Imam Tirmidzi : 3121
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى أَعْدَدْتُ لِعِبَادِيَ الصَّالِحِينَ مَا لَا عَيْنٌ رَأَتْ وَلَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَلَا خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян], [Әбу Әз Зинад], [Әл-Әгъраҗ], [Әбу Һөрәйрә], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә кадәр ул болай диде: «Аллаһы Тәгалә болай ди: Мин тәкъва колларым өчен күз күрмәгән, колак ишетмәгән һәм кеше акылы килмәгән нәрсә әзерләдем». Моның нигезләмәсе Аллаһ азза вәҗҗәллә китабында бар: «Беркем дә аларны көткән төрле нигъмәтләрне белми, алар өчен алар эшләгән эшләре өчен бүләк итеп каралырга матур». - Сәҗдә: 17 - Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы.
Imam Tirmidzi : 3122
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ طَرِيفٍ وَعَبْدِ الْمَلِكِ وَهُوَ ابْنُ أَبْجَرَ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام سَأَلَ رَبَّهُ فَقَالَ أَيْ رَبِّ أَيُّ أَهْلِ الْجَنَّةِ أَدْنَى مَنْزِلَةً قَالَ رَجُلٌ يَأْتِي بَعْدَمَا يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ كَيْفَ أَدْخُلُ وَقَدْ نَزَلُوا مَنَازِلَهُمْ وَأَخَذُوا أَخَذَاتِهِمْ قَالَ فَيُقَالُ لَهُ أَتَرْضَى أَنْ يَكُونَ لَكَ مَا كَانَ لِمَلِكٍ مِنْ مُلُوكِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ نَعَمْ أَيْ رَبِّ قَدْ رَضِيتُ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ هَذَا وَمِثْلَهُ وَمِثْلَهُ وَمِثْلَهُ فَيَقُولُ رَضِيتُ أَيْ رَبِّ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ هَذَا وَعَشْرَةَ أَمْثَالِهِ فَيَقُولُ رَضِيتُ أَيْ رَبِّ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَعَ هَذَا مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَالْمَرْفُوعُ أَصَحُّ
[Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиянга] [Мөтәрриф бин Сарифтан] һәм [Габдел Малик, ягъни Ибн Әбҗәр] [Әш Шагъби] ишеттеләр, ул болай диде: Мин [Әл Мугирә бин Сөгъбә] минбәрдә сөйләгәнен ишеттем, ул сүзләрен дәвам итте, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: «Муса галәйһиссәлам Раббысыннан сорады: Әй Раббым, җәннәт әһеленең иң түбәне кем?» Аның Раббысы җавап бирде: «Бер кеше җәннәт әһеленең барысы да җәннәткә кергәннән соң киләчәк, аңа: «Җәннәткә кер», – диеләчәк. Ул әйтте: «Алар инде үз урыннарын алып, өлешләрен алган хәлдә, мин ничек җәннәткә керә алам?» Аңа: «Дөнья патшаларының берсенең нәрсәсе булганын телисеңме?» – дип соралачак. Ул әйтте: «Әйе, Раббым, мин телим». Аңа: «Чынлыкта, бу синеке, шулай, шулай һәм шулай», – диеләчәк. Ул әйтте: «Мин бәхетле, Раббым». Аңа: "Бу һәм ун тапкыр синеке кебек тоела", - диделәр. Ул кеше: "Теләсәм, Раббым", - диде. Аңа: "Моннан тыш, җаның теләгәнне алырсың һәм күзләрең рәхәтләнер", - диделәр. Әбү Гайсә: "Хәсән ышанычлы", - диде. Кайберләре бу хәдисне Әш-Шәгъбидән Әл-Мөгыйрәдән риваять иткәннәр, ләкин ул аны аңламаган. Ә мәрфуъ ышанычлырак.
Imam Tirmidzi : 3123
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا صَاعِدٌ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ أَخْبَرَنَا قَابُوسُ بْنُ أَبِي ظَبْيَانَ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍأَرَأَيْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ }مَا عَنَى بِذَلِكَ قَالَ قَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يُصَلِّي فَخَطَرَ خَطْرَةً فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ الَّذِينَ يُصَلُّونَ مَعَهُ أَلَا تَرَى أَنَّ لَهُ قَلْبَيْنِ قَلْبًا مَعَكُمْ وَقَلْبًا مَعَهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ }حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә [Шәид Әл-Харрани] безгә [Зүхәйр] безгә [Кабус бин Әбу Длабьян]га [әтисе] аңа әйткәнен сөйләде, ул болай диде: Без [Ибн Аббаска]: "Аллаһның 'әззә вәҗәлә' сүзен беләсезме?" - дидек. - Әхзаб: 4 - бу нәрсә аңлата? Ибн Аббас җавап бирде: Беркөнне Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм намаз укый иде, һәм аның башына нәрсәдер килде, аның белән намаз укыган монафыйклар: "Күрмисезме, аның ике йөрәге бар, бер йөрәге сезнең белән, бер йөрәге алар белән." Шуннан соң Аллаһ: "Аллаһ бер кешенең ике йөрәген аның куышлыгында яратмады", - диде. - Әхзаб: 4 - безгә [Абду бин Хумайд] миңа [Әхмәд бин Юныс] безгә [Зүхәйргә] шулай сөйләгәнен әйтте. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән.
Imam Tirmidzi : 3124
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عَمِّي أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ سُمِّيتُ بِهِ لَمْ يَشْهَدْ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَبُرَ عَلَيَّ فَقَالَ أَوَّلُ مَشْهَدٍ شَهِدَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِبْتُ عَنْهُ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ أَرَانِي اللَّهُ مَشْهَدًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا بَعْدُ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ قَالَ فَهَابَ أَنْ يَقُولَ غَيْرَهَا فَشَهِدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ مِنْ الْعَامِ الْقَابِلِ فَاسْتَقْبَلَهُ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو أَيْنَ قَالَ وَاهًا لِرِيحِ الْجَنَّةِ أَجِدُهَا دُونَ أُحُدٍ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ فَوُجِدَ فِي جَسَدِهِ بِضْعٌ وَثَمَانُونَ مِنْ بَيْنِ ضَرْبَةٍ وَطَعْنَةٍ وَرَمْيَةٍ فَقَالَتْ عَمَّتِي الرُّبَيِّعُ بِنْتُ النَّضْرِ فَمَا عَرَفْتُ أَخِي إِلَّا بِبَنَانِهِ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд] безгә [Абдуллаһ әл-Мөгирә] безгә [Сөләйман бин Әл-Мөгирә] [Сабит]дан [Әнәс] әйтте: Минем абыем Әнәс бин Ән Нәдрил әйтте: Минем исемем беркайчан да телгә алынмый, мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм белән Бәдер сугышында катнашмадым. Бу минем йөрәгемне кыса. Аннары мин үземә: Мин Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм катнашкан беренче сугышта катнашмадым, дидем. Исегездәме, Аллаһ белән ант итәм, әгәр Аллаһ миңа Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вә сәлләм белән сугыш күрсәтсә, Аллаһ минем нәрсә эшләячәгемне күрер. Әнәс әйтте: Ул моңардан башка бернәрсә дә әйтергә теләмәде. Аннары ул киләсе елда Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм белән Өхуд сугышында катнашты. Аны Сәгъд бин Муаз каршы алды һәм әйтте: "Әй Әбу Әмру, "Әй җәннәт исе, мин аны Өхуд артында сизәм?" дигән кеше кайда?" Ул шунда ук үтерелгәнче сугышты. Аның гәүдәсендә сиксәнгә якын кылыч, кадак һәм ук яралары бар иде. Минем апам, Әр Рубайй бинт Ән Нәдлр, болай диде: Мин аны бармак очларыннан гына таныдым. Аннары бу аять иңде: «Мөэминнәр арасында Аллаһка биргән вәгъдәләрен үтәүчеләр бар; шуларның арасында үтерелүчеләр дә бар, һәм алар арасында көтүчеләр дә бар, һәм алар вәгъдәләрен үзгәртмиләр». - Әхзаб: 23 - Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис хәсән-сәхих.
Imam Tirmidzi : 3125
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ عَمَّهُ غَابَ عَنْ قِتَالِ بَدْرٍ فَقَالَ غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ قِتَالٍ قَاتَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُشْرِكِينَ لَئِنْ اللَّهُ أَشْهَدَنِي قِتَالًا لَلْمُشْرِكِينَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ كَيْفَ أَصْنَعُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْكَشَفَ الْمُسْلِمُونَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا جَاءَ بِهِ هَؤُلَاءِ يَعْنِي الْمُشْرِكِينَ وَأَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلَاءِ يَعْنِي أَصْحَابَهُ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَلَقِيَهُ سَعْدٌ فَقَالَ يَا أَخِي مَا فَعَلْتَ أَنَا مَعَكَ فَلَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أَصْنَعَ مَا صَنَعَ فَوُجِدَ فِيهِ بِضْعٌ وَثَمَانُونَ مِنْ ضَرْبَةٍ بِسَيْفٍ وَطَعْنَةٍ بِرُمْحٍ وَرَمْيَةٍ بِسَهْمٍ فَكُنَّا نَقُولُ فِيهِ وَفِي أَصْحَابِهِ نَزَلَتْ{ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ }قَالَ يَزِيدُ يَعْنِي هَذِهِ الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاسْمُ عَمِّهِ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ
Безгә [Әбдү бин Хөмәйд] безгә [Йәзид бин Һарун] безгә [Хөмәйд Әс Сәвил]гә [Әнәс бин Мәлик] абыйсының Бәдр сугышында булмаганын сөйләде. Ул болай диде: Мин Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) мөшрикләргә каршы беренче сугышында юк идем. Әгәр Аллаһ мине киләсе сугышта мөшрикләргә каршы сугышка кертсә, Аллаһ минем нәрсә эшләячәгемне чыннан да белер. Мөселманнарның Өһүд сугышы хаоска әйләнгәч, ул болай диде: "Аллаһым, мин Синнән алар китергәннәрдән - ягъни мөшрикләрдән - котылам һәм Синнән алар кылган эшләрдән - ягъни аларның юлдашларыннан гафу үтенәм." Ул алга китте һәм аны Сәгъд каршы алды. Сәгъд болай диде: "Достым, мин синең белән эшләгәнне, мин аның эшләгәнен эшли алмадым. Аның тәнендә сиксән кылыч ярасы, сөңге һәм ук ярасы бар булып чыкты. Без аның һәм аның юлдашларының төшүе турында - аять - болай дидек: "Шулай итеп, кайберләре егылды". һәм алар арасында көтеп торучылар да бар, алар вәгъдәләрен үзгәртмиләр. -Әл-Әхзаб: 23- Язид болай диде: Бу аятьнең мәгънәсе. Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы. Аның абыйсының исеме Әнәс бин Ән-Нәдлр.
Imam Tirmidzi : 3126
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَطَّارُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَقَالَأَلَا أُبَشِّرُكَ فَقُلْتُ بَلَى قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ طَلْحَةُ مِمَّنْ قَضَى نَحْبَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ مُعَاوِيَةَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ
[Габдел Куддус бин Мөхәммәд Әл Әссар] безгә [Әмр бин Асим]дан [Исхак бин Яхъя бин Талха]дан [Муса бин Талха] сөйләгән: Мин [Мөавия] янына бардым, ул: "Сезгә шатлыклы хәбәр җиткеримме?" - диде. Мин: "Әйе", - дип җавап бирдем. Ул: "Мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Тәлхә һәлак булганнар арасында", - дигәнен ишеттем", - диде. Әбу Гайсә: "Бу хәдис гариб, без аны бары тик Муавиянең хәдисеннән генә беләбез, бу чылбыр аша. Бу хәдис Муса бин Талхадан аның әтисеннән генә риваять ителә", - диде.
Imam Tirmidzi : 3127
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُوسَى وَعِيسَى ابْنَيْ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِمَا طَلْحَةَ أَنَّ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا لِأَعْرَابِيٍّ جَاهِلٍ سَلْهُ عَمَّنْ قَضَى نَحْبَهُ مَنْ هُوَ وَكَانُوا لَا يَجْتَرِئُونَ عَلَى مَسْأَلَتِهِ يُوَقِّرُونَهُ وَيَهَابُونَهُ فَسَأَلَهُ الْأَعْرَابِيُّ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ إِنِّي اطَّلَعْتُ مِنْ بَابِ الْمَسْجِدِ وَعَلَيَّ ثِيَابٌ خُضْرٌ فَلَمَّا رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَمَّنْ قَضَى نَحْبَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذَا مِمَّنْ قَضَى نَحْبَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يُونُسَ بْنِ بُكَيْرٍ
Безгә [Әбу Курайб] безгә [Юнус бин Букаир]дан [Тәлхә бин Яхъя]дан [Муса]дан һәм [Гайсә бин Талхә]дан [икесенең дә аталарыннан] Аллаһның Рәсүленең сәхабәләре бер надан бәдәвигә: "Үлгән кеше турында сорагыз, ул кем иде?" - дип әйткәннәрен сөйләде. Алар аңардан сорарга батырчылык итмәделәр, алар аңа бик хөрмәт белән карадылар һәм каршы тордылар. Бәдәви аңардан сорады, аннары ул борылып китте. Бәдәви тагын сорады, аннары ул борылып китте, тагын сорады, аннары борылып китте. Мин мәчет ишегеннән килдем, яшел киемнәр кигән идем, Рәсүлүллаһ мине күргәч: "Элегрәк үлгән кеше турында кем сорады?" - дип сорады. Бәдәви: "Мин, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирде. Ул: "Ул -Тәлхә - һәлак булганнар арасында", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб, без аны бары тик Юнус бин Букаир хәдисеннән генә беләбез."
Imam Tirmidzi : 3128
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِتَخْيِيرِ أَزْوَاجِهِ بَدَأَ بِي فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَسْتَعْجِلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ وَقَدْ عَلِمَ أَنَّ أَبَوَايَ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ{ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيْنَ حَتَّى بَلَغَ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْكُنَّ أَجْرًا عَظِيمًا }فَقُلْتُ فِي أَيِّ هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ وَفَعَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ مَا فَعَلْتُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا أَيْضًا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Госман бин Гомәр]дән [Юнус бин Язид]дән [Зуһри]дән [Әбу Сәләмә]дән [Гайсә] радиаллаһу ганһа әйтте: Аллаһның Рәсүленә саллаһу галәйһи вә сәлләмгә хатыннарын сайларга боерылгач, ул миннән башлады, ул: "Исәнмесез, Айсә, мин сезгә бер нәрсәне искә төшерәм, әти-әниегездән рөхсәт сораганчы ашыкмагыз", - диде. Айсә әйтте: "Ул әти-әниемнең миңа аннан аерылырга боермаячагын белде". Шуннан соң ул әйтте: "Чынлыкта, Аллаһ Тәгалә болай ди: "Әй пәйгамбәр, хатыннарыгызга әйтегез: Әгәр сез барыгыз да бу дөнья тормышын һәм аның бизәкләрен телисез икән, килегез", - дип әйткәнче, Ул: "Сезнең арагызда яхшылык эшләгән һәркемгә зур бүләк бар", - диде. - Әхзаб: 28-29 - Мин сорадым: Ни өчен мин әти-әниемнән рөхсәт сорарга тиеш, мин Аллаһны, Аның рәсүлен һәм Ахирәт җирен телим. Моннан тыш, Пәйгамбәрнең хатыннары да минем кебек эшләделәр. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы. Бу хәдис шулай ук [Әз-Зүһридән] [Урвадан] [Гайсә] Рәдлияллааһү ганһадан риваять ителгән.
Imam Tirmidzi : 3129
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ رَبِيبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا }فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ فَدَعَا فَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَجَلَّلَهُمْ بِكِسَاءٍ وَعَلِيٌّ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَجَلَّلَهُ بِكِسَاءٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي فَأَذْهِبْ عَنْهُمْ الرِّجْسَ وَطَهِّرْهُمْ تَطْهِيرًا قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأَنَا مَعَهُمْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ أَنْتِ عَلَى مَكَانِكِ وَأَنْتِ عَلَى خَيْرٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Мөхәммәд бин Сөләйман бин Әл Әшбәһани]дан [Яхья бин Убәйдтан] [Ато бин Әбу Рабаһтан] [Гомәр бин Әбу Сәләмәдән] Пәйгамбәр галәйһиссәламнең шәкерте болай диде: Пәйгамбәр галәйһиссәламгә бу аять иңгәч: «Дөреслектә, Аллаһ сездән гөнаһларны бетерергә һәм сезне мөмкин кадәр чистарак итәргә тели, әй гыйбадәтханә әһелләре», - диде. - Әл Әхзаб: 33- Рәсүл галәйһиссәлам Өммү Сәләмәнең өендә иде, ул Фатиманы, Хәсәнне һәм Хөсәенне чакырып, аларга киемнәр кидерде, ә Али аның артында иде, һәм ул да аңа киемнәр кидерде. Шуннан соң ул дога кылды: «ӘЛЛӘҮҺҮММӘ ҺӘҮЛӘӘИ ӘҺЛҮ БӘЙТИИ, ФӘЪАҖИБ 'ӘНҺҮМ АРРИҖСА ВӘТОХИРҺҮМ ТӘХТИИРУН: «Әй Аллаһ, алар минем бәйтем кешеләре, шуңа күрә аларның гөнаһларын бетер һәм мөмкин кадәр тулысынча чистарт». Өммү Сәләмә сорады: "Мин алар белән Аллаһның пәйгамбәременме?" Ул: "Син кайда булсаң, шунда һәм яхшылыктан өстенсең", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә: "Бу хәдис Гомәр бин Әбү Сәләмәдән килгән "Ато" хәдисендәге иснәд аша гариб", - диде.
Imam Tirmidzi : 3130
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمُرُّ بِبَابِ فَاطِمَةَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ إِذَا خَرَجَ إِلَى صَلَاةِ الْفَجْرِ يَقُولُ الصَّلَاةَ يَا أَهْلَ الْبَيْتِ{ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْحَمْرَاءِ وَمَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ
Безгә [Әбдү бин Һөмәйд] безгә [Әффан бин Мөслим] безгә [Хәммәд бин Сәләмә] безгә [Әли бин Зәйд] [Әнәс бин Мәлик]дән сөйләгәнчә, Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәләм алты ай дәвамында Фатиманың ишек төбеннән үткән. Таң ату вакытында намаз укырга җыенганда, ул болай дип кисәткән: "Әй гыйбадәтханә әһеле, дога кылыгыз, "Дөреслектә, Аллаһ сездән гөнаһларны бетерергә һәм сезне мөмкин кадәр тулысынча чистартырга тели", - дип. - Әл Әхзаб: 33- Әбу Гайсә болай дигән: Бу хәдис хәсән гариб, без аны бары тик Хәммәд бин Сәләмә хәдисеннән генә беләбез. Әбу Гайсә болай дигән: Бу очракта Әбу Әл Хәмра, Мә'кил бин Ясар һәм Өммү Сәләмәдән охшаш хәдис бар.
Imam Tirmidzi : 3131
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ الزِّبْرِقَانِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لَوْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَاتِمًا شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ لَكَتَمَ هَذِهِ الْآيَةَ { وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ } يَعْنِي بِالْإِسْلَامِ { وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ } يَعْنِي بِالْعِتْقِ فَأَعْتَقْتَهُ { أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ إِلَى قَوْلِهِ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا } وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا تَزَوَّجَهَا قَالُوا تَزَوَّجَ حَلِيلَةَ ابْنِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ } وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبَنَّاهُ وَهُوَ صَغِيرٌ فَلَبِثَ حَتَّى صَارَ رَجُلًا يُقَالُ لَهُ زَيْدُ بْنُ مُحَمَّدٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آبَاءَهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَمَوَالِيكُمْ } فُلَانٌ مَوْلَى فُلَانٍ وَفُلَانٌ أَخُو فُلَانٍ { هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ } يَعْنِي أَعْدَلُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَدْ رُوِيَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَوْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَاتِمًا شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ لَكَتَمَ هَذِهِ الْآيَةَ { وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ } هَذَا الْحَرْفُ لَمْ يُرْوَ بِطُولِهِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَضَّاحٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ
Безгә [Әли бин Хуҗр] безгә [Дәуд бин Әз Зибрикан]дан [Дәуд бин Әбу Хинд]дан [Әш Шагъби]дан [Гайсә]дан Рәдлияллааһү ганһа әйтте: Әгәр Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам берәр вәхийне яшергән булса, әлбәттә, ул бу аятьне яшергән булыр иде: «Һәм -исегездә тотыгыз - сез Аллаһ аңа нигъмәт биргән кешегә, ягъни Ислам белән: «Син дә аңа нигъмәт бирдең», - дип әйткәч, ягъни җибәреп, аннары җибәреп: «Хатыныңа тотын һәм Аллаһтан курык, Аллаһ ачачак нәрсәне йөрәгеңдә яшерсәң һәм кешеләрдән куркасың, Аллаһ сиңа куркуга лаеклырак булган зат», - дип әйткәнчегә кадәр. - Әхзаб: 37- Ул аңа - Зәйднең элеккеге хатыны Зәйнәбкә - өйләнгәч, алар әйттеләр: Ул улының хатынына өйләнде. Шуннан соң Аллаһ Тәгалә болай дип вәхий кылды: «Мөхәммәд сезнең арагызда бер кешенең дә атасы түгел иде, ләкин ул Аллаһның илчесе һәм пәйгамбәрләрнең мөһере иде». - Әхзаб: 40 - Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм аны кечкенә чагында ук үзенә алды. Ул аның белән үскәнче яшәде, аңа Зәйд бин Мөхәммәд дип исем бирделәр, аннары Аллаһ аятьне төшерде: «Аларны - уллыкка алынган балаларны - аталарының исемнәре белән атагыз; бу Аллаһ каршында гаделрәк, әгәр аларның аталарын белмәсәгез, аларны дин кардәшләрегез һәм мәүлә-мәүләгез дип атагыз». - Әхзаб: 5 - фәлән, ... Бу хәдис шулай ук [Давуд бин Әбу Хинд], [Әш Шаъби], [Мәсрук], [Гайсә]дән риваять ителгән: Әгәр пәйгамбәр галәйһиссәлам вәхине яшергән булса, ул бу аятьне яшергән булыр иде: "Һәм -исегездә тотыгыз-, сез кемгәдер Аллаһ аңа рәхмәт кылды, һәм сез дә аңа рәхмәт кылдыгыз" - дип әйтсәгез. - Әл-Әхзаб: 37 - Ләкин ул аны тулысынча сөйләмәгән. Безгә [Абдуллаһ бин Вәдләһ әл-Куфи] безгә [Абдуллаһ бин Идрис], [Давуд бин Әбу Хинд], - дип сөйләгәне әйтелде.
Imam Tirmidzi : 3132
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَوْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَاتِمًا شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ لَكَتَمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Әбан] безгә [Ибн Әби Ади]дан [Давуд бин Әбу Хинд]дан [Әш Шаъби]дан [Мәсрук]дан [Гайсә]дан Радлияллааһу ганһа әйтте: Әгәр Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам берәр вәхийне яшергән булса, ул бу аятьне яшергән булыр иде: "Һәм -исегездә тотыгыз-, сез Аллаһ аңа нигъмәт биргән кешегә, һәм сез дә аңа нигъмәт биргәнсез, дип әйткәнегезне". -Әл-Әхзаб: 37- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Imam Tirmidzi : 3133
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَا كُنَّا نَدْعُو زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ إِلَّا زَيْدَ ابْنَ مُحَمَّدٍ حَتَّى نَزَلَ الْقُرْآنُ{ ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Ягъкуб бин Абдуррахман]дан [Муса бин Укба]дан [Сәлим]дан [Ибн Гомәр] болай диде: Без Зәйд бин Харисадан башканы Зәйд бин Мөхәммәдкә дәшмәдек, Коръән аятьләре иңгәнче: "Аларны - уллыкка алынган балаларны - аталарының исемнәре белән атагыз; бу Аллаһ каршында гаделрәк" - дигән. - Әхзаб: 5-
Imam Tirmidzi : 3134
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مَسْلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ } قَالَ مَا كَانَ لِيَعِيشَ لَهُ فِيكُمْ وَلَدٌ ذَكَرٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Каза'а Әл Бәшри] безгә [Мәслама бин Әлкамә] [Давуд бин Әбу Хинд] [Әмир Аси Шаъби] Аллаһ азза вәҗәләнең сүзләре турында сөйләде: "Мөхәммәд сезнең арагызда бер кешенең дә атасы булмады, ләкин ул Аллаһның илчесе һәм пәйгамбәрләрнең мөһере иде". - Әл Әхзаб: 40- ул әйтте: "Аның улы сезнең арагызда аның белән яшәмәячәк".
Imam Tirmidzi : 3135
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ أُمِّ عُمَارَةَ الْأَنْصَارِيَّةِأَنَّهَا أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ مَا أَرَى كُلَّ شَيْءٍ إِلَّا لِلرِّجَالِ وَمَا أَرَى النِّسَاءَ يُذْكَرْنَ بِشَيْءٍ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَإِنَّمَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә сөйләгән [Абду бин Хумайд] безгә сөйләгән [Мөхәммәд бин Касир] безгә сөйләгән [Сөләйман бин Касир] [Хөшәйн]дән [Икримә]дән [Өммү Умарә Әл-Әншария] ул Пәйгамбәр галәйһиссәламгә килеп: «Мин бернәрсә дә белмим, ләкин бу ирләр өчен билгеләнгән, һәм мин белгәнчә, хатын-кызлар бөтенләй искә алынмый», – диде, аннары бу аять иңде: «Чынлыкта, мөселманнар булган ирләр һәм хатыннар, мөэминнәр булган ирләр һәм хатыннар». - Әхзаб: 35- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән гариб, без бу хәдисне бары тик шушы риваять чылбырыннан гына беләбез.
Imam Tirmidzi : 3136
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ }فِي شَأْنِ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ جَاءَ زَيْدٌ يَشْكُو فَهَمَّ بِطَلَاقِهَا فَاسْتَأْمَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Әбдә Әдл Длабий] безгә [Хәммәд бин Зәйд] [Сабит] [Әнәс] болай диде: Бу аять иңгәч: "Сез Аллаһ ачачак нәрсәне күңелләрегездә яшерәсез һәм кешеләрдән куркасыз" - Әхзаб: 37 - Зәйнәп бинт Җаһси турында. Зәйнәп зарланырга килде һәм аны аерырга теләде, аннары пәйгамбәрдән рөхсәт сорады, аннары ул: "Хатыныңа түземле бул һәм Аллаһтан курык", - диде. - Әхзаб: 37 - Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Imam Tirmidzi : 3137
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ { فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا } قَالَ فَكَانَتْ تَفْخَرُ عَلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُ زَوَّجَكُنَّ أَهْلُوكُنَّ وَزَوَّجَنِي اللَّهُ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَاوَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Мөхәммәд бин Әл Фадл] безгә [Хәммәд бин Зәйд] [Сабит] [Әнәс] әйтте: Бу аять Зәйнәп бин Җаһси турында иңде: «Зәйд хатынына булган мохтаҗлыгын бетергәч - аны аергач -, без сине аңа өйләндердек». - Әхзаб: 37- Әнәс әйтте: Зәйнәп Пәйгамбәрнең салләллаһу галәйһи вә сәлләм хатыннары арасында горурланып әйтте: «Сезне гаиләгез генә өйләндерде, ә мине Аллаһ җиде күк өстеннән өйләндерде». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Imam Tirmidzi : 3138
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ قَالَتْ خَطَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاعْتَذَرْتُ إِلَيْهِ فَعَذَرَنِي ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّاتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَالَاتِكَ اللَّاتِي هَاجَرْنَ مَعَكَ وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ } الْآيَةَ قَالَتْ فَلَمْ أَكُنْ أَحِلُّ لَهُ لِأَنِّي لَمْ أُهَاجِرْ كُنْتُ مِنْ الطُّلَقَاءِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ السُّدِّيِّ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Убайдулла бин Муса]дан [Исраилдән] [Әс-Суддидән] [Әбу Салихтән] [Өммү Хани бинт Әбу Талибтән] болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм миңа тәкъдим ясады, аннары мин аңардан гафу үтендем, ул минем гафу үтенечемне кабул итте, аннары Аллаһ Тәгалә аятьне төшерде: «Әй пәйгамбәр, без сиңа мәһер биргән хатыннарыңны, Аллаһ сиңа биргән сугышта алган малларыңны да кертеп, колларыңны, шулай ук әтиеңнең абыйларының кызларын, әтиеңнең апаларының кызларын, әниеңнең абыйларының кызларын һәм синең белән күченгән әниеңнең апаларының кызларын һәм Пәйгамбәргә буйсынган мөэминә хатын-кызларны хәләл иттек». — Әхзаб: 50— ул болай диде: «Мин аңа рөхсәт ителмим, чөнки мин күченмәдем, мин азат ителгән хатын-кызлардан». Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы, без аны бары тик Әс-Судди хәдисеннән алынган бу иснәдтән генә беләбез.
Imam Tirmidzi : 3139
حَدَّثَنَا عَبْدٌ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا نُهِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَصْنَافِ النِّسَاءِ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ الْمُؤْمِنَاتِ الْمُهَاجِرَاتِ قَالَ { لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ وَلَا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ } وَأَحَلَّ اللَّهُ فَتَيَاتِكُمْ الْمُؤْمِنَاتِ { وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ } وَحَرَّمَ كُلَّ ذَاتِ دِينٍ غَيْرَ الْإِسْلَامِ ثُمَّ قَالَ { وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنْ الْخَاسِرِينَ } وَقَالَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ إِلَى قَوْلِهِ خَالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ } وَحَرَّمَ مَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ أَصْنَافِ النِّسَاءِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ بَهْرَامَ قَالَ سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَذْكُرُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ قَالَ لَا بَأْسَ بِحَدِيثِ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ
Безгә [Абду] безгә [Раух] сөйләгән: [Абдул-Хәмид бин Баһрам]дан [Шәһр бин Хаусяб] болай диде: [Ибн Аббас] радиаллаһу ганһу болай диде: Пәйгамбәргә төрле хатын-кызларга өйләнү тыелган, моннан тыш, күченгән мөэмин хатын-кызларга өйләнергә рөхсәт ителмәгән. Аллаһ әйтә: "Сезгә аннан соң хатын-кызларга өйләнергә рөхсәт ителми, һәм аларны башка хатыннар белән алыштырырга рөхсәт ителми, хәтта аларның матурлыгы сезне җәлеп итсә дә, сезнең колларыгыздан кала." - Әхзаб: 52 - "Һәм үзен пәйгамбәргә тапшырган мөэмин хатын-кызга." - Әхзаб: 50 - һәм Исламнан башка диндәге хатын-кызлар аңа тыелган. Шуннан соң Ибн Аббас болай диде: "Кем иман китергәннән соң көферлек кылса - Ислам кануннарын кабул итмәсә - аның гамәлләре юкка чыгачак һәм ул Кыямәт көнендә һәлак булучылардан булачак." -Әл-Мәидә: 5- Аллаһ әйтә: "Ий пәйгамбәр, без сиңа мәһер биргән хатыннарыңны һәм кол колларыңны, шул исәптән Аллаһ сиңа биргән сугышта алган малыңны, һәм шулай ук - әтиеңнең абыйларының кызларын, әтиеңнең апаларының кызларын, әниеңнең абыйларының кызларын һәм синең белән күченгән әниеңнең апаларының кызларын, һәм пәйгамбәр теләсә, үзләрен пәйгамбәргә биргән мөэмин хатыннарны, сезнең өчен махсус булган хатын-кызларны, барлык мөэминнәр өчен түгел, ә тыйган хатын-кызларны" - дип хәләл иттек. -Әл-Әхзәб: 50- Аллаһ тарафыннан тыелган бу хатын-кызлардан тыш - Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм өчен. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән, без аны бары тик Габделхәмид бин Баһрам хәдисеннән генә беләбез." Ул болай диде: "Мин Әхмәд бин Әл-Хәсәннең моны Әхмәд бин Хәмбәлдән искә алганын ишеттем, ул болай диде: Габделхәмид бин Баһрамның Шияр бин Хаусябтан хәдисе ярый."
Imam Tirmidzi : 3140
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أُحِلَّ لَهُ النِّسَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян бин Уяйнә] сөйләгән, ул [Әмру]дан [Ато`] әйткән: [Айша] әйткән: Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам хатын-кызларны хәләл иткәнче үлмәде. Әбү Гайсә әйткән: Бу хәдис ышанычлы.