунға] [Әл Мәсғүдиҙән] [Зияд бин Илаҡанан] хәбәр итте, ул әйтте; ' [Әл Мөғирә бин Сөғбә] беҙҙең менән бергә намаҙ уҡыны, ике рәҡәғәт намаҙ уҡығандан һуң шунда уҡ тороп ултырманы. Шулай итеп, халыҡ доға моншаҡтары -уны иҫкә төшөрөү өсөн- әйтте, әммә ул уларҙы торорға ишара итте. Намаҙ уҡып бөткәс, сәләм биреп, ике сәждә менән сәждә ҡылды, унан һуң сәләм бирҙе. Шунан һуң ул; — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм шулай эшләне. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Ә был хәҙис тә күп яҡтан Әл-Мөғирә бин Сүғбәнән, Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән, риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 334
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ كَأَنَّهُ عَلَى الرَّضْفِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ حَرَّكَ سَعْدٌ شَفَتَيْهِ بِشَيْءٍ فَأَقُولُ حَتَّى يَقُومَ فَيَقُولُ حَتَّى يَقُومَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ لَا يُطِيلَ الرَّجُلُ الْقُعُودَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ وَلَا يَزِيدَ عَلَى التَّشَهُّدِ شَيْئًا وَقَالُوا إِنْ زَادَ عَلَى التَّشَهُّدِ فَعَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әбү Дауыт] - атап әйткәндә, Әт Тәйәлиси - әйтте; беҙгә һөйләне [Сыуба] әйтте; беҙгә [Сәғд бин Ибраһимға] хәбәр итте, ул әйтте; «Мин [Әбү Үбәйҙә бин Абдулла бин Мәсғүдтең] [атаһынан] һөйләгәнен ишеттем, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, әгәр ҙә беренсе өлөштөң икенсе рәҡәғәтендә ултырһа, эҫе таш өҫтөндә ултырған кеүек була». Шуғба әйтте; — Шунан Сәғд ирендәрен -һөйләшеп- нимәлер тураһында ҡыбырлатты, мин: «Уянғансымы?» тип яуап бирҙе ул: «Һин уянғансы». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән дәрәжәһендә. Тик Әбү Өбәйҙә атаһынан бер ҡасан да хәбәр ишетмәгән, — тине. Ғалимдар был хәҙисте ҡуллана, улар икенсе һәм беренсе рәҡәғәттә ир кеше оҙаҡ ултырмаҫҡа, тәсйәһүдтең оҙайлылығынан артмаҫҡа тейешлеген һайлай. Улар тағы ла: «Әгәр ҙә тәсйәһүдтән оҙағыраҡ ваҡыт үтһә, ул ике сәждә менән сәһвигә сәждә ҡылырға тейеш», — тинеләр. Асы Сыәғбиҙән һәм башҡаларҙан шулай итеп риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 335
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَابِلٍ صَاحِبِ الْعَبَاءِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ صُهَيْبٍ قَالَمَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ إِلَيَّ إِشَارَةً وَقَالَ لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِشَارَةً بِإِصْبَعِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بِلَالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйетс бин Сәғд] [Бөкәйер бин Абдулла бин Әл-Асияждан] [Нәбил] -пальто хужаһы- [Ибнү Ғүмәрҙән] [Шөһәйб]-тан һөйләне; — Мин намаҙ уҡыған Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм янынан үттем, шунан уға сәләм бирҙем, ул ым-ишара менән яуап бирҙе. Ибн Ғүмәр әйткән; — Шөһәйбтең: «Бармаҡ менән ҡул ҡуйыу» тигән һүҙҙәренән башҡа, белмәйем. Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Билал, Әбү Һүрәйрә, Әнәс һәм Ғәйсә риүәйәттәре лә бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 336
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍكَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلَالٍ وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте; беҙгә һөйләне [Вәкиғ] әйтте; беҙгә [Хисәм бин Сәғд] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; — Мин [Билалдан]: «Пәйғәмбәребеҙ сәләм биргәндә, ул намаҙ уҡығанда, сәләмгә нисек яуап бирҙе?» Билал: «Ҡулы менән ишара бирҙе», — тип яуап бирҙе. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, ә хәҙис шухайб хәсән дәрәжәһе, һәм беҙ был хаҡта Бүкәйерҙән килгән Ләйетс хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ. [Зәйет бин Әсләмдән] [Ибн Ғүмәрҙән] риүәйәт ителгән, ул әйтте; — Мин Билалдан: «Бәни Әмру бин Әүф мәсетендә пәйғәмбәребеҙҙе сәләмләгәндә нимә эшләне?» [Билал]: «Ул ишаралар менән яуап бирҙе», — тип яуап бирҙе. Ул әйтте; «Минеңсә, был ике хәҙис дөрөҫ, сөнки Шөхәйб хәҙисендәге хикәйәт Билал хәҙисендәге хикәйәт түгел, әгәр Ибн Ғүмәр икеһенән дә риүәйәт иткән булһа, тимәк, уның икеһенән дә ишеткән булыуы ихтимал».
Hadith
Imam Tirmidzi : 337
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ و قَالَ عَلِيٌّ كُنْتُ إِذَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبَّحَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Әл-Әғмәсиҙән] [Әбү Сәлихтән] [Әбү Һүрәйрә]нән һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Ирҙәр өсөн тәсбих әйтеү, ҡатындар өсөн ҡул сабыу», — тигән. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Сәхл бин Сәғд, Джәбир, Әбү Сәғит һәм Ибн Ғүмәр риүәйәттәре лә бар». Али әйтте; — Әгәр ҙә мин Пәйғәмбәребеҙ намаҙ уҡығанда унан рөхсәт һораһам, ул тәсбих уҡыр. Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙисте фән белгестәре ғәмәлдә ҡуллана. Ә был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 338
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَجَدِّ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّثَاؤُبَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنِّي لَأَرُدُّ التَّثَاؤُبَ بِالتَّنَحْنُحِ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтелгән; беҙгә [Исмәғил бин Джәғфәр] [Әл-Ғәлә бин Абдуррахмандан] [атаһынан] [Әбү Һүрәйрәнән] хәбәр итте: «Намаҙҙа еҫкәнеү шайтандан, әгәр һеҙҙең берегеҙ еҫкәнһә, ул мөмкин тиклем тыйылһын». Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Әбү Сәғит Әл Худри һәм уның олатаһы Әди бин Сабиттан да тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең был хәҙисе хәсән сахих. Ҡайһы бер ғалимдар еҫкәнеүҙе намаҙға һала. Ибраһим әйтте; — Ысынлап та, тамағымды таҙартып, еҫкәргә теләүҙе баҫтым.
Hadith
Imam Tirmidzi : 339
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أَفْضَلُ وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَالسَّائِبِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْمَرِيضِ فَقَالَ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ وَقَدْ رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ إِنْ شَاءَ الرَّجُلُ صَلَّى صَلَاةَ التَّطَوُّعِ قَائِمًا وَجَالِسًا وَمُضْطَجِعًا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ الْمَرِيضِ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ جَالِسًا فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّي مُسْتَلْقِيًا عَلَى قَفَاهُ وَرِجْلَاهُ إِلَى الْقِبْلَةِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ صَلَّى جَالِسًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ قَالَ هَذَا لِلصَّحِيحِ وَلِمَنْ لَيْسَ لَهُ عُذْرٌ يَعْنِي فِي النَّوَافِلِ فَأَمَّا مَنْ كَانَ لَهُ عُذْرٌ مِنْ مَرَضٍ أَوْ غَيْرِهِ فَصَلَّى جَالِسًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ قَوْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Ғайса бин Юныс] әйткән; беҙгә [Хөсәйен бин Әл Муаллим] [Ғабдулла бин Бурайҙа] [Имран бин Хөшәйен] ҙан һөйләне, ул әйтте; «Мин Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдән бер кешенең ултырып уҡыған намаҙы тураһында һораным, ул былай тип яуап бирҙе: «Кем баҫып намаҙ уҡыһа, шул мөһимерәк, кем ултырып намаҙ уҡыһа, кемдер баҫып уҡыған намаҙҙың яртыһы, ә кем ятып уҡыған намаҙҙың сауабы ха». Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Абдулла бин Әмру, Әнәс бин Әс Саиб һәм Ибнү Ғүмәрҙән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Ғимран бин Хөшәйндең хәҙистәре хәсән сахих. Был хәҙис тә [Ибраһим бин Сәхмәндән] ошо сәнәд менән риүәйәт ителгән, тик ул ғына әйтте; [Имран бин Хөшәйән] нән. Ул әйтте; «Мин Аллаһ Рәсүленән ауырыуҙар өсөн доға ҡылыу тураһында һораным, ул шунан яуап бирҙе: «Баҫып намаҙ уҡы, әгәр ҙә көсөңдән килмәһә, ултырып уҡы, әгәр ҙә көсөңдән килмәһә, ятып намаҙ уҡы». Бына шулай [Ханнад] беҙгә һөйләп бирҙе, тине; беҙгә [Вәкиғ] [Ибраһим бин Сахмандан] [Хөсәйен Әл Мөғәллимдән] һөйләне. Әбү Иса әйтте; «Беҙ Хөсәйен Әл Әмүғәллимдән Ибраһим бин Сәхмәндең тарихы кеүек риүәйәт иткән бер кешене лә белмәйбеҙ. [Әбү Усама] һәм күп кешеләр [Хөсәйен Әл Мөғәллимдән] Ғайса бин Юныстың тарихы кеүек риүәйәттәр һөйләгән. Һәм ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙистең мәғәнәһе сөннәт намаҙҙарға ла ҡағыла. Беҙгә һөйләне Мөхәммәт бин Басыяр әйтте; беҙгә Ибн Әбү Әдиҙән Әл Хәсәндән Ибн Әбү Әди һөйләне; «Әгәр кемдер теләһә, сөннәт намаҙҙарын баҫып, ултырып, ятып уҡый ала». Ауырыу кешеләрҙең намаҙына ҡағылышлы ғалимдар фекерҙәре айырыла һәм ултырып намаҙ уҡый алмай. Ҡайһы бер ғалимдар әйтә; — Уң яғына ятып намаҙ уҡырға тейеш. Ә ҡайһы бер башҡа ғалимдар әйткән; — Намаҙҙы арҡаһына ятып, аяҡтарын ҡиблаға ҡаратып уҡырға тейеш. Суфьян Ац Цаури был хәҙис тураһында: «Кем ултырып намаҙ уҡыһа, тороп намаҙ уҡыған кешенең ярты сауабы аласаҡ», — тигән. Ул әйтте; — Был һау-сәләмәт кешеләргә һәм һылтауҙары булмаған кешеләргә ҡағыла — атап әйткәндә, сөннәт намаҙҙарҙа. Ә ауырыу йәки башҡа берәй нәмә арҡаһында намаҙҙы үтәй алмаған һәм ултырып намаҙ уҡыған кешегә килгәндә, уға ла аяҡҡа баҫҡан кеше кеүек үк сауап бирәсәк. Ә был хәҙистәрҙең ҡайһы берҙәре Суфьян Ац Цаури һүҙҙәре тип тә риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 340
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَإِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ وَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ جَالِسًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْعَمَلُ عَلَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ كَأَنَّهُمَا رَأَيَا كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحًا مَعْمُولًا بِهِمَا
Беҙгә [Әл-Әншәр] әйтелгән; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Ибн Шиһабтан] [Әс Сәғиб бин Йәзидтән] [Әл Мөтәлиб бин Әбү Вәдәә Әс Сәхмиҙән] [Хәфшәх] Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатыны саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән һөйләгән, тип бер ваҡыт әйткән; — Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең үлеменә бер йыл ҡалғас ҡына ултырып сөннәт намаҙҙарын уҡығанын күрмәнем. Сөннәт намаҙын ултырып уҡый, сүрәне тартил рәүештә уҡый, сүрә иң оҙононан оҙонораҡ булып киткәнсе». Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Өммө Сәләмә һәм Әнәс бин Мәликтән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Был Хәфшәх хәҙисе хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: бер ваҡыт ул төндә ултырып намаҙ уҡыған, шуға күрә уҡыуында утыҙ-ҡырҡ аят самаһы ҡалғас, тороп, яңынан уҡыған, шунан һуң баш эйгән. Икенсе рәҡәғәттә лә шулай эшләне. Шулай уҡ унан риүәйәт ителә: пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсалләм, әгәр ул ултырып намаҙ уҡыһа, сүрәне уҡығанда тороп баҫа, һуңынан баҫып торғанда рөкүк һәм сәждә ҡыла. Ултырып уҡығанда, ултырған килеш баш эйеп, сәждә ҡылды. Әхмәт менән Исхаҡ был хәҙисте ғәмәлгә ашырыу рөхсәт ителгәнлеге тураһында бәхәсләшә. Әйтерһең дә, улар был ике хәҙистең дөрөҫ һәм ғәмәлдә ҡулланырға мөмкин тигән фекерҙә.
