Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3101
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَخْنَسِ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَكَانَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ مَرْثَدُ بْنُ أَبِي مَرْثَدٍ وَكَانَ رَجُلًا يَحْمِلُ الْأَسْرَى مِنْ مَكَّةَ حَتَّى يَأْتِيَ بِهِمْ الْمَدِينَةَ قَالَ وَكَانَتْ امْرَأَةٌ بَغِيٌّ بِمَكَّةَ يُقَالُ لَهَا عَنَاقٌ وَكَانَتْ صَدِيقَةً لَهُ وَإِنَّهُ كَانَ وَعَدَ رَجُلًا مِنْ أُسَارَى مَكَّةَ يَحْمِلُهُ قَالَ فَجِئْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى ظِلِّ حَائِطٍ مِنْ حَوَائِطِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ مُقْمِرَةٍ قَالَ فَجَاءَتْ عَنَاقٌ فَأَبْصَرَتْ سَوَادَ ظِلِّي بِجَنْبِ الْحَائِطِ فَلَمَّا انْتَهَتْ إِلَيَّ عَرَفَتْهُ فَقَالَتْ مَرْثَدٌ فَقُلْتُ مَرْثَدٌ فَقَالَتْ مَرْحَبًا وَأَهْلًا هَلُمَّ فَبِتْ عِنْدَنَا اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ يَا عَنَاقُ حَرَّمَ اللَّهُ الزِّنَا قَالَتْ يَا أَهْلَ الْخِيَامِ هَذَا الرَّجُلُ يَحْمِلُ أَسْرَاكُمْ قَالَ فَتَبِعَنِي ثَمَانِيَةٌ وَسَلَكْتُ الْخَنْدَمَةَ فَانْتَهَيْتُ إِلَى كَهْفٍ أَوْ غَارٍ فَدَخَلْتُ فَجَاءُوا حَتَّى قَامُوا عَلَى رَأْسِي فَبَالُوا فَظَلَّ بَوْلُهُمْ عَلَى رَأْسِي وَأَعْمَاهُمْ اللَّهُ عَنِّي قَالَ ثُمَّ رَجَعُوا وَرَجَعْتُ إِلَى صَاحِبِي فَحَمَلْتُهُ وَكَانَ رَجُلًا ثَقِيلًا حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى الْإِذْخِرِ فَفَكَكْتُ عَنْهُ كَبْلَهُ فَجَعَلْتُ أَحْمِلُهُ وَيُعْيِينِي حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْكِحُ عَنَاقًا فَأَمْسَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ شَيْئًا حَتَّى نَزَلَتْ{ الزَّانِي لَا يَنْكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ وَحُرِّمَ ذَلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَرْثَدُ{ الزَّانِي لَا يَنْكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ }فَلَا تَنْكِحْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Әбдү бин Хөмәйд] безгә [Рәүх бин Убада] [Убәйдулла бин Әл Әхнәс] миңа [Әмрү бин Шуайб] [әтисеннән] [бабасыннан] болай диде: Мөртсад бин Әбү Мөртсад исемле бер кеше бер тоткынны Мәккәдән Мәдинәгә алып барган кеше иде. Ул вакытта аның Мәккәдә Әнәк исемле фахишә дусты бар иде. Шуннан соң Мәртсад Мәккә тоткыннары арасыннан берәүдән аны алып барырга сорады. Ул болай диде: Мин тулы айлы төндә Мәккә бакчаларының берсенең күләгәсенә килдем. Әнәк килеп бакча читендәге караңгы күләгәне күрде. Ул минем алдымда килеп җиткәч, мине танып: "Бу Мәртсадмы?" - дип сорады. Мин: "Әйе, мин Мәртсад", - дип җавап бирдем. Әнәк: "Рәхим итегез, бүген төнлә безнең йортта куныгыз", - диде. Ул болай диде: "Мин: "Әй Әнәк, Аллаһ зинаны тыйды", - дидем. Әнәк шунда ук кычкырды: "Әй чатыр хуҗасы, бу сезнең әсирләрегезне алган кеше". Ул әйтте: Сигез кеше минем артымнан килде, мин Хандама тирәсеннән үттем, мәгарәләрнең берсенә барып җиттем. Мин кердем, алар килеп минем башыма бастылар. Алар сидек чыгардылар, сидекләре миңа тиде, һәм Аллаһ аларны сукырайтты, алар мине күрмәделәр. Шуннан соң алар кире кайттылар, һәм мин дустым янына кире кайттым, мин аны күтәрдем, ул авыр кеше иде, мин аны иззхир үләненә җиткәнче күтәрдем, авыр булган арканны чиштем. Аннары мин аны күтәрдем, һәм ул бик арыган иде, ниһаять, Мәдинәгә килеп җиттем. Мин Аллаһның пәйгамбәре (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) янына бардым, мин: "Әй Аллаһның рәсүле, мин Әнәккә өйләнергә ничек уйлыйм?" - дип сорадым. Аллаһның пәйгамбәре (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) тынып калды һәм берни дә җавап бирмәде, аять иңгәнче: "Зина кылучы ир-ат зина кылучы хатын-кызга яки мөшрик хатын-кызга өйләнә; һәм зина кылучы хатын-кыз зина кылучы ир-атка яки мөшрик ир-атка гына өйләнә, һәм бу мөэминнәр өчен тыелган." -Нур: 3- Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Әй Мәртсад, зиначы хатын-кызлар зиначы хатын-кызларга гына өйләнәләр, ә зиначы хатын-кызлар зиначы ирләргә яки мөшрик ирләргә генә өйләнәләр, аңа өйләнмәгез". Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән гариб, без бу хәдисне бары тик шушы иснәд аша гына беләбез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3102
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَسُئِلْتُ عَنْ الْمُتَلَاعِنَيْنِ فِي إِمَارَةِ مُصْعَبِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا فَمَا دَرَيْتُ مَا أَقُولُ فَقُمْتُ مِنْ مَكَانِي إِلَى مَنْزِلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَاسْتَأْذَنْتُ عَلَيْهِ فَقِيلَ لِي إِنَّهُ قَائِلٌ فَسَمِعَ كَلَامِي فَقَالَ لِيَ ابْنَ جُبَيْرٍ ادْخُلْ مَا جَاءَ بِكَ إِلَّا حَاجَةٌ قَالَ فَدَخَلْتُ فَإِذَا هُوَ مُفْتَرِشٌ بَرْدَعَةَ رَحْلٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُتَلَاعِنَانِ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ نَعَمْ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ سَأَلَ عَنْ ذَلِكَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ أَحَدَنَا رَأَى امْرَأَتَهُ عَلَى فَاحِشَةٍ كَيْفَ يَصْنَعُ إِنْ تَكَلَّمَ تَكَلَّمَ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ وَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى أَمْرٍ عَظِيمٍ قَالَ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ الَّذِي سَأَلْتُكَ عَنْهُ قَدْ ابْتُلِيتُ بِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ هَذِهِ الْآيَاتِ فِي سُورَةِ النُّورِ{ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ }حَتَّى خَتَمَ الْآيَاتِ قَالَ فَدَعَا الرَّجُلَ فَتَلَاهُنَّ عَلَيْهِ وَوَعَظَهُ وَذَكَّرَهُ وَأَخْبَرَهُ أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ فَقَالَ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا كَذَبْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ ثَنَّى بِالْمَرْأَةِ وَوَعَظَهَا وَذَكَّرَهَا وَأَخْبَرَهَا أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ فَقَالَتْ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا صَدَقَ فَبَدَأَ بِالرَّجُلِ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الصَّادِقِينَ وَالْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ ثَنَّى بِالْمَرْأَةِ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الْكَاذِبِينَ وَالْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنْ الصَّادِقِينَ ثُمَّ فَرَّقَ بَيْنَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Хәннәд] безгә [Әбдә бин Сөләйман]га [Габдел Малик бин Әбү Сөләйман]дан [Сәгъд бин Җүбәйр] сөйләде, ул болай диде: Миннән Мусаб бин Әз-Зүбәйрнең идарә итү чорында ант иткән ир белән хатын турында сорадылар, алар аерылышканмы? Мин нәрсә әйтергә белмәдем, аннары мин [Абдулла бин Гомәр] йортына тордым, керергә рөхсәт сорадым. Миңа әйттеләр: Ул көндезге ялда. Ибн Гомәр минем сүзләремне ишеткәч, Ибн Җүбәйр миңа әйтте: Зинһар, керегез, сез берәр нәрсә өчен килгәнсездер. Сәгъд әйтте: Мин кердем, ул атлы хайванның иярендә ята булып чыкты. Мин әйттем: Әй, ант иткән ир белән хатын Әбү Габделрахман, алар аерылышканмы? Ул җавап бирде: Субханаллаһ, әлбәттә, әйе. Бу хакта беренче сораучы фәлән бин фәлән иде. Ул Пәйгамбәр (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) янына килеп: "Әй, Аллаһның Илчесе, сез ничек уйлыйсыз, әгәр безнең берәребез хатыны зина кылганын күрсә, нәрсә эшләргә тиеш?" – диде. Ул сөйләгәндә җитди мәсьәләне күтәрә, ләкин тын калганда җитди мәсьәлә турында да тын кала. Пәйгамбәр (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) тынып калды һәм җавап бирмәде. Шуннан соң ул Пәйгамбәр (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) янына килеп: "Мин сораган мәсьәлә минем белән булды", – диде. Шуннан соң Аллаһ "Нур" сүрәсендәге аятьләрне төшерде: "Хатыннарын зинада гаепләүчеләр, үзләреннән башка шаһитлары булмаган хәлдә". – "Нур": 6 – бу аятьләрнең ахырына кадәр. Ибн Гомәр болай диде: Ул кешене чакырды, аңа аятьләрне укыды, киңәш бирде, искә төшерде һәм дөнья җәзасы Ахирәт җәзасыннан җиңелрәк дип әйтте. Ул кеше: "Сине хак белән җибәргән Зат белән ант итәм, мин бу хакта ялган сөйләмим", – диде. Шуннан соң, Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) хатынына шул ук сүзләрне кабатлады, аңа бу дөнья җәзасы Ахирәт җәзасыннан җиңелрәк икәнен киңәш итте, искә төшерде һәм әйтте. Хатыны: "Юк, аны хак белән җибәргән Зат белән ант итәм, ул дөрес сөйләми", - диде. Аннары Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) ирдән башлады, һәм ул дүрт тапкыр Аллаһ исеме белән дөрес сөйләвен раслады, бишенче тапкыр ялган сөйләсә, Аллаһның ләгънәте аңа тияр иде дип әйтте. Шуннан соң, хатыны дәвам итте, һәм ул дүрт тапкыр Аллаһ исеме белән дөрес сөйләвен раслады, бишенче тапкыр дөрес сөйләсә, Аллаһның җәзасы аңа тияр иде дип әйтте. Шуннан соң, Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) икесен аерды. Бу очракта Сәхл бин Сәгыйдтән охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән-сәхих.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3103
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ قَذَفَ امْرَأَتَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَرِيكِ بْنِ السَّحْمَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّنَةَ وَإِلَّا حَدٌّ فِي ظَهْرِكَ قَالَ فَقَالَ هِلَالٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا رَأَى أَحَدُنَا رَجُلًا عَلَى امْرَأَتِهِ أَيَلْتَمِسُ الْبَيِّنَةَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْبَيِّنَةَ وَإِلَّا فَحَدٌّ فِي ظَهْرِكَ قَالَ فَقَالَ هِلَالٌ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنِّي لَصَادِقٌ وَلَيَنْزِلَنَّ فِي أَمْرِي مَا يُبَرِّئُ ظَهْرِي مِنْ الْحَدِّ فَنَزَلَ{ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ }فَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ{ وَالْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنْ الصَّادِقِينَ }قَالَ فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَجَاءَا فَقَامَ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ فَشَهِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ ثُمَّ قَامَتْ فَشَهِدَتْ فَلَمَّا كَانَتْ عِنْدَ الْخَامِسَةِ{ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنْ الصَّادِقِينَ }قَالُوا لَهَا إِنَّهَا مُوجِبَةٌ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَتَلَكَّأَتْ وَنَكَسَتْ حَتَّى ظَنَّنَا أَنْ سَتَرْجِعُ فَقَالَتْ لَا أَفْضَحُ قَوْمِي سَائِرَ الْيَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْصِرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ الْعَيْنَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِشَرِيكِ بْنِ السَّحْمَاءِ فَجَاءَتْ بِهِ كَذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا مَا مَضَى مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَكَانَ لَنَا وَلَهَا شَأْنٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ وَهَكَذَا رَوَى عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Ибн Әби Ади] безгә [Хисьям бин Хәсән] миңа [Икримә]гә [Ибн Аббас] Хилал бин Өмәйянең хатынын Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм алдында Шәрик бин Әс Сахма белән зина кылуда гаепләвен сөйләде. Шуннан соң Рәсүл саллаһу галәйһи вә сәләм: "Сез дәлилләр китерергә тиеш, әгәр юк икән, аркагызга камчы салачаклар", - диде. Хилал әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, әгәр безнең берәребез хатынының өстендә кемнедер күрсә, безгә дәлил кирәкме?" Рәсүл саллаһу галәйһи вә сәләм: "Сез дәлилләр китерергә тиеш, югыйсә аркагызга камчы салачаклар", - диде. Хилал әйтте: "Патшаны хак белән җибәргән Зат белән ант итәм, мин хаклы, минем турында аркамны "һәд" җәзасыннан коткаручы вәхий төшәчәк. Аннары аять иңде: "Хатыннарын зина кылуда гаепләүчеләр, хәтта үзләреннән башка шаһитлары булмаса да". -Нур: 6- ул укыганчы: "Һәм бишенче ант: әгәр ире тәкъва кешеләрдән булса, Аллаһның ләгънәте аңа тияр". -Нур: 9- Ибн Гомәр болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм барып, икесе белән очрашу өчен бер илче җибәрде. Хилал бин Умайя торып басты һәм шаһитлек бирде, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Чыннан да, Аллаһ сезнең берегезнең ялган сөйләвен белә, сезнең арагызда тәүбә итәргә теләүче бармы?" Хилалның хатыны торып басты һәм шаһитлек бирде, бишенче шаһитлегендә, әгәр ире тәкъва кешеләрдән булса, Аллаһның ләгънәте аңа тияр дип шаһитлек бирде, алар аңа әйттеләр: Бу хатынга ләгънәт кирәк, күрәсең. Ибн Аббас болай диде: "Хилалның хатыны әкренәйде һәм башын аска иеп, без аның сүзләреннән баш тартыр дип уйлаганчы, аннары ул әйтте: Мин көне буе халкымның хурлыгын ачыкламаячакмын". Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Карагыз әле, әгәр ул зур күзле, киң янбашлы һәм зур балтырлы бала тапса, димәк, ул Шурайк бин Әс Сахма улы. Һәм ул шундый бала тапкан булып чыкты. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Әгәр Аллаһ азза вәҗҗәлланың карары булмаса, безнең белән аның арасында әле дә бәхәс булыр иде». Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис Хиям бин Хәсән хәдисеннән алынган сәнәдтән хәсән гариб. [Әббәд бин Мәншүр] бу хәдисне [Икримәдән] [Ибн Аббастан] пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән шулай риваять иткән. [Әййуб] аны [Икримәдән] мурсал рәвешендә риваять иткән һәм аны Ибн Аббастан телгә алмаган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3104
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيَّ خَطِيبًا فَتَشَهَّدَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَيَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَأَبَنُوا بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَلَا دَخَلَ بَيْتِي قَطُّ إِلَّا وَأَنَا حَاضِرٌ وَلَا غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلَّا غَابَ مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ أَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ وَقَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ ابْنِ ثَابِتٍ مِنْ رَهْطِ ذَلِكَ الرَّجُلِ فَقَالَ كَذَبْتَ أَمَا وَاللَّهِ أَنْ لَوْ كَانُوا مِنْ الْأَوْسِ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ تُضْرَبَ أَعْنَاقُهُمْ حَتَّى كَادَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ شَرٌّ فِي الْمَسْجِدِ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجْتُ لِبَعْضِ حَاجَتِي وَمَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ فَعَثَرَتْ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّانِيَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَسُبُّهُ إِلَّا فِيكِ فَقُلْتُ فِي أَيِّ شَيْءٍ قَالَتْ فَبَقَرَتْ لِي الْحَدِيثَ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ هَذَا قَالَتْ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَكَأَنَّ الَّذِي خَرَجْتُ لَهُ لَمْ أَخْرُجْ لَا أَجِدُ مِنْهُ قَلِيلًا وَلَا كَثِيرًا وَوُعِكْتُ فَقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْنِي إِلَى بَيْتِ أَبِي فَأَرْسَلَ مَعِي الْغُلَامَ فَدَخَلْتُ الدَّارَ فَوَجَدْتُ أُمَّ رُومَانَ فِي السُّفْلِ وَأَبُو بَكْرٍ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَقَالَتْ أُمِّي مَا جَاءَ بِكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتْ فَأَخْبَرْتُهَا وَذَكَرْتُ لَهَا الْحَدِيثَ فَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ خَفِّفِي عَلَيْكِ الشَّأْنَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ حَسْنَاءُ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا حَسَدْنَهَا وَقِيلَ فِيهَا فَإِذَا هِيَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ قُلْتُ وَقَدْ عَلِمَ بِهِ أَبِي قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَاسْتَعْبَرْتُ وَبَكَيْتُ فَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ صَوْتِي وَهُوَ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَنَزَلَ فَقَالَ لِأُمِّي مَا شَأْنُهَا قَالَتْ بَلَغَهَا الَّذِي ذُكِرَ مِنْ شَأْنِهَا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ أَقَسَمْتُ عَلَيْكِ يَا بُنَيَّةُ إِلَّا رَجَعْتِ إِلَى بَيْتِكِ فَرَجَعْتُ وَلَقَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي فَسَأَلَ عَنِّي خَادِمَتِي فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلَّا أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ خَمِيرَتَهَا أَوْ عَجِينَتَهَا وَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَصْدِقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلَّا مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الْأَحْمَرِ فَبَلَغَ الْأَمْرُ ذَلِكَ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ كَنَفَ أُنْثَى قَطُّ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي فَلَمْ يَزَالَا حَتَّى دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَقَدْ اكْتَنَفَنِي أَبَوَايَ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَتَشَهَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ إِنْ كُنْتِ قَارَفْتِ سُوءًا أَوْ ظَلَمْتِ فَتُوبِي إِلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ قَالَتْ وَقَدْ جَاءَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهِيَ جَالِسَةٌ بِالْبَابِ فَقُلْتُ أَلَا تَسْتَحْيِي مِنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ أَنْ تَذْكُرَ شَيْئًا فَوَعَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالْتَفَتُّ إِلَى أَبِي فَقُلْتُ أَجِبْهُ قَالَ فَمَاذَا أَقُولُ فَالْتَفَتُّ إِلَى أُمِّي فَقُلْتُ أَجِيبِيهِ قَالَتْ أَقُولُ مَاذَا قَالَتْ فَلَمَّا لَمْ يُجِيبَا تَشَهَّدْتُ فَحَمِدْتُ اللَّهَ وَأَثْنَيْتُ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي لَمْ أَفْعَلْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنِّي لَصَادِقَةٌ مَا ذَاكَ بِنَافِعِي عِنْدَكُمْ لِي لَقَدْ تَكَلَّمْتُمْ وَأُشْرِبَتْ قُلُوبُكُمْ وَلَئِنْ قُلْتُ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْ لَتَقُولُنَّ إِنَّهَا قَدْ بَاءَتْ بِهِ عَلَى نَفْسِهَا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلًا قَالَتْ وَالْتَمَسْتُ اسْمَ يَعْقُوبَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ إِلَّا أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالَ{ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ }قَالَتْ وَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَاعَتِهِ فَسَكَتْنَا فَرُفِعَ عَنْهُ وَإِنِّي لَأَتَبَيَّنُ السُّرُورَ فِي وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُ جَبِينَهُ وَيَقُولُ الْبُشْرَى يَا عَائِشَةُ فَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ قَالَتْ فَكُنْتُ أَشَدَّ مَا كُنْتُ غَضَبًا فَقَالَ لِي أَبَوَايَ قُومِي إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ لَا أَقُومُ إِلَيْهِ وَلَا أَحْمَدُهُ وَلَا أَحْمَدُكُمَا وَلَكِنْ أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي لَقَدْ سَمِعْتُمُوهُ فَمَا أَنْكَرْتُمُوهُ وَلَا غَيَّرْتُمُوهُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ أَمَّا زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِدِينِهَا فَلَمْ تَقُلْ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا أُخْتُهَا حَمْنَةُ فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيهِ مِسْطَحٌ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَالْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ يَسُوسُهُ وَيَجْمَعُهُ وَهُوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ هُوَ وَحَمْنَةُ قَالَتْ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ لَا يَنْفَعَ مِسْطَحًا بِنَافِعَةٍ أَبَدًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ{ وَلَا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ{ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ }يَعْنِي مِسْطَحًا إِلَى قَوْلِهِ{ أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ }قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى وَاللَّهِ يَا رَبَّنَا إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَعَادَ لَهُ بِمَا كَانَ يَصْنَعُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَقَدْ رَوَاهُ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ هَذَا الْحَدِيثَ أَطْوَلَ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَأَتَمَّ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Усама] [Хисьям бин Урва] миңа [әтием] [Гайсә] әйтте: Минем эшем шулай чакырылгач һәм мин моны белмәгәндә, Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәсәләм минем алдымда вәгазь сөйләде, шәһадәтнамә укыды һәм Аңа лаеклы тәхмид белән тәхмид әйтте, аннары ул болай диде: «Ханымнар һәм әфәнделәр, миңа гаиләмне яманлыкта гаепләүчеләр турында тәкъдимнәр бирегез - ул "Гайсә"не күздә тота - Аллаһ белән ант итәм, мин гаиләм турында бернинди начарлык белмим, һәм алар Аллаһ белән ант итәм, мин аңа каршы бернинди начарлык белмим кешеләрне гаепләәләр - ул Шәфван бин Муәссалны күздә тота - Ул - Шәфван - минем өйгә мин анда булмаганда һәм сәяхәткә чыкмаганда бөтенләй кермәде, ләкин ул - Шәфван - минем белән китте». Сәгъд бин Муаз (Аллаһ аннан риза булсын) торып басты һәм әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, миңа аларның муеннарын кисәргә рөхсәт итегез". Бәни Хәҗрәҗдән бер кеше, аның әнисе Хәсән бин Сабит, шул кабиләдән иде, торып басты һәм әйтте: "Син ялганлыйсың, Аллаһ белән ант итәм, әгәр алар Аустан булсалар, син аларның муеннарын кисмәс идең". Мәчеттә Аус белән Хәҗрәҗ арасында начар хәл була язды, һәм мин бу хакта белмәдем. Шул кичне, һәм шул ук көнне мин - Гаишә - Өммү Мистах белән бер эшкә чыктык, ул тайпылып: "Мистаһка кайгы!" - диде. Мин аңа әйттем: "Әй, әни, син улыңны тәнкыйтьлисеңме?" Ул тынып калды, аннары тагын тайпылып: "Мистаһка кайгы!" - диде, аннары мин аңа кычкырып әйттем: "Әй, әни, син улыңны тәнкыйтьлисең". Ул әйтте: "Аллаһ белән ант итәм, мин аны синең эшеңнән башка тәнкыйтьләмәдем". Мин сорадым: "Нәрсә турында?" Ул җавап бирде һәм миңа мәсьәләне аңлатты. Мин сорадым: "Бу булдымы?" Ул җавап бирде: "Әйе, Аллаһ белән ант итәм". Мин өйгә кайттым, әйтерсең лә, мин баруымның ихтыяҗы бернәрсә дә түгел, мин аз да түгел, күп тә түгел, мине температура басты. Мин Аллаһның Илчесенә (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйттем: Мине әтием йортына кайтарыгыз. Ул мине кол белән җибәрде, мин өйгә кердем һәм аскы катта Өмм Руманны күрдем, ә Әбү Бәкер өске катта Коръән укый иде. Әнием сорады: "Нәрсә өчен килдең, кызым?" Айша әйтте: "Аннары мин аңа бу хәлне сөйләдем, ләкин ул мин ишеткәнне ишетмәгән иде. Ул әйтте: "Әй кызым, хәлеңне җиңеләйт, чөнки Аллаһ белән ант итәм, матур хатын-кызның ире булган һәм үзе яраткан кешегә кияүгә чыгуы бик сирәк, ләкин алар аңа көнләшеп, аны төрле нәрсәләрдә гаепләячәкләр. Ул мин ишеткәнне ишетмәгән булып чыкты. Айша әйтте: "Мин сорадым: Әтием бу хакта белдеме?" Ул әйтте: "Әйе. Мин сорадым: Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) да?" Ул әйтте: "Әйе. Мин кайгырдым һәм еладым, хәтта Әбү Бәкер өске катта Коръән укыганда минем тавышымны ишетте." Әбү Бәкер төшеп әниемнән сорады: Аның белән нәрсә булды? Ул җавап бирде: Ул үзенең проблемасы турында хәбәр ишетте. Әбү Бәкернең күзләренә яшь тулды һәм әйтте: Сиңа ант итәм, әй кызым, әгәр син өеңә кайтмасаң. Мин кайттым, һәм Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм килде. Ул минем хезмәтчемнән минем турында сорады, хезмәтчем җавап бирде: Юк, Аллаһ белән ант итәм, мин аның турында начар бернәрсә дә белмим, ул кәҗә килеп, камырдан ясалган чүпрә яки чүпрә ашаганчы йоклаган. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең кайбер сәхабәләре аңа кычкырып: "Рәсулүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләмне дөрес әйт", - диделәр, хәтта аны тәнкыйтьләделәр. Ул әйтте: "Субханаллаһ, Аллаһ белән ант итәм, мин аның хәлен алтын остасы белгәнчә белмим". Бу ялган хәбәрне моңа гаепләнгән кеше - Шәфван - да ишетте, аннары ул әйтте: "Субханаллаһ, Аллаһ белән ант итәм, мин беркайчан да бер хатын-кызны да чишендермәдем". Айшә әйтте: "Ул - Шәфван - Аллаһ юлында шәһит булып үлде". Айша әйтте: Әти-әнием минем янымда иде, алар Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вә сәлләм кергәнче һәм өйлә намазын укыганчы минем янымда булдылар. Әти-әнием мине уңнан да, сулдан да әйләндереп алдылар, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм шәһадәтнамә укыды һәм Аңа тиешлечә тәһмид кылды, аннары ул әйтте: "Әй Айша, әгәр син начар яки ялгыш эш эшләсәң, Аллаһка тәүбә ит, чөнки Аллаһ Үз колларының тәүбәләрен кабул итә". Айша әйтте: "Бер ансар хатыны килеп ишек төбендә утыра иде, мин әйттем: "Бу хатыннан берәр нәрсә сөйләп оялмыйсыңмы?". Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм аннары киңәш бирде, аннары мин әтиемә борылып: "Аңа җавап бир", - дидем. Әбү Бәкер сорады: "Нәрсә әйтергә?" Мин әниемә борылып: "Аңа җавап бир", - дидем. Өммү Миста: "Нәрсә әйтергә?" - дип сорады. Берсе дә җавап бирмәгәч, мин шәһадәтнамә укыдым, тәхмид әйттем һәм аңа тиешле мактаулар белән мактадым, аннары әйттем: Исегездә тотыгыз, Аллаһ белән ант итәм, әгәр мин сезгә моны эшләмәдем дип әйтсәм, Аллаһ минем хаклы икәнемне белә, ләкин бу сезгә файда китермәячәк, сез инде төрле сүзләр сөйләдегез, һәм сезнең йөрәкләрегез биләп алынган. Хәтта мин моны эшләдем дип әйтсәм дә, Аллаһ белә, мин моны эшләмәдем, сез, әлбәттә, ул үз эшен таныды дип әйтерсез, Аллаһ белән ант итәм, минем белән сезнең арада бернинди охшашлык юк. Айша дәвам итте: Мин Ягъкубның исемен эзләдем, ләкин мин аны Әбу Йосыфтан башка телгә ала алмадым, ул: "Шуңа күрә сабырлык, бу - минем сабырлыгым - һәм сез сөйләгәннәргә каршы Аллаһтан гына ярдәм сорала", - диде. -Йосыф: 18- Айша дәвам итте: Шул вакытта Аллаһның Илчесенә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) вәхи төште, без тынып калдык, аннары аннан вәхи төште, без аның йөзендәге шатлыкны күрдек, ул маңгаен ышкыды һәм әйтте: "Сөенечле хәбәр, әй Айша, Аллаһ синең азатлыгыңны - изгелегең хәбәрен - җибәрде". Айша әйтте: "Ул вакытта мин бик ачулы идем. Әти-әнием: "Аңа якын кил", - диделәр. Мин әйттем: "Юк, Аллаһ белән ант итәм, мин аңа якын килмим, мин аны мактамыйм, сез икегез дә мактамыйсыз, ләкин мин изгелегем хәбәрен җибәргән Аллаһка мактау әйтәм, сез икегез дә тыңладыгыз, сез инкарь итмисез һәм үзгәртмисез. Айша әйтте: Зәйнәп бинт Җаһси үз дине аркасында Аллаһ тарафыннан сакланды, ул яхшылыктан башка сүзләр сөйләмәде, ә аның сеңлесе Хәмнә башкалар белән бергә һәлак булды." Ялган хәбәрләр - ялган мәсьәләләр турында сөйләшкәннәр дә Мистах, Хәсән бин Сабит һәм икейөзле Габдулла бин Убай бин Сәлүл иде, ул аны җитәкләгән һәм котырткан, гөнаһларын алар арасында күтәргән, үзе һәм Хәмнә. Айшә дәвам итә: Әбу Бәкер Мистахка мәңге бернәрсә дә бирмәскә ант итте, аннары Аллаһ бу аятьне төшерде: "Сезнең арагызда өстенлекләр һәм киңлек булган кешеләр бирмәскә ант итмәсеннәр...". Аятьнең ахырына кадәр -Нур: 22- Әбу Бәкер туганнарга, ярлыларга һәм Аллаһ юлында мөһаҗирләргә -ярдәм - күрсәтергә ниятләгән. Мистах дигән сүз күздә тотыла, Аның сүзләре: "Аллаһ сезне гафу итүен теләмисезме? Аллаһ Гафу итүче һәм Рәхимле" - булганчы. -Нур: 22- Әбу Бәкер әйтте: Әйе, Аллаһ белән ант итәм, әй Раббыбыз, без Синең безне гафу итүеңне телибез. Әбу Бәкер элеккеге эшен - Мистахка иганә бирүне дәвам итте. Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис Хишам бин Урва хәдисеннән ышанычлы. [Юныс бин Язид], [Мә'мәр] һәм башкалар да аны [Әз-Зүһридән] [Урва бин Әз-Зүбәйрдән], [Сәгыйд бин Әл-Мусайибтан], [Әлкамә бин Ваккаш әл-Ләйсидән] һәм [Убәйдулла бин Абдулла] [Айсәдән] риваять иткәннәр, бу Хишам бин Урва хәдисеннән озынрак һәм тулырак.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3105
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَ عُذْرِي قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ ذَلِكَ وَتَلَا الْقُرْآنَ فَلَمَّا نَزَلَ أَمَرَ بِرَجُلَيْنِ وَامْرَأَةٍ فَضُرِبُوا حَدَّهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Ибн Әби Ади] сөйләгән, ул [Мөхәммәд бин Исхак], ул [Абдуллаһ бин Әбу Бәкер], ул [Умра], ул [Гайсә] әйткән: Минем изгелегем турындагы хәбәр килгәч, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам минбәргә басып, моны искә алды һәм Коръән укыды. Аят төшкәч, ул ике ир-атны һәм бер хатын-кызны хөкем итәргә боерды. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән гариб, без аны бары тик Мөхәммәд бин Исхак хәдисеннән генә беләбез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3106
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ خَشْيَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ أَنْ تَزْنِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Суфиян] [Вәшил]дән [Әбу Вәил]дән [Әмру бин Шурабил]дән [Габдуллаһ] әйтте: Мин әйттем: Әй Аллаһның Илчесе, иң зур гөнаһ нәрсә? Ул әйтте: "Син Аллаһка тиңләштерәсең, хәтта Ул сине яратса да", - диде. Ул әйтте: Мин сорадым: Аннары нәрсә?" Белия җавап бирде: "Син балаңны үзең белән ашаудан борчылганга үтердең", - диде. Ул әйтте: Мин сорадым: Аннары нәрсә?" Белия җавап бирде: "Син күршеңнең хатыны белән зина кылдың", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб. Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Суфиян] [Мансур]дан һәм [Әл Әмәси] [Әбу Вәил]дән [Әмру бин Шурабил] [Габдуллаһ] пәйгамбәрдән с.г.в. шулай сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3107
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ أَبُو زَيْدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ وَأَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مِنْ أَجْلِ أَنْ يَأْكُلَ مَعَكَ أَوْ مِنْ طَعَامِكَ وَأَنْ تَزْنِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ قَالَ وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا }قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ وَاصِلٍ لِأَنَّهُ زَادَ فِي إِسْنَادِهِ رَجُلًا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَهَكَذَا رَوَى شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَمْرَو بْنَ شُرَحْبِيلَ
Безгә сөйләгән [Абду бин Хумайд] безгә сөйләгән [Сәгыйд бин Әр Рабиъ Әбу Зәйд] безгә сөйләгән [Сүбә] [Вәшил Әл Әхдәб] [Әбу Вәил] [Абдуллаһ] әйткән: Мин Аллаһның Рәсүленнән (салләллаһу галәйһи вә сәләм) сорадым: Иң зур гөнаһ нәрсә? Ул җавап бирде: "Сез Аллаһка тиңдәш ясадыгыз, Ул сезне яратса да, балаларыгызны сезнең белән яки сезнең ризыктан ашарга курыкканга үтердегез һәм күршегезнең хатыны белән зина кылдыгыз". Габдуллаһ болай диде: Ул бу аятьне укыды: "Аллаһ белән бергә башка илаһларга табынмаган һәм Аллаһ тыйган җаннарны - аларны хак сәбәпләр аркасында үтермәгән, һәм зина кылмаган кешеләр, мондый эшләрне эшләгән кеше, һичшиксез, гөнаһлары өчен җәза алачак". - Әл Фуркан: 69- Әбу Гайсә болай диде: "Мәншүр һәм Әл Әмәсидән алынган Суфьян хәдисе Вәшил хәдисеннән ышанычлырак, чөнки ул үзенең санадына берәр нәрсә өсти." Безгә [Мөхәммәд бин Әл-Мусанна] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр]дән [Шу'бадан] [Вәшилдән] [Әбү Вәилдән] [Габдуллаһ]дан пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вә сәләмнән сөйләгән кебек. Әбү Гайсә болай диде: "Шулай итеп, Шу'ба Вәшилдән, Ваилдән, Габдуллаһтан Әмру бин Шюрахбилне искә алмыйча риваять кылган".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3108
حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْعَثِ أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا صَفِيَّةُ بِنْتَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا سَلُونِي مِنْ مَالِي مَا شِئْتُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى وَكِيعٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيِّ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَائِشَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Әбү Әл Асьяс Әхмәд бин Әл Микдәм Әл Иҗли] безгә [Мөхәммәд бин Абдуррахман Әс Туфави] безгә [Хисьям бин Урва]дан [әтисеннән] [Әйшә] әйтте: Бу аять иңгәч: «Иң якын туганнарыгызны кисәтегез». -Асы Сю'араа: 214- Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: «Әй Шәфия бинт Габдел Муталлиб, әй Фатима бинт Мөхәммәд, әй Габдел Муталлиб балалары, чыннан да, мин Аллаһның җәзасыннан сезнең өстеннән көчем җитми, - байлык мәсьәләләренә килгәндә - зинһар, минем байлыгымны теләгәнчә сорагыз». Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы. Шулай ук, [Ваки] һәм башкалар [Хишамнан Урва]дан [әтисеннән] [Әйшә]дән риваять иттеләр, мәсәлән, Мөхәммәд бин Абдуррахман Әс Туфави хәдисе. Аларның кайберләре Һишам ибн Урвадан, әтисеннән Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Гайшәне искә алмыйча, мурсәл рәвешендә риваять кылганнар. Бу яктан Али һәм Ибн Аббастан охшаш хәдисләр бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3109
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُرَيْشًا فَخَصَّ وَعَمَّ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا يَا مَعْشَرَ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا يَا مَعْشَرَ بَنِي قُصَيٍّ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا يَا مَعْشَرَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا يَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ أَنْقِذِي نَفْسَكِ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكِ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا إِنَّ لَكِ رَحِمًا سَأَبُلُّهَا بِبَلَالِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ يُعْرَفُ مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ صَفْوَانَ عَنْ عبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
Безгә сөйләде [Абду бин Хөмәйд] безгә сөйләде [Зәкәрия бин Әди] безгә сөйләде [Убәйдулла бин Әмру Әр Рәкки]дән [Абдул Мәлик бин Өмәйрдән] [Муса бин Талхадан] [Әбу Һөрәйрәдән] әйтте: "Иң якын туганнарыңны куркыт" дигән аять иңгәч. -Асы Сю'ара`: 214- Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм Корайшларны җыйды, ул аерым һәм гомуми рәвештә искә алды: "Әй, барлык Корайшлар, үзегезне җәһәннәмнән коткарыгыз, чөнки мин сезгә Аллаһтан зыян яки файда китерә алмыйм, әй, сез, барлык Бану Әбдү Манаф, үзегезне җәһәннәмнән коткарыгыз, чөнки мин сезгә Аллаһтан зыян яки файда китерә алмыйм, әй, барлык Бану Кушай, үзегезне җәһәннәмнән коткарыгыз, чөнки мин сезгә зыян яки файда китерә алмыйм, әй, барлык Бану Әбдүл Муталлиб, үзегезне җәһәннәмнән коткарыгыз, чөнки мин сезгә зыян яки файда китерә алмыйм, әй, барлык Бану Әбдүл Муталлиб, үзегезне җәһәннәмнән коткарыгыз, чөнки мин сезгә зыян яки файда китерә алмыйм, әй Фатима бинт Мөхәммәд, үзегезне җәһәннәмнән коткарыгыз, чөнки мин сезгә зыян яки файда китерә алмыйм, чынлыкта сезнең туганлык мөнәсәбәтләрегез бар, мин аларны шуңа туры китереп тоташтырачакмын". Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис Муса бин Талханың бу хәдисеннән билгеле булган сәнәд линиясеннән хәсән шахих гариб. безгә әйтте [Али бин Хужр] безгә [Сю'иб бине Шафванга] [Абдул Малик бин Умайрдан] [Муса бин Талхадан] [Абу Хурайрадан] саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән, күрәсең, мәгънәсендә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3110
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ عَنْ عَوْفٍ عَنْ قَسَامَةَ بْنِ زُهَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَشْعَرِيُّ قَالَلَمَّا نَزَلَ{ وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }وَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُصْبُعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فَرَفَعَ مِنْ صَوْتِهِ فَقَالَ يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ يَا صَبَاحَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُوسَى وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عَوْفٍ عَنْ قَسَامَةَ بْنِ زُهَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي مُوسَى وَهُوَ أَصَحُّ ذَاكَرْتُ بِهِ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ فَلَمْ يَعْرِفْهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُوسَى
Безгә [Абдуллаһ бин Әбу Зияд] безгә [Әбу Зәйд] [Әуф]тан [Касамә бин Зөһәйр] безгә [Әл-Асияри] болай диде: "Иң якын туганнарыгызны кисәтегез" дигән аять иңгәч. -Әш-Шуараа: 214-, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм колакларын бармаклары белән тыгып алды, аннары тавышын күтәреп: "Әй, бәнү Манаф, бүген иртән җыелыйк" - диде. - Зур нәрсә булганда, кешеләр җыелып, аңа каршы торырга әзерләнсеннәр өчен әйтелгән сүзләр. - Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис Әбу Муса хәдисеннән алынган бу сәнәд аша гариб. Башкалар бу хәдисне Әуфтан Касамә бин Зөһәйрдән Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләмнән Әбу Мусаны искә алмыйча мурсәл рәвештә риваять иттеләр. Бу дөресрәк. Мин аны Мөхәммәд бин Исмәгыйльгә әйттем, ләкин ул моны Әбу Муса хәдисеннән белмәде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3111
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَوْسِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَخْرُجُ الدَّابَّةُ مَعَهَا خَاتَمُ سُلَيْمَانَ وَعَصَا مُوسَى فَتَجْلُو وَجْهَ الْمُؤْمِنِ وَتَخْتِمُ أَنْفَ الْكَافِرِ بِالْخَاتَمِ حَتَّى إِنَّ أَهْلَ الْخُوَانِ لَيَجْتَمِعُونَ فَيَقُولُ هَاهَا يَا مُؤْمِنُ وَيُقَالُ هَاهَا يَا كَافِرُ وَيَقُولُ هَذَا يَا مُؤْمِنُ وَيَقُولُ هَذَا يَا كَافِرُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ فِي دَابَّةِ الْأَرْضِ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَحُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ
Безгә [Әбдү бин Һөмәйд], [Рәүх бин Убада], [Хәммәд бин Сәлам], [Әли бин Зәйд], [Әүс бин Халид], [Әбү Һөрәйрә] пәйгамбәрнең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәннәре риваять ителде: «Кыямәт көнендә Сөләйман пәйгамбәрнең мөһерен һәм Муса пәйгамбәрнең таягын күтәргән бер хайван күренәчәк, ул мөэминнәрнең йөзләрен сурәтләячәк һәм көферләрнең борыннарын мөһере белән билгелиячәк, хәтта өстәл хуҗалары җыелганчы, аннары алар - кайберләре икенчеләренә -: «Бу мөэмин», - диләр, ләкин аларга: «Бу көфер», - дип җавап бирәләр. Башкалар да: «Бу мөэмин», - диләр, кайберләре: «Әй, бу көфер», - дип кире кагалар. Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис хәсән гариб». Бу хәдис шулай ук Әбү Һөрәйрәдән Пәйгамбәрдән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) җир җанварын искә алган башка риваятьчеләр чылбыры аша риваять ителә. Бу очракта Әбу Умамә һәм Хөзәйфә бин Әсидтән охшаш хәдис бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3112
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي بِهَا قُرَيْشٌ أَنَّ مَا يَحْمِلُهُ عَلَيْهِ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сәгыйд] [Язид бин Кайсан] миңа [Әбу Хазим Әл-Асыҗаи] [Әбу Һөрәйрә]дән радиаллаһу ганһү әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм үзенең абыйсына әйтте: "Ләә иләһә илләллаһ, мин аның белән бергә кыямәт көнендә сезне яклап шаһитлек бирермен". Ул җавап бирде: "Әгәр корәешләр мине курку гына дип әйтергә этәргән нәрсә дип шелтәләмәсәләр, мин сезне шатландырыр идем". Шуннан соң Аллаһ әз-зә вәҗҗәллә аятьне төшерде: "Чынлыкта, сез яраткан кешеләрегезне туры юлга күндерә алмассыз, ләкин Аллаһ теләгәннәрен туры юлга күндерә, һәм Аллаһ туры юлга күндерергә теләгәннәрне яхшырак белә". - Әл-Кашаш: 56- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән гариб, без аны бары тик Язид бин Кайсан хәдисеннән генә беләбез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3113
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَال سَمِعْتُ مُصْعَبَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ قَالَأُنْزِلَتْ فِيَّ أَرْبَعُ آيَاتٍ فَذَكَرَ قِصَّةً وَقَالَتْ أُمُّ سَعْدٍ أَلَيْسَ قَدْ أَمَرَ اللَّهُ بِالْبِرِّ وَاللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَمُوتَ أَوْ تَكْفُرَ قَالَ فَكَانُوا إِذَا أَرَادُوا أَنْ يُطْعِمُوهَا شَجَرُوا فَاهَا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Бисмилләһиррахмәниррахим. Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] һәм [Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] икесе дә болай дип сөйләгән: безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Сымак бин Харб] болай дип сөйләгән: Мин [Мөшгаб бин Саад]ның [әтисе Саад]дан болай дип сөйләгәнен ишеттем: Минем турында дүрт аять төште. Ул бу хикәяне искә алды, Өммү Саад болай диде: Аллаһ сезгә яхшылык эшләргә боермадымы, Аллаһ белән ант итәм, мин үлгәнче яки сез көфер булганчы бернәрсә дә ашамаячакмын һәм эчмәячәкмен. Мөсгаб болай диде: Алар аңа ризык бирергә теләгәндә, авызларын ачтылар, аннары бу аять иңде: "Без кешеләргә ата-аналарына яхшылык эшләргә кушабыз, әгәр алар сезне белмәгән нәрсә белән Миңа ширек кылырга мәҗбүр итсәләр, аларның берсенә дә иярмәгез. Сез бары тик Миңа гына кайтырсыз, аннары Мин сезгә нәрсә эшләгәнегезне хәбәр итәрмен". -Әл-Әнкәбут: 8- Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3114
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ السَّهْمِيُّ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ وَتَأْتُونَ فِي نَادِيكُمْ الْمُنْكَرَ }قَالَ كَانُوا يَخْذِفُونَ أَهْلَ الْأَرْضِ وَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ عَنْ سِمَاكٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Усама] һәм [Абдуллаһ бин Бәкер Әс Сахми]дән [Хәтим бин Әбу Шагыйрә]дән [Симак бин Хәрб]дән [Әбу Салих]тән [Өммү Хани`] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләмнән Аның: "Җыелыш урыннарыгызда явызлык эшлисезме?" - Әл-Әнкәбут: 29- дигән сүзләре турында сөйләде ул: "Алар кешеләргә вак ташлар ыргыттылар һәм аларны мәсхәрәләделәр", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән, без аны Симактан Хатим бин Әбу Шагыйрә хәдисеннән генә беләбез. Безгә [Әхмәд бин Әбдә] безгә [Сөләйм бин Әхдләр]дән [Хәтим бин Әбу Шагыйрә] бу сәнәд белән сөйләде кебек.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3115
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِأَبِي بَكْرٍ فِي مُنَاحَبَةِ{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ }أَلَا احْتَطْتَ يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّ الْبِضْعَ مَا بَيْنَ ثَلَاثٍ إِلَى تِسْعٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә әйтте [Абу Муса Мөхәммәд бине Аль Мутсанна] безгә әйтте [Мөхәммәд бине Халид Ибну Атсма] безгә әйтте [Абдулла бин Абдуррахман Аль Джухами] безгә [Ибну Шихаб Аз Зухри] [Убайдулла бин Абдулла бин Утбах] Абсуллаһ салаваллаһу галәйһи вә сәлләмнән [Рәсүлүллаһу саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) Рәсүлүллаһ саллаллаһу галәйһи вә сәлләмгә кадәр. шигырь: - шигырь ачылганда - АЛИФ ЛАМ МИИМ ГУЛИБАТИРРУМ: "Әй, Абу Бакр, бидху чыннан да өчтән тугызга кадәр" дип алдан әйтмәдеңме? Абу Иса әйтте: Бу хәдис санад сызыгыннан Хәсән Гариб, Аз Зухри хәзрәтеннән Убайдулладан Ибн Аббас.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3116
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ ظَهَرَتْ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ فَأَعْجَبَ ذَلِكَ الْمُؤْمِنِينَ فَنَزَلَتْ{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ إِلَى قَوْلِهِ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ }قَالَ فَفَرِحَ الْمُؤْمِنُونَ بِظُهُورِ الرُّومِ عَلَى فَارِسَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ كَذَا قَرَأَ نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ غَلَبَتْ الرُّومُ
Безгә сөйләгән [Нәшр бин Әли Әл-Җәһдләми] безгә сөйләгән [Әл-Мө'тамир бин Сөләйман] [әтисеннән] [Сөләйман Әл-А'масы] [Асия] [Әбу Сәгыйд] болай диде: Бәдер сугышында римлылар фарсыларны җиңделәр, мөэминнәр моңа гаҗәпләнделәр һәм: "Әлиф ләм Миим, римлылар җиңелделәр", - диделәр, хәтта Ул: "Иман китерүчеләрне шатландырыгыз, чөнки Аллаһ ярдәм итте", - диде. -Әр-Рум: 1-5- Әбу Сәгыйд болай диде: Мөэминнәр дә римлыларның фарсылар өстеннән җиңүенә шатландылар. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис бу сәнәд юлыннан хәсән гариб. Нәшр бин Әли болай укыды: ГАЛӘБӘТИР-РУУМ - хәтта оригиналь текстта да ГУЛИБӘТ түгел-.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3117
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْن عَبَّاسٍفِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ }قَالَ غُلِبَتْ وَغَلَبَتْ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يُحِبُّونَ أَنْ يَظْهَرَ أَهْلُ فَارِسَ عَلَى الرُّومِ لِأَنَّهُمْ وَإِيَّاهُمْ أَهْلُ الْأَوْثَانِ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ يُحِبُّونَ أَنْ يَظْهَرَ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ لِأَنَّهُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَذَكَرُوهُ لِأَبِي بَكْرٍ فَذَكَرَهُ أَبُو بَكْرٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَا إِنَّهُمْ سَيَغْلِبُونَ فَذَكَرَهُ أَبُو بَكْرٍ لَهُمْ فَقَالُوا اجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ أَجَلًا فَإِنْ ظَهَرْنَا كَانَ لَنَا كَذَا وَكَذَا وَإِنْ ظَهَرْتُمْ كَانَ لَكُمْ كَذَا وَكَذَا فَجَعَلَ أَجَلًا خَمْسَ سِنِينَ فَلَمْ يَظْهَرُوا فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا جَعَلْتَهُ إِلَى دُونَ قَالَ أُرَاهُ الْعَشْرَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَالْبِضْعُ مَا دُونَ الْعَشْرِ قَالَ ثُمَّ ظَهَرَتْ الرُّومُ بَعْدُ قَالَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ إِلَى قَوْلِهِ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ }قَالَ سُفْيَانُ سَمِعْتُ أَنَّهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْهِمْ يَوْمَ بَدْرٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ
Безгә [Әл Хөсәен бин Һурайтс] безгә [Мөавия бин Әмру]дан [Әбу Исхак Әл Фазари]дан [Суфиян Әс Цаури]дан [Хәбиб бин Әбу Умра]дан [Сәгыйд бин Җүбәйр]дан [Ибн Аббас] Аллаһ Тәгаләнең "Әлиф ләм Миим. Римлылар җиңелделәр. Иң якын илдә" сүзе турында сөйләде. -Әр-Рум: 1-3- ул әйтте: ГУЛИБАТ һәм ГАЛӘБАТ. Мөшрикләр фарсыларның румлылар өстеннән җиңүенә шатландылар, чөнки мөшрикләр һәм фарсылар потларга табынучылар иде, ә мөселманнар румлыларның фарсылар өстеннән җиңүенә шатландылар, чөнки алар китап әһеле иделәр. Алар моны Әбу Бәкергә җиткерделәр, аннары Әбу Бәкер Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вә сәләмгә әйтте, ул әйтте: "Исегездә тотыгыз, алар - фарсылар - җиңеләчәкләр". Аннары Әбу Бәкер аларга әйтте. Алар әйтәләр: Вакыт билгеләгез, әгәр без җиңсәк, без моны һәм тегене алабыз, әгәр сез җиңсәгез, сезгә моны һәм тегене аласыз. Әбү Бәкер биш ел вакыт чикләде, ләкин алар - римлылар - җиңмәделәр, шуңа күрә алар бу хакта Пәйгамбәргә - галәйһиссәлам - хәбәр иттеләр, ул: "Син фаразламадыңмы - уннан кимрәк вакыт -?" - диде. Әбү Бәкер: "Минемчә, ун - ел." - диде. Әбү Сәгыйд: "Бидлу - уннан кимрәк сан." Әбү Сәгыйд: "Шуннан соң римлылар җиңделәр, бу Аллаһ Тәгаләнең сүзе: "Әлиф ләам миим. Римлылар җиңелделәр", - диде, ләкин Ул: "Аллаһ ярдәме белән. Ул теләгән кешегә ярдәм итә", - диде. -Әр-Рум: 1-5- Суфиян әйтте: Мин аларның - римлылар - Бәдр сугышында фарсыларны җиңгәннәрен ишеттем. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-шәһих гариб, без аны Суфиян Әс-Сауриның Хәбиб бин Әбү Умрадан хәдисеннән генә беләбез."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3118
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ نِيَارِ بْنِ مُكْرَمٍ الْأَسْلَمِيِّ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ فِي بِضْعِ سِنِينَ }فَكَانَتْ فَارِسُ يَوْمَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ قَاهِرِينَ لِلرُّومِ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ يُحِبُّونَ ظُهُورَ الرُّومِ عَلَيْهِمْ لِأَنَّهُمْ وَإِيَّاهُمْ أَهْلُ كِتَابٍ وَفِي ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى{ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ }وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تُحِبُّ ظُهُورَ فَارِسَ لِأَنَّهُمْ وَإِيَّاهُمْ لَيْسُوا بِأَهْلِ كِتَابٍ وَلَا إِيمَانٍ بِبَعْثٍ فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَصِيحُ فِي نَوَاحِي مَكَّةَ{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ فِي بِضْعِ سِنِينَ }قَالَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ لِأَبِي بَكْرٍ فَذَلِكَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ زَعَمَ صَاحِبُكَ أَنَّ الرُّومَ سَتَغْلِبُ فَارِسَ فِي بِضْعِ سِنِينَ أَفَلَا نُرَاهِنُكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ بَلَى وَذَلِكَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الرِّهَانِ فَارْتَهَنَ أَبُو بَكْرٍ وَالْمُشْرِكُونَ وَتَوَاضَعُوا الرِّهَانَ وَقَالُوا لِأَبِي بَكْرٍ كَمْ تَجْعَلُ الْبِضْعُ ثَلَاثُ سِنِينَ إِلَى تِسْعِ سِنِينَ فَسَمِّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ وَسَطًا تَنْتَهِي إِلَيْهِ قَالَ فَسَمَّوْا بَيْنَهُمْ سِتَّ سِنِينَ قَالَ فَمَضَتْ السِّتُّ سِنِينَ قَبْلَ أَنْ يَظْهَرُوا فَأَخَذَ الْمُشْرِكُونَ رَهْنَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا دَخَلَتْ السَّنَةُ السَّابِعَةُ ظَهَرَتْ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ فَعَابَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْمِيَةَ سِتِّ سِنِينَ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ فِي بِضْعِ سِنِينَ وَأَسْلَمَ عِنْدَ ذَلِكَ نَاسٌ كَثِيرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ نِيَارِ بْنِ مُكْرَمٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
Безгә сөйләгән [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә сөйләгән [Исмәгыйль бин Әбу Увайс] миңа сөйләгән [Ибн Әби Әз Зинад]дан [Әбу Әз Зинад]дан [Урва бин Әз Зубайр]дан [Нияр бин Мукрам Әл Әсләми] болай диде: Төшкәндә: «Әлиф ләм миим. Римлылар җиңелделәр. Иң якын илдә һәм алар җиңелгәннән соң җиңәчәкләр. Тагын берничә елдан соң». -Әр-Рум: 1-4- бу аять иңгәч, фарсылар римлыларны җиңә алганнар, ә мөселманнар римлыларның фарсылар өстеннән җиңүен яраталар, чөнки мөселманнар да, римлылар да китапны яхшы беләләр иде. Бу хакта Аллаһ болай диде: «Аллаһ ярдәме белән. Ул теләгән кешегә ярдәм итә. Ул кодрәтле һәм рәхимле». -Әр-Рум: 5- Корәешләр фарсыларның җиңүен яраталар, чөнки алар да, фарсылар да китап әһеле түгел иде һәм терелүгә ышанмадылар. Аллаһ Тәгалә бу аятьне төшергәч, Әбү Бәкер Әш Сыддык радиаллаһу ганһү чыгып, Мәккәнең төрле почмакларында кычкырды: «Әлиф ләм миим. Римлылар җиңелде. Иң якын илдә һәм алар җиңелгәннән соң җиңәчәкләр. Тагын берничә елдан соң». - Әр-Рум: 1-4 - Корәешләрнең кайберләре Әбү Бәкергә әйттеләр: Бу безнең белән синең арабызда, дустың - Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм - римлылар фарсыларны берничә елдан җиңәчәк дип уйлаганнар, әйдәгез моңа акча салыйк. Әбү Бәкер җавап бирде: Әйдә. Бу акча салу тыелганчы иде. Әбү Бәкер һәм мөшрикләр акча салалар, алар бер үк акча салалар. Алар Әбү Бәкергә әйттеләр: бидъатның чиге нинди - өч елдан тугыз елга кадәр - төгәл күләмен әйтегез. Нияр әйтте: Алар араларында алты ел турында әйттеләр. Аннары алты ел үтте, ләкин римлылар мөшрикләр Әбү Бәкернең акчасын алганчы җиңмәделәр. Рим империясенең Фарсы өстеннән җиңүенең җиденче елы башлангач, мөселманнар Әбу Бәкерне алты ел турында әйткәне өчен тәнкыйтьләделәр, Аллаһ Тәгалә әйткәнчә: "Берничә елдан соң". Һәм нәкъ менә шул вакытта күп кеше Ислам динен кабул итте. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис Нияр бин Мукрам хәдисеннән сәхих хәсән гариб, без аны бары тик Әбдеррахман бин Әбу Әз Зинад хәдисеннән генә беләбез."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3119
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبِيعُوا الْقَيْنَاتِ وَلَا تَشْتَرُوهُنَّ وَلَا تُعَلِّمُوهُنَّ وَلَا خَيْرَ فِي تِجَارَةٍ فِيهِنَّ وَثَمَنُهُنَّ حَرَامٌ وَفِي مِثْلِ هَذَا أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَمِنْ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا يُرْوَى مِنْ حَدِيثِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَالْقَاسِمُ ثِقَةٌ وَعَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ قَالَهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Бәкрү бин Мудхалр]дан [Убәйдуллаһ бин Зәхр]дан [Али бин Язид]дан [Әл-Касим бин Абдуррахман]дан [Әбу Умама]дан Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: «Җырчы колларны сатмагыз, аларны сатып алмагыз һәм өйрәтмәгез, аларны сатуда файда юк һәм аларның бәясе харам». Шундый нәрсәләр турында түбәндәге аять иңде: «Кешеләр арасында - кешеләрне Аллаһ юлыннан адаштыру өчен файдасыз сүзләр кулланалар». Аятьнең ахырына кадәр. -Локман: 6- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис гариб, ул Әбу Умамадан килгән Әл-Касим хәдисеннән генә риваять ителгән. Цикаһ риваятчесе Әл-Касим һәм Әли бин Язид хәдистә зәгыйфьләнгәннәр. Мөхәммәд бин Исмәгыйль шулай диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3120
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأُوَيْسِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ هَذِهِ الْآيَةَ{ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنْ الْمَضَاجِعِ }نَزَلَتْ فِي انْتِظَارِ الصَّلَاةِ الَّتِي تُدْعَى الْعَتَمَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Бисмилләһиррахмәәниррахим. Безгә [Абдуллаһ бин Әбу Зияд] безгә [Абдуллаһ бин Әбу Зияд] безгә [Абдуллаһ бин Әбу Увәйси]гә [Сөләйман бин Билал]га [Яхья бин Сәгыйд]га [Әнәс бин Мәлик]гә бу аятьнең: "Аларның корсаклары түшәкләреннән ерак" - дип әйтелгәнен әйттеләр. -Сәҗдә: 16 - Аска төшү әл-Атама - ишак намазын көтү белән бәйле. Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис хәсән-шәһих гариб, без аны бары тик шушы иснәдтән генә беләбез.
