Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3241

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ قَدِمْتُ مَكَّةَ فَلَقِيتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّ أُنَاسًا عِنْدَنَا يَقُولُونَ فِي الْقَدَرِ فَقَالَ عَطَاءٌ لَقِيتُ الْوَلِيدَ بْنَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِيقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اللَّهُ الْقَلَمَ فَقَالَ لَهُ اكْتُبْ فَجَرَى بِمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى الْأَبَدِوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَفِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ

[Yahya bin Musa] atugambye nti [Abu Daud Ath Thayalisi] atugambye [Abdul Wahid bin Sulaim], yagamba nti; Najja e Makka ne nsisinkana [Atho` bin Abu Rabah], olwo ne mmugamba nti: Ayi Abu Muhammad, mazima abantu abatwetoolodde boogera ku nkomerero. 'Atho` bwe yagamba; Lumu nasisinkana [Al Walid bin ‘Ubadah bin Ash Shamit], olwo n’agamba nti; antegeezezza [kitange], n’agamba nti; Nawulira Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Mazima ekintu Allah kye yasooka okutonda yali kalaamu, olwo Allah n’agigamba nti: ‘Wandiika’. Olwo ekigenda okubaawo emirembe gyonna ne kibaawo. Mu hadith eno mulimu emboozi. Abu Isa yagambye nti; hadith eno ya hasan sahih gharib hadith, era mu hadith zino mulimu emu eva ewa Ibn Abbas.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3242

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَيْرَةَ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِزَعَمَ أَنَّهُ كَانَ جَالِسًا فِي الْبَطْحَاءِ فِي عِصَابَةٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِيهِمْ إِذْ مَرَّتْ عَلَيْهِمْ سَحَابَةٌ فَنَظَرُوا إِلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ مَا اسْمُ هَذِهِ قَالُوا نَعَمْ هَذَا السَّحَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُزْنُ قَالُوا وَالْمُزْنُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَنَانُ قَالُوا وَالْعَنَانُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ كَمْ بُعْدُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالُوا لَا وَاللَّهِ مَا نَدْرِي قَالَ فَإِنَّ بُعْدَ مَا بَيْنَهُمَا إِمَّا وَاحِدَةٌ وَإِمَّا اثْنَتَانِ أَوْ ثَلَاثٌ وَسَبْعُونَ سَنَةً وَالسَّمَاءُ الَّتِي فَوْقَهَا كَذَلِكَ حَتَّى عَدَّدَهُنَّ سَبْعَ سَمَوَاتٍ كَذَلِكَ ثُمَّ قَالَ فَوْقَ السَّمَاءِ السَّابِعَةِ بَحْرٌ بَيْنَ أَعْلَاهُ وَأَسْفَلِهِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى السَّمَاءِ وَفَوْقَ ذَلِكَ ثَمَانِيَةُ أَوْعَالٍ بَيْنَ أَظْلَافِهِنَّ وَرُكَبِهِنَّ مِثْلُ مَا بَيْنَ سَمَاءٍ إِلَى سَمَاءٍ ثُمَّ فَوْقَ ظُهُورِهِنَّ الْعَرْشُ بَيْنَ أَسْفَلِهِ وَأَعْلَاهُ مِثْلُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى السَّمَاءِ وَاللَّهُ فَوْقَ ذَلِكَقَالَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ مَعِينٍ يَقُولُ أَلَا يُرِيدُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدٍ أَنْ يَحُجَّ حَتَّى نَسْمَعَ مِنْهُ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ سِمَاكٍ نَحْوَهُ وَرَفَعَهُ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ بَعْضَ هَذَا الْحَدِيثِ وَوَقَفَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ الرَّازِيُّ

Atugambye [Abdu bin Humaid] atubuulidde [Abdur Rahman bin Sa’d] okuva ku [‘Amr bin Abu Qais] okuva ku [Simak bin Harb] okuva ku [Abdullah bin Umairah] okuva ku [Al Ahnaf bin Qais] okuva ku [Al ‘Abbas bin Abdul Muththalib] yakkiriza nti lumu yatuula e Bathha` mu kibinja ky’abantu nga Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yatuula mu bo. Amangu ago ekire ne kibayitako, olwo ne batunuulira ekire. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omanyi erinnya lino?’. Bagamba nti; weewaawo, bino bire. Olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; Ekyo nakyo Al Muzn kye bayita? Bagamba nti; eryo era lye linnya almuznu. Omubaka wa Allah yagamba nti, ‘Ekyo nakyo kyebayita al’anan?’. Bagamba nti; eryo era lye linnya Al 'Anan. Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abagamba nti: ‘Mumanyi wala wa wakati w’eggulu n’ensi?’. ne bagamba nti; nedda, by Allah tetumanyi. Yagamba nti: ‘Ebanga wakati w’ebibiri ebyo liba emyaka nsanvu mu gumu oba nsanvu mu ebiri oba nsanvu mu esatu, n’eggulu erya waggulu bwe lityo’. Era n’eggulu eryali waggulu we lyali bwe lityo n’ayogera ku ggulu omusanvu awamu n’obuwanvu bwalyo. Awo n’agamba nti: ‘Waggulu w’eggulu ery’omusanvu waliwo ennyanja wakati wa waggulu ne wansi, ng’ebanga eri wakati w’eggulu erimu n’eddala, era okusinga byonna waliwo bamalayika munaana abafaanana empologoma, ebanga lyabwe wakati w’ebiwaawaatiro byabwe n’amatandiiko ku migongo gyabwe liringa wakati w’eggulu n’eggulu, olwo ku migongo gyabwe waliwo entebe ey’obwakabaka, ng’obuwanvu bwabwe wakati w’eggulu n’eggulu eriddako, era Allah asinga bonna’. Abdu bin Humaid yagambye nti; Nawulira Yahya bin Ma’in ng’agamba nti; Nsaba mumanye nti Abdur Rahman bin Sa'd' yali anaatera okugenda ku Hijja okutuusa lwe twawulira hadith eno. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, era [Al-Walid bin Abu Thawr] yaginyumya okuva ku [Simak] bw’atyo, era agizibye. [Syarik] anyumya ekitundu ku hadiisi eno okuva ku [Simak], era ategeezezza nti hadiisi ya mauquf, era tagizibye, so nga Abdur Rahman ye Ibn Abdullah bin Sa’d Ar Razi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3243

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ الرَّازِيُّ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ رَجُلًا بِبُخَارَى عَلَى بَغْلَةٍ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ سَوْدَاءُ وَيَقُولُ كَسَانِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atugambye [Yahya bin Musa] atugambye [Abdur Rahman bin Abdullah bin Sa’d Ar Razi] nti [kitaawe] amutegeezezza okuva eri [kitaawe], yagamba nti; Nalaba [omusajja] e Bukhara ku baghal ng’ayambadde ekitambaala ekiddugavu, n’agamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yanteekako.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3244

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ أَبِي السَّمْحِ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ كَالْمُهْلِ }قَالَ كَعَكَرِ الزَّيْتِ فَإِذَا قَرَّبَهُ إِلَى وَجْهِهِ سَقَطَتْ فَرْوَةُ وَجْهِهِ فِيهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ رِشْدِينَ

Atugambye [Abu Kuraib] atugambye [Rasydin bin Sa’d] okuva ku [’Amr bin Al Harith] okuva ku [Darraj Abu As Samh] okuva ku [Abu Al Haitsam] okuva ku [Abu Sa’id] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku bikwata ku bigambo bya Allah: ‘Ng’okufumba ekyuma’. -QS. Alma’arij 8-, Yagamba nti: ‘Ng’ekivundu ky’amafuta, Olwo Allah bw’akisembereza mu maaso g’omuntu abonereza, olususu ku maaso ge lujja kugwa’. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno hadith ya gharib, tetugimanyi okujjako okuva mu hadith ya Risydin.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3245

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَمَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْجِنِّ وَلَا رَآهُمْ انْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَائِفَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ عَامِدِينَ إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَقَدْ حِيلَ بَيْنَ الشَّيَاطِينِ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ وَأُرْسِلَتْ عَلَيْهِمْ الشُّهُبُ فَرَجَعَتْ الشَّيَاطِينُ إِلَى قَوْمِهِمْ فَقَالُوا مَا لَكُمْ قَالُوا حِيلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ وَأُرْسِلَتْ عَلَيْنَا الشُّهُبُ فَقَالُوا مَا حَالَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ إِلَّا أَمْرٌ حَدَثَ فَاضْرِبُوا مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا فَانْظُرُوا مَا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ قَالَ فَانْطَلَقُوا يَضْرِبُونَ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا يَبْتَغُونَ مَا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ فَانْصَرَفَ أُولَئِكَ النَّفَرُ الَّذِينَ تَوَجَّهُوا نَحْوَ تِهَامَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِنَخْلَةَ عَامِدًا إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَهُوَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ صَلَاةَ الْفَجْرِ فَلَمَّا سَمِعُوا الْقُرْآنَ اسْتَمَعُوا لَهُ فَقَالُوا هَذَا وَاللَّهِ الَّذِي حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ قَالَ فَهُنَالِكَ رَجَعُوا إِلَى قَوْمِهِمْ فَقَالُوا يَا قَوْمَنَا{ إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَلَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنَا أَحَدًا }فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنْ الْجِنِّ }وَإِنَّمَا أُوحِيَ إِلَيْهِ قَوْلُ الْجِنِّ

Atugambye [Abdu bin Humaid] agambye nti [Abu Al Walid] atubuulidde [Abu ‘Awanah] okuva ku [Abu Bisyr] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibnu Abbas radliallahu ‘anhuma], yagamba nti; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam tasomangako Aya za Qur'an eri aba Jinn era teyaziraba. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagenda n’ekibinja kya banne mu katale ka ‘Ukazh nga waliwo ekiziyiza wakati wa sitaani n’amawulire ag’omu ggulu, era emmunyeenye zaali zisindikiddwa okubakuba amayinja olwo sitaani ne zidda mu bantu baabwe era abantu baabwe ne basaba; kiki ekikutawaanya bassebo? Bagamba nti; eteekeddwa wakati waffe n’amawulire ag’omu ggulu, n’emmunyeenye ne zituma okutusuula. Bagamba nti; Tewali kintu kyonna wakati waffe n’amawulire ag’omu ggulu okuggyako nga waliwo ekibaddewo. Amangu ago emikono gyabuna ebuvanjuba n’amaserengeta g’ensi, olwo laba waliwo ekiyimiridde wakati wo n’amawulire gano ag’omu ggulu? Yagamba nti: ‘Awo ne bagenda ne basaasaana ebuvanjuba n’amaserengeta g’ensi nga banoonya ekintu kyonna ekyali kiyimiridde wakati waabwe n’amawulire g’eggulu’. Era abagezigezi abawerako baagenda, ne boolekera Makka nga boolekera Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’ali kumpi n’omuti gw’enkindu ng’atunudde mu katale ka ‘Ukazh ng’akola esswala z’oku makya ne banne. Awo bwe baawulira Qur’an ne bawuliriza bulungi, olwo ne bagamba nti; Allah, kino kye kiyimiridde wakati wammwe n’amawulire g’eggulu. Ibn Abbas yagamba nti; olwo ne bava awo ne baddayo eri abantu baabwe ne bagamba nti; Abange mmwe abantu baffe, mazima tuwulidde Koran eyewunyisa - etulungamya mu kkubo ettuufu, olwo netugikkiriza. Era tetujja kugatta muntu yenna na Mukama waffe. -QS. Aljinn 1-2-. Olwo Allah n’aweereza okubikkulirwa eri Nabbi we sallallaahu ‘alaihi wasallam: Gamba -Owa Muhammad-: ‘Kikubikkuliddwa nti ekibinja ky’amajinni kiwulirizza -Kuran- -QS. Aljinn 1-2-. Mu butuufu, ebyamubikkulirwa byali bigambo by’omugejjo.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3246

وَبِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَوْلُ الْجِنِّ لِقَوْمِهِمْ{ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا }قَالَ لَمَّا رَأَوْهُ يُصَلِّي وَأَصْحَابُهُ يُصَلُّونَ بِصَلَاتِهِ فَيَسْجُدُونَ بِسُجُودِهِ قَالَ تَعَجَّبُوا مِنْ طَوَاعِيَةِ أَصْحَابِهِ لَهُ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ{ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Era ne sanad eno - Kwe kugamba; Kitunyumiddwa [Abdu bin Humaid] yannyonyodde [Abu Al Walid] yatunyumizza [Abu ‘Awanah] okuva ku [Abu Bisyr] okuva ku [Sa’id bin Jubair] - kyayogerwa okuva ku [Ibn Abbas] yagamba nti; ebigambo by’aba majiini eri abantu baabwe ‘Omuweereza wa Allah - Muhammad - bwe yayimirira okusinza, katono bamukuŋŋaanye’. -QS. Jin 19-, Ibn Abbas yagamba nti, yali majiini bwe yamulaba ne banne nga basaala n’esswala ze, ne bavunnama n’essaala zaabwe, era ne beewuunya obwesigwa bwa bannaabwe gy’ali, olwo ne bagamba nti ‘Omuddu wa Allah - Muhammad - bwe yayimirira okusinza katono bamukuŋŋaanye’. -QS. Jin 19-, Abu Isa yagamba nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3247

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ الْجِنُّ يَصْعَدُونَ إِلَى السَّمَاءِ يَسْتَمِعُونَ الْوَحْيَ فَإِذَا سَمِعُوا الْكَلِمَةَ زَادُوا فِيهَا تِسْعًا فَأَمَّا الْكَلِمَةُ فَتَكُونُ حَقًّا وَأَمَّا مَا زَادُوهُ فَيَكُونُ بَاطِلًا فَلَمَّا بُعِثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنِعُوا مَقَاعِدَهُمْ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِإِبْلِيسَ وَلَمْ تَكُنْ النُّجُومُ يُرْمَى بِهَا قَبْلَ ذَلِكَ فَقَالَ لَهُمْ إِبْلِيسُ مَا هَذَا إِلَّا مِنْ أَمْرٍ قَدْ حَدَثَ فِي الْأَرْضِ فَبَعَثَ جُنُودَهُ فَوَجَدُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا يُصَلِّي بَيْنَ جَبَلَيْنِ أُرَاهُ قَالَ بِمَكَّةَ فَلَقُوهُ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ هَذَا الَّذِي حَدَثَ فِي الْأَرْضِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Muhammad bin Yahya] atugambye [Muhammad bin Yusuf] atugambye [Israil] atubuulidde [Abu Ishaq] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas], yagamba; amajinni nebalinnya mu ggulu okuwulira okubikkulirwa, bwebawulira ekigambo kimu nebagattako mwenda. Ekigambo kimu mazima era bye bongerako bwe bulimba. Olwo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam bweyasindikibwa, nebagaana okuwamba ebifo byabwe, olwo nebabyogerako kino eri sitaani. Era emmunyeenye tezisuulibwa mu maaso g’ekyo. Awo Sitaani n’abagamba nti; Kino tekyandibaddewo okuggyako olw’ekintu ekyali kibaddewo ku nsi. Olwo n’asindika amagye ge ne gasanga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’ayimiridde asaala wakati w’ensozi bbiri. Nga bwe nzijukira -Said-, Ibn Abbas yagamba; e Makka. Awo ne bagenda eri Sitaani ne bamutegeeza, n’agamba nti; kino kye kituuka ku nsi. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3248

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَمَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءَ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَجُثِثْتُ مِنْهُ رُعْبًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرٍ وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ

Atugambye [Abdu bin Humaid] atugambye [Abdur Razzaq] atubuulidde [Ma’mar] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Jabir bin Abdullah], yagamba nti; Nawulira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga anyumya ku bbanga okubikkulirwa kwe kwava. Mu hadith ye yagamba nti; Nga ntambula, nawulira eddoboozi okuva mu bbanga olwo ne nsitula omutwe ne kizuuka nti waliwo malayika eyanzijira nga mu mpuku ya Hira, yali atudde ku ntebe wakati w’eggulu n’ensi. Awo ne nkuba encukwe olw’okumutya, olwo ne nkomawo ne ŋŋamba nti; nbikka, nbikka olwo ne banbikka. Awo Allah 'azza wajalla n'abikkula aya eno: Abange mmwe abakung'aanya -webikka mu kigambo kye: n'ekibi, kireke -QS. Almudatstsir 1-5-, kibaawo nga esswala ey’ekiragiro tennabaawo. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu. Era kyayogerwa [Yahya bin Abu Katsir] okuva ku [Abu Salamah bin Abdur Rahman] okuva ku [Jabir], so nga Abu Salamah erinnya lye yali Abdullah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3249

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّعُودُ جَبَلٌ مِنْ نَارٍ يَتَصَعَّدُ فِيهِ الْكَافِرُ سَبْعِينَ خَرِيفًا ثُمَّ يُهْوَى بِهِ كَذَلِكَ فِيهِ أَبَدًاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَقَدْ رُوِيَ شَيْءٌ مِنْ هَذَا عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مَوْقُوفٌ

Kitugambye nti [Abdu bin Humaid] atubuulidde [Al Hasan bin Musa] okuva ku [Ibn Luhai’ah] okuva ku [Darraj] okuva ku [Abu Al Haitsam] okuva ku [Abu Sa’id] okuva ku Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Sha’ud lusozi oluva mu Jahannam abatakkiriza lwe balinnya okumala emyaka nsanvu olwo ne basuulibwa wansi olusozi olwo emirembe gyonna’. Abdu bin Humaid yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya gharib. Mu butuufu tukimanyi nti hadith eno marfu’ eva mu hadith ya Ibn Lahi’ah, era ekitundu ku hadith eno kyayogerwa okuva mu ‘Athiyah okuva ku Abu Sa’id mu mauquf.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3250

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ نَاسٌ مِنْ الْيَهُودِ لِأُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ يَعْلَمُ نَبِيُّكُمْ كَمْ عَدَدُ خَزَنَةِ جَهَنَّمَ قَالُوا لَا نَدْرِي حَتَّى نَسْأَلَ نَبِيَّنَا فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ غُلِبَ أَصْحَابُكَ الْيَوْمَ قَالَ وَبِمَا غُلِبُوا قَالَ سَأَلَهُمْ يَهُودُ هَلْ يَعْلَمُ نَبِيُّكُمْ كَمْ عَدَدُ خَزَنَةِ جَهَنَّمَ قَالَ فَمَا قَالُوا قَالَ قَالُوا لَا نَدْرِي حَتَّى نَسْأَلَ نَبِيَّنَا قَالَ أَفَغُلِبَ قَوْمٌ سُئِلُوا عَمَّا لَا يَعْلَمُونَ فَقَالُوا لَا نَعْلَمُ حَتَّى نَسْأَلَ نَبِيَّنَا لَكِنَّهُمْ قَدْ سَأَلُوا نَبِيَّهُمْ فَقَالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً عَلَيَّ بِأَعْدَاءِ اللَّهِ إِنِّي سَائِلُهُمْ عَنْ تُرْبَةِ الْجَنَّةِ وَهِيَ الدَّرْمَكُ فَلَمَّا جَاءُوا قَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ كَمْ عَدَدُ خَزَنَةِ جَهَنَّمَ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا فِي مَرَّةٍ عَشَرَةٌ وَفِي مَرَّةٍ تِسْعَةٌ قَالُوا نَعَمْ قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تُرْبَةُ الْجَنَّةِ قَالَ فَسَكَتُوا هُنَيْهَةً ثُمَّ قَالُوا خْبْزَةٌ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخُبْزُ مِنْ الدَّرْمَكِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ مُجَالِدٍ

Atugambye [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Mujalid] okuva ku [Ash Sya’bi] okuva ku [Jabir bin Abdullah], yagamba; abayudaaya bagamba abamu ku baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam; Nabbi wo amanyi abakuumi bameka mu Geyena? Bagamba nti; tetwamanya okutuusa lwe twabuuza Nabbi waffe. Awo waliwo eyajja eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti; Ayi Muhammad, leero mikwano gyo bafiiriddwa. Yabuuzizza nti: ‘Baafiirwa ki’. Yagambye nti; Abayudaaya ne bababuuza nti; Nabbi wo amanyi abakuumi bameka mu Geyena? Omuntu oyo yagamba nti; olwo ne batasobola kwogera. Omuntu oyo yagamba nti; ne bagamba nti; tetwamanya okutuusa lwe twabuuza Nabbi waffe. Yagamba nti: ‘Abantu bawanguddwa olw’okuba babuuzibwa ekintu kye batamanyi olwo ne bagamba nti; Tetwamanya okutuusa lwe twabuuza Nabbi waffe? Naye ddala baabuuza Nabbi waabwe nti, ‘Nsaba otulage Allah mu ngeri entegeerekeka obulungi’. Nja kwolekagana n’abalabe ba Katonda. Mazima nababuuza ku nsi y’ejjana, enjeru era ey’obuwunga obulongoofu’. Awo bwe bajja ne bagamba nti; Allah tulage bulungi, ayi Abu Al Qasim, abakuumi ba Jahannam bameka? Yagamba nti: ‘Ekyo kyokka era ekyo’. Lumu yagamba kkumi ate omulundi gumu mwenda. Bagamba nti; Yee. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yabagamba nti: ‘Ensi y’ejjana kye ki?’. olwo ne basirika okumala akaseera olwo ne bagamba nti; omugaati, Ayi Abu Al Qasim. Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Omugaati ogukoleddwa mu ŋŋaano ennongoofu era enjeru’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya gharib. Mu butuufu kino tukimanyi okuva mu hadith ya Mujalid.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3251

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ أَخْبَرَنَا سُهَيْلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْقُطَعِيُّ وَهُوَ أَخُو حَزْمِ بْنِ أَبِي حَزْمٍ الْقُطَعِيُّ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ أَهْلُ التَّقْوَى وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ }قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَهْلٌ أَنْ أُتَّقَى فَمَنْ اتَّقَانِي فَلَمْ يَجْعَلْ مَعِي إِلَهًا فَأَنَا أَهْلٌ أَنْ أَغْفِرَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَسُهَيْلٌ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ ثَابِتٍ

Atubuulidde [Al Hasan bin Ash Shabbah Al Bazzar] atubuulidde [Zaid bin Hubab] atubuulidde [Suhail bin Abdullah Al Qutha'i, kwe kugamba muganda wa Hazm bin Abu Hazm Al Qutha'i] okuva e [Tsabit] okuva ku [Anas bin Malik] okuva ewa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nti yagamba ku Aya eno: 'He - . Allah - ye Katonda agwanidde - ffe - okumutya era alina eddembe okuwaayo okusonyiwa'. -QS. Almudatstsir 56-, Yagamba nti: ‘Allah ‘azza wajalla yagamba: Nze oyo agwanidde okutya, oyo yenna antya era nga takola nange kusinza, olwo nina eddembe okumusonyiwa’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan Gharib, so nga Suhail si muntu wa maanyi mu nsonga za hadith, era ye yekka hadith eno yaginyumya okuva ku Thabit.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3252

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ يُرِيدُ أَنْ يَحْفَظَهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ فَكَانَ يُحَرِّكُ بِهِ شَفَتَيْهِ وَحَرَّكَ سُفْيَانُ شَفَتَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ كَانَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ يُحْسِنُ الثَّنَاءَ عَلَى مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ خَيْرًا

Atugambye [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Sufyan bin ‘Uyainah] okuva ku [Musa bin Abu Aisyah] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas], yagamba; Singa Koran yassibwa eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yatambuza olulimi lwe, yandiyagadde okulukwata mu mutwe. Awo Allah n’abikkula aya eno: Totambuza lulimi lwo ku -soma- Kur’ani kubanga ojja mangu -okugikuguka-.-QS. Alqiyamah 16-, Ibn Abbas yagamba nti; Emabegako yatambuza emimwa gye okusoma Koran ate Sufyan n’atambuza emimwa gye. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu. Ali bin Al Madini yagambye nti; Yahya bin Sa’id Al Qaththan yagambye nti; Edda, Sufyan Ats Tsauri yatendereza Musa bin Abu Aisyah n’ekintu ekirungi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3253

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَبَابَةُ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ ثُوَيْرٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً لَمَنْ يَنْظُرُ إِلَى جِنَانِهِ وَأَزْوَاجِهِ وَخَدَمِهِ وَسُرُرِهِ مَسِيرَةَ أَلْفِ سَنَةٍ وَأَكْرَمُهُمْ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَنْ يَنْظُرُ إِلَى وَجْهِهِ غُدْوَةً وَعَشِيَّةً ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ إِسْرَائِيلَ مِثْلَ هَذَا مَرْفُوعًا وَرَوَى عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبْجَرَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَوْلَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَرَوَى الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَوْلَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَ فِيهِ عَنْ مُجَاهِدٍ غَيْرَ الثَّوْرِيِّ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ وَثُوَيْرٌ يُكْنَى أَبَا جَهْمٍ وَأَبُو فَاخِتَةَ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ عِلَاقَةَ

Nga amaze okutugamba [Abdu bin Humaid], yagamba nti; antegeezezza [Shababah] okuva mu [Israil] okuva mu [Tsuwair], bwe yagamba; Nawulira [Ibn Umar] ng’agamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mazima abawansi mu batuuze b’omu Ggulu bebo abatunuulira ensuku zaabwe, bakyala baabwe, abaddu baabwe, entebe zaabwe okutuukira ddala ku myaka lukumi. Era omuntu asinga ekitiibwa mu bo mu maaso ga Allah ‘azza wajalla y’oyo atunula mu maaso ge emisana n’olweggulo’. Olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’asoma aya eno: Amaaso g’abakkiriza olunaku olwo gaali gaaka. Mukama waabwe mwe batunuulira. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya gharib, era ebadde eyogerwa si muntu omu yekka okuva mu Yisirayiri nga eno mu marfu’. Era [Abdul Malik bin Abjar] anyumya okuva ku [Tsuwair] okuva ku [Ibn Umar] ebigambo bye era tabivvuunudde. Era [Al Ashja’i] anyumya okuva ku [Sufyan] okuva ku [Tsuwair] okuva ku [Mujahid] okuva ku [Ibn Umar] ebigambo bye era teyabitegeera. Era tetumanyi muntu yenna yamwogerako okuva e Mujahid okuggyako Ats Tsauri. Kino kitubuuliddwa [Abu Kuraib] atubuulidde [‘Ubaidullah Al Asyja’i] okuva ku [Sufyan]. ate nga kuniyah ye eya Tsuwair yali Abu Jahm, ate erinnya lya Abu Fakhtah yali Sa’id bin ‘Ilaqah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3254

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعيدٍ الْأَمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ هَذَا مَا عَرَضْنَا عَلَى هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأُنْزِلَ{ عَبَسَ وَتَوَلَّى }فِي ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرْشِدْنِي وَعِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ مِنْ عُظَمَاءِ الْمُشْرِكِينَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْرِضُ عَنْهُ وَيُقْبِلُ عَلَى الْآخَرِ وَيَقُولُ أَتَرَى بِمَا أَقُولُ بَأْسًا فَيَقُولُ لَا فَفِي هَذَا أُنْزِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أُنْزِلَ{ عَبَسَ وَتَوَلَّى }فِي ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَائِشَةَ

Atugambye [Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Umawi], n’agamba nti; yali antegeezezza [kitange], bwe yagamba; kino kye twayogeddeko eri [Hisham bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Aisha], yagamba; Ebbaluwa ‘Abasa wa tawalla ezuuliddwa ku bikwata ku Ibn Ummi Maktum, omuntu eyali omuzibe w’amaaso. Yajja eri Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti; Ayi Omubaka wa Allah, mpa obulagirizi! Mu kiseera kino, ku ludda lwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam waaliwo abakungu abakulu abaali abashiriku. Olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’amukyuka n’ayolekera abakulu abasinza ebifaananyi. Kale Ibn Maktum yagamba nti: Olaba ekikyamu mu bye njogedde? Yaddamu nti: ‘Nedda’. Olw’endowooza ya nnabbi ono, okubikkulirwa kwe kwabikkulirwa. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib. Era abamu ku bo baanyumya ensonga eno okuva ku Hisham bin ‘Urwah okuva ku kitaawe. Yagamba nti: ‘Abasa wa tawalla’ yabikkulwa ku Ibn Umm Maktum, era teyakyogerako okuva ku ‘Aisha.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3255

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنَ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُحْشَرُونَ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا فَقَالَتْ امْرَأَةٌ أَيُبْصِرُ أَوْ يَرَى بَعْضُنَا عَوْرَةَ بَعْضٍ قَالَ يَا فُلَانَةُ{ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ أَيْضًا وَفِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا

Atugambye [Abdu bin Humaid] atugambye [Muhammad bin Al Fadhl] atubuulidde [Thabit bin Yazid] okuva ku [Hilal bin Kabbab] okuva ku [’Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mujja kukuŋŋaanyizibwa nga tolina ngatto, nga temuli bukunya era nga tokomoleddwa’. Awo omukazi n’agamba nti; Abamu ku ffe tulaba obwereere bw’abalala? Yagamba nti: ‘Ayi Fulanah, buli omu ku bo ku lunaku olwo yalina bizinensi okumutuula’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu, era ebadde eyogerwa si kuva ku ludda lumu lwokka okuva ku Ibn Abbas. Hadiisi eno era yayogerwa Sa’id bin Jubair, ne mu birala okuva mu Aisyah, Allah amusiimye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3256

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَحِيرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ الصَّنْعَانِيُّ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْيُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْيُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ

Atugambye [Abbas bin Abdul ‘Azhim Al ‘Anbari] atugambye [Abdur Razzaq] atubuulidde [Abdullah bin Bahir] okuva ku [Abdur Rahman okugeza Ibn Yazid Ash Shan’ani], yagamba nti; Nawulira [Ibn Umar] ng’agamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna ayagala okulaba olunaku lw’enkomerero nga alinga eriiso, asome aya zino: Idzasysyamsu kuwwirat, Idzas Samaaunfatharat, ne idzas samaaunsyaqqat. Hadiisi eno hadiisi ya hasan gharib, era [Hisyam bin Yusuf] n’abalala banyumizza hadiisi eno ne sanad eno. Yagamba nti: ‘Oyo yenna ayagala okulaba olunaku lw’enkomerero nga bwe luli okutunula mu maaso, olwo alina okusoma nti: Idzasysyamsu kuwwirat, era tayogera ku Idzas samaaun fatharat ne Idzas samaaun syaqqat’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3257

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا أَخْطَأَ خَطِيئَةً نُكِتَتْ فِي قَلْبِهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فَإِذَا هُوَ نَزَعَ وَاسْتَغْفَرَ وَتَابَ سُقِلَ قَلْبُهُ وَإِنْ عَادَ زِيدَ فِيهَا حَتَّى تَعْلُوَ قَلْبَهُ وَهُوَ الرَّانُ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ{ كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Qutaibah] atubuulidde [Al Laits] okuva ku [Ibn ‘Ajlan] okuva ku [Al Qa’qa’ bin Hakim] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu] yagamba nti: ‘Omuddu bw’akola ensobi, ekiddugavu kiteekebwa mu mutima gwe era bw’akivaako n’asaba okusonyiyibwa n’okwenenya, omutima gwe guba alongooseddwa era bw’akomawo n’akabala akaddugavu ne kagattibwako okutuusa lwe kabikka omutima gwe, era ekyo kye kiyitibwa ‘Ar raan’ Allah ky’ayogerako: kallaa bal raana ‘alaa quluubihim maa kaanuu yaksibuun.-QS. Almuthaffin 14-. Yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3258

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ حَمَّادٌ هُوَ عِنْدَنَا مَرْفُوعٌ{ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ }قَالَ يَقُومُونَ فِي الرَّشْحِ إِلَى أَنْصَافِ آذَانِهِمْ

Atugambye [Yahya bin Durust Al Bashri] atubuulidde [Hammad bin Zaid] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Ibn Umar]. Hammad yagambye nti; Mu ndowooza yaffe, hadiisi eno hadiisi ya marfu’: yauma yaquumun naasu lirabbil ‘aalamiin -QS. Almuthaffin 6-. n’agamba nti; omu ku bo yali ayimiridde mu ntuuyo okutuuka ku kitundu ky’amatu gaabwe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3259

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ }قَالَ يَقُومُ أَحَدُهُمْ فِي الرَّشْحِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

Atubuulidde [Hannad] atugambye [Isa bin Yunus] okuva ku [Ibn ‘Aun] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Ibn Umar] okuva ku Nabbi shallallahu ‘alaihi wasallam: ‘-kwe kugamba- olunaku -lwa- abantu lwe banayimirira mu maaso ga Mukama w’ensi?’. --olwo- lwe lunaku -abantu lwebaliyimirira mu maaso ga Mukama w’ensi?- -QS. Al-Muthaffifin 6-, Yagamba nti: ‘Omu ku bo ajja kuba mu ntuuyo ze okutuuka ku kitundu ky’amatu ge’. Abu Isa yagambye nti; hadiisi eno hadiisi ya hasan sahih era mu hadith mulimu emu okuva ewa Abu Hurairah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3260

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ هَلَكَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ{ فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ إِلَى قَوْلِهِ يَسِيرًا }قَالَ ذَلِكِ الْعَرْضُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Atunyumizza [Abdu bin Humaid] atunyumizza [‘Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Uthman bin Al Aswad] okuva ku [Ibn Abu Awalkah] okuva ku [Aisyah], yagamba; Nawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Oyo yenna okubala kwe kukaayanirwa, ajja kuzikirizibwa’. Kale ngamba nti; Ayi Omubaka wa Allah, Allah teyagamba nti: ‘Ate abo abaweebwa ekitabo kye okuva ku mukono ogwa ddyo, - okutuukira ddala ku Aya - olwo kijja kubalibwa n’okubalirira okwangu?’. -QS. Al-Insyiqa 7-8-, Yagamba nti: Aya eno ky’etegeeza, bwe kiba nti ebiwandiiko by’obuzirakisa biragiddwa. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno hadiisi ya Hasan entuufu. Atugambye [Suwaid bin Nasr] atugambye [Abdullah bin Al Mubarak] okuva ku [Uthman bin Al Aswad] ne sanad eno bwetyo. Kitubuuliddwa [Muhammad bin Aban] era si muntu omu yekka gwebagamba nti batubuulidde [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Ibn Abu Awalkah] okuva ku [Aisyah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bw’atyo.