Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 301
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَأْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَسْعَوْنَ وَلَكِنْ ائْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَمْشُونَ وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّواوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَشْيِ إِلَى الْمَسْجِدِ فَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى الْإِسْرَاعَ إِذَا خَافَ فَوْتَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى حَتَّى ذُكِرَ عَنْ بَعْضِهِمْ أَنَّهُ كَانَ يُهَرْوِلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَمِنْهُمْ مَنْ كَرِهَ الْإِسْرَاعَ وَاخْتَارَ أَنْ يَمْشِيَ عَلَى تُؤَدَةٍ وَوَقَارٍ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا الْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ خَافَ فَوْتَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى فَلَا بَأْسَ أَنْ يُسْرِعَ فِي الْمَشْيِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ بِمَعْنَاهُ هَكَذَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәбдел Мәлик бин Әбү Асы Сявариб] әйтте; беҙгә [Йәзид бин Зүрәй] әйткән; беҙгә [Мәғмәрҙе] [Әз Зөһриҙән] [Әбү Сәләмәнән] һөйләне, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле ғәләйһис-сәләм әйтте: «Намаҙ уҡылғас, уға ашығып килмәгеҙ, йәйәүләп һәм тыныс ҡына килегеҙ». Нимә тапһағыҙ ҙа, доға ҡылығыҙ һәм нимә генә ҡалһағыҙ ҙа, уны камиллаштырығыҙ». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Ҡатада, Өбәй бин Ҡәғб, Әбү Сәғит, Зәйет бин Сабит, Джәбир һәм Әнәстең риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Мәсеткә йәйәү йөрөү тураһында дин әһелдәре риза булманы. Берәүҙәр, тәүге тәкбирҙе ҡалдырырмын тип борсолһаң, кемгәлер ашығырға кәңәш ителә, тип раҫлай. Ҡайһы берҙәренең намаҙға йөрөгәндә тиҙ йөрөүе тураһында әйтелгәнсе. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы берәүҙәр намаҙға йөрөргә ашығыу мәкруһ тип раҫлай. Улар тыныс һәм лайыҡлы йөрөүҙе һайлай. Был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ ҡабул иткән. Икеһе лә; «Ғәмәл - был осраҡта - Әбү Һүрәйрә хәҙисенә нигеҙләнгән». Әхмәт әйтте; 'Әгәр кемдер беренсе тәкбирҙе ҡалдырыуҙан ҡурҡһа, тиҙ йөрөүҙән зыян юҡ'. Беҙгә [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл] әйтте; беҙгә һөйләне [Ғабдурраҙаҡ] әйтте; беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Әл Мөсәййибтән] [Әбү Һөрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән, шулай уҡ Әбү Һөрәйрәнән Әбү Сәләмәнең хәҙистәре элекке кеүек үк хәҙис менән хәбәр итте. Абдурразаҡ әйтте; — Әбү Һүрәйрәнән Әбү Сәғиттең пәйғәмбәребеҙҙән килгән хәҙисе Йәзид бин Зүрәйҙән килгән хәҙискә ҡарағанда дөрөҫөрәк. Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] әйтелгән; беҙгә [Суфьян] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Әл Мөсәййибтән] [Әбү Һүрәйрәнән] Пәйғәмбәребеҙҙән, алдағы хәҙистәге кеүек, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән һөйләне.
Hadith
Imam Tirmidzi : 302
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاةٍ مَا دَامَ يَنْتَظِرُهَا وَلَا تَزَالُ الْمَلَائِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي الْمَسْجِدِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ مَا لَمْ يُحْدِثْفَقَالَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَمَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә һөйләне [Ғабдурраҙаҡ] әйтте; беҙгә [Мәғмәрҙе] [Хәммәм бин Мөнәббихтан] [Әбү Һүрәйрәнән] хәбәр итте, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Һеҙҙең берегеҙ намаҙҙы көткәнсе намаҙ иҫәбендә ҡаласаҡ». Ә берегеҙ мәсеттә булғанда фәрештәләр гел намаҙ уҡыясаҡ, тиҙәр; «Йә Аллаһ, ғәфү ит уны, йә Аллаһ, рәхим ит», йәғни, ул юҡҡа сығарылмағансы». Хәҙрәмүәттән килгән бер кеше: «Эй, Әбү Һүрәйрә, нисек юҡҡа сығарҙы?» тип яуап бирҙе ул: «Тауышһыҙ һәм тауышһыҙ пердеть». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Әбү Сәғит, Әнәс, Ғабдулла бин Мәсғүд һәм Сәхл бин Сәғд риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре хәсәнле.
Hadith
Imam Tirmidzi : 303
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ سُلَيْمٍ وَعَائِشَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الْأَسَدِ وَلَمْ تَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَدْ ثَبَتَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ عَلَى الْخُمْرَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْخُمْرَةُ هُوَ حَصِيرٌ قَصِيرٌ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Әбү Әл Әхүәш] [Симаҡ бин Хәрбтән] [Икримә] [Ибн Ғәббәстән] һөйләне, ул әйтте; 'Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм хөмрә -бәләкәй мат- өҫтөндә намаҙ уҡыны'. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Өммө Хәбибә, Ибн Ғүмәр, Ғәйсиә, Мәймүнә, Өммө Көлсөм бинт Әбү Сәләмә бин Ғәбдел Әсәдтән – ул пәйғәмбәребеҙ тураһында бер ҡасан да ишеткәне юҡ ине – һәм Өммө Сәләмә риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғәббәстән килгән был хәҙис хәсән сахих. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙе ҡабул итә. Әхмәт менән Исхаҡ әйттеләр; — Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, хөмрәлә намаҙ уҡыған тигән хәбәр килгән. Әбү Иса әйтте; — Хөмрә — ҡыҫҡа мат.
Hadith
Imam Tirmidzi : 304
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى حَصِيرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَّا أَنَّ قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الصَّلَاةَ عَلَى الْأَرْضِ اسْتِحْبَابًا وَأَبُو سُفْيَانَ اسْمُهُ طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ
беҙгә [Нәшр бин Ғәли] әйтте; беҙгә [Ғайса бин Юныс] [Әл-Әғмәсиҙән] [Әбү Суфьяндан] [Джәбирҙән] [Әбү Сәғиттән] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мат өҫтөндә намаҙ уҡыны». Ул әйтте; — Был бүлектә Әнәс һәм Әл-Мөғирәнән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Әбү Сәғиттән килгән был хәҙис Хәсәндеке. Был хәҙисте бер нисә ғалим төркөмөнән башҡа күпселек ғалимдар ғәмәлгә ашыра. Улар ерҙә намаҙ уҡыуҙы сөннәт тип һанай». Ә Әбү Суфьяндың исеме – Тәлхаһ бин Нәфиғ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 305
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَالِطُنَا حَتَّى إِنْ كَانَ يَقُولُ لِأَخٍ لِي صَغِيرٍ يَا أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ قَالَ وَنُضِحَ بِسَاطٌ لَنَا فَصَلَّى عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ لَمْ يَرَوْا بِالصَّلَاةِ عَلَى الْبِسَاطِ وَالطُّنْفُسَةِ بَأْسًا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَاسْمُ أَبِي التَّيَّاحِ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Вәкиғ] [Сөғбә]-нән [Әбү Әт Тәййә Әдл Длубәй]-ҙән һөйләне, ул әйтте; Мин [Әнәс бин Маликтың] әйткәнен ишеттем; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәр ваҡыт беҙҙең менән йөрөнө, тик ағайыма: «Эй, Әбү Ғүмәр, Нуғайыр — ҡоштоң исеме — нимә эшләй?» Әнәс әйтте; — Беҙҙең келәм йәйелде, шунан өҫтөндә намаҙ уҡыны. Ул әйтте; «Был бүлектә Ибн Ғаббастан да тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Әнәстән килгән был хәҙис хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм унан һуң был хәҙисте ғәмәлдә тотоусыларҙан күп ғалимдар, келәмдәрҙә йәки келәмдәрҙә намаҙ уҡыуҙа бер ниндәй ҙә проблема юҡ, тиҙәр. Был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ ҡабул иткән. Шул арала Әбү Әт Тәййәнең исеме Йәзид бин Хөмәйд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 306
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْتَحِبُّ الصَّلَاةَ فِي الْحِيطَانِقَالَ أَبُو دَاوُدَ يَعْنِي الْبَسَاتِينَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُعَاذٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ قَدْ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الزُّبَيْرِ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ تَدْرُسَ وَأَبُو الطُّفَيْلِ اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әбү Дауыт] әйтте; беҙгә [Әл Хәсән бин Әбү Джәғфәр] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Әбү Әс Түфәил] [Мөәҙ бин Джабал] тарафынан әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ҡойма менән уратып алынған урында намаҙ уҡырға яратҡан». Әбү Дауыт әйтте; — Был плантацияла. Әбү Иса әйтте; «Был Мүәҙ хәҙисе ғәриб кимәлендә, һәм беҙ уның тураһында Әл-Хәсән бин Әбү Джәғфәр хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ, ә Әл-Хәсән бин Әбү Джәғфәр Яхъя бин Сәғит һәм башҡалар тарафынан көсһөҙләнгән. Әбү Зөбәйерҙең исеме — Мөхәммәт бин Мөслим бин Тәҙрүс, ә Әбү Туфаилдың исеме — Әмир бин Василах.
Hadith
Imam Tirmidzi : 307
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ مِثْلَ مُؤَخَّرَةِ الرَّحْلِ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُبَالِي مَنْ مَرَّ وَرَاءَ ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ طَلْحَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا سُتْرَةُ الْإِمَامِ سُتْرَةٌ لِمَنْ خَلْفَهُ
беҙгә [Ҡотәйбә] һәм [Ханнад] әйттеләр; беҙгә [Әбү Әл Әхүәш] [Симаҡ бин Хәрбтән] [Муса бин Талхахтан] [Атаһынан] һөйләне, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле ғәләйһис-сәләм: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ алдына ат эйәре кеүек нәмә ҡуйһа, унан һуң уға артынан кем үткәнен ҡайғыртырға кәрәкмәй», — тигән. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Һүрәйрә, Сәхл бин Әбү Хатсмах, Ибнү Ғүмәр, Сабра бин Мәғбәд Әл-Джуһани, Әбү Джөхәйфә һәм Ғәйсә» риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Тәлһәһтең хәҙистәре хәсән сахих. Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, тиҙәр; 'Сутра -сикләү- Имамдың Сутраһы өсөн уның артында'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 308
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي فَقَالَ أَبُو جُهَيْمٍقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِقَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا أَدْرِي قَالَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي جُهَيْمٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَأَنْ يَقِفَ أَحَدُكُمْ مِائَةَ عَامٍ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْ أَخِيهِ وَهُوَ يُصَلِّي وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الْمُرُورَ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ ذَلِكَ يَقْطَعُ صَلَاةَ الرَّجُلِ وَاسْمُ أَبِي النَّضْرِ سَالِمٌ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ
беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл Ансари] әйтте; беҙгә әйтте Беҙгә әйтте [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Әбү Ән Наҙлрҙан] [Буср бин Сәғиттән] әйтте; Зәйет бин Халид Әл-Джуһани уны Әбү Жуһайымға ебәргән, намаҙ уҡыған кешеләр алдынан үткән кеше тураһында пәйғәмбәребеҙҙән ишеткәндәрен һорау өсөн. Шулай итеп, [Әбү Йәһүһәйм] әйтте; «Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм): «Әгәр ҙә намаҙ уҡыған кешенең алдынан үткән кеше үҙенең нимә буласағын белһә, уның алдынан үткәнсе, ҡырҡ тапҡыр туҡтауы яҡшыраҡ булыр ине», — тигән. Әбү Ән Надлр әйтте; — Ҡырҡ кешеме, айҙармы, йылдармы, белмәйем. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә Әбү Сәғит Әл-Худри, Әбү Һүрәйрә, Ибнү Ғүмәр һәм Ғабдулла бин Ғүмәр риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Жуһайымдың хәҙистәре хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ йөҙ йыл көтөүҙән туҡтаһа, намаҙ уҡыған ҡәрҙәше янынан үтергә мәжбүр булыуҙан яҡшыраҡ». Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, улар кешене намаҙ уҡыған кешенең алдынан үткәрә. Әммә улар был кешенең намаҙын боҙасаҡ тигән фекерҙә түгел». Ә Әбү Ән Надлрҙың исеме Сәлим, Ғүмәр бин Өбәйҙуллаһ Әл Мәҙиниҙең хеҙмәтсеһе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 309
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنْتُ رَدِيفَ الْفَضْلِ عَلَى أَتَانٍ فَجِئْنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ بِمِنًى قَالَ فَنَزَلْنَا عَنْهَا فَوَصَلْنَا الصَّفَّ فَمَرَّتْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ فَلَمْ تَقْطَعْ صَلَاتَهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا يَقْطَعُ الصَّلَاةَ شَيْءٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ
беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәбдел Мәлик бин Әбү Асы Сявариб] әйтте; беҙгә [Йәзид бин Зүрәй] әйткән; беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһриҙән] [Ғөбәйҙулла бин Үтбәхтән] [Ибн Ғәббәстен] һөйләне, ул әйтте; — Мин Фәҙлгә химарына сусҡа атландырҙым, шунан беҙ Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам һәм уның сәхәбәләре Минала намаҙ уҡығанда килдек. Ибн Ғәббәс әйткән; 'Беҙ шунан ишәктән төшөп, намаҙ һыҙығына индек, гимар шунан улар алдынан үтте, әммә гимар уларҙы намаҙҙы боҙманы -сөнки уны аша үтте-'. Әбү Иса әйтте; — Был бүлектә шулай уҡ Ғәйсә, Фәҙл бин Ғәббәс һәм Ибнү Ғүмәрҙән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғәббәстән килгән был хәҙис хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуңғы тәбиғиҙәр араһынан ғалимдарының күпселеге был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Улар: «Намаҙҙы юҡҡа сығарған бер нәмә лә юҡ», — тиҙәр. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури менән Сяфии ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 310
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ وَمَنْصُورُ بْنُ زَاذَانَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَال سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَلَيْسَ بَيْنَ يَدَيْهِ كَآخِرَةِ الرَّحْلِ أَوْ كَوَاسِطَةِ الرَّحْلِ قَطَعَ صَلَاتَهُ الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ وَالْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ فَقُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ مَا بَالُ الْأَسْوَدِ مِنْ الْأَحْمَرِ مِنْ الْأَبْيَضِ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي سَأَلْتَنِي كَمَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ شَيْطَانٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَالْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَيْهِ قَالُوا يَقْطَعُ الصَّلَاةَ الْحِمَارُ وَالْمَرْأَةُ وَالْكَلْبُ الْأَسْوَدُ قَالَ أَحْمَدُ الَّذِي لَا أَشُكُّ فِيهِ أَنَّ الْكَلْبَ الْأَسْوَدَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ وَفِي نَفْسِي مِنْ الْحِمَارِ وَالْمَرْأَةِ شَيْءٌ قَالَ إِسْحَقُ لَا يَقْطَعُهَا شَيْءٌ إِلَّا الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ
беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйткән; беҙгә һөйләне [Хөсәйем] әйтте; беҙгә [Юныс бин Үбәйд] һәм [Мансур бин Задзан] [Хөмәйет бин Хилалдан] [Ғабдулла бин Әш Шәмиттән] хәбәр итте, ул әйтте; — Мин [Әбү Зәррҙең] әйткәнен ишеттем; «Аллаһ Илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм): «Әгәр ҙә бер кеше намаҙ уҡый икән, ә уның алдында һыбайлы малға атланған эйәр йәки эйәр булмаһа, ҡара эт, ҡатын йәки ишәк үтеп китеүе менән намаҙ боҙола», — тигән. Шуға күрә мин Әбү Дзарҙан: «Ни өсөн ҡыҙыл йәки аҡ түгел, ә ҡара булырға тейеш?» Ул яуап бирҙе: «Эй, ҡәрҙәшем, һин минән бер нәмә һораның, мин бер ваҡыт Аллаһ Рәсүленән һорағайным, ул: «Ҡара эттәр шайтандар», — тине. Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Әбү Сәғит, Әл-Хәкәм бин Әмрү Әл-Ғифари, Әбү Һүрәйрә һәм Әнәстең тарихы ла бар». Әбү Иса әйтте; — Әбү Дзарҙың был хәҙисе хәсән сахих. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙис менән бәхәсләшә, улар әйтә; «Ишәктәр, ҡатын-ҡыҙҙар һәм эттәр үтеп китеү менән намаҙҙар боҙоласаҡ». Әхмәт әйтте; — Ҡара эттәрҙең намаҙҙарҙы юҡҡа сығара алыуына шикләнмәйем. Шул арала ишәктәр, ҡатын-ҡыҙҙар һаман да күңелемдә шиктәр ҡалдыра'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 311
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ مُشْتَمِلًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأَنَسٍ وَعَمْرِو بْنِ أَبِي أَسِيدٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَكَيْسَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ هَانِئٍ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَطَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي الرَّجُلُ فِي ثَوْبَيْنِ
беҙгә [Ҡотайба бин Сәғит] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйет] [Хисйәм бин Урвахтан] [Атаһынан] [Ғүмәр бин Әбү Сәләмәнән] һөйләне, бер ваҡыт Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Өммө Сәләмәнең өйөндә туҡыма менән ҡапланған намаҙ уҡығанын күргән». Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Һүрәйрә, Джәбир, Сәләмә бин Әл-Әкүә, Әнәс, Ғүмәр бин Әбү Асид, Әбү Сәғид, Ҡайсан, Ибн Аббас, Ғәйсә, Өммө Хани, Әммәр бин Ясир, Тәлҡ бин Ғәли һәм Үбәҙә бин Әш Шамит риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Ғүмәр бин Әбү Сәләмәтең хәҙистәре хәсәнле. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуң тәбиғиндәрҙән һәм башҡаларҙан күпселек ғалимдар был хәҙисте үтәгән. Улар әйтте; — Бер туҡыма ҡулланып намаҙ уҡыу ярай. Ә ҡайһы бер ғалимдар әйтә; — Ике туҡыма менән намаҙ уҡырға кәрәк.
Hadith
Imam Tirmidzi : 312
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ صَلَّى نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يُوَجِّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }فَوَجَّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ وَكَانَ يُحِبُّ ذَلِكَ فَصَلَّى رَجُلٌ مَعَهُ الْعَصْرَ ثُمَّ مَرَّ عَلَى قَوْمٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ هُوَ يَشْهَدُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ قَدْ وَجَّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالَ فَانْحَرَفُوا وَهُمْ رُكُوعٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ أَوْسٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانُوا رُكُوعًا فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Вәки] [Исраилдан] [Исхаҡтан] [Әл-Бара бин Ғәзибтән] һөйләне, ул әйтте; «Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһис-сәләм Мәҙинәгә килеп еткәс, алты-ун ете ай дауамында Бәйтүл Мәҡдискә ҡарап намаҙ уҡырға өлгөрҙө. Шул арала Аллаһ Илсеһенә (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Ҡәғбәтуллаға ҡаршы торһа, оҡшаған, шуға күрә Аллаһ Тәғәлә был аятты иңдергән: -Ысынлап та, Беҙ -йыш ҡына- һинең йөҙөңдө күккә ҡаратып ҡарағанын күрәбеҙ, шунан һуң Беҙ һине, ысынлап та, үҙеңә оҡшаған ҡиблаға йүнәлтәсәкбеҙ. Йөҙөңдө Оло мәсеткә бор. Шулай итеп, ул ҡибла йүнәлешенә ҡарап торҙо, һәм уға был оҡшаны». Шунан уның менән бергә Әср намаҙы уҡыған кеше булды. Шунан һуң ул ансарҙарҙан төшкө намаҙҙа Бәйтүл Мәҡдис яғына ҡарап баш эйгән бер нисә кеше янынан үтеп китте, шуға күрә ул - шаһитлыҡ биргәндә - Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән намаҙ уҡығанын, Ҡәғбә яғына ҡарап торғанын әйтте. Әл Бара` әйтте; — Шунан һуң халыҡ баш эйеп Ҡәғбәтуллаға табан боролдо. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Ғүмәр, Ибнү Аббас, Ғүмәрә бин Аус, Әмру бин Әүф Әл Музани һәм Әнәс риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; «Әл-Бәрә хәҙис» — дөрөҫ Хәсән хәҙисе һәм [Суфьян Ац Цаури] уны [Әбү Исхаҡтан] риүәйәт иткән, беҙгә [Хәннәд] әйткән; беҙгә [Вәкиғ] [Суфьяндан] [Ғабдулла бин Динарҙан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; «Улар Фәжр намаҙында баш эйҙеләр». Әбү Иса әйтте; «Ибн Ғүмәрҙең хәҙисе – хәсәнле дөрөҫ хәҙис».
Hadith
Imam Tirmidzi : 313
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مَعْشَرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مَعْشَرٍ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَبِي مَعْشَرٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَاسْمُهُ نَجِيحٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ مُحَمَّدٌ لَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رَوَى عَنْهُ النَّاسُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَقْوَى مِنْ حَدِيثِ أَبِي مَعْشَرٍ وَأَصَحُّ
беҙгә [Мөхәммәт бин Әбү Мәсйәр] әйтте; беҙгә [атайым] әйтте; беҙгә [Мөхәммәт бин Әмру] [Әбү Сәләмә] [Әбү Һүрәйрә]-нән һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Көнсығыш менән көнбайыш араһында ҡибла йүнәлеше бар», — тигән. Беҙгә [Яхъя бин Муса] әйтелгән; беҙгә [Мөхәммәт бин Әбү Мәсйәргә] хәҙистәгесә һөйләгән. Әбү Иса әйтте; «Әбү Һөрәйрәнең был хәҙисе унан бер нисә каналдан риүәйәт ителгән». Ҡайһы бер ғалимдар Әбү Мәсйәрҙе ятлау мәсьәләһенә бәйле фекер алышҡан, уның исеме Нәжих булған, Бәни Хашимдың ҡоло булған. Мөхәммәт әйтте; — Мин унан бер ҡасан да бер нәмә лә һөйләмәнем. Әммә ҡайһы бер кешеләр унан риүәйәт иткән». Мөхәммәт тағы ла: «Ғабдулла бин Джәғфәр Әл-Мәхрәмиҙең, Усман бин Мөхәммәт Әл-Әхнәсиҙән, Сәғит Әл-Мәҡбүриҙән, Әбү Һүрәйрәнән килгән хәҙистәре Әбү Мәсйәр хәҙистәренән көслөрәк һәм дөрөҫөрәк», — тигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 314
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بَكْرٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا قِيلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ لِأَنَّهُ مِنْ وَلَدِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلْتَ الْمَغْرِبَ عَنْ يَمِينِكَ وَالْمَشْرِقَ عَنْ يَسَارِكَ فَمَا بَيْنَهُمَا قِبْلَةٌ إِذَا اسْتَقْبَلْتَ الْقِبْلَةَ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ هَذَا لِأَهْلِ الْمَشْرِقِ وَاخْتَارَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ التَّيَاسُرَ لِأَهْلِ مَرْوٍ
беҙгә һөйләне [Әл Хәсән Бәкер Әл Мәрүәзи] тигән; беҙгә [Әл Муалла бин Мансур] әйтте; беҙгә [Ғабдулла бин Джәғфәр Әл Мәхзүми] [Усман бин Мөхәммәт Әл-Әхнәс] [Сәғит Әл-Мәҡбүри] [Әбү Һүрәйрә] пәйғәмбәребеҙҙән: «Көнсығыш менән көнбайыш араһында ҡибла йүнәлеше бар», — тип һөйләне. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Әл Мисүәр бин Мәхрәмәнең улы булғанға, уны Абдулла бин Джәғфәр Әл Мәхзүми тип атайҙар. Пәйғәмбәребеҙҙең берҙән артыҡ сәхәбәләре риүәйәт иткән: «Көнсығыш менән көнбайыш араһында ҡибла йүнәлеше бар», — тигән. Бындай фекерҙәрҙә йөрөүселәр араһында Ғүмәр бин Әл-Хаттхаб, Али бин Әбү Талиб һәм Ибнү Аббас бар. Ибн Ғүмәр әйткән; — Әгәр ҙә уң яғыңда көнбайыш йүнәлешен, һул яғыңда көнсығыш йүнәлешен эшләһәң, икеһенең араһында Ҡибәт йүнәлеше бар. Һәм шул рәүешле һин ҡиблаға ҡаршы торҙоң. Бин Әл Мөбәрәк әйтте; — Көнсығыш менән көнбайыш араһында ҡибла йүнәлеше, ә был көнсығыш төбәктә йәшәүселәр өсөн. Ә Ғабдулла бин бин Әл Мөбәрәк Мәрүә халҡы өсөн һул йүнәлеште һайланы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 315
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ سَعِيدٍ السَّمَّانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ فَلَمْ نَدْرِ أَيْنَ الْقِبْلَةُ فَصَلَّى كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا عَلَى حِيَالِهِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا ذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ{ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ السَّمَّانِ وَأَشْعَثُ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو الرَّبِيعِ السَّمَّانُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ ذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا صَلَّى فِي الْغَيْمِ لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ ثُمَّ اسْتَبَانَ لَهُ بَعْدَمَا صَلَّى أَنَّهُ صَلَّى لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ فَإِنَّ صَلَاتَهُ جَائِزَةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте; беҙгә һөйләне [Вәкиғ] әйтте; беҙгә [Әшәт бин Сәғит Әс Сәммән] [Ғәшим бин Үбәйҙулла] [Ғабдулла бин Әмир бин Рәбиғәт] [Атаһы] нән һөйләне, ул әйтте; — Беҙ пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән шундай ҡараңғы төндә сәйәхәттә булдыҡ, ҡибланың ҡайҙа икәнен дә белмәнек, шуға күрә һәр беребеҙ үҙ ышаныуҙарына ҡарап намаҙ уҡыныҡ. Икенсе көндө беҙ быны пәйғәмбәребеҙгә еткерҙек, шунан һуң был аят төштө: «Шулай итеп, ҡайҙа ғына йөҙ менән ҡараһаң да, шунда Аллаһтың йөҙө бар-». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис көслө түгел, беҙ был хаҡта Асият Әс Самман хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ, Асият бин Сәғит — Әбү Әр Рабиғ Әс Самман, һәм ул хәҙис мәсьәләләрендә көсһөҙ һанала. Күпселек ғалимдар был хәҙисте аңлау менән килешә, улар әйтә: «Әгәр һауа торошо болотло булһа, кеше ҡиблаға ҡарап тормай намаҙ уҡый, шунан һуң ҡиблаға ҡарап тормай намаҙ уҡығанын белһә, тимәк, уның намаҙы дөрөҫ була». Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, бин Әл Мөбәрәк, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 316
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلَّى فِي سَبْعَةِ مَوَاطِنَ فِي الْمَزْبَلَةِ وَالْمَجْزَرَةِ وَالْمَقْبَرَةِ وَقَارِعَةِ الطَّرِيقِ وَفِي الْحَمَّامِ وَفِي مَعَاطِنِ الْإِبِلِ وَفَوْقَ ظَهْرِ بَيْتِ اللَّهِحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَرْثَدٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ أَبُو مَرْثَدٍ اسْمُهُ كَنَّازُ بْنُ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ تُكُلِّمَ فِي زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزَيْدُ بْنُ جُبَيْرٍ الْكُوفِيُّ أَثْبَتُ مِنْ هَذَا وَأَقْدَمُ وَقَدْ سَمِعَ مِنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رَوَى اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَحَدِيثُ دَاوُدَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әл Мөҡри`] әйтте; беҙгә [Яхъя бин Әйүб] [Зәйет бин Джәбирә] [Дауыт бин Әл Хөшәйен] [Нафиғ] [Ибн Ғүмәр] тарафынан һөйләне; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм ете урында намаҙ уҡыу тыйылған; сүп-сар сүплектәре, мал һуйыу урындары, зыяраттар, юл уртаһында, йәмәғәт мунсаларында, дөйәләр үкергән урындарҙа һәм Ҡәғбә башында урынлашҡан. Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтелгән; беҙгә [Сүәйед бин Ғәбдел Әзиз] [Зәйет бин Джәбирәнән] [Дауыт бин Хөшәйән] [Нафиға] [Ибн Ғүмәрҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан мәғәнәһе буйынса оҡшаш хәҙис менән һөйләне». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Марцад, Джәбир һәм Әнәстең хәҙистәре лә бар. Әбү Марцадтың исеме Ҡанназ бин Хөшәйен була. Әбү Иса әйтте; «Ибн Ғүмәрҙең хәҙистәре бик көслө түгел, сөнки Зәйет бин Джәбирә уны ятлап фекер алышҡан». Әбү Иса әйтте; Зәйет бин Джүбәйер Әл-Куфи Зәйет бин Джәбирәнән көслөрәк һәм иртәрәк булған, сөнки ул Ибн Ғүмәрҙән ишеткән. Һәм [Ләйетс бин Сәғәт] был хәҙисте [Ғабдуллаһ бин Ғүмәр Әл-Ғүмәриҙән] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ғүмәрҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан ошондай уҡ хәҙис менән һөйләгән. Дауыттың Нәфиғтән, Ибн Ғүмәрҙән, пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләмдән килгән хәҙистәре Ләйетс бин Сәғәт хәҙистәренә ҡарағанда оҡшашыраҡ һәм дөрөҫөрәк, сөнки Ғабдулла бин Ғүмәр Әл-Ғүмәриҙе ятлау йәһәтенән ҡайһы бер хәҙис белгестәре көсһөҙләндергән. Ә уны көсһөҙләндергәндәр араһында Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡатсан да бар ине.
Hadith
Imam Tirmidzi : 317
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ أَوْ بِنَحْوِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَسَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَحَدِيثُ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاسْمُ أَبِي حَصِينٍ عُثْمَانُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَسَدِيُّ
беҙгә [Әбү Ҡурайб] әйтте; беҙгә [Яхъя бин Әҙәм] [Әбү Бәкер бин Айяси] [Хисйәм] [Ибн Сирин] [Әбү Һүрәйрә]-нән һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Кәзә өйөндә намаҙ уҡымағыҙ, дөйәләр үкергән урында намаҙ уҡымағыҙ», — тигән. Был беҙгә бәйле булған [Әбү Ҡурайб] әйтте; беҙгә [Яхъя бин Әҙәм] [Әбү Бәкер бин Айяси] [Әбү Хашин] [Әбү Сәлих] [Әбү Һүрәйрә] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән уға оҡшаш йәки оҡшаш хәҙис менән һөйләне». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Джәбир бин Самра, Әл-Барра, Сабра бин Мәғбәд Әл-Джухани, Абдулла бин Мөғәффал, Ибнү Ғүмәр һәм Әнәстең хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙисте ҡайһы бер дуҫтарыбыҙ ғәмәлгә ашыра. Һәм был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ та ҡабул иткән. Шул арала Әбү Сәлихтән, Әбү Һөрәйрәнән, Пәйғәмбәребеҙҙән Әбү Хөшәйендең хәҙистәре ғәриб хәҙис. [Исраил] уны [Әбү Һашиндан] [Әбү Сәлихтән] [Әбү Һүрәйрәнән] мәүҡүф рәүештә һөйләгән һәм ул уны Пәйғәмбәргә саллаллаһу ғәләйһи үсалләмгә һөйләмәгән. Әбү Хөшәйндең исеме Усман бин Әшим Әл Әсәди.
Hadith
Imam Tirmidzi : 318
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو التَّيَّاحِ الضُّبَعِيُّ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйткән; беҙгә [Яхъя бин Сәғит] [Сөғбә]-нән [Әбү Әт Тәййә Әҙл Длубаи] [Әнәс бин Мәлик]-тән [Әнәс бин Мәлик] әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ бер ваҡыт кәзә ҡорттарында намаҙ уҡыған. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Ә Әбү Әт Тәййә Әҙл Длубәйҙең исеме Йәзид бин Хөмәйд.
Hadith
Imam Tirmidzi : 319
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَجِئْتُ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالسُّجُودُ أَخْفَضُ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا لَا يَرَوْنَ بَأْسًا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ عَلَى رَاحِلَتِهِ تَطَوُّعًا حَيْثُ مَا كَانَ وَجْهُهُ إِلَى الْقِبْلَةِ أَوْ غَيْرِهَا
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте; беҙгә [Вәкиғ] һәм [Яхъя бин Әҙәм] икеһе лә әйтте; беҙгә [Суфьян] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Джәбирҙән] һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мине эшкә ебәрҙе, шунан һуң ул көнсығышҡа ҡарап торған машинаһында намаҙ уҡығанда мин уның ҡаршыһына килдем, ул рәҡүү урынынан түбәнерәк сәждә ҡылды». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Әнәс, Ибн Ғүмәр, Әбү Сәғит һәм Әмир бин Рабиғә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Джәбирҙең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙис күп яҡтан Жәбирҙән риүәйәт ителгән. Ғалимдарҙың күпселеге был хәҙисте ғәмәлгә ашыра һәм беҙ улар араһында бер ниндәй ҙә ризаһыҙлыҡ тапмайбыҙ. улар фекеренсә, кеше үҙенең машинаһында сөннәт намаҙҙарын уҡый ала, машина ҡиблаға ҡараймы, башҡасамы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 320
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى إِلَى بَعِيرِهِ أَوْ رَاحِلَتِهِ وَكَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ مَا تَوَجَّهَتْ بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالصَّلَاةِ إِلَى الْبَعِيرِ بَأْسًا أَنْ يَسْتَتِرَ بِهِ
Беҙгә [Суфьян бин Вәкиғ] әйтте; беҙгә [Әбү Халид Әл Әхмәр] [Өбәйҙулла бин Ғүмәрҙән] [Нәфиғ] [Ибн Ғүмәрҙән] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм дөйәһендә йәки транспортында намаҙ уҡыған, ә транспорты ҡайҙа ҡарай, шунда ҡарап намаҙ уҡыған». Әбү Иса әйтте; Әбү Ғайса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был фекерҙе ҡайһы бер ғалимдар ҡабул итә, улар дөйәне намаҙ кәртәһе итеп ҡулланып намаҙ уҡыу ярай тигән фекерҙә.
