Imam Tirmidzi : 3221
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوانِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَكُنْتُ رَجُلًا قَدْ أُوتِيتُ مِنْ جِمَاعِ النِّسَاءِ مَا لَمْ يُؤْتَ غَيْرِي فَلَمَّا دَخَلَ رَمَضَانُ تَظَاهَرْتُ مِنْ امْرَأَتِي حَتَّى يَنْسَلِخَ رَمَضَانُ فَرَقًا مِنْ أَنْ أُصِيبَ مِنْهَا فِي لَيْلَتِي فَأَتَتَابَعَ فِي ذَلِكَ إِلَى أَنْ يُدْرِكَنِي النَّهَارُ وَأَنَا لَا أَقْدِرُ أَنْ أَنْزِعَ فَبَيْنَمَا هِيَ تَخْدُمُنِي ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ تَكَشَّفَ لِي مِنْهَا شَيْءٌ فَوَثَبْتُ عَلَيْهَا فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ عَلَى قَوْمِي فَأَخْبَرْتُهُمْ خَبَرِي فَقُلْتُ انْطَلِقُوا مَعِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُخْبِرَهُ بِأَمْرِي فَقَالُوا لَا وَاللَّهِ لَا نَفْعَلُ نَتَخَوَّفُ أَنْ يَنْزِلَ فِينَا قُرْآنٌ أَوْ يَقُولَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَةً يَبْقَى عَلَيْنَا عَارُهَا وَلَكِنْ اذْهَبْ أَنْتَ فَاصْنَعْ مَا بَدَا لَكَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ خَبَرِي فَقَالَ أَنْتَ بِذَاكَ قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ قَالَ أَنْتَ بِذَاكَ قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ قَالَ أَنْتَ بِذَاكَ قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ وَهَا أَنَا ذَا فَأَمْضِ فِيَّ حُكْمَ اللَّهِ فَإِنِّي صَابِرٌ لِذَلِكَ قَالَ أَعْتِقْ رَقَبَةً قَالَ فَضَرَبْتُ صَفْحَةَ عُنُقِي بِيَدِي فَقُلْتُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَمْلِكُ غَيْرَهَا قَالَ صُمْ شَهْرَيْنِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ أَصَابَنِي مَا أَصَابَنِي إِلَّا فِي الصِّيَامِ قَالَ فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ بِتْنَا لَيْلَتَنَا هَذِهِ وَحْشَى مَا لَنَا عَشَاءٌ قَالَ اذْهَبْ إِلَى صَاحِبِ صَدَقَةِ بَنِي زُرَيْقٍ فَقُلْ لَهُ فَلْيَدْفَعْهَا إِلَيْكَ فَأَطْعِمْ عَنْكَ مِنْهَا وَسْقًا سِتِّينَ مِسْكِينًا ثُمَّ اسْتَعِنْ بِسَائِرِهِ عَلَيْكَ وَعَلَى عِيَالِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى قَوْمِي فَقُلْتُ وَجَدْتُ عِنْدَكُمْ الضِّيقَ وَسُوءَ الرَّأْيِ وَوَجَدْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّعَةَ وَالْبَرَكَةَ أَمَرَ لِي بِصَدَقَتِكُمْ فَادْفَعُوهَا إِلَيَّ فَدَفَعُوهَا إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ مُحَمَّدٌ سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ لَمْ يَسْمَعْ عِنْدِي مِنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ قَالَ وَيُقَالُ سَلَمَةُ بْنُ صَخْرٍ وَيُقَالُ سَلْمَانُ بْنُ صَخْرٍ وَفِي الْبَاب عَنْ خَوْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَ وَهِيَ امْرَأَةُ أَوْسِ بْنِ الصَّامِتِ
Пире [Абду бин Хумаид] тата [Аль Хасан бин Али Аль Хулвани] пӗлтерӗшӗ пӗрре пулнине каласа пачӗ. Вӗсем каланӑ; пире [Язид бин Харун] пире [Мухаммад бин Исхак] [Мухаммад бин Амр бин Ато`] [Сулейман бин Ясар] [Салама бин Шахр Аль Ансари] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпӗ ҫын, мана джима тума пултарулӑх панӑ, ӑна мансӑр пуҫне урӑх никама та паман. Унтан, Рамадан уйӑхӗ кӗрсен, эпӗ хамӑн арӑма Рамадан уйӑхӗ вӗҫленичченех сӑнарӑм, ҫӗрле унпа ар хутшӑнӑвӗ ан пултӑр тесе. Унтан эпӗ ҫакна ҫине-ҫинех турӑм, ҫутӑличченех, тухса кайма май килмерӗ. Унтан пӗррехинче каҫхине вӑл мана ҫитернӗ чухне унран сасартӑк темскер тухрӗ те эпӗ унпа ар хутшӑнӑвӗнче пултӑм. Вара ирхине хамӑн ҫынсем патне кайса хамӑн хыпара пӗлтертӗм. Эпӗ калатӑп; Эпӗ хамӑн ӗҫе каласа париччен манпа пӗрле Аллахӑн Элчи патне пырӑр. Вара вӗсем каланӑ; Ҫук, Аллахпа тупа тӑватпӑр, эпир ун пек тумастпӑр. Эпир пирӗн ҫинчен Коран уҫӑласса е пророк саллаллаху алейхи ва саллам пирӗн ҫинчен калаҫасса пӑшӑрханатпӑр, унӑн намӑсӗ пирӗнпе юлать. Анчах эсӗ кай та хӑв мӗн тӑвас тенӗ, ҫавӑн пек ту. Вара эпӗ тухрӑм та Аллахӑн Элчи патне кайса хамӑн хыпара каласа патӑм. Унтан вӑл: «Эсӗ турӑн-и?» — тенӗ. Эпӗ калатӑп; Эпӗ турӑм. Вӑл: «Эсӗ турӑн-и?» — терӗ. Эпӗ каларӑм; Эпӗ турӑм. Вӑл: «Эсӗ турӑн-и?» — терӗ. Эпӗ каларӑм; Эпӗ турӑм. Ку эпӗ, ҫавӑнпа та мана Аллахӑн наказанине ҫирӗплетӗр, мӗншӗн тесен эпӗ уншӑн чӑнах та чӑтӑмлӑ пулӑп. Вӑл каланӑ: «Чурасене ирӗке кӑларӑр!» Салама бин Шахр каланӑ; унтан мӑй ҫийне алӑпа лӑпкаса илтӗм. Вара эпӗ ҫапла каларӑм: — Ҫук, сире ырӑ кӑмӑлпа Яракан тупа тӑватӑп, манӑн унсӑр пуҫне урӑх нимӗн те ҫук. Вӑл каланӑ: «Икӗ уйӑх типӗ тытӑр!» Эпӗ калатӑп; Эй, Аллахӑн Элчи, манпа мӗн пулса тухни эпӗ типӗ тытнӑ чухне кӑна пулман-и? Вӑл каланӑ: утмӑл мӗскӗн ҫынна тӑрантар! Эпӗ калатӑп; Сире чӑнлӑхпа янӑ Турӑ ячӗпе эпир ҫӗр каҫрӑмӑр, ҫимесӗрех ҫывӑртӑмӑр. Вӑл ҫапла каланӑ: «Апла пулсан, Садака Бани Зурайкӑн хуралҫи патне кай та, ӑна хӑвна утмӑл чухӑн ҫынна пӗр финик пама тата тӑрантарма хуш, ыттине вара хӑвна тата хӑвӑн ҫемйӳне пулӑшма усӑ кур». Салама бин Шахр каланӑ; вара эпӗ хамӑн халӑхӑм патне таврӑнтӑм та каларӑм; Эпӗ сирӗн енчен ансӑрлӑхпа усал сӑмахсене тӳссе куртӑм, анчах ун вырӑнне эпӗ пророкран анлӑлӑх тата пил тупрӑм. Вӑл мана санӑн ырлӑхна пама хушрӗ, ҫавӑнпа та ырлӑха мана пар, тенӗ. Унтан ӑна мана тыттарчӗҫ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — Хасан хадисӗ. Мухаммед каланӑ; Сулейман бин Ясар Салама бин Шахртан илтмен пулӗ тетӗп. Вӑл ҫапла каларӗ: хӑшӗсем калаҫҫӗ; вӑл — Салама бин Шахр, теҫҫӗ хӑшӗ-пӗрисем; Салман бин Шахр. Хаула бинт Цалаба сыпӑкӗнче вара вӑл Аус бин Аш Шамитӑн арӑмӗ.
Imam Tirmidzi : 3222
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَلْقَمَةَ الْأَنْمَارِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمْ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً }قَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى دِينَارًا قُلْتُ لَا يُطِيقُونَهُ قَالَ فَنِصْفُ دِينَارٍ قُلْتُ لَا يُطِيقُونَهُ قَالَ فَكَمْ قُلْتُ شَعِيرَةٌ قَالَ إِنَّكَ لَزَهِيدٌ قَالَ فَنَزَلَتْ{ أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ }الْآيَةَ قَالَ فَبِي خَفَّفَ اللَّهُ عَنْ هَذِهِ الْأُمَّةِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ شَعِيرَةٌ يَعْنِي وَزْنَ شَعِيرَةٍ مِنْ ذَهَبٍ وَأَبُو الْجَعْدِ اسْمُهُ رَافِعٌ
Пире [Суфьян бин Ваки] каласа пачӗ [Яхья бин Адам] пире ['Убайдуллах Аль-Асиджаи] [Ац Цаурирен] [Усман бин Аль Мугира Ац Цакафирен] [Салим бин Абу Аль Джадран] [Али бин Алькамах Аль Анмарирен] [Али бин Талибран] каласа пачӗ; ҫак сӑвӑ йӗрки уҫӑлнӑ чухне: «Эй, ӗненекенсем, эсир Элчӗпе ятарлӑ калаҫу тунӑ чухне ҫав калаҫу умӗн чухӑнсене ырӑлӑх памалла». -QS.Almujadilah 12-, Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эсир пӗр динар пирки мӗн шутлатӑр?» Эпӗ калатӑп; вӗсем пултараймаҫҫӗ. Вӑл: «Ҫур динар-и?» — терӗ. Эпӗ калатӑп; вӗсем пултараймаҫҫӗ. Вӑл: «Мӗн чухлӗ?» — терӗ. Эпӗ калатӑп; пӗр тулӑ пӗрчи виҫи. Вӑл: «Эсӗ чӑнах та ахаль ҫын», — терӗ. Али каланӑ; унтан ҫакӑн пек сӑвӑ йӗрки ҫитрӗ: «Эсир -чухӑнланасран- хӑратӑр-и, мӗншӗн тесен эсир Ҫынпа калаҫиччен ырӑ ӗҫсем тунӑ-и? Ҫавӑнпа та эсир ҫакна тумастӑр пулсан тата Аллах сире ӳкӗнӳ панӑ пулсан, кӗлӗ тӑвӑр, закат тӳлӗр, Аллахпа Унӑн Элчине пӑхӑнӑр; эсир мӗн тунине Аллах пурне те пӗлет'. -QS. Альмуджадилах 13-, — терӗ Али; ман пирки Аллах ҫак халӑха ҫӑмӑллӑх пачӗ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — Хасан Гариб хадисӗ, чӑннипе эпир ӑна ҫак енчен пӗлетпӗр. Çав вӑхӑтрах сӑмахсен пӗлтерӗшӗ; сяира — пӗр ылтӑн пӗрчи йывӑрӑшӗ. Абу Аль Джадӑн ячӗ Рафи пулнӑ.
Imam Tirmidzi : 3223
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ يَهُودِيًّا أَتَى عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَرَدَّ عَلَيْهِ الْقَوْمُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ مَا قَالَ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ سَلَّمَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ قَالَ كَذَا وَكَذَا رُدُّوهُ عَلَيَّ فَرَدُّوهُ قَالَ قُلْتَ السَّامُّ عَلَيْكُمْ قَالَ نَعَمْ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقُولُوا عَلَيْكَ مَا قُلْتَ قَالَ{ وَإِذَا جَاءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Абду бин Хумаид] пире [Юнус] [Сяйбанран] [Катада] пире [Анас бин Малик] каласа пачӗ: пӗр еврей пророк саллаллаху алейхи васаллам патне тата унӑн юлташӗсем патне пынӑ та унтан ҫапла каланӑ: Сааму алейкум пек. Унтан ҫынсем хуравларӗҫ. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам ыйтнӑ: «Эсир пӗлетӗр-и, вӑл мӗн каланине?» Вӗсем каланӑ; Аллах тата унӑн элчи лайӑхрах пӗлеҫҫӗ, эй Аллахӑн пророкӗ. Вӑл: «Ҫук, анчах вӑл ҫапла-ҫапла каларӗ, тархасшӑн, еврее ман пата тытса парӑр», — терӗ. Вара вӗсем еврее тытса кайнӑ та пророк умне сӗтӗрсе кайнӑ. Вӑл ӑна ыйтса пӗлчӗ: «Эсӗ каларӑн-и; Сааму 'алаикум?' -вилӗм сана-? Вӑл ҫапла каларӗ: Çапла. Ҫав вӑхӑтра пророк ҫапла каланӑ: «Кӗнеке ҫыннисенчен пӗри сире саламласан, ҫапла калӑр: 'алайка маа култа'. -эсӗ ҫапла каланӑ сана та- Вӑл ҫак сӑвӑ йӗркине вуласа пачӗ: «Сирӗн пата пырсан, сире Аллах хушман салампа саламлаҫҫӗ». -QS. Альмуджадилах 8-, Абу Иса каланӑ; Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3224
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَحَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ وَقَطَّعَ وَهِيَ الْبُوَيْرَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Кутайба] [Аль Лайтс] [Нафи] ҫинчен [Ибн Умар радлиаллаху 'анхума] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл; Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам Бани Ан Назир финик йывӑҫҫине ҫунтарса янӑ та ӑна касса татнӑ та йывӑҫӗ Аль-Бувайрӑра пулнӑ. Унтан Аллах ҫак сӑвва уҫса панӑ: «Эсир кафирсен финик йывӑҫҫинчен мӗн кассан е унӑн йывӑҫӗ ҫинче тӑрса ӳстерме ирӗк паратӑр пулсан, ҫакӑ пурте Аллах ирӗкӗпе пулать; тата мӗншӗн тесен Вӑл усал ҫынсене намӑс кӑтартасшӑн». -QS. Алхасир 5-, Абу Иса каланӑ; Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3225
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا }قَالَ اللِّينَةُ النَّخْلَةُ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ قَالَ اسْتَنْزَلُوهُمْ مِنْ حُصُونِهِمْ قَالَ وَأُمِرُوا بِقَطْعِ النَّخْلِ فَحَكَّ فِي صُدُورِهِمْ فَقَالَ الْمُسْلِمُونَ قَدْ قَطَعْنَا بَعْضًا وَتَرَكْنَا بَعْضًا فَلَنَسْأَلَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَنَا فِيمَا قَطَعْنَا مِنْ أَجْرٍ وَهَلْ عَلَيْنَا فِيمَا تَرَكْنَا مِنْ وِزْرٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعَ مِنِّي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ هَذَا الْحَدِيثَ
Пире [Аль-Хасан бин Мухаммад Аз Зафарани] каласа пачӗ ['Аффан бин Муслим] пире [Хафш бин Гияц] пире [Хабиб бин Абу Амра] [Саид бин Джубайр] [Ибн Аббас] Аллах 'азза ваджалла сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: 'Вхаха сирӗн йывӑҫ ҫинчен ҫырнӑ датӑна антарӑр -кафирсен- е эсир -ӳсме- ирӗк панӑ Тӗпрен илсен, вара -пурте- Аллах ирӗкӗпе пулать; тата мӗншӗн тесен Вӑл усал ҫынсене намӑс кӑтартасшӑн». -QS.Alhasyr 5-, Вӑл каланӑ: Аллинах мӗн каласшӑн пулнӑ, вӑл финик йывӑҫҫи пулнӑ. Усал ҫынсене намӑслантарас шухӑш вара: «Туссем вӗсене хӑйсен тӗрекӗсенчен илсе антарнӑ». Ибн Аббас каланӑ; вӗсене финик йывӑҫҫисене касма хушнӑ. Вара вӗсем хӑйсене иккӗлентерчӗҫ, унтан мӑсӑльмансем каланӑ; эпир хӑшне-пӗрне касса хӑвартӑмӑр, хӑшне-пӗрне хӑвартӑмӑр, чӑнах та, эпир Аллахӑн Элчинчен ыйтӑпӑр; Эпир мӗн каснӑшӑн мӗнле те пулин награда илетпӗр-и? Эпир мӗн ирӗк панишӗн ҫылӑх илетпӗр-и? Унтан Аллах Таала ҫак сӑвва уҫса панӑ: «Эсир кафирсен финик йывӑҫҫинчен мӗн каснӑ е йывӑҫ ҫинче тӑрса ӳстерме ирӗк панӑ пулсан, ҫакӑ пурте Аллах ирӗкӗпе пулать; тата мӗншӗн тесен Вӑл усал ҫынсене намӑс кӑтартасшӑн». -QS.Алхасыр 5-, Абу Иса каларӗ; Ку хадис — Хасан Гариб хадисӗ, вӗсенчен хӑшӗ-пӗрисем ҫак хадиса Хафш бин Гиятсран, Хабиб бин Абу Амрӑран, Саид бин Джубайртан, мурсалра, ҫырса кӑтартнӑ, ӑна Ибн Аббасран асӑнман. Мана ҫакна каласа пачӗ [Абдулла бин Абдур Рахман] пире [Харун бин Муавия] [Хафш бин Гиятсран] [Хабиб бин Абу Амраран] [Саид бин Джубайртан] пророкран саллаллаху алейхи васалламран мурсалла йӗркепе каласа пачӗ. Абу Иса каланӑ: Мухаммед бин Исмаил ун ҫинчен манран асӑннӑ.
Imam Tirmidzi : 3226
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ بَاتَ بِهِ ضَيْفٌ فَلَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا قُوتُهُ وَقُوتُ صِبْيَانِهِ فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ نَوِّمِي الصِّبْيَةَ وَأَطْفِئِي السِّرَاجَ وَقَرِّبِي لِلضَّيْفِ مَا عِنْدَكِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ }هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Абу Кураиб] [Ваки] [Фудхаил бин Газванран] [Абу Хазимран] [Абу Хурайраран] ҫапла каласа панӑ: ансарсенчен пӗр ҫын хӑна килнӗ чухне ҫӗр каҫнӑ, унӑн ачисем валли апат-ҫимӗҫсӗр пуҫне урӑх нимӗнле апат та пулман. Вара вӑл арӑмне каланӑ; ачасене ҫывӑрттар, ҫутӑсене сӳнтер те хӑнасене мӗн пуррине ҫитер. Унтан ҫак сӑвӑ йӗрки ҫитрӗ: «Вӗсем вара, хӑйсем инкеке лекнӗ пулин те, хӑйсенчен мала -мухаджиринсене» лартнӑ». -QS. Алхасир 9-мӗш сӑвӑ йӗрки, ку хадис — хасан шахих хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3227
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ هُوَ ابْنُ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ قَال سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ يَقُولُبَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَقَالَ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ فِيهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ فَخُذُوهُ مِنْهَا فَأْتُونِي بِهِ فَخَرَجْنَا تَتَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى أَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ فَقَالَتْ مَا مَعِي مِنْ كِتَابٍ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ قَالَ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا قَالَ فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ بِمَكَّةَ يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا هَذَا يَا حَاطِبُ قَالَ لَا تَعْجَلْ عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِمَكَّةَ فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنْ نَسَبٍ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ فِيهِمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي وَمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ كُفْرًا وَلَا ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي وَلَا رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الْإِسْلَامِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا فَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ قَالَ وَفِيهِ أُنْزِلَتْ هَذِهِ السُّورَةُ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ }السُّورَةَقَالَ عَمْرٌو وَقَدْ رَأَيْتُ ابْنَ أَبِي رَافِعٍ وَكَانَ كَاتِبًا لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِيهِ عَنْ عُمَرَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ هَذَا الْحَدِيثَ نَحْوَ هَذَا وَذَكَرُوا هَذَا الْحَرْفَ وَقَالُوا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ وَقَدْ رُوِيَ أَيْضًا عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ فِيهِ فَقَالَ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ
Пире [Ибн Абу Умар] [Суфьян] ['Амр бин Динар] [Аль-Хасан бин Мухаммадран, урӑхла каласан, Аль-Ханафийя] ['Убайдуллах бин Абу Рафи'] ҫинчен каласа панӑ, терӗ вӑл; Эпӗ [Али бин Абу Талиб] ҫапла каланине илтрӗм; Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам пире, урӑхла каласан, мана, Аз Зубайра тата Аль-Микдад бин Аль-Асвада ячӗ. Вӑл ҫапла каларӗ: «Раудха-Хах ятлӑ вырӑна ҫитичченех кайӑр, мӗншӗн тесен унта чӑнах та пӗр хӗрарӑм ҫыру йӑтса пырать, ӑна унран илӗр те ман пата илсе килӗр». Унтан эпир тухрӑмӑр та, пирӗн лашасем Раудха-Хах патне ҫитичченех чупса пычӗҫ, эпир пӗр хӗрарӑма тӗл пултӑмӑр пулас, унтан эпир ҫапла каларӑмӑр: ҫырӑва кӑлар! Вара хӗрарӑм каланӑ; Çыру илсе килмерӗм. Вара эпир ҫапла калатпӑр; эсӗ чӑнах та ҫырӑва кӑлартӑн-и е тумтирне хывса илтӗн-и! Али каланӑ; вара хӗрарӑм ҫивӗтленӗ ҫӳҫӗнчен ҫыру кӑларчӗ -бушка, булка-. Али каланӑ; унтан эпир хӗрарӑма пророк патне илсе кайрӑмӑр та, ҫыру Хатиб бин Абу Балтаран Меккӑри мушриксем патне янӑ пулни палӑрчӗ, вӑл вӗсене пророкӑн хӑш-пӗр ӗҫӗсем ҫинчен пӗлтерчӗ. Вара вӑл каланӑ: «Эй, Хатиб, ку мӗн?» Хатиб каланӑ; Эй, Аллахӑн Элчи, мана айӑплама ан васка! Чӑнах та, эпӗ курей халӑхӗ хушшинче пурӑннӑ ҫын пулнӑ, вӗсен тӑхӑмӗсенчен пӗри пулман, ҫав вӑхӑтрах мухаджиринсенчен сирӗнпе пӗрле пулнӑ ҫынсен Меккӑра хӑйсен ҫемйисене тата пурлӑхне хӳтӗлекен тӑванӗсем пулнӑ. Эпӗ, вӗсенчен йӑх-несӗл пулман пулин те, вӗсене хамӑн тӑванлӑха упраса хӑварма пулӑшасшӑнччӗ, ҫакна эпӗ хамӑн тӗне пӑрахнӑран мар, ислам килнӗ хыҫҫӑн ӗненменнипе савӑннӑран мар турӑм. Вара пророк саллаллаху алейхи васаллам каланă: вăл тĕрĕс каланă. Унтан Умар бин Аль-Хатхаб, Аллах унпа ҫырлахтӑр, ҫапла каланӑ: Эй, Аллахӑн Элчи, ҫак икӗпитӗн мӑйне касса татма ирӗк парӑр! Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Чӑнах та, вӑл Бадр ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ, эсир пӗлетӗр-и, Аллах Бадр ӑстаҫисем ҫине пӑхса: «Эсир мӗн тӑвас тетӗр, ҫавӑн пек тӑвӑр, эпӗ сирӗн ҫылӑхӑрсене чӑнах та каҫартӑм?» — тенӗ. Али каланӑ; унтан Хатиб бин Абу Балта ҫинчен ҫак ҫыру ҫитрӗ: «Эй, ӗненекенсем, Манӑн тӑшмансене тата хӑвӑрӑн тӑшмансене шанчӑклӑ туссем туса ан илӗр». -QS. Алмумтанганах 1-, Амр каланӑ; Эпӗ пӗлнӗ тӑрӑх, Ибн Абу Рафи Али бин Абу Талибӑн секретарӗ пулнӑ. Ку хадис — хасан сахих хадисӗ, вӑл Умарпа Джабир бин Абдуллахран, ҫак хадиса Суфьян бин Уяйнаран пӗр ҫын кӑна мар каласа панӑ. Тата вӗсем ҫак редакципе ҫапла каларӗҫ: чӑнах та ҫырӑва кӑларса илӗр-и е тумтире хывса илӗр-и! Ҫавӑн пекех [Абу Абдур Рахман Ас Сулами] [Али] ҫакӑн пек хадис пек каласа панӑ, вӗсенчен хӑшӗ-пӗрисем ӑна ҫапла каланӑ: чӑнах та эсир ҫыру кӑларӑр, унсӑрӑн эпир сире тумтирӗре хывса илӗпӗр.
Imam Tirmidzi : 3228
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْتَحِنُ إِلَّا بِالْآيَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ{ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ }الْآيَةَقَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُوسٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا مَسَّتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَ امْرَأَةٍ إِلَّا امْرَأَةً يَمْلِكُهَا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Абду бин Хумаид] [Абдур Раззак] [Ма'мартан] [Аз Зухрирен] [Урваран] [Айсяран] каласа пачӗ, терӗ вӑл; С. -QS. Алмумтанганах 12-, [Ма'мар] каланӑ; мана [Ибн Тавуса] [ашшӗнчен] пӗлтернӗччӗ, терӗ вӑл; Пророкӑн алли хӑйпе килӗшӳ тунӑ хӗрарӑмсӑр пуҫне урӑх хӗрарӑм аллине тӗкӗнмен — унӑн арӑмӗ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3229
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الشَّيْبَانِيُّ قَال سَمِعْتُ شَهْرَ بْنَ حَوْشَبٍ قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ سَلَمَةَ الْأَنْصَارِيَّةُ قَالَتْقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْ النِّسْوَةِ مَا هَذَا الْمَعْرُوفُ الَّذِي لَا يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَعْصِيَكَ فِيهِ قَالَ لَا تَنُحْنَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَنِي فُلَانٍ قَدْ أَسْعَدُونِي عَلَى عَمِّي وَلَا بُدَّ لِي مِنْ قَضَائِهِنَّ فَأَبَى عَلَيَّ فَأَتَيْتُهُ مِرَارًا فَأَذِنَ لِي فِي قَضَائِهِنَّ فَلَمْ أَنُحْ بَعْدَ قَضَائِهِنَّ وَلَا عَلَى غَيْرِهِ حَتَّى السَّاعَةَ وَلَمْ يَبْقَ مِنْ النِّسْوَةِ امْرَأَةٌ إِلَّا وَقَدْ نَاحَتْ غَيْرِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِيهِ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أُمُّ سَلَمَةَ الْأَنْصَارِيَّةُ هِيَ أَسْمَاءُ بِنْتُ يَزِيدَ بْنِ السَّكَنِ
Пире [Абду бин Хумаид] каласа пачӗ [Абу Нуаим] пире [Язид бин Абдулла Асы Сяибани] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпӗ [Сихр бин Хаусяб] ҫапла каланине илтрӗм; пире [Умму Салама Аль Аншарийя] каланӑ; пӗр хӗрарӑм Аллахӑн Элчине каланӑ; — Пирӗн пӑхӑнманлӑха тивӗҫлӗ мар ырӑ ӗҫ мӗнле-ха? Вӑл каланӑ: «Хуйхӑрса ан йӗрӗр». Эпӗ калатӑп; — Эй, Аллахӑн Элчи, Бани Фулансем те манӑн пичче вилӗмӗшӗн хурланма пуҫларӗҫ, эпӗ вӗсен ырӑлӑхне тавӑрмалла. Ахӑртнех, Расулуллах Шаллаллахуалаихивасаллам ман ыйтӑва йышӑнмарӗ, унтан эпӗ ун патне темиҫе хутчен те кайрӑм, унтан вӑл мана вӗсене хуравлама ирӗк пачӗ, вӗсене хуравланӑ хыҫҫӑн урӑх никама та, пиччесӗр пуҫне урӑх никама та халиччен ӳпкелешмерӗ. Мансӑр пуҫне урӑх хӗрарӑм ҫук, анчах вӑл макӑрнӑ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан гариб хадисӗ. Ӑна вара Умм 'Атхийях радиаллаху 'анхаран. Абду бин Хумаид ҫапла каларӗ: Умм Салама Аль Аншарийя — Асма бинт Язид бин Ас Сакан.
Imam Tirmidzi : 3230
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ الْأَغَرِّ بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ خَلِيفَةَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي نَصْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ إِذَا جَاءَكُمْ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ }قَالَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ إِذَا جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِتُسْلِمَ حَلَّفَهَا بِاللَّهِ مَا خَرَجْتُ مِنْ بُغْضِ زَوْجِي مَا خَرَجْتُ إِلَّا حُبًّا لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Пире [Салама бин Сюаиб] каласа пачӗ [Мухаммад бин Юсуф Аль Фиряби] пире [Каис бин Ар Раби] [Аль-Агар бин Аш-Шабба] [Халиф бин Хушайн] [Абу Нашр] [Ибн Аббас] Аллах сӑмахӗ ҫинчен каласа пачӗ: ӗненӗве тӗрӗслесе пӑхӑр. вӗсене'.-QS. Алмумтанганах 10-, Вӑл каланӑ; Пӗр хӗрарӑм пророк патне ислам тӗнне йышӑнма пырсан, вӑл Аллах ячӗпе тупа тунӑ: Эпӗ упӑшка ҫилленнӗшӗн кӑна килтен тухмастӑп, Аллахпа Унӑн Элчине юратнӑ сӑлтавсӑр пуҫне килтен тухмастӑп. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — гариб хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3231
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَقَعَدْنَا نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَذَاكَرْنَا فَقُلْنَا لَوْ نَعْلَمُ أَيَّ الْأَعْمَالِ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ لَعَمِلْنَاهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ }قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا ابْنُ سَلَامٍ قَالَ يَحْيَى فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا أَبُو سَلَمَةَ قَالَ ابْنُ كَثِيرٍ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا ابْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ خُولِفَ مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ فِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ وَرَوَى ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ أَوْ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ وَرَوَى الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ نَحْوَ رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ كَثِيرٍ
Пире [Абдулла бин Абдур Рахман] [Мухаммад бин Кацир] [Аль-Аузаирен] [Яхья бин Абу Кациртан] [Абу Саламаран] [Абдулла бин Саламран] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпир Расулуллахӑн юлташӗсенчен хӑшӗ-пӗрисем пулнӑ, унтан эпир пӗр-пӗринпе калаҫрӑмӑр, эпир ҫапла каларӑмӑр: Эх, эпир Аллах Таала мӗнле йӑлана ытларах юратнине пӗлнӗ пулсан, ӑна пурнӑҫланӑ пулӑттӑмӑр. Унтан Аллах Таала ҫак сӑвӑ йӗркине пӗлтернӗ: «Пӗлӗтре мӗн пуррине, ҫӗр ҫинче мӗн пуррине пурне те Аллаха мухтава кӑларнӑ; тата Вӑл — Чи Хӑватли, Чи Ӑсли. Эй ӗненекенсем, мӗншӗн эсир хӑвӑр туман япалана калатӑр? Эсир мӗн туманнине каланине Аллах умӗнче пысӑк курайманлӑх пур.-QS. Эшшафф; 1-2-, терӗ Абдулла; унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам пире вуласа пачӗ. Абу Салама каланӑ: унтан пире Ибн Салам вуласа пачӗ. Яхья каланӑ; унтан Абу Салама пире вуласа пачӗ. Ибн Касир каланӑ; унтан Аль-Аузаи пире вуласа пачӗ, Мухаммед пире вуласа пачӗ. Абдулла каланӑ: унтан пире Ибн Касир вуласа пачӗ. Абу Иса каланӑ: Аль-Аузаи хадисӗнче Мухаммед бин Касир хирӗҫле пулнӑ. тата [Ибн Аль Мубарак] [Аль-Аузаи] [Яхья бин Абу Касир] [Хилал бин Абу Маймуна] [Атхо бин Ясар] [Абдулла бин Салам] е [Абу Салама] [Абдулла бин Салам] ҫинчен каласа панӑ. [Аль-Валид бин Муслим] ҫак хадиса [Аль-Аузайран] Мухаммед бин Касир каласа панӑ пек каласа панӑ.
Imam Tirmidzi : 3232
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ الدِّيْلِيُّ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَتْ سُورَةُ الْجُمُعَةِ فَتَلَاهَا فَلَمَّا بَلَغَ{ وَآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ }قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِنَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُ قَالَ وَسَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ فِينَا قَالَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سَلْمَانَ يَدَهُ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ الْإِيمَانُ بِالثُّرَيَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلَاءِثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ مَدَنِيٌّ وَثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ شَامِيٌّ وَأَبُو الْغَيْثِ اسْمُهُ سَالِمٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ مَدَنِيٌّ ثِقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ وَالِدُ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ
Пире [Али бин Худжр] каласа пачӗ [Абдулла бин Джафар] мана [Цаур бин Заид Ад Дили] [Абу Аль-Гайтсран] [Абу Хурайраран] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпир пророкпа юнашар пулнӑ, ун чухне вӑл «Аль-Джумуа» сурӑна вуласа тухнӑ. Вӑл ҫак сӑмахсем патне ҫитсен: «Ҫавӑн пекех ытти ҫынсене те, вӗсемпе тӑван пулманнисенчен. Вӑл вара — Чи Хӑватли, Чи Ӑсли». -QS. Алжумах 3-, Пӗр ҫын каланӑ; Эй, Аллахӑн Элчи, пирӗнпе тӑван маррисем камсем? Унтан вӑл Салман Аль Фариси пирӗнпе пӗрле чухне нимӗн те чӗнмерӗ. Абу Хурайра каланӑ; Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам Салман ҫине аллине хунӑ та каланӑ: «Манӑн чунӑм аллинче тӑракан ҫынна тупа туса, ӗненӳ ҫӑлтӑрсен ушкӑнӗнче пулнӑ пулсан, ӑна ҫынсем илӗҫ. Вӗсен хушшинче Цаур бин Заид Мадани тата Цаур бин Язид Сями, Абу Аль Гайц, унӑн ячӗ Салим, Абдулла бин Мутхи Мадани чури пулнӑскер, вӑл цика ҫынни пулнӑ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — гариб хадис, Абдулла бин Джафар — Али бин Аль Мадини ашшӗ, ӑна Яхья бин Маин каласа панӑ. Ҫак хадиса вара Абу Хурайра ҫак енчен мар, пророк саллаллаху алейхи васалламран каласа панӑ.
Imam Tirmidzi : 3233
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَائِمًا إِذْ قَدِمَتْ عِيرُ الْمَدِينَةِ فَابْتَدَرَهَا أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَنَزَلَتْ الْآيَةَ{ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Ахмад бин Мани] каласа пачӗ [Хусяим] пире [Хушейн] [Абу Суфьянран] [Джабиртан] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Пророк саллаллаху алейхи васаллам эрнекун хӑйӗн проповедьне тӑрса вӗрентнӗ чухне сасартӑк Медина тӗвесен ушкӑнӗ тавар йӑтса ҫитнӗ, унтан юлташӗсем ӑна саламлама васканӑ, вуникӗ ҫынсӑр пуҫне никам та юлман, вӗсен хушшинче Абу Бакрпа Умар та пулнӑ. Ҫакӑн пек сӑвӑ йӗрки ҫитрӗ: «Вӗсем ӗҫ е вӑйӑ курсан, вӗсем патне кайма саланса каяҫҫӗ те сире тӑратса хӑвараҫҫӗ — проповедь каласа параҫҫӗ». -QS. Алджума 11-, Абу Иса каланӑ; Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ. Пире [Ахмад бин Мани] каласа пачӗ [Хусяим] пире [Хушейн] [Салим бин Абу Аль-Джад]ран [Джабир] пророкран ҫапла каласа пачӗ. Абу Иса каланӑ: Ку вӑл — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3234
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنْتُ مَعَ عَمِّي فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولٍ يَقُولُ لِأَصْحَابِهِ{ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا }وَ{ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لِيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ }فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَمِّي فَذَكَرَ ذَلِكَ عَمِّي للنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَأَصْحَابِهِ فَحَلَفُوا مَا قَالُوا فَكَذَّبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَدَّقَهُ فَأَصَابَنِي شَيْءٌ لَمْ يُصِبْنِي قَطُّ مِثْلُهُ فَجَلَسْتُ فِي الْبَيْتِ فَقَالَ عَمِّي مَا أَرَدْتَ إِلَّا أَنْ كَذَّبَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَقَتَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ }فَبَعَثَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Абду бин Хумаид] [Убайдуллах бин Муса] [Израильтен] [Абу Исхакран] [Заид бин Аркамран] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпӗ хамӑн пичче патӗнче пултӑм, унтан Абдулла бин Убай бин Салул хӑйӗн тусӗсене ҫапла каланине илтрӗм: Аллах Элчипе пӗрле тӑракан ҫынсене -Мухаджиринсене- вӗсем саланса кайиччен -Аллах Элчине пӑрахса хӑварӑр-, суту-илӳ ан парӑр. Чӑнах та, эпир Мединӑна таврӑннӑ пулсан, вӑйлисем вӑйсӑррисене унтан хӑваласа янӑ пулӗччӗҫ. -QS. Almunafiqun 7-8-, Унтан эпӗ ҫакна хамӑн пиччене каласа патӑм, пичче те ҫакна пророка салляллаху алейхи ва саллям каласа пачӗ. Унтан мана пророк чӗнсе илчӗ те, эпӗ ӑна ҫакӑн ҫинчен каласа патӑм. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам Абдуллах бин Убайпа унӑн юлташӗсем патне ҫын янӑ. Унтан вӗсем каламан тесе тупа тӑваҫҫӗ. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам мана суйрӗ, ун вырӑнне ӑна ӗненчӗ - Уббай-, ҫапла вара мана унччен пулман япала пырса ҫапрӗ. Вара эпӗ килте лартӑм, унтан пичче каларӗ; Эсир Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) сире суйса намӑс кӑтартасса кӑна кӗтместӗр. Унтан Аллах Таала ҫак сӑвӑ йӗркине пӗлтернӗ: «Ипитсем килсен...». -QS. Алмунафикун. 1-, Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ман пата ҫын ячӗ те ҫав аят вуласа пачӗ, унтан ҫапла каларӗ: чӑнах та, сире Аллах тӳрре кӑларчӗ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3235
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي سَعْدٍ الْأَزْدِيِّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ قَالَغَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ مَعَنَا أُنَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ فَكُنَّا نَبْتَدِرُ الْمَاءَ وَكَانَ الْأَعْرَابُ يَسْبِقُونَّا إِلَيْهِ فَسَبَقَ أَعْرَابِيٌّ أَصْحَابَهُ فَيَسْبَقُ الْأَعْرَابِيُّ فَيَمْلَأُ الْحَوْضَ وَيَجْعَلُ حَوْلَهُ حِجَارَةً وَيَجْعَلُ النِّطْعَ عَلَيْهِ حَتَّى يَجِيءَ أَصْحَابُهُ قَالَ فَأَتَى رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ أَعْرَابِيًّا فَأَرْخَى زِمَامَ نَاقَتِهِ لِتَشْرَبَ فَأَبَى أَنْ يَدَعَهُ فَانْتَزَعَ قِبَاضَ الْمَاءِ فَرَفَعَ الْأَعْرَابِيُّ خَشَبَتَهُ فَضَرَبَ بِهَا رَأْسَ الْأَنْصَارِيِّ فَشَجَّهُ فَأَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ رَأْسَ الْمُنَافِقِينَ فَأَخْبَرَهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِهِ فَغَضِبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ثُمَّ قَالَ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِهِ يَعْنِي الْأَعْرَابَ وَكَانُوا يَحْضُرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الطَّعَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا انْفَضُّوا مِنْ عِنْدِ مُحَمَّدٍ فَأْتُوا مُحَمَّدًا بِالطَّعَامِ فَلْيَأْكُلْ هُوَ وَمَنْ عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ قَالَ زَيْدٌ وَأَنَا رِدْفُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ فَأَخْبَرْتُ عَمِّي فَانْطَلَقَ فَأَخْبَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَلَفَ وَجَحَدَ قَالَ فَصَدَّقَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَذَّبَنِي قَالَ فَجَاءَ عَمِّي إِلَيَّ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ إِلَّا أَنْ مَقَتَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَذَّبَكَ وَالْمُسْلِمُونَ قَالَ فَوَقَعَ عَلَيَّ مِنْ الْهَمِّ مَا لَمْ يَقَعْ عَلَى أَحَدٍ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا أَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ قَدْ خَفَقْتُ بِرَأْسِي مِنْ الْهَمِّ إِذْ أَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَمَا كَانَ يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا الْخُلْدَ فِي الدُّنْيَا ثُمَّ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَحِقَنِي فَقَالَ مَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ مَا قَالَ لِي شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ عَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَقَالَ أَبْشِرْ ثُمَّ لَحِقَنِي عُمَرُ فَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ قَوْلِي لِأَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُورَةَ الْمُنَافِقِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Абду бин Хумаид] [Убайдулла бин Муса] [Израильтен] [Ас Судди] [Абу Саад Аль Азди] пире [Заид бин Аркам] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпир пророкпа ҫапӑҫрӑмӑр, пирӗнпе пӗрле темиҫе бедуин пулчӗ, унтан эпир шыв патнелле чупрӑмӑр, бедуинсем вара пирӗнтен маларах шыв патнелле кайрӗҫ, пӗр бедуин хӑйӗн юлташӗсенчен маларах кайрӗ. Вара вӑл кӳлле тултарнӑ та ун тавра чулсем лартнӑ, тусӗсем киличчен ҫиелтен тир куписем хунӑ. Заид бин Аркам ҫапла каланӑ: Унтан бедуин патне пӗр ансар ҫынни пынӑ та, вӑл ӗҫме пултарччӑр тесе, унӑн тӗве тилхепине пушатнӑ, анчах бедуин ӑна яма килӗшмен, ҫавӑнпа вӑл шыв таврашӗнчи чулсене илсе пӑрахнӑ, унтан бедуин йывӑҫа ҫӗкленӗ те ансар ҫыннин пуҫне пырса ҫапнӑ, ӑна амантнӑ. Унтан вӑл икӗпитлӗ ҫынсен пуҫлӑхӗ Абдуллах бин Убай патне, унччен вӑл хӑйӗн тусӗсем хушшинче пулнӑскер патне, пынӑ, ҫав ҫын ӑна хӑйӗн ӗҫне каласа панӑ. Абдулла бин Убай ҫилленсе кайрӗ те ҫапла каларӗ: Аллахӑн Элчипе пӗрле тӑракан ҫынсене вӗсем саланса кайичченех суту-илӳ ан парӑр - Аллахӑн Элчине хӑварса - вӑл бедуин халӑхне пӗлтерет -. Вӗсем апат ҫинӗ чухне Расулуллах саллаллаху алейхи васаллямне ҫӳренӗ, унтан Абдулла ҫапла каланӑ: Вӗсем Мухаммед патӗнчен саланса кайсан, вӗсем Мухаммед патне апат илсе пыраҫҫӗ, вӑл тата унпа пӗрле пулнисем ҫисе тӑраничченех. Унтан Абдулла бин Уббай хӑйӗн тусӗсене ҫапла каланӑ: Чӑнах та, эпир Мединӑна таврӑннӑ пулсан, вӑйлисем вӑйсӑррисене унтан хӑваласа янӑ пулӗччӗҫ. Заид каланӑ; Ун чухне эпӗ Расулуллах ҫурӑмӗ ҫинче ларса Абдуллах бин Убая илтрӗм, унтан эпӗ пиччене каласа патӑм, унтан вӑл кайрӗ те Расулуллаху алейхи васаллямне каласа пачӗ. Унтан Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам ун патне ҫын янӑ — Уббай — унтан вӑл тупа тунӑ та ҫакна йышӑнман. Заид каланӑ; унтан пичче ман пата пычӗ те каларӗ; Эсир урӑх нимӗн те ыйтмастӑр, анчах та Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) тата мӑсӑльмансем ҫилленсе сире суяҫҫӗ. Заид каланӑ; вара эпӗ никам та туйманнишӗн хурлантӑм. Вӑл ҫапла каларӗ: Эпӗ Расулуллахпа пӗрле ҫул ҫӳренӗ чухне хурлӑхпа ыйхӑ килчӗ. Сасартӑк ман пата Расулуллах алейхи васаллам пычӗ те хӑлхана чӗпӗтсе илчӗ те ман умра кулса ячӗ, эпӗ ҫав вӑхӑтри савӑнӑҫа ҫак тӗнчере ӗмӗрлӗх пурнӑҫпа улӑштарсан юратман пулӑттӑм, вара мана Абу Бакр кӗтсе илчӗ те ҫапла каларӗ: Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам сире мӗн каланӑ? Эпӗ калатӑп; вӑл мана нимӗн те чӗнмерӗ, хӑлхана ҫеҫ чӗпӗтрӗ те питрен кулса ячӗ те; савӑнӑр. Унтан Умар мана тӗл пулчӗ те, эпӗ ӑна Абу Бакра мӗн каланине каласа патӑм. Унтан ирхине Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам «Аль-Мунафикун» сурӑна вуласа пачӗ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3236
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَال سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ كَعْبٍ الْقُرَظِيَّ مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ قَالَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ{ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ }قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَحَلَفَ مَا قَالَهُ فَلَامَنِي قَوْمِي وَقَالُوا مَا أَرَدْتَ إِلَّا هَذِهِ فَأَتَيْتُ الْبَيْتَ وَنِمْتُ كَئِيبًا حَزِينًا فَأَتَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ أَتَيْتُهُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُمْ الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Мухаммад бин Басысяр] каласа пачӗ [Ибн Абу Ади] пире [Сюба] [Аль-Хакам бин Утайба] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпӗ [Мухаммад бин Ка' бин Аль-Куражи] хӗрӗх ҫул хушши [Заид бин Аркамран] Аллах унпа ҫырлахтӑр тесе каласа панине илтнӗччӗ, Абдулла бин Убай Табук вӑрҫи вӑхӑтӗнче каланӑ; Чӑнах та, эпир Мединӑна таврӑннӑ пулсан, вӑйлисем вӑйсӑррисене унтан хӑваласа янӑ пулӗччӗҫ. Заид бин Аркам ҫапла каланӑ: унтан эпӗ пророк патне ҫитрӗм те ӑна ҫакӑн ҫинчен пӗлтертӗм, унтан Абдулла бин Убай тупа турӗ, вӑл ун пек каламарӗ. Вара манӑн халӑхӑм мана хурласа каланӑ; Элек сарассисӗр пуҫне урӑх нимӗн те кирлӗ мар. Унтан киле таврӑнтӑм та питӗ хурлӑхлӑ ҫывӑртӑм. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Чӑнах та, Аллах сире тӳрре кӑларнӑ». Заид каланӑ; унтан ҫак сӑвӑ йӗрки анчӗ: «Вӗсем калакансем; Аллахӑн Элчипе пӗрле тӑракан ҫынсене -Мухаджиринсене- вӗсем саланса кайиччен -суту-илӳ ан парӑр -Аллахӑн Элчине хӑварӑр-'. -QS. Альмунафикун 7-, Абу Иса каланӑ; Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3237
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُكُنَّا فِي غَزَاةٍ قَالَ سُفْيَانُ يَرَوْنَ أَنَّهَا غَزْوَةُ بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَالِلْمُهَاجِرِينَ وَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ يَالِلْأَنْصَارِ فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا بَالُ دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ قَالُوا رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَسَعَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ فَسَمِعَ ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولٍ فَقَالَ أَوَقَدْ فَعَلُوهَا وَاللَّهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ لَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو فَقَالَ لَهُ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لَا تَنْقَلِبُ حَتَّى تُقِرَّ أَنَّكَ الذَّلِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَزِيزُ فَفَعَلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Ибн Абу Умар] пире [Суфьяна] ['Амр бин Динартан] каласа пачӗ, вӑл [Джабир бин Абдулла] каланине илтрӗ; эпир вӑрҫӑра. Суфьян каларӗ; вӗсем астӑвасса, вӑрҫӑ Бани Аль-Мушталик вӑрҫи пулнӑ, унтан пӗр мухаджирин ҫынни ансарсен хушшинчен пӗр ҫыннӑн ҫурӑмне ҫапнӑ. Мухаджир ҫапла каларӗ: Эй мухаджирин халӑхӗ, ансар халӑхӗ вара калать; Эй, Ансар халӑхӗ. Вара пророк саллаллаху алейхи васаллям ҫакна илтнӗ те ҫапла каланӑ: «Мӗншӗн халӗ те джахилия чӗнӗвӗ ӗмӗрлӗхе пырать?» Вӗсем каланӑ; Чӑнах та, мухаджиринсен хушшинчен ансарсен хушшинчен пӗр ҫынна мӑйне ҫапнӑ ҫын пулнӑ. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ҫав япалана пӑрах, мӗншӗн тесен вӑл ҫӗрӗк». Унтан Абдулла бин Убай бин Салул ҫакна илтнӗ те ҫапла каланӑ: вӗсем ҫакна тунӑ пулсан, Аллахпа, чӑнах та, эпир Мединӑна таврӑннӑ пулсан, чӑнах та, вӑйлисем вӑйсӑррисене унтан хӑваласа кӑларнӑ пулӗччӗҫ. Вара Умар каланӑ; Эй, Аллахӑн Элчи, ҫак икӗпитлӗ ҫыннӑн мӑйне касса татма ирӗк пар. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ӑна ан тивӗр, ҫынсем Мухаммед хӑйӗн тусне вӗлернӗ тесе ан калаччӑр». Амрсӑр пуҫне урӑх ҫынсем ҫапла каланӑ: унтан унӑн ывӑлӗ, Абдулла бин Абдулла, каланӑ; Аллахпа тупа тӑватӑп, эсир хӑвӑра йӗрӗнчӗк тесе йышӑнмасан таврӑнмастӑр, анчах та Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) ырӑ ҫын пулнӑ. Унтан вӑл ҫапла турӗ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3238
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو جَنَابٍ الْكَلْبِيُّ عَنْ الضَّحَّاكِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يُبَلِّغُهُ حَجَّ بَيْتِ رَبِّهِ أَوْ تَجِبُ عَلَيْهِ فِيهِ الزَّكَاةُ فَلَمْ يَفْعَلْ يَسْأَلْ الرَّجْعَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ اتَّقِ اللَّهَ إِنَّمَا يَسْأَلُ الرَّجْعَةَ الْكُفَّارُ قَالَ سَأَتْلُو عَلَيْكَ بِذَلِكَ قُرْآنًا{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمْ الْخَاسِرُونَ وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ إِلَى قَوْلِهِ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ }قَالَ فَمَا يُوجِبُ الزَّكَاةَ قَالَ إِذَا بَلَغَ الْمَالُ مِائَتَيْ دِرْهَمٍ فَصَاعِدًا قَالَ فَمَا يُوجِبُ الْحَجَّ قَالَ الزَّادُ وَالْبَعِيرُحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي حَيَّةَ عَنْ الضَّحَّاكِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ و قَالَ هَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي جَنَابٍ عَنْ الضَّحَّاكِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَأَبُو جَنَابٍ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي حَيَّةَ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ
Пире [Абду бин Хумаид] каласа пачӗ [Джафар бин Аун] пире [Абу Джанаб Аль Калби] [Адх Дхахакран] [Ибну Аббас радлиаллаху 'анхума] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл; Камӑн пурлӑх пур, вӑл ӑна Аллах Ҫуртне — Каабана — хадж тума илсе ҫитерет е ӑна закат тӳлеме тивӗҫлӗ, анчах ҫавна тумасть, вӑл вилсен ҫак тӗнчене тавӑрса пама ыйтать. Унтан такам ҫапла каларӗ; Эй, Ибн Аббас, Аллахран хӑра, чӑннипе илсен, ҫак тӗнчене таврӑнма ыйтакансем — кафирсем кӑна. Вӑл ҫапла каларӗ: Эпӗ сире ҫакӑн пирки Коран вуласа парӑп: «Эй, ӗненекенсем, сирӗн пуянлӑхӑрпа ачӑрсем сире Аллах ҫинчен аса илме ан хӑварччӑр. Кам ҫакна тӑвать, ҫавӑ ҫухатать. Сирӗнтен пӗрне те вилӗм ҫитиччен Эпир сире мӗн панине хӑш-пӗр пайне тӑкакласа ярӑр; унтан вӑл каланӑ: «Эй, манӑн Рабб, мӗншӗн-ха эсӗ манӑн вилӗме ҫывӑх вӑхӑта хӑвармастӑн, эпӗ ырӑ ӗҫсем тума пултарӑп тата турра ӗненекен ҫынсем хушшинче пулӑп?» Аллах вара вилӗм вӑхӑчӗ ҫитсен нихҫан та ҫыннӑн вилӗмне кая хӑвармӗ. Аллах вара эсир мӗн тунине пурне те пӗлет». -QS. Альмунафикун 9-11-. Вӑл ҫапла каларӗ: Апла пулсан, мӗн ыйтать-ха закат тӳлеме? Ибн Аббас каланӑ; енчен те пурлӑх икҫӗр дирхам ытла ҫитнӗ пулсан. Ҫын ҫапла каларӗ: Хаджа мӗншӗн обязательнӑй тӑвать? Ибн Аббас каланӑ; хатӗрсемпе тӗвесем -транспорт хатӗрӗсем- пурри. Пире [Абду бин Хумаид] [Абдур Раззак] [Ац-Цаурирен] [Яхья бин Абу Хайяран] [Адх-Дхахакран] [Ибн Аббасран] пророкран саллаллаху алейхи васалламран ҫавӑн пек каласа пачӗ. [Абдур Раззак] ҫапла каланӑ: ҫапла вара [Суфьян бин Уяйна] тата пӗр ҫын ҫеҫ мар ҫак хадиса [Абу Джанабран] [Адх-Дхахакран] [Ибн Аббасран] пророкран саллаллаху алейхи васалламран ҫавӑн пекех каласа панӑ, вӑл вара ҫапла каланӑ; ҫапла майпа Суфьян бин Уяйна тата пӗр ҫын ҫеҫ мар хӑйӗн сӑмахӗсене ҫак хадисра Абу Джанабран, Адх-Дхахакран, Ибн Аббасран каласа панӑ, вӑл вӗсене ӑнланман. Ку вара Абдур Раззак историйӗнчен те чӑн-чӑнрах. Абу Джанаб ячӗ — Яхья бин Абу Хайя, вӑл хадис енӗпе ҫирӗп ҫын мар.
Imam Tirmidzi : 3239
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍوَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ }قَالَ هَؤُلَاءِ رِجَالٌ أَسْلَمُوا مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ وَأَرَادُوا أَنْ يَأْتُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبَى أَزْوَاجُهُمْ وَأَوْلَادُهُمْ أَنْ يَدَعُوهُمْ أَنْ يَأْتُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَوْا النَّاسَ قَدْ فَقُهُوا فِي الدِّينِ هَمُّوا أَنْ يُعَاقِبُوهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Яхья] пире [Мухаммад бин Юсуф] каласа пачӗ [Израиль] пире [Симак бин Харб] [Икримӑран] [Ибн Аббасран] каласа пачӗ, ӑна пӗр ҫын ҫак сӑвӑ йӗрки пирки ыйтрӗ: «Эй, ӗненекенсем, чӑнах та, сирӗн арӑмӑрсемпе сирӗн ачӑрсем хушшинче сирӗн тӑшмансем пур. Ҫавӑнпа та вӗсенчен сыхланӑр». -QS. Аттагхабун 14-, вӑл каланӑ тӑрӑх, вӗсем Макка ҫыннисем пулнӑ, вӗсем ислам тӗнне йышӑннӑ, пророкпа тӗл пуласшӑн пулнӑ, унтан вӗсен арӑмӗсемпе ачисем Аллахӑн Элчипе тӗл пулма кайнӑ чухне кая юлма килӗшмен, вӗсем пророк патне кайнӑ хыҫҫӑн ҫынсем ӑслӑ пулнине тата тӗн енӗпе лайӑх пулнине курнӑ, ҫавӑнпа та вӗсем айӑплама шутланӑ вӗсен ачисемпе арӑмӗсем, ҫавӑнпа та ҫак сӑвӑ йӗрки уҫӑлнӑ; — Эй ӗненекенсем, чӑнах та, сирӗн арӑмӑрсемпе ачӑрсем хушшинче сире тӑшмансем пур. Ҫавӑнпа та вӗсенчен сыхланӑр». -QS. Аттагабун 14-. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — чӑн-чӑн Хасан хадисӗ.
Imam Tirmidzi : 3240
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُلَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ }فَقَالَ لِي وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ فَقَالَ هِيَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنِي الْحَدِيثَ فَقَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ مِنْ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي قَدْ خَابَتْ مَنْ فَعَلَتْ ذَلِكَ مِنْهُنَّ وَخَسِرَتْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي بِالْعَوَالِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ كُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ قَالَ وَكُنَّا نُحَدِّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا قَالَ فَجَاءَنِي يَوْمًا عِشَاءً فَضَرَبَ عَلَى الْبَابِ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا قَالَ فَلَمَّا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ انْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرَبَةِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فَأَتَيْتُ غُلَامًا أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ قَالَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ قَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَإِذَا حَوْلَ الْمِنْبَرِ نَفَرٌ يَبْكُونَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ أَيْضًا فَجَلَسْتُ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَوَلَّيْتُ مُنْطَلِقًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أُذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ رَأَيْتُ أَثَرَهُ فِي جَنْبَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَقَدْ رَأَيْتُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَانَا الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ مَنْ فَعَلَتْ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَتْ أَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ إِنْ كَانَتْ صَاحِبَتُكِ أَوْسَمَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَأْنِسُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَمَا رَأَيْتُ فِي الْبَيْتِ إِلَّا أُهُبَةً ثَلَاثَةً قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَهُ فَاسْتَوَى جَالِسًا فَقَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا قَالَ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا فَعَاتَبَهُ اللَّهُ فِي ذَلِكَ وَجَعَلَ لَهُ كَفَّارَةَ الْيَمِينِقَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ فَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ دَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ بِي قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ شَيْئًا فَلَا تَعْجَلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ }الْآيَةَ قَالَتْ عَلِمَ وَاللَّهِ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تُخْبِرْ أَزْوَاجَكَ أَنِّي اخْتَرْتُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا بَعَثَنِي اللَّهُ مُبَلِّغًا وَلَمْ يَبْعَثْنِي مُتَعَنِّتًا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Пире [Абду бин Хумаид] [Абдур Раззак] [Ма'мар] [Аз Зухри] [Убайдулла бин Абудулла бин Абу Цаур] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпӗ [Ибн Аббас радлиаллаху анхума] ҫапла каланине илтрӗм; Эпӗ яланах [Умартан] пророкӑн арӑмӗсенчен икӗ хӗрарӑм ҫинчен ыйтасшӑнччӗ, вӗсем ҫинчен Аллах ҫапла каланӑ: «Эсир иксӗр те Аллах умӗнче ӳкӗнсен, сирӗн чӗрӗрсем иккӗшӗн те ырӑлӑх илме туртӑнӗҫ». -QS. Аттахрим 4-, Умар хадж тунӑ таран, эпӗ те унпа пӗрле хадж тунӑ, унтан эпӗ ӑна тасатма шыв савӑтӗнчен шыв янӑ, унтан вӑл ҫӑвӑннӑ. Эпӗ калатӑп; О эмирул му'минин; Пророкӑн арӑмӗсенчен икӗ хӗрарӑм кам пулнӑ-ха, вӗсем ҫинчен Аллах ҫапла каланӑ: «Эсир иксӗр те Аллах умӗнче ӳкӗнсен, сирӗн чӗрӗрсем иккӗшӗн те ырӑлӑх илме туртӑнӗҫ». -QS. Аттахрим 4-, Вара мана Умар каларё; Эсӗ тӗлӗнмелле, эй Ибну Аббас. Аз Зухри каланӑ; Аллахпа тупа тӑватӑп, вӑл хӑй мӗн ыйтнипе кӑмӑллӑ пулмарӗ, анчах ӑна пытармарӗ. Вӑл ҫапла каларӗ: вӑл — Айся тата Хафшах. Ибн Аббас каланӑ; унтан вӑл мана хадис каласа пама пуҫларӗ, терӗ; Унччен эпир, курейшсем, арӑмсене тытса тӑраттӑмӑр, унтан, Мединӑна килсен, ҫынсене чӑнах та арӑмӗсем тытса тӑнине пӗлтӗмӗр. Вара пирӗн арӑмсем хӑйсен арӑмӗсенчен вӗренме пуҫларӗҫ, ҫавӑнпа эпӗ пӗррехинче арӑм ҫине ҫилленсе кайрӑм та, вӑл манпа тавлашрӗ те ҫапла каларӗ; мӗн тунмасть эсир ҫакӑн пирки? Аллахпа тупа тӑватӑп, пророкӑн арӑмӗсем те унпа тата вӗсенчен пӗринпе ҫак кун «ҫирӗп калаҫусем тата тавлашусем» туса пынӑ, ӑна каҫченех хӑварнӑ. Умар каланӑ; ҫапла каларӑм эпӗ чӗрере; Вӗсем хушшинче ҫакна тӑваканӗ мӗскӗн, ҫакӑ уншӑн ҫухату пулчӗ. Умар каланӑ; Манӑн ҫурт ун чухне Алия ятлӑ ялта, Омейядсем хушшинче пулнӑ. Манӑн тахҫан ансарсенчен пӗр кӳршӗ пурччӗ, эпир черетпе пророкпа тӗл пулаттӑмӑр. Пӗррехинче вӑл ман пата ҫӗнӗ хыпарсем илсе пычӗ, ытти япаласем ҫинчен те. Нумаях пулмасть эпӗ ун патне ҫавӑн пек япала илсе килнине курма килтӗм. Умар каланӑ; Ун чухне Гасан патша пирӗнпе ҫапӑҫма лаша таканӗсем лартни ҫинчен ӑшшӑн калаҫаттӑмӑр. Вӑл ҫапла каларӗ: унтан кӳршӗ ҫӗрле ман пата пычӗ, алӑка шаккарӗ. Унтан эпӗ ӑна хирӗҫ тухрӑм, терӗ вӑл; темӗнле пысӑк япала пулса иртрӗ. Эпӗ калатӑп; Гасан килчӗ-и? Вӑл ҫапла каларӗ: унтан та пысӑкрах. Пророк саллаллаху алейхи васаллам хӑйӗн арӑмӗсемпе уйрӑлнӑ. Умар каланӑ; вара эпӗ хама хам каларӑм; Хафшах аманнӑ та ҫухатнӑ, эпӗ ҫакна пуласса кӗтнӗччӗ. Умар каланӑ; Фаджр кӗллине тусан, эпӗ хамӑн тумтирсене ҫирӗплетрӗм те Хафшаха кӗтсе илме кайрӑм. Вӑл макӑрнӑ иккен, унтан эпӗ ыйтрӑм; Пророк сире уйӑрнӑ-и? Вӑл ҫапла каларӗ: Пӗлместӗп, ҫак ҫӳллӗ пÿлӗмре вӑл пӗчченех пулнӑ. Умар каланӑ; унтан кайрӑм та пӗр хура чура патне ҫитрӗм те каларӑм; Умартан ирӗк ыйтӑр. Унтан Умар кӗчӗ те мана хирӗҫ тухрӗ те ҫапла каларӗ; Эпӗ сана асӑнтӑм, анчах вӑл нимӗн те шарламарӗ. Вара тухса кайрӑм, сасартӑк мана чура чӗнсе илчӗ те каларӗ; кӗрӗр! Чӑнах та, сире ирӗк панӑ. Эпӗ кӗтӗм те, пророк чӑпта ҫине таяннӑ иккен, эпӗ унӑн айккинчи йӗрсене куртӑм, унтан эпӗ ҫапла каларӑм: Эй, Аллахӑн Элчи, эсир хӑвӑрӑн арӑмӑрсене уйӑратӑр-и? Вӑл: «Ҫук», — терӗ. Эпӗ ҫапла каларӑм: Аллаху акбар, эй Аллахӑн Элчи, эпӗ чӑнах та эпир, Курайшсем, хӗрарӑмсене тытса тӑнине куртӑм, унтан Мединӑна килсен эпир хӗрарӑмсем тытса тӑракан халӑха тупрӑмӑр. вӗсен арӑмӗсем, унтан пирӗн арӑмӗсем хӑйсен арӑмӗсенчен вӗренме пуҫларӗҫ, унтан пӗррехинче эпӗ хамӑн арӑм ҫине ҫилленсе кайрӑм та, вӑл мана эпӗ туничченех йышӑнмарӗ, унтан вӑл ҫапла каларӗ; мӗне йышӑнмастӑн? Аллахпа, чӑнах та, пророкӑн арӑмӗсем ӑна йышӑнман, вӗсенчен пӗри ӑна паян каҫченех хӑварнӑ. Умар каланӑ; вара эпӗ Хафшаха каларӑм; эсир Аллахӑн Элчине сирсе яратӑр-и? Ҫапла вара вӑл каланӑ; ҫапла, пирӗнтен пӗри ӑна каҫченех хӑварчӗ. Вара эпӗ ҫапла каларӑм: Сирӗн хушшӑрта ҫакна тӑвакан ҫын мӗскӗн, вӑл ҫухату тӳсет, сирӗнтен кам та пулин Аллах ун ҫине ҫилленнинчен хӑтӑлать-и, мӗншӗн тесен унӑн Элчи ҫилленнӗ? Вӑл куляннӑ иккен. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам йӑл кулса илчӗ. Умар каланӑ; вара эпӗ Хафшаха каларӑм; Расулуллахпа ан тавлашӑр, унран нимӗн те ан ыйтӑр, мӗн кирлине манран ыйтӑр, сирӗн тусӑр хитререх пулсан тата Расулуллаху алейхи васалламӗ ӑна ытларах юратать пулсан, ан витӗм кӳрӗр. Умар каланӑ; унтан вӑл каллех йӑл кулчӗ, унтан эпӗ каларӑм; Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ калаҫма ирӗк ыйтма пултаратӑп-и? Вӑл: «Ҫапла», — терӗ. Умар каланӑ; унтан пуҫа ҫӗклерӗм те, пӳртре виҫӗ бытовой хатӗрсӗр пуҫне урӑх нимӗн те курмарӑм. Умар каланӑ; вара эпӗ каларӑм; Эй, Аллахӑн Элчи, Аллах санӑн халӑхна ҫӑмӑллӑх патӑр тесе кӗлту, чӑнах та, Аллах перссемпе римлянсене ҫӑмӑллӑх панӑ, вӗсем Хӑйне пуҫҫапман чухне. Унтан вӑл тӳп-тӳрӗ ларчӗ те ҫапла каларӗ: «Эсӗ иккӗленетӗн-и, Ибн Аль-Хатхаб? Вӗсем — тӗнче пурнӑҫӗнче хӑйсен ырӑлӑхне хӑвӑртлатнӑ ҫынсем». Умар каланӑ; Вӑл хӑйӗн арӑмӗсене пӗр уйӑх хушши курмастӑп тесе тупа тунӑ, унтан Аллах ӑна ҫакӑншӑн ятланӑ та тупа тунӑшӑн кафара тӳлеме хушнӑ. [Аз Зухри] каланӑ; мана ['Урва] [Айша] пӗлтернӗччӗ, терӗ вӑл; унтан ҫирӗм тӑхӑр кун иртсен, мана Пророк саллаллаху алейхи васаллам тӗл пулчӗ те манпа пуҫларӗ. Вӑл каланӑ: «Эй, Айся, эпӗ сана чӑнах та темскер калатӑп, эсӗ аҫу-аннӳнчен канаш ыйтиччен ан васка». Айша ҫапла каларӗ: унтан вӑл ҫак сӑвва вуласа пачӗ: эй пророк, хӑвӑн арӑмусене кала: «Эсир пурте ҫак тӗнче пурнӑҫне тата унӑн хаклӑ йышши япалисене ӗмӗтленетӗр пулсан, килӗр, эпӗ сире мута парӑп та ырӑ майпа уйрӑлӑп. -QS. Аль-Ахзаб 28-, Аллахпа тупа тӑватӑп, вӑл пӗлет: манӑн атте-анне мана унран уйрӑлма хушман. Вара эпӗ ҫапла каларӑм: Ку тӗслӗхре атте-аннерен канаш ыйтмалла-и? Чӑнах та, эпӗ Аллахпа Унӑн Элчине тата леш тӗнчери яла илесшӗн. [Ма'мар] каланӑ; тата пире [Айюба] [Айша] ӑна каланӑ ҫинчен пӗлтерчӗ; Эй, Аллахӑн Элчи, хӑвӑрӑн арӑмӑрсене эпӗ сире суйласа илни ҫинчен ан калӑр. Ҫапла вара пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Чӑнах та, мана Аллах ҫитерме янӑ, Аллах мана ӗҫе йывӑрлатма яман». Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан шахих гариб хадис, ӑна Ибн Аббасран пӗр енчен ҫеҫ мар каласа панӑ.