Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3081
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَبُو الْمُغِيرَةِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ }قَالَ يُؤْتَى بِالْمَوْتِ كَأَنَّهُ كَبْشٌ أَمْلَحُ حَتَّى يُوقَفَ عَلَى السُّورِ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ فَيُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَشْرَئِبُّونَ وَيُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَشْرَئِبُّونَ فَيُقَالُ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ هَذَا الْمَوْتُ فَيُضْجَعُ فَيُذْبَحُ فَلَوْلَا أَنَّ اللَّهَ قَضَى لِأَهْلِ الْجَنَّةِ الْحَيَاةَ فِيهَا وَالْبَقَاءَ لَمَاتُوا فَرَحًا وَلَوْلَا أَنَّ اللَّهَ قَضَى لِأَهْلِ النَّارِ الْحَيَاةَ فِيهَا وَالْبَقَاءَ لَمَاتُوا تَرَحًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] безгә [Нәдрил бин Исмәгыйль Әбу Әл Мугирә], [Әл-А'маси], [Әбу Салих], [Әбу Сәгыйд Әл-Худри], радиаллаһу ганһу әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм укыды: «Һәм аларны үкенеч көне турында кисәт». -Мәрьям: 39- ул әйтте: «Үлем соры кәҗә кебек китерелде, ул җәннәт белән җәһәннәм арасындагы диварга урнаштырылды, аннары: «Әй җәннәт әһеле», - дип әйтелде. Алар күтәрелеп карадылар. Анда: «Сез моны беләсезме?» - дип язылган. Алар җавап бирделәр: «Әйе, бу үлем. Үлгәннәрне җирләделәр һәм аннары суелды. Әгәр Аллаһ җәннәт әһеленә мәңгелек тормыш һәм үлемсезлек билгеләмәгән булса, алар бик бәхетле булганнары өчен үләрләр иде, ә әгәр Аллаһ җәһәннәм әһеленә мәңгелек тормыш һәм мәңгелек билгеләмәгән булса, алар бик кайгырганнары өчен үләрләр иде». Әбу Гайсә әйтте: бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3082
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ فِي قَوْلِهِ{ وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا }قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا عُرِجَ بِي رَأَيْتُ إِدْرِيسَ فِي السَّمَاءِ الرَّابِعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهَمَّامٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَ الْمِعْرَاجِ بِطُولِهِ وَهَذَا عِنْدَنَا مُخْتَصَرٌ مِنْ ذَاكَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] безгә [Әл Хөсәен бин Мөхәммәд] безгә [Шәйбан]га [Катада] Аның сүзләре турында сөйләде: "Һәм без аны югары дәрәҗәгә күтәрдек". -Мәрьям: 57- ул болай диде: Ул безгә [Әнәс бин Малик] Пәйгамбәр саллаллоҳу галейһи вәссәламнең: "Мин тәхеткә утыргач, Идрисне дүртенче күктә күрдем", - дип әйткәнен сөйләде. Әбү Гайсә болай диде: "Бу очракта Әбү Сәгыйдтән Пәйгамбәр саллаллоҳу галейһи вәссәламнән охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте. [Сәгыйд бин Әбү Уруба], [Хәммәд] һәм башкалар аны [Катада]дан [Әнәс]дан [Мәлик бин Ша'ша'а] Пәйгамбәр саллаллоҳу галейһи вәссәламнән исра' ми'раҗ хәдисен тулысынча риваять иттеләр, һәм безнең фикеребезчә, бу хәдис кыскача.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3083
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِجِبْرِيلَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَرَ مِمَّا تَزُورُنَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ ذَرٍّ نَحْوَهُ
Безгә сөйләгән [Абду бин Хумайд] безгә сөйләгән [Я'ла бин Убайд] безгә сөйләгән [Гомәр бин Дзарр] [әтисеннән] [Сәгыйд бин Джубайр] [Ибн Аббас] әйткән: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм Җибрилгә: «Безгә гадәттәгедән ешрак килүдән сине нәрсә тыя?» – дип сораган, аннары бу аять иңгән: «Без – Җибрил – Раббыңның әмере белән генә төштек». -Мәрьям: 64- аять ахырына кадәр. Әбу Гайсә әйткән: Бу хәдис – хәсән гариб. Безгә сөйләгән [Әл Хөсәен бин Хурайс] безгә [Ваки] [Гомәр бин Дзарр] сөйләгән кебек.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3084
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ قَالَ سَأَلْتُ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيَّ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا }فَحَدَّثَنِي أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ حَدَّثَهُمْ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرِدُ النَّاسُ النَّارَ ثُمَّ يَصْدُرُونَ مِنْهَا بِأَعْمَالِهِمْ فَأَوَّلُهُمْ كَلَمْحِ الْبَرْقِ ثُمَّ كَالرِّيحِ ثُمَّ كَحُضْرِ الْفَرَسِ ثُمَّ كَالرَّاكِبِ فِي رَحْلِهِ ثُمَّ كَشَدِّ الرَّجُلِ ثُمَّ كَمَشْيِهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ السُّدِّيِّ وَلَمْ يَرْفَعْهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ{ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا }قَالَ يَرِدُونَهَا ثُمَّ يَصْدُرُونَ بِأَعْمَالِهِمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ السُّدِّيِّ بِمِثْلِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قُلْتُ لِشُعْبَةَ إِنَّ إِسْرَائِيلَ حَدَّثَنِي عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ السُّدِّيِّ مَرْفُوعًا وَلَكِنِّي عَمْدًا أَدَعُهُ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Убәйдулла бин Муса] сөйләгән, ул [Исраил]дән [Әс-Судди] болай диде: Мин бервакыт [Мөрра әл-Хәмдани] Аллаһның «Сезнең берегез дә җәһәннәмгә кермәячәк» сүзе турында сорадым. -Мәрьям: 71- аннары ул миңа [Абдуллах бин Мәсъуд] аларга әйткәнен әйтте, ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм болай диде: «Кеше җәһәннәмгә керәчәк, аннары гамәлләре аркасында аны үтәр, ә иң беренчеләре яшен кебек тиз, аннары җил кебек, аннары йөгерүче ат кебек, аннары атта баручы кеше кебек, аннары йөгерүче кеше кебек, аннары җәяү баручы кеше кебек». Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән булуын әйтте. Сө'бә аны Әс-Суддидан риваять итте, ләкин аңламады. Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сәгыйд] безгә [Сю'ба] [Әс-Судди] [Мүррә] [Абдуллаһ бин Мәс'уд] сөйләде: "Һәм сезнең берегез дә җәһәннәмгә килми". -Мәрьям: 71- ул әйтте: Алар аның янына килделәр, аннары гамәлләре нигезендә аны ташлап киттеләр. Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Абдурарахман бин Мәхди] [Сю'ба] [Әс-Судди] сөйләде, күрәсең. Әбдураһман әйтте: Мин Сю'бага Исраилнең миңа Әс-Суддидан Муррәдан Габдуллаһ пәйгамбәр саллаАллаһу галәйһи вә сәләмнән сөйләгәнен әйттем. Сю'ба әйтте: Мин моны Әс-Суддидан мәрфу'да ишеттем, ләкин мин аны махсус төшереп калдырдым.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3085
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنِّي قَدْ أَحْبَبْتُ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ قَالَ فَيُنَادِي فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْمَحَبَّةُ فِي أَهْلِ الْأَرْضِ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمْ الرَّحْمَنُ وُدًّا }وَإِذَا أَبْغَضَ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنِّي أَبْغَضْتُ فُلَانًا فَيُنَادِي فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْبَغْضَاءُ فِي الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا
Безгә [Кутәйбә] безгә [Габдел Азиз бин Мөхәммәд]дән [Сөһәйл бин Әбу Салих]дән [аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрә]дән Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вә сәләмнең болай дигәнен әйттеләр: «Әгәр Аллаһ бер колын яратса, Җибрил: «Мин фәлән кешене яратам, аннары аны яратам», – дип атала, аннары ул – Җәбраил – күктә кычкыра, аннары җир кешеләре арасында аңа мәхәббәт төшә. Аллаһның сүзендә нәкъ менә шул хакта әйтелә: «Чыннан да, иман китергән һәм изге гамәлләр кылганнарның бер көнендә Аллаһ аларның йөрәкләренә шәфкать хисе урнаштырачак». – Мәрьям: 96 – ә Аллаһ бер колын нәфрәт итсә, аңа Җибрил – «Мин фәлән кешене нәфрәт итәм», – дип атала, аннары Җибрил күктә кычкыра, аннары нәфрәт җиргә төшә». Әбу Гайсә бу хәдиснең дөрес булуын әйтә. ]
Hadith
Imam Tirmidzi : 3086
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَال سَمِعْتُ خَبَّابَ بْنَ الْأَرَتِّ يَقُولُجِئْتُ الْعَاصَ بْنَ وَائِلٍ السَّهْمِيَّ أَتَقَاضَاهُ حَقًّا لِي عِنْدَهُ فَقَالَ لَا أُعْطِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ فَقُلْتُ لَا حَتَّى تَمُوتَ ثُمَّ تُبْعَثَ قَالَ وَإِنِّي لَمَيِّتٌ ثُمَّ مَبْعُوثٌ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ لِي هُنَاكَ مَالًا وَوَلَدًا فَأَقْضِيكَ فَنَزَلَتْ{ أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا }الْآيَةَحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләгән, [Әл-А'маси]дән [Әбу Әдл Длуха]дән [Мәсрук] әйткән: Мин [Хәббәб бин Әл-Арат] әйткәнен ишеттем: Мин бервакыт Әл-Аш бин Ваил Әс-Сәхми янына бардым, аннан хокук сорадым, аннары ул: "Сез Мөхәммәдкә ышанмаганчы бирмим", - диде. Мин: "Юк, сез үлеп терелгәнче", - дидем. Ул: "Мин үлеп тереләчәкменме?" - диде. Мин: "Әйе", - дип җавап бирдем. Ул: "Чынлыкта, ахирәттә минем байлыгым һәм балаларым булачак, шуңа күрә мин сезнең бурычыгызны түләячәкмен", - диде. Шулай итеп, аять иңде: "Сез Безнең аятьләребезгә ышанмаган һәм: "Миңа, әлбәттә, байлык һәм балалар биреләчәк", - дигән кешене күрдегезме?" - Мәрьям: 77 - Безгә [Хәннәд] безгә [Әбу Му'авия] сөйләгән, [Әл-А'маси]дән, күрәсең. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән-сәхих булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3087
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا قَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ أَسْرَى لَيْلَةً حَتَّى أَدْرَكَهُ الْكَرَى أَنَاخَ فَعَرَّسَ ثُمَّ قَالَ يَا بِلَالُ اكْلَأْ لَنَا اللَّيْلَةَ قَالَ فَصَلَّى بِلَالٌ ثُمَّ تَسَانَدَ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ فَنَامَ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ أَحَدٌ مِنْهُمْ وَكَانَ أَوَّلَهُمْ اسْتِيقَاظًا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْ بِلَالُ فَقَالَ بِلَالٌ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْتَادُوا ثُمَّ أَنَاخَ فَتَوَضَّأَ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَلَّى مِثْلَ صَلَاتِهِ لِلْوَقْتِ فِي تَمَكُّثٍ ثُمَّ قَالَ{ أَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Нәдрил бин Сюмәил] безгә [Салих бин Әл Әхдлар] [әз-Зүһри] [Сәгыйд бин Әл Мусаййиб] [Әбу Һөрәйрә] болай диде: Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам Хайбардан кайткач, төнлә сәяхәт итте һәм йокы баскач, дөясен төшерде. Ул ял итәргә төште һәм: "Әй, Билал, бүген төнлә уяу бул", - диде. Аннары Билал намаз укыды, аннары дөясенә таянып, таң атуын көтте, йокы басты һәм ахыр чиктә йоклап китте. Аларның берсен дә беркем дә уятмады, ә беренче булып Аллаһның пәйгамбәре уянды. Аннары ул: "Исәнмесез, Билал!" - диде. Билал җавап бирде: "Мин сезнең патшагызны әтиемнән дә күбрәк хөрмәт итәм, мин йокы басканмын - йоклап киткәнмен - сез кичергәнчә." Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам: «Дөяләреңне җитәклә», – диде, аннары ул дөяләрен кычкыртты. – Тәһарәт алуны дәвам ит, намаз укы, аннары вакытында әкрен генә намаз укы, аннары: «Мине искә алу өчен намаз укы», – дип укыды. – Тәһа: 14 – Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис сакланмаган. Әз-Зуһридән берничә хәдис белгече Сәгыйд бин Әл-Мусайибтан Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламне искә алмаганнарын риваять иттеләр. Салих бин Әбул Әгъдлар хәдистә зәгыйфьләнгән. Яхъя бин Сәгыйд Әл-Катсан һәм башкалар аны ятлау ягыннан зәгыйфьләндергәннәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3088
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَيْلُ وَادٍ فِي جَهَنَّمَ يَهْوِي فِيهِ الْكَافِرُ أَرْبَعِينَ خَرِيفًا قَبْلَ أَنْ يَبْلُغَ قَعْرَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
Безгә сөйләгән [Абду бин Хумайд] безгә сөйләгән [Әл Хәсән бин Муса] безгә сөйләгән [Ибн Ләһи'а]дан [Дәрраҗдан] [Әбу Әл Хәйтсамнан] [Әбу Сәгыйдтән] Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вә сәләмнән ул болай диде: «Әл-Ваил - җәһәннәмдәге үзәнлекнең исеме, кәфер кырык сезон дәвамында аның төбенә төшеп китәчәк». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис гариб, без аның чын мәгънәсен Ибн Ләһи'а хәдисеннән башка белмибез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3089
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى الْبَغْدَادِيُّ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ بَغْدَادِيٌّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَزْوَانَ أَبُو نُوحٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَجُلًا قَعَدَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَمْلُوكِينَ يُكَذِّبُونَنِي وَيَخُونُونَنِي وَيَعْصُونَنِي وَأَشْتُمُهُمْ وَأَضْرِبُهُمْ فَكَيْفَ أَنَا مِنْهُمْ قَالَ يُحْسَبُ مَا خَانُوكَ وَعَصَوْكَ وَكَذَّبُوكَ وَعِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ بِقَدْرِ ذُنُوبِهِمْ كَانَ كَفَافًا لَا لَكَ وَلَا عَلَيْكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ دُونَ ذُنُوبِهِمْ كَانَ فَضْلًا لَكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَوْقَ ذُنُوبِهِمْ اقْتُصَّ لَهُمْ مِنْكَ الْفَضْلُ قَالَ فَتَنَحَّى الرَّجُلُ فَجَعَلَ يَبْكِي وَيَهْتِفُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ{ وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ }الْآيَةَ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلِهَؤُلَاءِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ مُفَارَقَتِهِمْ أُشْهِدُكُمْ أَنَّهُمْ أَحْرَارٌ كُلُّهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ وَقَدْ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ هَذَا الْحَدِيثَ
[Мөҗәһит бин Муса Әл-Багдадий] һәм [Әл-Фәдл бин Сәһәл Әл-Әгъраҗ Багдадий] һәм башкалар безгә сөйләгәннәр, алар болай диделәр: [Абдуррахман бин Газван Әбу Нух] безгә [Әл-Ләйс бин Сагъд], [Мәлик бин Әнәс], [Әз-Зүһри], [Урва], [Гайшә], бер кеше Пәйгамбәр (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) каршында утырып: «Әй Аллаһның Илчесе, минем ике колым бар, алар миңа ялган сөйләделәр һәм хыянәт иттеләр, алар да минем боерыкларымны үтәмәделәр, шуңа күрә мин аларны ләгънәтләдем һәм кыйнадым, мин аларга гөнаһ кылдыммы?» – дип сорады. Ул җавап бирде: «Аларның хыянәте, буйсынмавлары һәм сиңа ялганлавы, шулай ук аларга җәза бирүеңнең үз исәбе бар. Әгәр җәзаң аларның гөнаһларына тигез булса, син алар белән килешәсең. Әмма әгәр җәзаң аларның гөнаһларыннан җиңелрәк булса, сиңа өстенлек бирелә». Әмма, әгәр аларга биргән җәзаң аларның хатасыннан катырак булса, син алардан өстенлек алачаксың». Ул әйтте: Шуннан соң кеше үкенде, аннары елады һәм кычкырды, аннары Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Сез Аллаһның китабын укымадыгызмы: "Без Кыямәт көнендә дөрес үлчәүләр куярбыз, шуңа күрә беркемгә дә берничек тә зыян килмәс". -Әл-Әнбия: 47- кеше әйтте: "Әй Аллаһның рәсүле, Аллаһ белән ант итәм, минем өчен аларны азат итүдән дә яхшырак нәрсә юк. Шуңа күрә шаһит бул, мин аларның барысын да азат иттем". Әбу Гайсә бу хәдиснең гариб булуын, без аны бары тик Абдуррахман бин Газван хәдисеннән генә беләбез, диде. [Әхмәд бин Хамбал] бу хәдисне [Абдуррахман бин Газваннан] риваять итте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3090
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكْذِبْ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ قَوْلِهِ{ إِنِّي سَقِيمٌ }وَلَمْ يَكُنْ سَقِيمًا وَقَوْلُهُ لِسَارَّةَ أُخْتِي وَقَوْلِهِ{ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا }وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сәгыйд бин Яхъя Әл-Умәви] миңа [әтием] миңа [Мөхәммәд бин Исхак] турында [Әбу әз-Зинад]дан [Абдуррахман Әл-Әгъраҗ]дан [Әбу Һөрәйрә] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Ибраһим өч очрактан кала беркайчан да ялган сөйләмәде; атап әйткәндә, аның: "Мин авырыйм, хәтта мин авырмасам да", - дигән сүзләре. Аның Сәррә турында сүзләре: "Ул минем сеңлем", - диде. Һәм ул: "Моны эшләгән - кечкенә сыннарны җимергән - бу - иң зур сын иде", - диде. Бу хәдис Әбу Һөрәйрәдән пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән башка бер сәнәд аша риваять ителгән. Ибн Исхакның Әбу әз-Зинадтан китергән хәдисе гариб дип санала. Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3091
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ وَأَبُو دَاوُدَ قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَوْعِظَةِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللَّهِ عُرَاةً غُرْلًا ثُمَّ قَرَأَ{ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَوَّلُ مَنْ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ وَإِنَّهُ سَيُؤْتَى بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ{ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَيُقَالُ هَؤُلَاءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ نَحْوَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى كَأَنَّهُ تَأَوَّلَهُ عَلَى أَهْلِ الرِّدَّةِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Ваки], [Вәхәб бин Җәрир] һәм [Әбу Давыт] сөйләделәр: Безгә [Сүгъбә] сөйләде, [Әл-Мугирә бин Ән Нугъман] әйтте, [Сәгыйд бин Җүбәйр] әйтте, [Ибн Аббас] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм киңәш бирергә торды, ул әйтте: "Әй кешеләр, сез Аллаһка ялангач һәм сөннәтсез рәвештә җыелачаксыз", аннары ул укыды: "Без беренче яратылышны ничек башлаган булсак, шулай кабатлаячакбыз, бу без һичшиксез үтәячәк вәгъдә". - Әл-Әнбия: 105- Ул көнне беренче булып киенгән кеше Ибраһим иде, һәм минем өммәтемнән берничә кеше китереләчәк, алар сул төркемгә - җәһәннәм белгечләренә кертеләчәк, аннары мин дога кылдым: Әй Раббым, алар барысы да минем дусларым, аннары җавап бирдем: "Чынлыкта, син аларның Синнән соң нәрсә эшләгәннәрен белмисең". Аннары мин тәкъва кол болай дигәндә дога кылдым: «Мин алар белән бергә булганда аларга шаһит идем, ләкин Син миннән вафат булгач, Син аларны күзәтеп тордың һәм Син һәрнәрсәгә шаһитсың. Әгәр Син аларны җәфаласаң, чынлыкта алар Синең колларың». -Әл-Мәида: 117-118- аннары җавап бирде: «Син үлгәннән соң алар һәрвакыт диннән чыктылар». Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте. Безгә [Мөхәммәд бин Басьяр] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шу'ба]га [Әл-Мөгыйрә бин Ән-Ну'ман] сөйләгән кебек. Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис ышанычлы». [Суфиян Әтс Цаури] аны [Әл-Мөгыйрә бин Ән-Ну'ман]дан риваять иткән кебек. Әбу Гайсә болай диде: «Күрәсең, ул аны диннән чыкканнар өстеннән аңлаткан».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3092
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ جُدْعَانَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا نَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ }قَالَ أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةُ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ ذَلِكَ فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَلِكَ يَوْمَ يَقُولُ اللَّهُ لِآدَمَ ابْعَثْ بَعْثَ النَّارِ فَقَالَ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ تِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ إِلَى النَّارِ وَوَاحِدٌ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ فَأَنْشَأَ الْمُسْلِمُونَ يَبْكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَارِبُوا وَسَدِّدُوا فَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ نُبُوَّةٌ قَطُّ إِلَّا كَانَ بَيْنَ يَدَيْهَا جَاهِلِيَّةٌ قَالَ فَيُؤْخَذُ الْعَدَدُ مِنْ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنْ تَمَّتْ وَإِلَّا كَمُلَتْ مِنْ الْمُنَافِقِينَ وَمَا مَثَلُكُمْ وَالْأُمَمِ إِلَّا كَمَثَلِ الرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الدَّابَّةِ أَوْ كَالشَّامَةِ فِي جَنْبِ الْبَعِيرِ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا رُبْعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا قَالَ لَا أَدْرِي قَالَ الثُّلُثَيْنِ أَمْ لَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Бисмилләһиррахмәниррахим. Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян бин Уяйнә]дән [Ибн Җуд'аннан] [Әл Хәсәннән] [Имран бин Хөсәеннән] аять иңгәч, болай дип сөйләде: "Әй кешеләр, Раббыгыздан куркыгыз; Чыннан да, Кыямәт көненең шокы бик зур вакыйга булачак - куркыныч -, хәтта "Аллаһның җәзасы бик каты булачак". -Хәҗ: 1-2-, бу аять ул юлда барганда иңде. Ул сорады: "Сез беләсезме, бүген нинди көн?" Алар җавап бирделәр: Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә. Ул әйтте: "Бу Аллаһ Адәмгә: "Тәмугка илчеләр җибәрегез" дигән көн иде. Адәм сорады: "Йә Раббым, илчеләрнең тәмугка максаты нидә?" Аллаһ җавап бирде: "Тугыз йөз туксан тугыз кеше тәмугка, ә бер кеше җәннәткә барачак". Мөселманнар еладылар, һәм Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Истикъоманың изге эшләрен эшләгез һәм дөрес булырга тырышыгыз, чөнки пәйгамбәрлек юк, ләкин аның алдында наданлык булырга тиеш, аннары наданлык саны алыначак, әгәр ул тәмамланса - иң яхшысы -, ә ул тәмамланмаса, икейөзлеләрдән камилләштереләчәк. Сезнең башка җәмгыятьләр белән охшашлыгыгыз юк, бары тик хайванның кулындагы билге - дөя - яки дөянең янындагы мең кебек». Аннары ул әйтте: «Чыннан да, мин сезнең җәннәт әһеленең дүрттән бер өлеше булуыгызны өмет итәм». Алар дога кылалар. Шуннан соң ул әйтте: «Чыннан да, мин сезнең җәннәт әһеленең өчтән бер өлеше булуыгызны өмет итәм». Алар дога кылалар. Имран әйтте: Мин аның өчтән икесен искә алганмы, юкмы, белмим». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы». Башка бер иснад аша Әл Хәсәннән, Имран бин Хөсәйннән, пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3093
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَتَفَاوَتَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فِي السَّيْرِ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ بِهَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ }فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ أَصْحَابُهُ حَثُّوا الْمَطِيَّ وَعَرَفُوا أَنَّهُ عِنْدَ قَوْلٍ يَقُولُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ ذَلِكَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ يَوْمٌ يُنَادِي اللَّهُ فِيهِ آدَمَ فَيُنَادِيهِ رَبُّهُ فَيَقُولُ يَا آدَمُ ابْعَثْ بَعْثَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ فَيَقُولُ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ فَيَئِسَ الْقَوْمُ حَتَّى مَا أَبَدَوْا بِضَاحِكَةٍ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بِأَصْحَابِهِ قَالَ اعْمَلُوا وَأَبْشِرُوا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّكُمْ لَمَعَ خَلِيقَتَيْنِ مَا كَانَتَا مَعَ شَيْءٍ إِلَّا كَثَّرَتَاهُ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَمَنْ مَاتَ مِنْ بَنِي آدَمَ وَبَنِي إِبْلِيسَ قَالَ فَسُرِّيَ عَنْ الْقَوْمِ بَعْضُ الَّذِي يَجِدُونَ فَقَالَ اعْمَلُوا وَأَبْشِرُوا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا أَنْتُمْ فِي النَّاسِ إِلَّا كَالشَّامَةِ فِي جَنْبِ الْبَعِيرِ أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الدَّابَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә сөйләгән [Мөхәммәд бин Басиар] безгә сөйләгән [Яхья бин Сәид] безгә сөйләгән [Хисьям бин Әбу Абдулла]дан [Катада]дан [Әл Хәсән]дан [Имран бин Хөсәен] болай диде: Без Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән бер сәфәрдә идек, сәхабәләрнең сәяхәт тизлеге төрле иде, аннары Аллаһның Рәсүле галәйһиссәлам бу ике аятьне укып тавышын күтәрде: «Әй кешеләр, Аллаһтан куркыгыз; Чыннан да, Кыямәт көненең шокы бик зур вакыйга булачак - куркыныч -, хәтта «Аллаһның җәзасы бик каты булачак». -Әл-Хаҗ: 1-2- Алар моны ишеткәч, сәхабәләр атларын тизләттеләр һәм Пәйгамбәр галәйһиссәлам укыган сүзләрдә булу турында белделәр. Ул сорады: «Сез бүген нинди көн икәнен беләсезме?» Алар җавап бирделәр: «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә». Ул әйтте: «Бу Аллаһ Адәмгә: «Җәһәннәмгә илчеләр җибәрегез», - дигән көн. Адәм сорады: «Әй Раббым, җәһәннәмгә илче булу нәрсә ул?» Аллаһ җавап бирде: 999 кеше җәһәннәмгә, бер кеше җәннәткә керәчәк. Ул вакытта кешеләр шулкадәр өметсез иде ки, беркем дә көлүдән тешләрен күрсәтмәде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм сәхабәләренең хәлен күргәч: "Эшләгез һәм шатланыгыз, Мөхәммәднең җаны кулында булган Зат хакына, сез ике җан иясе белән бергә, икесе дә берәр нәрсә белән туры килми, ләкин аны, әлбәттә, күбәйтә; Йәҗүҗ һәм Мәҗүҗ, үлгән Адәм токымнары һәм Шайтан токымнары", - диде. Имран әйтте: "Алар тапкан кайбер нәрсәләр белән шатландылар. Ул әйтте: "Эшләгез һәм шатланыгыз, Мөхәммәднең җаны кулында булган Зат хакына, сез кешеләр арасында түгел, ә дөя янындагы мең яки терлекнең кулындагы эз кебек", - диде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3094
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْبَيْتَ الْعَتِيقَ لِأَنَّهُ لَمْ يَظْهَرْ عَلَيْهِ جَبَّارٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Безгә [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] һәм башкаларга сөйләгән, алар болай диделәр: Безгә [Абдуллаһ бин Салих] болай диде: Миңа [Әл-Ләйтс] болай диде: [Абдрахман бин Халид] болай диде: [Ибн Шиһаб] болай диде: [Мөхәммәд бин Урваһ бин Әз-Зүбәйр] болай диде: [Абдуллаһ бин Әз-Зүбәйр] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәсәллам болай диде: "Аңа Бәйтүл-Атик дип атала, чөнки аны тәкәббер кеше үзләштермәгән". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис ышанычлы. Бу хәдис шулай ук Әз-Зүһридән пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәсәлламнан мурсал рәвешендә риваять ителгән. Безгә [Кутәйбә] болай диде: безгә [Әл-Ләйтс] болай диде: [Укайл] болай диде: [Әз-Зүһри] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәсәлламнан шулай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3095
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَإِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ لَيَهْلِكُنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ }الْآيَةَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ سَيَكُونُ قِتَالٌقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رَوَاهُ بَطْرُ يَحِدَةِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ مُرْسَلًا وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Суфиян бин Ваки] сөйләгән, безгә [әтием] һәм [Исхак бин Йосыф Әл-Азрак] сөйләгән, ул [Суфиян Әс Цаури] әйткән, ул [Әл-А'маси] әйткән, ул [Мөслим Әл-Батин] әйткән, ул [Сә'ид бин Җүбәйр] әйткән, ул [Ибн Аббас] әйткән: Пәйгамбәр саллаллоҳу гаебе һәм сәләм Мәккәдән куылгач, Әбу Бәкер әйткән: Син пәйгамбәреңне куып чыгардың, син чыннан да һәлак булачаксың. Шуннан соң Аллаһ Тәгалә: "Сугышучыларга сугыш рөхсәт ителде, чөнки аларга чыннан да золым күрсәтелде. Һәм, әлбәттә, Аллаһ аларга ярдәм итәргә кодрәтле", - дигән. - Әл-Хаҗ: 39- аннары Әбу Бәкер әйткән: "Мин беләм, сугыш булачак". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис хәсән". [Абдуррахман бин Мәхди] һәм башкалар бу хәдисне [Суфиян] әйткән, ул [Әл-А'маси] әйткән, ул [Мөслим Әл-Батин] әйткән, ул [Сә'ид бин Җүбәйр] әйткән, ул пәйгамбәр саллаллоҳу гаебе һәм сәләмне [Ибн Аббас] әйткән. Бәтр Яхидә шулай ук аны [Суфияннән] [Әл-А'масидан] [Мөслим әл-Батыннан] [Сәгыйд бин Җүбәйрдән] мурсалли рәвештә Ибн Аббасны искә алмыйча риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3096
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَلَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ قَالَ رَجُلٌ أَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ فَنَزَلَتْ{ أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ }النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Әбу Әхмәд әз-Зүбәйри] безгә [Суфиян] [Әл-А'маси] [Мөслим Әл-Батин] [Сәгыйд бин Җүбәйр] болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм Мәккәдән куылганда, берәү: "Алар үз пәйгамбәрләрен куып чыгардылармы?" - дип сорады. Аннары аять иңде: "Сугышучыларга сугыш рөхсәт ителде, чөнки аларга золым күрсәтелде. Һәм, әлбәттә, Аллаһ аларга ярдәм итәргә чын күңелдән кодрәтле. Бу - үз шәһәрләреннән сәбәпсез куылган кешеләр". - Әл-Хаҗ: 39-40-; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм һәм аның юлдашлары.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3097
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ سُمِعَ عِنْدَ وَجْهِهِ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَأُنْزِلَ عَلَيْهِ يَوْمًا فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَسُرِّيَ عَنْهُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلَا تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلَا تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلَا تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلَا تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَارْضِنَا وَارْضَ عَنَّا ثُمَّ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَ عَلَيَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ ثُمَّ قَرَأَ{ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ }حَتَّى خَتَمَ عَشْرَ آيَاتٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ سَمِعَ مِنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَدِيمًا فَإِنَّهُمْ إِنَّمَا يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَبَعْضُهُمْ لَا يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ فَهُوَ أَصَحُّ وَكَانَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ رُبَّمَا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ وَرُبَّمَا لَمْ يَذْكُرْهُ وَإِذَا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ يُونُسَ فَهُوَ مُرْسَلٌ
Безгә [Яхәй бин Муса], [Абду бин Хумайд] һәм башкаларга да әйтелгән, мәгънәсе бер үк, алар әйтәләр: Безгә [Абдурраззак], [Юнус бин Сулайм], [Әз Зуһри], [Урва бин Зөбәер], [Абдуррахман бин Габдул Кари] әйткән: Мин [Гомәр бин Әл-Хәтсаб] радиаллаһу ганһу болай дигәнен ишеттем: Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вәсәллам) вәхи килгәндә, аның йөзендә бал кортлары гөжләгән кебек тавыш чыга иде. Беркөнне аңа вәхи килде, без бер мизгелгә тын калдык, ул шат кыяфәттә иде, аннары кыйблага карап дога кылды: "Аллаһым, безгә күбрәк бир һәм безне кимсетмә, безне югары күтәр һәм хур итмә, безгә бир һәм безне тыема, безне беренче урынга куй һәм безне читкә куйма, безне канәгатьләндер һәм гамәлләребездән канәгать ит". Шуннан соң пәйгамбәр (салләллаһу галәйһи вәсәллам) әйтте: "Миңа ун аять төште, кем аларны үтәсә, җәннәткә керәчәк". Ул укыды: "Чыннан да бәхетлеләр иман китерүчеләр". Ун аятькә кадәр. -Әл-Мөэминуун: 1-. Безгә [Мөхәммәд бин Әбан] безгә [Абдурраззак]тан [Юныс бин Сөләйм]дән [Юныс бин Язид]дән [Әз-Зүһри]гә бу сәнәд белән сөйләде, бу аның күзләренең мәгънәсе кебек тоела. Әбү Гайсә әйтте: Бу беренче хәдискә караганда ышанычлырак. Мин [Исхак бин Мәншүр] болай дигәнен ишеттем: [Әхмәд бин Хәмбәл], [Али бин Әл-Мәдини] һәм [Исхак бин Ибраһим] [Абдурраззак]тан [Юныс бин Сөләйм]дән [Юныс бин Язид]дән [Әз-Зүһри] бу хәдисне риваять кылдылар. Әбу Гайсә болай диде: "Һәм моны элек Әбдерраззактан ишеткәннәр, алар аны бары тик Юныс ибн Язидтан гына искә алганнар, кайберләре аны искә алмаганнар. Аны Юныс ибн Язидтан искә алган хәдис ышанычлырак. Әбдерраззак бу хәдистә Юныс ибн Язидны искә алган булырга да, алмаган булырга да мөмкин. Әгәр ул Юнысны искә алмаган булса, хәдис мурсәл".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3098
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ الرُّبَيِّعَ بِنْتَ النَّضْرِ أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ ابْنُهَا الْحَارِثُ بْنُ سُرَاقَةَ أُصِيبَ يَوْمَ بَدْرٍ أَصَابَهُ سَهْمٌ غَرَبٌ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ أَخْبِرْنِي عَنْ حَارِثَةَ لَئِنْ كَانَ أَصَابَ خَيْرًا احْتَسَبْتُ وَصَبَرْتُ وَإِنْ لَمْ يُصِبْ الْخَيْرَ اجْتَهَدْتُ فِي الدُّعَاءِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ حَارِثَةَ إِنَّهَا جَنَّةٌ فِي جَنَّةٍ وَإِنَّ ابْنَكِ أَصَابَ الْفِرْدَوْسَ الْأَعْلَى وَالْفِرْدَوْسُ رَبْوَةُ الْجَنَّةِ وَأَوْسَطُهَا وَأَفْضَلُهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Раух бин Убада]дан [Сәгыйд]дән [Катада]дан [Әнәс бин Мәлик] радиаллаһу ганһу сөйләгән: Әр Рубаййи бинт Ән Нәдлр Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм һәм аның улы Әл-Харис бин Сурака янына килгән. Бәдер сугышында адашкан ук тигәч, ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм янына килеп: «Миңа Хариса турында сөйлә, әгәр ул яхшы булса, мин савап өмет итәрмен һәм сабыр итәрмен, әгәр ул яхшы булмаса, мин догада җитди булырмын», – дигән. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм: «Әй, Өммү Хариса, чыннан да, җәннәттә тагын бер күк бар - күп катлы күк - һәм чыннан да синең улың иң югары җәннәткә ирешәчәк, һәм җәннәт җәннәт калкулыгы, күк уртасы һәм иң яхшы җәннәт», – дигән. Әбү Гайсә болай дигән: «Бу хәдис Әнәс хәдисеннән хәсән-шәһих гариб».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3099
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيِّ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ }قَالَتْ عَائِشَةُ أَهُمْ الَّذِينَ يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ وَيَسْرِقُونَ قَالَ لَا يَا بِنْتَ الصِّدِّيقِ وَلَكِنَّهُمْ الَّذِينَ يَصُومُونَ وَيُصَلُّونَ وَيَتَصَدَّقُونَ وَهُمْ يَخَافُونَ أَنْ لَا يُقْبَلَ مِنْهُمْ أُولَئِكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِقَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян] безгә [Мәлик бин Мигъвәл] [Абдуррахман бин Сәгыйд бин Ваһаб Әл-Хәмдани] сөйләгәнчә, Пәйгамбәрнең хатыны [Гайшә] болай дигән: Мин Аллаһның Рәсүленнән [салләллаһу галәйһи вә сәләм] бу аять турында сорадым: "Һәм Раббылары биргәнне курку белән бирүчеләрдән", - Әл-Мө'минуун: 60. Айшә сорады: Алар исерткеч эчүчеләр һәм урлаучылармы? Ул җавап бирде: "Юк, әй Әш Сиддик кызы, ләкин алар ураза тотучылар, намаз укучылар һәм сәдака бирүчеләр, алар гамәлләре кабул ителмәс дип куркалар. Болар яхшылыкка ашыга торган кешеләр". Әбү Гайсә болай диде: "Бу хәдис шулай ук [Абдуррахман бин Сәгыйд] [Әбү Хазим] [Әбү Һөрәйрә] һәм пәйгамбәр [салләллаһу галәйһи вә сәләм] шулай ук риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3100
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سَعِيدِ بْن يَزِيدَ أَبِي شُجَاعٍ عَنْ أَبِي السَّمْحِ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ{ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ }قَالَ تَشْوِيهِ النَّارُ فَتَقَلَّصُ شَفَتُهُ الْعَالِيَةُ حَتَّى تَبْلُغَ وَسَطَ رَأْسِهِ وَتَسْتَرْخِي شَفَتُهُ السُّفْلَى حَتَّى تَضْرِبَ سُرَّتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Сувайд] безгә [Абдуллаһ бин Әл Мөбарәк] сөйләгән, ул [Сәгыйд бин Язид Әбу Сюджа], ул [Әбу Әс Самах], ул [Әбу Әл Хөсәйм], ул [Әбу Сәгыйд Әл Худри] пәйгамбәрдән: "Аларның йөзләре җәһәннәм утында янган, һәм алар җәһәннәмдә гарип хәлдә", - дигән. - Әл Мөэминуун: 104 - ул болай дигән: "Җәһәннәм аны өске ирене башының уртасына кадәр чыкканчы һәм аскы ирене кендеккә тигәнче кыздырачак". Әбу Гайсә болай дигән: "Бу хәдис хәсән, шәһих гариб".
