Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3141
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَشْهَلُ بْنُ حَاتِمٍ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَاهُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى بَابَ امْرَأَةٍ عَرَّسَ بِهَا فَإِذَا عِنْدَهَا قَوْمٌ فَانْطَلَقَ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَاحْتُبِسَ ثُمَّ رَجَعَ وَعِنْدَهَا قَوْمٌ فَانْطَلَقَ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَرَجَعَ وَقَدْ خَرَجُوا قَالَ فَدَخَلَ وَأَرْخَى بَيْنِي وَبَيْنَهُ سِتْرًا قَالَ فَذَكَرْتُهُ لِأَبِي طَلْحَةَ قَالَ فَقَالَ لَئِنْ كَانَ كَمَا تَقُولُ لَيَنْزِلَنَّ فِي هَذَا شَيْءٌ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَعَمْرُو بْنُ سَعِيدٍ يُقَالُ لَهُ الْأَصْلَعُ
Безгә [Мөхәммәд бин Әл Мусанна] безгә [Әсихәл бин Хатим] безгә [Ибн 'Аун] [Әмрү бин Сәгыйд] [Әнәс бин Мәлик] болай диде: Мин Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәләм янында идем, аннары ул өйләнгән хатынның ишегенә килде һәм хатынның үз халкы белән булуын ачыклады, ул барып эшен тәмамлады, аны туктаттылар, аннары хатын янына кире кайтардылар, һәм якында кешеләр бар иде, ул чыгып китте, аннары эшне тәмамлагач, ул кире кайтты, һәм алар чыгып киттеләр. Ул керде һәм минем белән аның арасына хиҗабны төшерде. Аннары мин моны Талһага әйттем, ул әйтте: Әгәр син әйткәннәр дөрес булса, бу мәсьәлә турында вәхи төшәчәк. Аннары хиҗаб аяте төште. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән гариб, бу санад аша. Әмрү бин Сәгыйд Әл Әслә дип атала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3142
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ الْجَعْدِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ بِأَهْلِهِ قَالَ فَصَنَعَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ حَيْسًا فَجَعَلَتْهُ فِي تَوْرٍ فَقَالَتْ يَا أَنَسُ اذْهَبْ بِهَذَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْ لَهُ بَعَثَتْ بِهَذَا إِلَيْكَ أُمِّي وَهِيَ تُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَتَقُولُ إِنَّ هَذَا لَكَ مِنَّا قَلِيلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ أُمِّي تُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَتَقُولُ إِنَّ هَذَا مِنَّا لَكَ قَلِيلٌ فَقَالَ ضَعْهُ ثُمَّ قَالَ اذْهَبْ فَادْعُ لِي فُلَانًا وَفُلَانًا وَفُلَانًا وَمَنْ لَقِيتَ فَسَمَّى رِجَالًا قَالَ فَدَعَوْتُ مَنْ سَمَّى وَمَنْ لَقِيتُ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍ عَدَدُ كَمْ كَانُوا قَالَ زُهَاءَ ثَلَاثِ مِائَةٍ قَالَ وَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَنَسُ هَاتِ التَّوْرَ قَالَ فَدَخَلُوا حَتَّى امْتَلَأَتْ الصُّفَّةُ وَالْحُجْرَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَحَلَّقْ عَشَرَةٌ عَشَرَةٌ وَلْيَأْكُلْ كُلُّ إِنْسَانٍ مِمَّا يَلِيهِ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا قَالَ فَخَرَجَتْ طَائِفَةٌ وَدَخَلَتْ طَائِفَةٌ حَتَّى أَكَلُوا كُلُّهُمْ قَالَ فَقَالَ لِي يَا أَنَسُ ارْفَعْ قَالَ فَرَفَعْتُ فَمَا أَدْرِي حِينَ وَضَعْتُ كَانَ أَكْثَرَ أَمْ حِينَ رَفَعْتُ قَالَ وَجَلَسَ مِنْهُمْ طَوَائِفُ يَتَحَدَّثُونَ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ وَزَوْجَتُهُ مُوَلِّيَةٌ وَجْهَهَا إِلَى الْحَائِطِ فَثَقُلُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَى نِسَائِهِ ثُمَّ رَجَعَ فَلَمَّا رَأَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَجَعَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ ثَقُلُوا عَلَيْهِ قَالَ فَابْتَدَرُوا الْبَابَ فَخَرَجُوا كُلُّهُمْ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَرْخَى السِّتْرَ وَدَخَلَ وَأَنَا جَالِسٌ فِي الْحُجْرَةِ فَلَمْ يَلْبَثْ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى خَرَجَ عَلَيَّ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَاتُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَهُنَّ عَلَى النَّاسِ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ الْجَعْدُ قَالَ أَنَسٌ أَنَا أَحْدَثُ النَّاسِ عَهْدًا بِهَذِهِ الْآيَاتِ وَحُجِبْنَ نِسَاءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْجَعْدُ هُوَ ابْنُ عُثْمَانَ وَيُقَالُ هُوَ ابْنُ دِينَارٍ وَيُكْنَ أَبَا عُثْمَانَ بَصْرِيٌّ وَهُوَ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ رَوَى عَنْهُ يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ وَشُعْبَةُ وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
Безгә [Кутайбә бин Сәгыйд] безгә [Җәгъфәр бин Сөләйман Әдл Дүлбәгый] [Әл-Җәгъд бин Госман] [Әнәс бин Мәлик] радиаллаһу ганһү болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм өйләнде һәм аннары хатыны белән җенси мөнәсәбәттә булды. Әнием Өмм Сөләйм хайс - хөрмә, он һәм саминнан ясалган ризык пешерде, аннары аны кечкенә савытка салды, ул: "Әй Әнәс, моны Аллаһның Рәсүленә салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә алып кил", - диде, аннары аңа әйтте: "Әнием моны патшага җибәрде, ул сәлам җиткерде һәм бу бездән патша өчен бераз, әй, Аллаһның Рәсүленә", - диде. Әнәс әйтте: "Мин дә аны Аллаһның Рәсүленә салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә алып килдем, мин әйттем: "Әнием патшага сәлам җиткерде һәм әйтте: Бу бездән патша өчен бераз", - диде. Ул: "Кой", - диде. Шуннан соң ул әйтте: "Бар, фәлән кешене, фәлән кешене һәм очраган кешеләрне чакыр", - диде. Ул берничә кешенең исемнәрен әйтте. Әнәс болай диде: Мин ул искә алган кешеләрне һәм очраткан кешеләрне чакырдым. Ул - Ибн Госман - болай диде: Мин Әнәстан сорадым: Алар ничә? Әнәс җавап бирде: Якынча өч йөз. Әнәс болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм миңа әйтте: "Әй Әнәс, савыт ал", - диде. Кешеләр ишегалды һәм бүлмәләр тулы булганчы керделәр, аннары Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм әйтте: "Ун кеше түгәрәкләнеп утырсын һәм һәрберсе аның янындагылардан ашасын", - диде. Әнәс болай диде: "Алар туйганчы ашадылар. Бер төркем чыгып китте, икенче төркем барысы да ашаганчы керде, аннары ул миңа әйтте: "Әй Әнәс, ал", - диде. Мин аны алдым, аны куйганда яки алганда тагын ризык булганмы белмим. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам өендә берничә кеше сөйләшеп утыра иде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам утырганда, хатыны йөзен стенага борып, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламне гаепләделәр, аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам чыгып, хатыннарына сәлам бирде. Шуннан соң ул кире кайтты, Аллаһ Рәсүленең кайтып килүен күргәч, аны гаепләдек дип уйладылар. Алар ишеккә йөгерделәр һәм барысы да чыгып киттеләр. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам килеп, пәрдә япты һәм керде, ә мин бүлмәдә утырдым. Күп тә үтмәде, ул аны каршы алырга чыкты һәм бу аятьләр иңде. Аллаһ Рәсүлүллаһ чыгып, сәхабәләренә укыды: "Ий мөэминнәр, пәйгамбәрнең өйләренә ашарга рөхсәт ителмәсә, ашарга пешкәнче көтмичә кермәгез, ләкин чакырсалар, керегез, ашап бетергәч, сөйләшүне озакка сузмыйча чыгып китегез. Чыннан да, бу пәйгамбәрне борчый". -Әл-Әхзаб: 53- Әл-Җә'ду болай диде: Әнәс болай диде: Мин бу аятьләрне беренче булып белдем, һәм Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вә сәләмнең хатыннары хиҗаблы иде. Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы. Әл-Җә'ду бин Усман Ибн Динар дип аталган, аның абыйсы Әбу Усман Бәшри булган. Хәдис белгечләре фикеренчә, бу цика. Юныс бин Убәйд, Сө'бә һәм Хәммәд бин Зәйд аннан риваять кылганнар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3143
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُجَالِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ بَيَانٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَنَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِامْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهِ فَأَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ قَوْمًا إِلَى الطَّعَامِ فَلَمَّا أَكَلُوا وَخَرَجُوا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْطَلِقًا قِبَلَ بَيْتِ عَائِشَةَ فَرَأَى رَجُلَيْنِ جَالِسَيْنِ فَانْصَرَفَ رَاجِعًا قَامَ الرَّجُلَانِ فَخَرَجَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ } وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ بَيَانٍ وَرَوَى ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ بِطُولِهِ
Безгә [Гомәр бин Исмәгыйль бин Мөҗәлид] миңа [әтием] [Баяннан] [Әнәс бин Мәликтән] Аллаһ риза булсын, ул болай диде: «Рәсулуллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм аның бер хатыны белән җенси мөнәсәбәттә булды, аннары мине җибәрде, мин кешеләрне ашарга чакырдым, алар ашап утырганда чыгып киттеләр. Рәсүлуллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм Гаишә янына китте, ике кешенең утырганын күрде, кире кайтты. Ике кеше китеп барды, һәм Аллаһ Әззә вәҗәллә вәхий итте: «Әй мөэминнәр, пәйгамбәр өйләренә ашарга рөхсәт ителмәсә, ашарга пешкәнче көтмичә кермәгез». - Әл-Әхзаб: 53 - бу хәдистә бер хикәя бар. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис Бәян хәдисеннән хәсән гариб. [Сабит] бу хәдисне тулысынча [Әнәстән] риваять итте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3144
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الَّذِي كَانَ أُرِيَ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ قَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِي مَجْلِسِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ لَهُ بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ أَمَرَنَا اللَّهُ أَنْ نُصَلِّيَ عَلَيْكَ فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَمَنَّيْنَا أَنَّهُ لَمْ يَسْأَلْهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَالسَّلَامُ كَمَا قَدْ عُلِّمْتُمْ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ خَارِجَةَ وَيُقَالُ ابْنُ جَارِيَةَ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Исхак бин Муса Әл-Әнсари] безгә [Мәан] безгә [Мәлик бин Әнәс]гә [Ну'аим бин Абдуллаһ Әл-Мөҗмир]дән [Мөхәммәд бин Абдуллаһ бин Зәйд Әл-Әншари] һәм төшендә намазга азан әйткән Абдуллаһ бин Зәйд аңа [Әбу Мәс'уд Әл-Әншари] болай дип сөйләгән: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм без Сәгъд бин җыелышында булганда безгә килде. Шунда Басир бин Сәгъд аңа: "Аллаһ безгә сезнең өчен дога кылырга боерды, аннары без сезнең өчен ничек дога кылабыз?" - диде. Рәсүл саллаһу галәйһи вә сәләм без аның сорамавын өмет иткәнче тын калды. Аннан соң, Рәсүлулла Шаллаллаһу галәйһи вә сәлләм әйтте: "Әйт: ALLOOHUMMA SOLLI" ALAA MUHAMMAD, WA'ALAA AALI MUHAMMAD, KAMAA SOLLAITA 'ALAA IBROOHIIMA WA'ALAA AALI IBROOHIIMA WABA. Мөхәммәд Камаа Баарокта 'ALAA IBROOHIIMA WA'ALAA AALI IBROOHIIMA FIL'AALAMIINA INNAKA HAMIIDUN MAJIID' Әй Алла, Мөхәммәдкә һәм Мөхәммәд гаиләсенә тынычлык биргәндә, сез Ибраһим һәм Ибраһим гаиләсенә фатиха бирегез. Дөньялар, чыннан да, син иң мактаулы һәм иң олуг, һәм син өйрәткәнчә тынычлык ». Бу очракта Али, Абу Хумаид, Кааб бин Ужра, Талха бин Убайдулла, Абу Сәид, Заид бин Хария һәм Ибн Ярия дип аталган хәдисләр бар. Абу Иса әйтте: Бу хәдис дөрес.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3145
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ عَوْفٍ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ وَخِلَاسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام كَانَ رَجُلًا حَيِيًّا سَتِيرًا مَا يُرَى مِنْ جِلْدِهِ شَيْءٌ اسْتِحْيَاءً مِنْهُ فَآذَاهُ مَنْ آذَاهُ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالُوا مَا يَسْتَتِرُ هَذَا التَّسَتُّرَ إِلَّا مِنْ عَيْبٍ بِجِلْدِهِ إِمَّا بَرَصٌ وَإِمَّا أُدْرَةٌ وَإِمَّا آفَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَرَادَ أَنْ يُبَرِّئَهُ مِمَّا قَالُوا وَإِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام خَلَا يَوْمًا وَحْدَهُ فَوَضَعَ ثِيَابَهُ عَلَى حَجَرٍ ثُمَّ اغْتَسَلَ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ إِلَى ثِيَابِهِ لِيَأْخُذَهَا وَإِنَّ الْحَجَرَ عَدَا بِثَوْبِهِ فَأَخَذَ مُوسَى عَصَاهُ فَطَلَبَ الْحَجَرَ فَجَعَلَ يَقُولُ ثَوْبِي حَجَرُ ثَوْبِي حَجَرُ حَتَّى انْتَهَى إِلَى مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَرَأَوْهُ عُرْيَانًا أَحْسَنَ النَّاسِ خَلْقًا وَأَبْرَأَهُ مِمَّا كَانُوا يَقُولُونَ قَالَ وَقَامَ الْحَجَرُ فَأَخَذَ ثَوْبَهُ وَلَبِسَهُ وَطَفِقَ بِالْحَجَرِ ضَرْبًا بِعَصَاهُ فَوَاللَّهِ إِنَّ بِالْحَجَرِ لَنَدَبًا مِنْ أَثَرِ عَصَاهُ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا أَوْ خَمْسًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكَانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهًا } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Абду бин Хумайд] безгә [Раух бин Убада]дан [Әүф]дан [Әл Хәсән], [Мөхәммәд]дан һәм [Хилас]дан [Әбу Һурайра]дан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләмнән Муса галәйһиссәлам бик оялчан һәм ябык кеше булганлыгын, аның оялу сәбәпле тиресенең бер өлеше дә күренмәгәнлеген сөйләде. Аннары Исраил балалары аны рәнҗеттеләр, алар: "Ул мондый каплау кими, тиресендәге кимчелек аркасында гына, бәлки таплы тире, кимчелек яки башка авыру аркасында гына", - диделәр. Аллаһ Тәгалә Мусаны аларның сүзләреннән коткарырга теләде. Беркөнне Муса галәйһиссәлам ялгыз калды, ул киемнәрен ташка салды һәм юынды, юынганнан соң, Муса киемнәрен алырга китте, таш аның киемнәрен алып киткән булып чыкты, шуңа күрә Муса таягын алды, аннары ташны эзләде һәм: "Киемнәрем, әй таш, киемнәрем, әй таш", - диде. Исраил балалары төркеме янына килгәнче, алар аны ялангач күрделәр, һәм ул физик яктан иң яхшы кеше иде. Аллаһ аны аларның сүзләреннән азат итте". Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Таш туктады, аннары Муса киемнәрен алды һәм киенде, аннары таягы белән ташка сукты. Аллаһ белән ант итәм, ташта аның таягы белән бәрелүдән өч, дүрт яки биш эз калды. Бу Аллаһ Тәгаләнең сүзе: "Әй мөэминнәр, Мусаны рәнҗеткән кешеләр кебек булмагыз; аннары Аллаһ аны алар әйткән гаепләүләрдән азат итте. Ул Аллаһ каршында хөрмәтле урын алып торган кеше". - Әл-Әхзаб: 59- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы. Бу хәдис шулай ук Әбу Һөрәйрәдән пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән башка бер иснад аша риваять ителгән. Бу очракта Әнәстән пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән охшаш хәдис бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3146
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ الْحَكَمِ النَّخَعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَبْرَةَ النَّخَعِيُّ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ مُسَيْكٍ الْمُرَادِيِّ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أُقَاتِلُ مَنْ أَدْبَرَ مِنْ قَوْمِي بِمَنْ أَقْبَلَ مِنْهُمْ فَأَذِنَ لِي فِي قِتَالِهِمْ وَأَمَّرَنِي فَلَمَّا خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ سَأَلَ عَنِّي مَا فَعَلَ الْغُطَيْفِيُّ فَأُخْبِرَ أَنِّي قَدْ سِرْتُ قَالَ فَأَرْسَلَ فِي أَثَرِي فَرَدَّنِي فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ ادْعُ الْقَوْمَ فَمَنْ أَسْلَمَ مِنْهُمْ فَاقْبَلْ مِنْهُ وَمَنْ لَمْ يُسْلِمْ فَلَا تَعْجَلْ حَتَّى أُحْدِثَ إِلَيْكَ قَالَ وَأُنْزِلَ فِي سَبَإٍ مَا أُنْزِلَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا سَبَأٌ أَرْضٌ أَوْ امْرَأَةٌ قَالَ لَيْسَ بِأَرْضٍ وَلَا امْرَأَةٍ وَلَكِنَّهُ رَجُلٌ وَلَدَ عَشْرَةً مِنْ الْعَرَبِ فَتَيَامَنَ مِنْهُمْ سِتَّةٌ وَتَشَاءَمَ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فَأَمَّا الَّذِينَ تَشَاءَمُوا فَلَخْمٌ وَجُذَامُ وَغَسَّانُ وَعَامِلَةُ وَأَمَّا الَّذِينَ تَيَامَنُوا فَالْأُزْدُ وَالْأَشْعَرِيُّونَ وَحِمْيَرٌ وَكِنْدَةُ وَمَذْحِجٌ وَأنْمَارٌ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا أَنْمَارٌ قَالَ الَّذِينَ مِنْهُمْ خَثْعَمُ وَبَجِيلَةُوَرُوِيَ هَذَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбу Курайб] һәм [Әбдү бин Хумайд] икесе дә болай диделәр: Безгә [Әбу Усама] [Әл Хәсән бин Әл Хәкам ән Нәхәи] болай диде: миңа [Әбу Сабра ән Нәхәи] [Фәрва бин Мусаик әл Муради] болай диде: Мин Пәйгамбәр галәйһиссәлам янына бардым һәм: "Әй Аллаһның Илчесе, качучылар белән бергә алга баручыларга каршы сугышырга ярыймы?" - дидем. Ул миңа алар белән сугышырга рөхсәт итте һәм мине җитәкче итеп билгеләде. Мин аның яныннан киткәч, ул минем турында, Әл-Гутайфи нәрсә эшли дип сорады, аңа төнлә киткәнемне әйттеләр. Аннары ул минем эземне эзләргә бер илче җибәрде, һәм илче миңа кире кайтырга кушты. Мин аның янына берничә дусты белән килдем. Ул әйтте: "Кавемеңне чакыр, ислам динен кабул итүчеләр кабул ит, ислам динен кабул итмәгәннәр, сезгә хәбәр ителгәнче ашыкмагыз". Фәрва болай диде: "Сәбә сүрәсе төште, аннары берәү сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, Сәбә нәрсә ул, илме яки хатын-кызмы?" Ул җавап бирде: "Илме яки хатын-кызмы түгел, ләкин ул ун гарәп баласы тапкан кеше. Аларның алтысы уңга - Йәмәнгә - китте, калган дүртесе сулга китте. Сулга баручылары Ләхм, Җүдзам, Гассан һәм Амилә, ә бәрәкәт өмет итүчеләре Әзд, Әс'ари, Химьяр, Кинда, Мәҗиҗ һәм Әнмар иде". Берсе сорады: "Әнмар кем ул?" Ул җавап бирде: "Алар арасында Хатсам һәм Бәҗилә бар". Бу хәдис Ибн Аббастан пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләмнән риваять ителгән. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3147
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَضَى اللَّهُ فِي السَّمَاءِ أَمْرًا ضَرَبَتْ الْمَلَائِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا خُضْعَانًا لِقَوْلِهِ كَأَنَّهَا سِلْسِلَةٌ عَلَى صَفْوَانٍ فَإِذَا{ فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا الْحَقَّ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ }قَالَ وَالشَّيَاطِينُ بَعْضُهُمْ فَوْقَ بَعْضٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян] [Әмр бин Динар] [Икримадан] [Әбу Һөрәйрәдән] Пәйгамбәрдән (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе аңа булсын) сөйләгән: «Аллаһ күктә берәр эш белән хөкем иткәч, фәрештәләр Аның сүзенә буйсынып, шома таштагы чылбырлар кебек канатларын кагалар. Шуңа күрә йөрәкләреннән курку киткәч, алар: «Раббыгыз нәрсә әйтте?» – дип сорыйлар. Алар: «Хакыйкать», – диләр, һәм Ул – Иң Югары, Иң Бөек». – Сәбә: 23 – Ул әйтте: «Һәм шайтаннарның кайберләре икенчесеннән өстенрәк». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис – хәсән-сәхих.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3148
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ إِذْ رُمِيَ بِنَجْمٍ فَاسْتَنَارَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ لِمِثْلِ هَذَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ قَالُوا كُنَّا نَقُولُ يَمُوتُ عَظِيمٌ أَوْ يُولَدُ عَظِيمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّهُ لَا يُرْمَى بِهِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّ رَبَّنَا عَزَّ وَجَلَّ إِذَا قَضَى أَمْرًا سَبَّحَ لَهُ حَمَلَةُ الْعَرْشِ ثُمَّ سَبَّحَ أَهْلُ السَّمَاءِ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ حَتَّى يَبْلُغَ التَّسْبِيحُ إِلَى هَذِهِ السَّمَاءِ ثُمَّ سَأَلَ أَهْلُ السَّمَاءِ السَّادِسَةِ أَهْلَ السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ فَيُخْبِرُونَهُمْ ثُمَّ يَسْتَخْبِرُ أَهْلُ كُلِّ سَمَاءٍ حَتَّى يَبْلُغَ الْخَبَرُ أَهْلَ السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَتَخْتَطِفُ الشَّيَاطِينُ السَّمْعَ فَيُرْمَوْنَ فَيَقْذِفُونَهُ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ فَمَا جَاءُوا بِهِ عَلَى وَجْهِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَلَكِنَّهُمْ يُحَرِّفُونَهُ وَيَزِيدُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رِجَالٍ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ
Безгә сөйләгән [Нәшр бин Али Әл-Җәһдләми] безгә сөйләгән [Габдулла] безгә сөйләгән [Мә'мәр] [Әз-Зүһри] [Али бин Хөсәен] [Ибн Аббас] әйткән: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам үзенең берничә сәхабәсе белән утырганда, йолдыз атылган һәм аннары балкыган, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам сораган: "Киләчәктә мондый нәрсәләр турында наданнарча күрсәгез, сез нәрсә әйтерсез?" Алар җавап биргәннәр: "Без бөек кеше үлгән яки бөек кеше туа дип әйтә идек." Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм болай дигән: «Чынлыкта, ул кемнеңдер үлеме яки гомере аркасында түгел, ә Раббыбыз әззә вәҗҗәллә берәр мәсьәлә хәл иткәндә, арш күтәргән фәрештәләр тәсбих әйтәләр, аннары күкләр әһеле тәсбих укыганнан соң, аннары күкләр әһеле тәсбих укыганнан соң тәсбих бу күккә җиткәнче, алтынчы күк әһеленнән сорыйлар: «Раббыгыз нәрсә әйтте?» Аннары алар аны сөйләделәр, аннан соң һәр күк әһеле сораулар бирделәр, хәтта бу хәбәр иң аскы күк әһеленә барып җитте. Шайтаннар аларны ишеттеләр һәм ташлар белән аталар, аннары алар моны үзләренең сакчыларына сөйләделәр. Алар китергәннәр дөрес иде, ләкин алар үзгәрттеләр һәм өстәделәр». Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис Хәсән Шаһи. Бу хәдис шулай ук Әз-Зүһридән, Али бин Әл-Хөсәеннән, Ибн Аббастан, [кайбер ансарлардан] риваять ителгән, алар болай диделәр: Без бервакыт пәйгамбәрнең янында идек, аннары Ибн Аббас мәгънәсе белән охшаш хәдисне искә алды. Безгә [Әл-Хөсәен бин Һурайс] безгә [Әл-Вәлид бин Мөслим] безгә [Әл-Әүзәи] шулай сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3149
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ أَنَّهُ سَمِعَ رَجُلًا مِنْ ثَقِيفٍ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ كِنَانَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذِهِ الْآيَةِ{ ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ }قَالَ هَؤُلَاءِ كُلُّهُمْ بِمَنْزِلَةٍ وَاحِدَةٍ وَكُلُّهُمْ فِي الْجَنَّةِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Әбу Муса Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] һәм [Мөхәммәд бин Басиар] икесе дә болай дип сөйләделәр: Безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шу'ба] [Әл Вәлид бин Әл Айзар] сөйләгәнен ул [Сакифтан берәү] [Кинанәдән берәү] [Әбу Сәгыйд әл-Худри] пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм сәламнән ишеткән, ул бу аять турында болай диде: "Аннары без колларыбыз арасыннан сайлаган кешеләргә китапны тапшырдык, аннары алар арасында үзләренә золым итүчеләр, уртача булганнар һәм беренче булып изгелек кылучылар бар иде". -Фатир: 32- ул болай диде: "Алар барысы да бер дәрәҗәдә, алар барысы да җәннәттә". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән гариб, без аны бары тик шушы санадтан гына беләбез".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3150
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَكَانَتْ بَنُو سَلَمَةَ فِي نَاحِيَةِ الْمَدِينَةِ فَأَرَادُوا النُّقْلَةَ إِلَى قُرْبِ الْمَسْجِدِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ آثَارَكُمْ تُكْتَبُ فَلَا تَنْتَقِلُواقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ وَأَبُو سُفْيَانَ هُوَ طَرِيفٌ السَّعْدِيُّ
Безгә [Мөхәммәд бин Вәзир Әл-Васити] безгә [Исхак бин Йосыф Әл-Азрак]дан [Суфиян Әс-Цаури]дан [Әбу Суфиян]дан [Әбу Нәдлрах]дан [Әбу Сәгыйд Әл-Худри] болай дип сөйләгән: Бәни Сәләмә Мәдинә читендә иде, алар мәчет янына күченергә теләделәр, һәм бу аять иңде: "Чынлыкта, Без үлеләрне терелтәбез һәм аларның эшләгән эшләрен һәм калдырган эзләрен язып куябыз". - Йәсиин: 12- Аллаһның пәйгамбәре салләллаһу галәйһи вә сәлләм болай диде: "Сезнең аякларыгыз язылып куелган, шуңа күрә кузгалмагыз". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис Әс-Цаури хәдисеннән хәсән гариб. Әбу Суфиян - Сариф Әс-Сагъди.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3151
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرِي يَا أَبَا ذَرٍّ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ فَتَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا اطْلُعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا قَالَ وَذَلِكَ فِي قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбу Мөавия] [Әл-А'масидан] [Ибраһим әт-Таймидан] [аның әтисеннән] [Әбу Зәррдан] болай диде: Мин кояш баеганда мәчеткә кердем, ә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм утырган иде, һәм ул сорады: "Син беләсеңме, әй Әбу Зәрр, кояш кая киткәнен?" Ул әйтте: Мин җавап бирдем: Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә. Ул әйтте: "Чыннан да, ул барып, сәҗдә кылырга рөхсәт сорады, аңа рөхсәт бирелде, һәм аңа: "Килгән урыныңнан тор", - дип әйтелгән кебек иде. Аннары ул баткан урыныннан торды. Ул укыды: "Һәм бу аның урыны". Бу Габдулланың укуында бар. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3152
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ بِشْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ دَاعٍ دَعَا إِلَى شَيْءٍ إِلَّا كَانَ مَوْقُوفًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَازِمًا بِهِ لَا يُفَارِقُهُ وَإِنْ دَعَا رَجُلٌ رَجُلًا ثُمَّ قَرَأَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әхмәд бин Әбдә Әл-Длабий] безгә [Әл-Мөгътәмир бин Сөләйман] безгә [Ләйтс бин Әбу Сүләйм] [Бысир] [Әнәс бин Мәлик] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: «Кыямәт көнендә беркем дә берәр нәрсәгә чакырмый, ул һәрвакыт торган урында туктатылмый һәм китми. Хәтта ул бер генә кешене чакырса да». Аннары ул Аллаһның «Әз-Зәҗәлә» сүзләрен укыды: «Аларны тыныч урында тотыгыз, чөнки алар, әлбәттә, соралачаклар». - Әш-Шәффәт: 24- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3153
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ وَأَرْسَلْنَاهُ إِلَى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ }قَالَ عِشْرُونَ أَلْفًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әли бин Хуҗр] безгә [Әл Вәлид бин Мөслим] сөйләгән [Зүхәйр бин Мөхәммәд] әйткән [берәү] әйткән [Әбу Әл Алия] әйткән [Убай бин Кәгъб] болай диде: Мин Аллаһның Рәсүленнән салләллаһу галәйһи вә сәләмнән Аллаһ Тәгаләнең сүзләре турында сорадым: "Без аны йөз мең яки аннан да күбрәк кешегә җибәрдек". - Әш Шаффат: 147 - ул әйтте: "Егерме мең". Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3154
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِ اللَّهِ{ وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُ هُمْ الْبَاقِينَ }قَالَ حَامٌ وَسَامٌ وَيَافِثُقَالَ أَبُو عِيسَى يُقَالُ يَافِتُ وَيَافِثُ بِالتَّاءِ وَالثَّاءِ وَيُقَالُ يَفِثُ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ بَشِيرٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] безгә [Мөхәммәд бин Халид бин Атсма] безгә [Сәгыйд бин Басир]дан [Катада]дан [Әл Хәсән]дан [Сәмура] пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вә сәләмнән Аллаһ сүзе турында болай диде: "Һәм без аның балаларын һәм оныкларын нәселләрен дәвам итүчеләр иттек". -Әш Шаффат: 77- ул әйтте: "Һәм, Сам һәм Яфитлар". Әбу Гайсә әйтте: "Яфитлар һәм Яфитлар диелә, шулай ук Яфитлар да диелә. Бу хәдис Хәсән Гариб, без аны бары тик Сәгыйд бин Басир хәдисеннән генә беләбез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3155
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَامٌ أَبُو الْعَرَبِ وَحَامٌ أَبُو الْحَبَشِ وَيَافِثُ أَبُو الرُّومِ
Безгә әйтте [Бисыр бин Муадз Аль Акади] безгә [Язид бин Зурай] [Саид бин Абу Уруба] дан [Катада] [Аль Хасан] дан [Самура] пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләм, ул әйтте: 'Сам - гарәп милләтенең атасы, Хами - Африка Хабиты, Хам - Хаб. Рим милләте - Европа- '.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3156
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ يَحْيَى قَالَ عَبْدٌ هُوَ ابْنُ عَبَّادٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَمَرِضَ أَبُو طَالِبٍ فَجَاءَتْهُ قُرَيْشٌ وَجَاءَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَ أَبِي طَالِبٍ مَجْلِسُ رَجُلٍ فَقَامَ أَبُو جَهْلٍ كَيْ يَمْنَعَهُ وَشَكَوْهُ إِلَى أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي مَا تُرِيدُ مِنْ قَوْمِكَ قَالَ إِنِّي أُرِيدُ مِنْهُمْ كَلِمَةً وَاحِدَةً تَدِينُ لَهُمْ بِهَا الْعَرَبُ وَتُؤَدِّي إِلَيْهِمْ الْعَجَمُ الْجِزْيَةَ قَالَ كَلِمَةً وَاحِدَةً قَالَ كَلِمَةً وَاحِدَةً قَالَ يَا عَمِّ قُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالُوا إِلَهًا وَاحِدًا مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلَّا اخْتِلَاقٌ قَالَ فَنَزَلَ فِيهِمْ الْقُرْآنُ{ ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ بَلْ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي عِزَّةٍ وَشِقَاقٍ إِلَى قَوْلِهِ مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلَّا اخْتِلَاقٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ و قَالَ يَحْيَى بْنُ عِمَارَةَ حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ نَحْوَهُ عَنْ الْأَعْمَشِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] һәм [Абду бин Хөмәйд] сөйләде, мәгънәсе бер үк, икесе дә әйтте: безгә [Әбу Әхмәд] безгә [Суфиян] сөйләде, [Әл-А'масидан] [Яхьядан], диде Әбду, ягъни Ибн Аббад, [Сәгыйд бин Җүбәйрдән] [Ибн Аббастан] әйтте: Әбу Талиб авырый иде, аннары Корәеш аның янына килде, һәм пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм дә аның янына килде. Әбу Талиб янында берәүнең урыны бар иде, аннары Әбу Җәһел аны туктатыр өчен торып басты, алар моны Әбу Талибка сөйләделәр, Әбу Талиб әйтте: "Әй, туганым, синең үз халкың белән берәр хаҗәтең бармы?" Ул җавап бирде: "Чыннан да, мин гарәпләр тарафыннан дингә әйләндерелгән кешеләр өчен бер җөмлә телим, һәм гарәп булмаганнар аларга җизья түләячәкләр". Әбу Талиб сорады: "Бер җөмләме?" Ул җавап бирде: "Бер җөмләме". Ул әйтте: "Әй абый, әйт: ЛӘ ИЛАӘҺӘ ИЛЛӘЛЛАҺ", аннары алар әйттеләр: "Бер Аллаһмы?", "Без соңгы диннәрдә моны ишетмәдек, бу Аллаһны җәлеп итүче - уйлап чыгарылган ялганнан башка нәрсә түгел". -Шад: 7- Ибн Аббас әйтте: Алар турында аять иңде: "Шад, бөеклеккә ия булган Коръән белән ант итәм. Чынлыкта, кәферләр тәкәбберлектә һәм каты дошманлыкта". Аның сүзләре: "Без соңгы диндә моны ишетмәдек; бу Аллаһны җәлеп итүче - уйлап чыгарылган ялганнан башка нәрсә түгел". -Шад: 1-7- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы. Яхья бин Сәид Суфияннан Әл-Амасидан бу хәдис кебек риваять кылды. Яхъя бин Имара болай диде: "Безгә [Бундар] безгә [Яхья бин Сәид]не [Суфияннан] сөйләде", ул [Әл-А'масидан] булырга мөмкин.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3157
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَانِي اللَّيْلَةَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ قَالَ أَحْسَبُهُ قَالَ فِي الْمَنَامِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَلْ تَدْرِي فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ بَيْنَ كَتِفَيَّ حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَهَا بَيْنَ ثَدْيَيَّ أَوْ قَالَ فِي نَحْرِي فَعَلِمْتُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ هَلْ تَدْرِي فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فِي الْكَفَّارَاتِ وَالْكَفَّارَاتُ الْمُكْثُ فِي الْمَسَاجِدِ بَعْدَ الصَّلَوَاتِ وَالْمَشْيُ عَلَى الْأَقْدَامِ إِلَى الْجَمَاعَاتِ وَإِسْبَاغُ الْوُضُوءِ فِي الْمَكَارِهِ وَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ عَاشَ بِخَيْرٍ وَمَاتَ بِخَيْرٍ وَكَانَ مِنْ خَطِيئَتِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِذَا صَلَّيْتَ فَقُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَتَرْكَ الْمُنْكَرَاتِ وَحُبَّ الْمَسَاكِينِ وَإِذَا أَرَدْتَ بِعِبَادِكَ فِتْنَةً فَاقْبِضْنِي إِلَيْكَ غَيْرَ مَفْتُونٍ قَالَ وَالدَّرَجَاتُ إِفْشَاءُ السَّلَامِ وَإِطْعَامُ الطَّعَامِ وَالصَّلَاةُ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ ذَكَرُوا بَيْنَ أَبِي قِلَابَةَ وَبَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ رَجُلًا وَقَدْ رَوَاهُ قَتَادَةُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ اللَّجْلَاجِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Сәләмә бин Сьябиб] һәм [Абду бин Хумайд] икесе дә болай диде: Безгә [Абдурраззак], [Мә'мәр], [Әййуб], [Әбу Киләбәдә], [Ибн Аббас] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: «Раббым Тәбарәкә вә Тә'ала кичә төнлә миңа иң матур сурәттә килде» - Ибн Аббас әйтте: «Минемчә, ул төшемдә әйтте, аннары әйтте: «Әй Мөхәммәд, иң югары фәрештә нәрсә турында бәхәсләшкәнен беләсеңме?» Ул әйтте: «Мин җавап бирдем: «Юк». Аннары Ул кулын җилкәмә куйды, мин күкрәгем арасында салкынлыкны сизгәнче - яки ул: «муенымда» - диде, аннары мин күкләрдә һәм җирдә нәрсә барлыгын белдем». Ул сорады: «Әй Мөхәммәд, иң югары фәрештәләр нәрсә турында бәхәсләшкәнен беләсеңме?» Мин җавап бирдем: Әйе, гөнаһлар өчен кәффарат һәм гөнаһлары өчен кәффарат намаздан соң мәчеттә тыныч кына тору, намаз укучыга таба җәяү бару, мыскылланганда тәһарәт алу. Кем шулай яшәсә, ул яхшы яши, изгелектә үлә һәм әнисе тугандагы кебек хаталарыннан арынган була. Ул сорады: "Ий Мөхәммәд, намаз укыганда әйт: "АЛЛАҺУММА ИННИ ӘСЪАЛУКА ФИЛӘЛ ХАЙРАТ ВА ТӘРКӘЛ МӨНКӘРАТ ВА ХУББАЛ МАСААКИН ВА ИДЗА АРАДТА БИ ИДӘДИКӘ ФИТНАТАН ФӘКБИДЛНИ ИЛӘКӘ ГАРӘ МӘФТУНН". "И Аллаһ, мин Синнән яхшылык эшләүне, явызлыктан баш тартуны, ярлыларны яратуны сорыйм, әгәр Син колларыңның яманлавын теләсәң, мине яманламаслык хәлдә калдыр" һәм ул әйтте: "Дәрәҗәнең күтәрелүенә сәлам бирү, ашату һәм төнлә кешеләр йоклаганда дога кылу белән ирешелә". Абу Иса әйтте: Алар бу хәдистә [Абу Килаба] белән [Ибн Аббас] арасында искә алдылар. [Әм [Катада] бу хәдисне [Абу Килабахтан] [Халид бин Аль Лайлаҗдан] [Ибн Аббас] дан риваять кылды.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3158
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ اللَّجْلَاجِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتَانِي رَبِّي فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَبِّ وَسَعْدَيْكَ قَالَ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قُلْتُ رَبِّ لَا أَدْرِي فَوَضَعَ يَدَهُ بَيْنَ كَتِفَيَّ فَوَجَدْتُ بَرْدَهَا بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَعَلِمْتُ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ فَقُلْتُ لَبَّيْكَ رَبِّ وَسَعْدَيْكَ قَالَ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قُلْتُ فِي الدَّرَجَاتِ وَالْكَفَّارَاتِ وَفِي نَقْلِ الْأَقْدَامِ إِلَى الْجَمَاعَاتِ وَإِسْبَاغِ الْوُضُوءِ فِي الْمَكْرُوهَاتِ وَانْتِظَارِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ وَمَنْ يُحَافِظْ عَلَيْهِنَّ عَاشَ بِخَيْرٍ وَمَاتَ بِخَيْرٍ وَكَانَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِشٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِطُولِهِ وَقَالَ إِنِّي نَعَسْتُ فَاسْتَثْقَلْتُ نَوْمًا فَرَأَيْتُ رَبِّي فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ فَقَالَ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى
[Мөхәммәд бин Басиар] безгә сөйләгән [Мөаз бин Хишам] миңа [әтием] [Катададан] [Әбү Киләбәдән] [Халид бин Әл-Ләҗләҗдән] [Ибн Аббастан] Пәйгамбәр (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе аңа булсын) болай дигән: «Раббым миңа иң матур сурәттә килде һәм әйтте: «Әй, Мөхәммәд», – дидем мин: «Әйе, Раббым». Ул сорады: «Иң югары фәрештәләр нәрсә турында бәхәсләшкәнен беләсезме?» Ул әйтте: «Раббым, мин белмим». Аннары Ул кулын җилкәмә куйды, мин күкрәгем арасында аның салкынлыгын сиздем һәм көнчыгышта һәм көнбатышта нәрсә барлыгын белдем. Ул сорады: «Әйе, Раббым», – дидем мин: «Әйе, Раббым». Ул сорады: «Иң югары фәрештәләр нәрсә турында бәхәсләшкәнен беләсезме?» Мин җавап бирдем: Югары дәрәҗәләр, гөнаһларны йолу, җәмәгать намазына басу, яман вакытта тәһарәт алу, намаздан соң намаз көтү турында, кем шулай яшәсә, ул яхшы яши, изгелектә үлә һәм әнисе тугандагы кебек хаталарыннан арынган була. Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис бу сәнәдтән хәсән гариб. Бу очракта Муаз бин Җәбәлдән һәм Абдуррахман бин Айсидан пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вә сәләмнән охшаш хәдис бар. Бу хәдис шулай ук Муаз бин Җәбәлдән Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вә сәләмнән тулысынча риваять ителгән, ул болай диде: "Мин йоклый идем һәм йоклап киттем, Раббымны иң матур сурәттә күрдем, аннары сорадым: "Иң югары фәрештә нәрсә турында бәхәсләшә?"
Hadith
Imam Tirmidzi : 3159
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ أَبُو هَانِئٍ الْيَشْكُرِيُّ حَدَّثَنَا جَهْضَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَايِشٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ مَالِكِ بْنِ يَخَامِرَ السَّكْسَكِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاحْتُبِسَ عَنَّا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ غَدَاةٍ عَنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى كِدْنَا نَتَرَاءَى عَيْنَ الشَّمْسِ فَخَرَجَ سَرِيعًا فَثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَجَوَّزَ فِي صَلَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ دَعَا بِصَوْتِهِ فَقَالَ لَنَا عَلَى مَصَافِّكُمْ كَمَا أَنْتُمْ ثُمَّ انْفَتَلَ إِلَيْنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنِّي سَأُحَدِّثُكُمْ مَا حَبَسَنِي عَنْكُمْ الْغَدَاةَ أَنِّي قُمْتُ مِنْ اللَّيْلِ فَتَوَضَّأْتُ وَصَلَّيْتُ مَا قُدِّرَ لِي فَنَعَسْتُ فِي صَلَاتِي فَاسْتَثْقَلْتُ فَإِذَا أَنَا بِرَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَبِّ قَالَ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قُلْتُ لَا أَدْرِي رَبِّ قَالَهَا ثَلَاثًا قَالَ فَرَأَيْتُهُ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ كَتِفَيَّ حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ أَنَامِلِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَتَجَلَّى لِي كُلُّ شَيْءٍ وَعَرَفْتُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَبِّ قَالَ فِيمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قُلْتُ فِي الْكَفَّارَاتِ قَالَ مَا هُنَّ قُلْتُ مَشْيُ الْأَقْدَامِ إِلَى الْجَمَاعَاتِ وَالْجُلُوسُ فِي الْمَسَاجِدِ بَعْدَ الصَّلَوَاتِ وَإِسْبَاغُ الْوُضُوءِ فِي الْمَكْرُوهَاتِ قَالَ ثُمَّ فِيمَ قُلْتُ إِطْعَامُ الطَّعَامِ وَلِينُ الْكَلَامِ وَالصَّلَاةُ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ قَالَ سَلْ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَتَرْكَ الْمُنْكَرَاتِ وَحُبَّ الْمَسَاكِينِ وَأَنْ تَغْفِرَ لِي وَتَرْحَمَنِي وَإِذَا أَرَدْتَ فِتْنَةَ قَوْمٍ فَتَوَفَّنِي غَيْرَ مَفْتُونٍ أَسْأَلُكَ حُبَّكَ وَحُبَّ مَنْ يُحِبُّكَ وَحُبَّ عَمَلٍ يُقَرِّبُ إِلَى حُبِّكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا حَقٌّ فَادْرُسُوهَا ثُمَّ تَعَلَّمُوهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ سَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ اللَّجْلَاجِ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَايِشٍ الْحَضْرَمِيُّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَهَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ هَكَذَا ذَكَرَ الْوَلِيدُ فِي حَدِيثِهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَايِشٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى بِشْرُ بْنُ بَكْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ هَذَا الْحَدِيثَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَايِشٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَايِشٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Мөгад бин Хәни Әл Ясыкури] безгә [Җәһдләм бин Абдулла]дан [Яхья бин Әбу Касир]дан [Зәйд бин Саллам]дан [Әбу Саллам]дан [Абдуррахман бин Айсы Әл Хадлрами]дан ул аңа [Мәлик би Яхәмир Әс Саксаки]дан [Мөгад бин Җәбәл]дан сөйләгән: «Бер көнне иртән Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вә сәләм бездән иртәнге намазга кичектерелде, кояш чыкканчы диярлек, ул тиз генә чыгып китте һәм аннары икә намазын укыды. Шуннан соң ул безне калдырып: «Исеңдә тот, мин сиңа бүген иртән мине сездән нәрсә тоткарлаганын әйтермен», – диде. Төннең бер өлешендә мин уяндым һәм тәһарәт алдым һәм мөмкин кадәр күбрәк намаз укыдым, ә намаз укыганда йокыга киттем, хәтта йоклап киттем. Кинәт мин иң матур кыяфәттә, Рәхмәтле Раббым каршында тордым һәм сорадым: "Әй Мөхәммәд," Мин әйттем: "Әйе, Раббым." Ул сорады: "Иң югары фәрештәләр нәрсә турында бәхәсләшкәнен беләсезме?" Ул әйтте: "Раббым, мин белмим." Ул моны өч тапкыр әйтте, мин Аңа карадым, аннары Ул кулын җилкәмә куйды, күкрәгем арасында Аның бармак очларының салкынлыгын сиздем, аннары барысы да миңа ачыкланды һәм мин белдем. Ул сорады: "Әйе, Раббым," Мин әйттем: "Иң югары фәрештәләр нәрсә турында бәхәсләшкәнен беләсезме?" Мин әйттем: "Коткаручы турында." Ул сорады: "Бу нәрсә?" Мин җавап бирдем: Җәмәгать намазына таба бару, намаздан соң мәчеттә утыру, яратылмаган вакытта камил тәһарәт алу, аннары Ул әйтте, мин әйткәнчә: "Ашату бирү, йомшарту, төнлә кешеләр йоклаганда дога кылу". Ул әйтте: Сорагыз, әйтегез: ӘЛЛАҺҮММӘ ИННИ ӘСЪАЛУКА ФИЛЪӘЛ ХАЙРАТ ВА ТӘРКӘЛ МӨНКӘРАТ ВА ХУББАЛ МАСААКИН ВА ӘН ТӘГЪФИРАЛИИ ВА ТӘРХӘМНИ ВА ИДЗА АРАДТА БИ ИДӘДИКӘ ФИТНАТАН ФӘКБИДЛНИ ИЛӘКӘ ГАРӘ МАФТУНН АСЪАЛУК ХУББАКҖА ВА ХУББӘ МӘН ЙУХИББУКА ВА ХУББӘ АМАЛИН ЮКАРРИБУ ИЛӘ ХУББИКӘ. - Әй Аллаһ, мин Синнән яхшылык эшләүне, явызлыктан баш тартуны, ярлыларны яратуны сорыйм, мине гафу ит һәм миңа рәхим ит, әгәр Син колларыңның гайбәтен телисең икән, мине гайбәткә дучар булмаган хәлдә калдыр, мин Синең мәхәббәтеңне, Сине яратучыларның мәхәббәтен, мине Синең мәхәббәтеңә якынайта торган гамәлләрне яратуны өмет итәм. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Чыннан да, бу дөрес, аны өйрәнегез", - диделәр алар аны өйрәнделәр. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы. Мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльдән бу хәдис турында сорадым, ул: "Бу хәдис ышанычлы", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу Әл-Вәлид ибн Мөслимнең Әбдеррахман бин Язид бин Җәбирдән хәдисеннән ышанычлырак". Әбү Гайсә әйтте: "Безгә [Хәлид бин Әл-Ләҗләҗ] миңа [Әбдеррахман бин Айси Әл-Хадрами] болай диде: Мин Аллаһ Илчесенең саллаһу галәйһи вә сәләмне ишеттем, ул бу хәдисне искә алды, һәм бу хәдис сакланмаган". Әл-Вәлид үзенең Әбдеррахман бин Айсидан хәдисендә болай дип әйткәнен искә алды: "Мин Аллаһ Илчесенең саллаһу галәйһи вә сәләмне ишеттем. [Бийсир бин Бәкер] [Әбдеррахман бин Язид бин Җәбир]дән бу хәдисне бу сәнәд белән [Әбдеррахман бин Айси] пәйгамбәрдән саллаһу галәйһи вә сәләмне риваять итте, һәм бу хәдис ышанычлырак. Әбдеррахман бин Айси пәйгамбәрдән саллаһу галәйһи вә сәләмне ишетмәде".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3160
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ }قَالَ الزُّبَيْرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكَرَّرُ عَلَيْنَا الْخُصُومَةُ بَعْدَ الَّذِي كَانَ بَيْنَنَا فِي الدُّنْيَا قَالَ نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ الْأَمْرَ إِذًا لَشَدِيدٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләгән: [Мөхәммәд бин Әмру бин Әлкамә] [Яхья бин Абдуррахман бин Хәтиб] [Абдуллаһ бин Әз-Зүбәйр] [аның әтисе] болай диде: "Кыямәт көнендә сез Раббыбыз каршында бәхәсләшерсез" дигән аять иңгәч. -Әз-Зүмәр: 31- Әз-Зүбәйр болай диде: "Әй Аллаһның илчесе, дөньяда безнең арабызда бәхәс булганнан соң тагын бәхәсләшү буламы?" Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Ул: "Димәк, проблема бик җитди", - диде. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис ышанычлы".
